90 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới Môđun 4
Hớng dẫn lồng ghép giới Mục đích
Môđun này giới thiệu với học viên các bớc cơ bản để lồng ghép
giới: xây dựng cơ sở để lồng ghép giới - các điều kiện quan trọng
để tiến hành lồng ghép giới; tổng quan chu trình chính sách có
trách nhiệm giới; thu thập thông tin và tiến hành phân tích giới; các
biện pháp can thiệp chính sách vì bình đẳng giới; giám sát và đánh
giá từ góc độ giới. Chủ đề "Quản lý sự thay đổi" và "Tuyên truyền,
vận động vì bình đẳng giới" đợc đa vào giữa Môđun 4 (trớc Chủ
đề 5) nhằm giúp học viên th giãn đôi chút sau khi tiếp thu các nội
dung mang nặng tính kỹ thuật, nhng quan trọng hơn cả là việc
thực hiện lồng ghép giới chính là mang lại sự thay đổi - và muốn
đổi mới thành công, cần phải lập kế hoạch và quản lý sự thay đổi.
Mục tiêu
Đến cuối Môđun, học viên sẽ:
1. Nắm đợc chu trình chính sách có trách nhiệm giới và cách
thức đa vấn đề giới vào tất cả các giai đoạn của chu trình
chính sách.
2. Nắm vững các bớc cơ bản để lồng ghép giới.
3. Hiểu rằng lồng ghép giới mang lại sự thay đổi và biết một số
biện pháp thực tiễn để quản lý sự thay đổi sao cho hiệu quả.

Giáo trình dành cho giảng viên về lồng ghép giới 91
Các ý chính


yếu, vì vậy, cần lu ý đến các điều kiện này trong hoạt động vì
bình đẳng giới. Ngoài việc xem xét từng điều kiện, học viên cũng
sẽ đánh giá xem những điều kiện đó đã có trong tổ chức của mình
hay cha. Kết quả đánh giá này sẽ đợc sử dụng ở Môđun 7 Phân
tích tổ chức và lập kế hoạch hành động để lồng ghép giới.
Mục tiêu
Đến cuối tiết, học viên sẽ:
1. Nắm vững từng điều kiện và hiểu đợc tại sao điều kiện đó lại
quan trọng trong việc thực hiện lồng ghép giới.
2. Hiểu và lờng trớc những khó khăn khi tiến hành lồng ghép
giới nếu các điều kiện trên cha có hoặc có nhng còn yếu.
3. Đánh giá mức độ tồn tại của các điều kiện quan trọng đó trong
tổ chức của mình.
Thời gian
105 phút
Giới thiệu chung về mục tiêu của chủ đề: 5 phút
Bài tập hỏi đáp nhanh: 10 phút
Trình bày nội dung bằng giấy chiếu: 20 phút
Giáo trình dành cho giảng viên về lồng ghép giới 93
Hoạt động 'Nhóm chuyên gia': 60 phút (gồm 20 phút nghiên cứu
và thảo luận, 40 phút trình bày)
Bài tập 'Đánh giá các điều kiện quan trọng để lồng ghép giới': 10 phút
Chuẩn bị Bảng giấy lật có ghi các mục tiêu của chủ đề,
Giấy chiếu về các nội dung liên quan đến chủ đề,
Các phơng tiện kỹ thuật hỗ trợ để trình chiếu,
Sắp xếp bàn làm việc cho 5 nhóm,
Bảng 'Đánh giá các điều kiện quan trọng để lồng ghép giới':

2. Giảng viên giới thiệu mục tiêu của chủ đề.
3. Bài tập hỏi đáp nhanh (10 phút)
Câu hỏi:
'Trên cơ sở những hiểu biết và kinh nghiệm thực tế của
các anh/chị về phơng pháp lồng ghép giới, cũng nh những
thách thức gặp phải trong quá trình thực hiện, đề nghị các
anh/chị cho biết những điều kiện đợc xem là quan trọng hoặc
mang tính quyết định để thực hiện lồng ghép giới thành công?'
- Giảng viên mời học viên phát biểu ý kiến một cách ngắn gọn
- viết câu trả lời lên bảng.
4. Giảng viên trình bày nội dung bằng giấy chiếu (20 phút)
Vào đề:

- Kết quả nghiên cứu và phân tích ở các cơ quan/tổ chức và
quốc gia đã lồng ghép giới thành công cho thấy một số điều
kiện tơng đồng - và đều đợc xem là quan trọng nếu muốn
lồng ghép giới thành công.
- Một số/hay nhiều điều kiện (tuỳ theo kết quả phát biểu ý kiến
của học viên) trong số đó đã đợc các anh/chị nhắc đến.
- Một số điều kiện có thể đã tồn tại trong cơ quan của các
anh/chị, trong đó, có các điều kiện cần đợc củng cố, còn
các điều kiện khác lại cần đợc phát huy thêm.
- Cần hiểu rằng đây là cơ sở để tiến hành lồng ghép giới - mà
nếu thiếu thì khó có thể thực hiện thành công.
- Các anh/chị cũng có thể tham khảo thêm về các điều kiện
này trong cuốn 'Hớng dẫn lồng ghép giới trong hoạch định
và thực thi chính sách' của UBQG.
- Sau đây, tôi sẽ trình bày tóm tắt các điều kiện.
Lu ý:


- Trớc khi kết thúc chủ đề, đề nghị các anh/chị đánh giá
nhanh mức độ tồn tại của những điều kiện (vừa đợc đề cập)
tại nơi công tác của mình - sử dụng bảng đánh giá các điều
kiện.
- Kết quả đánh giá sẽ đợc dùng ở môđun 7 về Phân tích tổ
chức và lập kế hoạch hành động để lồng ghép giới, do vậy,
đề nghị các anh/chị giữ kết quả này lại cho buổi sau.
- Các anh/chị có thể tham khảo thêm cuốn "Hớng dẫn lồng
ghép giới trong hoạch định và thực thi chính sách". Đây là
hoạt động của cá nhân học viên (chứ không phải là hoạt
động nhóm), cho nên, để thu đợc những thông tin thực sự
hữu ích, đề nghị các anh/chị đánh giá thật thẳng thắn và
khách quan.
Giảng viên phát bảng đánh giá các điều kiện cho học viên.
Cần lu ý học viên về thời gian làm bài tập, đồng thời, quan sát
quá trình làm việc của học viên để có những chỉ dẫn, giải đáp kịp
thời.
*
Giảng viên nhắc lại ý chính của chủ đề
TàI liệu tham khảo

Hớng dẫn lồng ghép giới trong hoạch định và thực thi chính
sách (trang 38-46)
Bảng 'Đánh giá các điều kiện quan trọng để lồng ghép giới'
Giấy chiếu Môđun 4 - Chủ đề 1
Giáo trình dành cho giảng viên về lồng ghép giới 97
Cơ sở để lồng ghép giới

Các điều kiện quan trọn
g để lồng

Thế nào là bình đẳng giới ?
Tại sao bình đẳng giới lại quan trọng?
Làm thế nào để đạt đợc bình đẳng giới thông qua
việc áp dụng phơng pháp tiếp cận lồng ghép
giới?

Môđun 4 - Chủ đề 1
3
100 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới
3. Sự cam kết và chỉ đạo sát sao của
lãnh đạo

Sự cam kết và chỉ đạo của cấp lãnh đạo/quản
l
ý là một trong những nhân tố quan trọng
nhất.

Nếu thiếu, ho
ạt động lồng ghép giới khó có
thể thành công.
Môđun 4 - Chủ đề 1
4
Giáo trình dành cho giảng viên về lồng ghép giới 101
4. Khung chính sách

Nhà nớc ban hành chính sách quốc gia về
bình đẳng giới.
Trong trờng hợp của Việt Nam, đó là:

Nghị quyết, chỉ thị của Đảng,

Các vai trò và trách nhiệm tron
g công tác
lồng ghép giới phải cụ thể.
Môđun 4 - Chủ đề 1
7
104 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới
7. Vị trí và nguồn lực thích hợp của Ban
vì sự tiến bộ của phụ nữ

Có đủ nguồn lực để hỗ trợ cho việc xây dựng các cơ
chế, quy định hành chính mà lồng ghép giới yêu cầu.
nguồn tài chính
biên chế nhân sự

Các Ban VSTB PN cần có vị trí xứng đáng trong cơ
cấu tổ chức của các bộ, ngành, tỉnh thành và các cơ
quan, với cơ chế hoạt động phù hợp và trách nhiệm
giải trình rõ ràng.
Môđun 4 - Chủ đề 1
8
Giáo trình dành cho giảng viên về lồng ghép giới 105
8. Môi trờng văn hoá đổi mới và cầu thịThực hiện lồng ghép giới đòi hỏi có sự đổi mới t
duy, thay đổi mối quan hệ giới giữa nữ và nam;
tiến hành phân tích giới trong công việc của
mình, cũng nh cải tiến cách thức làm việc của
đơn vị (để trở nên có nhạy cảm giới và trách
nhiệm giới).

10. Thể chế hoá công tác lồng ghép giớiCó nhận thức giới và đợc nâng cao năng lực
thôi vẫn cha đủ để có thể làm việc trên tinh
thần trách nhiệm giới.

Cần quy định rõ phạm vi trách nhiệm giải trình
cho từng cán bộ và đơn vị trong cơ quan, tổ
chức để họ làm việc trên tinh thần trách nhiệm
giới thông qua:

các quy định và thủ tục hành chính
các văn bản hớng dẫn
v.v...
ắĐây chính là các cơ chế để tiến hành lồng ghép giới

Môđun 4 - Chủ đề 1
11
108 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới

11. Động viên và phê bình

Cần có các hình thức động viên, khuyến khích
nhất định đối với các cá nhân, tổ chức áp dụng
tốt phơng pháp lồng ghép giới và đã thay đổi
để làm việc trên tinh thần trách nhiệm giới.


3. Sự cam kết chỉ đạo sát sao từ cấp lãnh đạo
(Cán bộ biết rằng bình đẳng giới là vấn đề quan trọng mà lãnh đạo quan tâm)

4. Khung chính sách vì bình đẳng giới
(Có chủ trơng chính sách rõ ràng thể hiện cam kết của Chính phủ đối với
mục tiêu bình đẳng giới và có cơ chế chung để đạt đợc mục tiêu đó)

5. Kế hoạch đổi mới tổ chức
(Đề ra kế hoạch để tổ chức áp dụng phơng pháp lồng ghép giới biện pháp
quản lý quá trình thay đổi)

6. Vai trò và trách nhiệm rõ ràng
(Mọi cán bộ phải nắm rõ các vai trò và trách nhiệm cụ thể của họ trong công
việc hàng ngày liên quan tới các mục tiêu bình đẳng giới)

7. Nguồn lực và vị trí phù hợp dành cho Ban vì sự tiến bộ của phụ nữ -
đơn vị đầu mối về bình đẳng giới
(Ban vì sự tiến bộ của phụ nữ đợc đặt ở vị trí chiến lợc trong tổ chức, có
đầy đủ các nguồn lực để thúc đẩy, hỗ trợ và giám sát quá trình thực hiện lồng
ghép giới và các hoạt động vì bình đẳng giới)

8. Môi trờng văn hoá đổi mới và cầu thị
(Lồng ghép giới và hoạt động bình đẳng giới liên quan đến sự thay đổi cơ
quan/tổ chức cần đón nhận và ủng hộ sự thay đổi cũng nh khuyến khích
tinh thần cầu thị để tiến hành lồng ghép giới)

9. Kiến thức và công cụ để làm việc trên tinh thần trách nhiệm giới
(Cán bộ làm công tác phân tích, hoạch định chính sách cần đợc làm quen
với các công cụ, kỹ thuật để hỗ trợ họ làm việc có trách nhiệm giới hơn)

giới.
#
Quan điểm giới phải đợc đa vào từng giai đoạn của chu trình chính
sách, từ khâu xác định vấn đề cho đến việc thiết kế, thẩm định, phân
bổ nguồn lực, thực hiện, giám sát và đánh giá.
#
Không thể coi là đầy đủ hoặc thành công nếu chỉ bổ sung một hợp
phần dành cho phụ nữ hoặc bình đẳng giới sau khi chính sách,
chơng trình hay dự án đó đã đợc xây dựng xong.
#
Chỉ có thể quản lý nhà nớc tốt đa ra các chính sách, chơng trình
và dự án hiệu quả, đáp ứn
g đợc nhu cầu của mọi ngời dân và
mang lại lợi ích bình đẳng cho họ nếu vấn đề giới đợc quan tâm và
giải quyết thoả đáng trong tất cả các giai đoạn của chu trình chính
sách.
110 Môđun 4: hớng dẫn lồng ghép giới
môđun 4

chủ đề 2
Tổng quan chu trình chính sách có trách nhiệm giới

Mục đích

Chủ đề này nhằm giúp học viên hiểu đợc rằng vấn đề giới xuất
hiện ở mọi giai đoạn của chu trình chính sách, và nếu nh các
vấn đề giới đợc giải quyết thì có thể tác động tới định hớng của
chính sách/chơng trình/dự án (sau đây gọi chung là chính sách),
làm cho chính sách đáp ứng hiệu quả hơn các nhu cầu của cả
phụ nữ và nam giới. Học viên cần thấy rằng để lồng ghép giới

chủ đạo.
Giáo trình dành cho giảng viên về lồng ghép giới
111

Trớc đây, chúng ta có xu hớng chỉ bổ sung một vài hoạt
động dành cho phụ nữ sau khi
đã xây dựng xong các nội
dung cơ bản của một chính sách, chơng trình hay dự án
(nếu thấy đợc sự cần thiết của những hoạt động này).
Giờ đây, chúng ta biết rằng việc bổ sung đó thờng cha
làm cho các chính sách mang lại lợi ích cho cả nam giới và
phụ nữ, cũng nh cha khắc phục đợc một cách hiệu quả
tình trạng bất bình đẳng giới, bởi:
x các hoạt động bổ sung thờng không tính tới những
nguyên nhân sâu xa gây nên bất bình đẳng giới.
x các hoạt động bổ sung thờng có nguy cơ bị cắt giảm
ngân sách hoặc huỷ bỏ vì bị xem là những hoạt động
'phụ', 'không quan trọng' hay 'không thiết yếu' của một
chính sách.
Các chính sách chỉ có hiệu quả, mang lại lợi ích bình đẳng
cho cả nam giới và phụ nữ khi vấn đề giới đợc quan tâm và
đa vào từng giai đoạn của chu trình chính sách.
Chúng ta sẽ dành thời gian để cùng xem xét các giai đoạn
khác nhau của một chu trình chính sách, sau đó tìm hiểu thế
nào là 'một chu trình chính sách có trách nhiệm giới'.
2. Giảng viên giới thiệu mục tiêu của chủ đề.
3. Bài tập hỏi đáp nhanh (10 phút)
Đây là một hoạt động ngắn, giảng viên không nhất thiết phải đề
cập hoặc mô tả chi tiết từng giai đoạn của chu trình chính sách mà
chỉ mời học viên cùng ôn lại các bớc chính của chu trình này.

Hớng dẫn lồng ghép giới trong hoạch định và thực thi
chính sách: Sơ đồ 'Các bớc cơ bản của một chu trình chính
sách' (trang 46-48);
Bảng 'Chu trình chính sách có trách nhiệm giới'.
Giáo trình dành cho giảng viên về lồng ghép giới
113

Sơ đồ mẫu: Các bớc cơ bản của một chu trình chính sách

Dới đây là tổng hợp các bớc tiến hành thờng thấy của một chu
trình chính sách (không phụ thuộc vào quy mô và mục đích của từng
chính sách, chơng trình, dự án):

5. phê duyệt và ban hành

Các cơ quan chức năng chính thức phê
duyệt chính sách, chơng trình, dự án
6. phân bổ nguồn lực

Đảm bảo phân bổ đủ nguồn lực (tài
chính, con ngời, thời gian) để đạt đợc
tất cả các mục tiêu đề ra trong chính
sách, chơng trình, dự án
10. rút kinh nghiệm và
điều chỉnh

Xem xét áp dụng các bài học kinh nghiệm từ
các chính sách, chơng trình, dự án đã thực
hiện cho các hoạt động trong tơng lai.

9. Đánh giá

Xem xét tác động chung của chính sách,
chơng trình, dự án để đánh giá mức độ thành
công, nguyên nhân thành công hay thất bại. Tập
hợp các bài học kinh nghiệm.

7. thực hiện chính sách

Tiến hành các hoạt động đã đề ra
nhằm giải quyết vấn đề
8. giám sát


không làm vấn đề giới trầm trọng hơn.
tích cực nâng cao bình đẳng giới.
Nâng cao hiểu biết về giới cho cán bộ làm công tác khuyến nông.
Điều chỉnh nội dung các dịch vụ khuyến nông nhằm đáp ứng đợc nhu cầu của cả nam và nữ
nông dân.
Tăng cờng sự tiếp cận và tham gia của nữ nông dân vào các chơng trình tập huấn khuyến
nông. Thẩm định chính sách

Chính sách đã giải quyết vấn đề một cách hiệu quả cha?
Có đáp ứng đợc nhu cầu của phụ nữ và nam giới không?
Có làm tình trạng bất bình đẳng giới trầm trọng hơn không?
Có giải quyết đợc các vấn đề giới cụ thể và tăng cờng bình đẳng giới
không?
Nếu chơng trình khuyến nông cha trả lời đợc một trong những câu hỏi này thì toàn bộ quá trình
xác định vấn đề, phân tích giới và xây dựng chơng trình phải tiến hành lại từ đầu cho đến khi văn
bản đợc thẩm định là đạt về tính hiệu quả và có trách nhiệm giới.
phê duyệt, ban hành chính sách

Các cơ quan chức năng chính thức phê duyệt chính sách và phổ biến rộng rãi tới
mọi ngời dân.
Chơng trình khuyến nông có trách nhiệm giới đợc Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn phê
duyệt và có sự tham gia của Ban VSTB PN của Bộ.

Phân bổ nguồn lực

Đã phân bổ cụ thể và đầy đủ các nguồn lực (tài chính, nhân lực) nhằm đạt đợc
các mục tiêu bình đẳng giới cha?

Qua hoạt động giám sát, cần thấy đợc mức độ thành công của chính sách
trong việc đáp ứng các nhu cầu khác nhau của nam giới và phụ nữ.
Các mẫu chỉ số giám sát:
Tỷ lệ nam nữ tham gia vào dịch vụ khuyến nông.
Nhận thức giới phải đợc đa vào giáo trình tập huấn của cán bộ khuyến nông.
Nội dung của giáo trình tập huấn khuyến nông phù hợp và đáp ứng nhu cầu của nam và nữ
nông dân.
Các cán bộ khuyến nông làm việc trên tinh thần trách nhiệm giới hơn.
Nhận thức của nữ nông dân về tính phù hợp và giá trị của các dịch vụ khuyến nông đối với
nhu cầu của họ. Đánh giá

Các cơ quan nhà nớc chịu trách nhiệm trớc mọi thành viên trong xã hội
về những chính sách đợc triển khai và quá trình thực hiện nhiệm vụ của
đơn vị mình.
Bởi vậy, việc đánh giá phải lợng hoá đợc mức độ tác động của các chính
sách đối với phụ nữ và nam giới.
Các yếu tố đầu vào của chơng trình có đợc phân bổ công bằng không?
Tiến trình thực hiện - có thu hút đợc sự tham gia của nam và nữ nông dân, tìm hiểu và coi
trọng quan điểm của họ một cách bình đẳng không?
Các kết quả đầu ra - có đạt đợc mục tiêu đối với nam và nữ nông dân không?
Kết quả dài hạn - đã đạt đợc mục tiêu tổng thể của chơng trình khuyến nông cha, mang
lại những tác động lâu dài nào đối với vị thế và chất lợng cuộc sống của phụ nữ và nam giới?

Rút kinh nghiệm và điều chỉnh
Bảo đảm rằng các bài học kinh nghiệm là cụ thể đối với phụ nữ và nam giới,
đồng thời áp dụng các chiến lợc tăng cờng bình đẳng giới vào các biện pháp
chính sách tơng tự trong tơng lai.