HOẠT ĐỘNG MARKETING NGÂN HÀNG HIỆN NAY
& XU THẾ PHÁT TRIỂN
I. Lịch sử của việc áp dụng marketing trong hoạt động ngân hàng.
1. Giới thiệu sơ lược về sự hình thành của marketing ngân hàng.
Cách đây không lâu, trong con mắt công chúng hình ảnh ngân hàng như là “ngôi diện
tiền bạc”, là “két sắt giữ tiền” không hơn không kém. Hoạt động của ngân hàng đối
với khách hàng như là sự giúp đỡ, ban ơn. Khi tiến hành giao dịch với ngân hàng khách
hàng phải chịu không ít điều phiền toái, họ chờ đợi với thời gian dài trong điều kiện
không lấy gì làm dễ chịu.
Và trong những công ty sản xuất vật chất khác đã áp dụng marketing một cách thành
công và thu được nhiều thành quả lớn thì các nhà quản trị ngân hàng vẫn đang say sưa với
nghiệp vụ của mình mà không chú ý đến nhu cầu của khách hàng cũng như xã hội mong
muốn của họ. Thế nhưng khi môi trường kinh doanh thay đổi, cạnh tranh ngày càng mạnh
mẽ và các ngân hàng hoạt động ngày càng kém hiệu quả thì các nhà quản trị mới chú
trọng tới marketing và cho đến tận những năm 20 của thế kỷ 20 thì marketing mới thực
sự đi vào ngân hàng. Tuy nhiên không phải ngay từ đầu các nhà quản trị ngân hàng đã
hiểu biết về marketing một cách đúng đắn và đầy đủ mà sự nhận thức của họ về Marketing
chỉ thực sự được hoàn thiện dần qua 5 giai đoạn ứng dụng marketing vào kinh doanh ngân
hàng một cách “thận trọng và dè dặt”.
Giai đoạn 1: Marketing là quảng cáo, khuyến mại và tuyên truyền.
Ở giai đoạn này khi các ngân hàng gặp sự cạnh tranh mạnh mẽ thì họ mới bắt đầu
nhận ra vai trò của marketing nhưng nó mới chỉ dược nhìn nhận dưới hình thức “Khái
niệm về sự quảng cáo và khuyến mại” mà không phải dưới hình thức “quan điểm
marketing”. Hoạt động marketing chỉ diến ra dưới dạng quảng cáo và khuyến mại một
cách mạnh mẽ bằng cách tặng cho khách hàng những món quà hấp dẫn để thu hút khách
hàng và các đối thủ cạnh tranh cũng bắt đầu áp dụng những phương
pháp này.
Giai đoạn 2: Marketing là nụ cười và bầu không khí niềm nở.
Để giữ được khách hàng, ngân hàng bắt đầu đề ra các chủ trương làm vui lòng khách
hàng, chủ và nhân viên ngân hàng đã học cách mỉm cười, sự ngăn cách giữa nhân viên
ngân hàng và khách hàng dần được rút ngắn, nội thất của ngân hàng được bố trí và thiết
càng được hoàn thiện hơn.
2. Những thách thức mà các ngân hàng phải đối mặt.
Thị phần của các ngân hàng ngày càng bị thu hẹp do các nguyên nhân:
Sự xuất hiện một cách ồ ạt ngân hàng mới.
Sự vươn ra khỏi biên giới của các ngân hàng lớn (sự toàn cầu hoá) đặc biệt là các
ngân hàng phương tây, Mỹ, Nhật Bản.
Sự xuất hiện nhiều tổ chức phi chính phủ ngân hàng.
Sự đe doạ của các sản phẩm thay thế.
Sự tiến bộ vượt bậc của khoa học, công nghệ đòi hỏi các ngân hàng phải hiện đại
hoá công nghệ của mình.
Các cuộc khủng hoảng kinh tế khu vực thường xuyên xảy ra làm cho nền kinh tế
thế giới đầy biến động.
Nhu cầu của người tiêu dùng về dịch vụ ngân hàng ngày càng cao và thường
xuyên biến đổi.
Nhiều chiến lược cạnh tranh mới ra đời: cạnh tranh theo quy mô (sáp nhập, hợp
nhất), cạnh tranh về công nghệ...
Những thách thức trên đây đã làm cho hoạt động ngân hàng gặp không ít khó khăn.
Trên thực tế nhiều ngân hàng do còn duy trì phương thức kinh doanh lạc hậu đã đi tới
phá sản hoặc kinh doanh kém hiệu quả phải sáp nhập, hợp nhất với các ngân hàng khác
hoặc bị các tổ chức tài chính lớn mua lại. Ngay như những cường quốc ngân hàng là Mỹ
và các nước Tây Âu cũng có những sự đổ vỡ, xáo trộn trong hệ thống ngân hàng. Một
cường quốc về ngân hàng như Nhật Bản cũng không tránh khỏi điều này cụ thể ngân hàng
Dalwa bank đã bị sụp đổ vào cuối năm 1999, sau đó là ngân hàng Nippow cũng bị phá
sản và ngân hàng là Bank of Tokyo và
Missubishi do kinh doanh kém hiệu quả nên đã
tiến hành sáp nhập với nhau. Đặc
biệt 3 ngân hàng lớn của Nhật Bản là Daiichi Kangyo
Bank, Fụi Bank và Unduztrial Bank đang có kế hoạch hợp nhất với nhau thành một siêu
ngân hàng có tên gọi là Mizuho Holding Group nhằm tăng cường sức cạnh tranh trên toàn
cầu.
ủ
a
các nhóm khách hàng đã
chọn và thỏa mãn nhu cầu của họ bằng hệ thống các chính sách biện pháp nhằm đạt mục
tiêu lợi nhuận như dự kiến.
Quan niệm thứ năm, lại khẳng định: Marketing ngân hàng là một tập hợp các
hành động khác nhau của chủ ngân hàng nhằm hướng mọi nguồn lực hiện có của ngân
hàng vào việc phục vụ tốt hơn nhu cầu khách hàng, trên cơ sở đó mà thực hiện các mục
tiêu của ngân hàng.
Quan niệm thứ sáu: Marketing ngân hàng là một chức năng của hoạt động quản trị
nhằm hướng dòng chảy sản phẩm dịch vụ ngân hàng phục vụ những nhóm khách hàng
đã chọn của ngân hàng.
Mỗi quan niệm được nghiên cứu và đưa ra ở những góc độ và thời gian khác nhau
nhưng đều thống nhất về những vấn đề cơ bản của marketing ngân hàng đó là:
Việc sử dụng marketing vào lĩnh vực ngân hàng phải dựa trên những nguyên tắc,
nội dung và phương châm của marketing hiện đại.
Quá trình marketing ngân hàng thể hiện sự thống nhất cao độ giữa nhận thức và
hành động của nhà ngân hàng về thị trường, nhu cầu khách hàng và năng lực của ngân
hàng. Do vậy, ngân hàng cần phải định hướng hoạt động của các bộ phận và toàn thể
đội ngũ nhân viên ngân hàng vào việc tạo dựng,
duy
trì và phát triển mối quan hệ với
khách hàng yếu tố quyết định sự sống còn của ngân hàng trên thị trường.
Nhiệm vụ then chốt của marketing ngân hàng là xác định được nhu cầu, mong
muốn c
ủ
a
khách
hàng là cách thức đáp ứng một cách hiệu quả hơn các đối thủ cạnh tranh.
Marketing ngân hàng không coi lợi nhuận là mục tiêu hàng đầu và duy nhất, mà cho
như: chính sách tiền lương, thưởng, trợ cấp phúc lợi, cơ chế phân phối
tài chính, chính
sách ưu đãi khách hàng và hoàn thiện các mối quan hệ giao tiếp khác….
Các mối quan hệ trên nếu được giải quyết tốt không chỉ là động lực thúc đẩy mạnh
mẽ hoạt động và kết quả hoạt động của cả ngân hàng lẫn khách hàng mà còn trở
thành công cụ để duy trì và phát triển mối quan hệ giữa ngân hàng và khách hàng.
Marketing trở thành cầu nối gắn kết hoạt động của ngân hàng với thị trường.
Thị trường vừa là đối tượng phục vụ vừa là môi trường hoạt động của ngân hàng.
Hoạt
động
c
ủ
a ngân hàng và thị trường có mối quan hệ tác động hữu cơ và ảnh hưởng
trực tiếp lẫn nhau. Do vậy, hiểu được nhu cầu thị trường để gắn chặt hoạt động của ngân
hàng có hiệu quả cao. Điều này sẽ được thực hiện tốt thông qua cầu nối marketing, bởi
marketing giúp chủ ngân hàng nhận biết được các yếu tố của thị trường, nhu cầu của