ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------  ----------

BÙI THỊ HỒNG THÚY

ĐẢNG BỘ TỈNH HÀ TÂY LÃNH ĐẠO
CÔNG TÁC DÂN VẬN TỪ NĂM 1991 ĐẾN NĂM 2008

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ

HÀ NỘI - 2017


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------  ----------

BÙI THỊ HỒNG THÚY

ĐẢNG BỘ TỈNH HÀ TÂY LÃNH ĐẠO
CÔNG TÁC DÂN VẬN TỪ NĂM 1991 ĐẾN NĂM 2008

Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số:

62 22 03 15

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LỊCH SỬ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. NGÔ ĐĂNG TRI

Hàng, các thầy cô trong khoa Lý luận chính trị - Học viện Ngân Hàng đã tạo
điều kiện thuận lợi để tôi có thể hoàn thành luận án.
Cuối cùng, tôi xin gửi tấm lòng ân tình tới gia đình và bạn bè – những
người đã luôn sát cánh hỗ trợ, động viên cũng như truyền nhiệt huyết và tạo
động lực cho tôi hoàn thành luận án.

Tác giả luận án

Bùi Thị Hồng Thúy


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ............................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................ 1
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................. 3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .................................................................. 4
4. Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu ..................................................... 4
5. Đóng góp của luận án ..................................................................................... 5
6. Bố cục của luận án .......................................................................................... 6
Chƣơng 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN
ĐỀ TÀI LUẬN ÁN ............................................................................................... 7
1.1. Tình hình nghiên cứu về công tác dân vận .................................................. 7
1.1.1. Nhóm công trình nghiên cứu về công tác dân vận của Đảng ............... 8
1.1.2. Nhóm công trình nghiên cứu về công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh
Hà Tây...........................................................................................................20
1.2. Những vấn đề luận án kế thừa và tập trung giải quyết .............................22
1.2.1. Những vấn đề luận án kế thừa ............................................................22
1.2.2. Những vấn đề luận án tập trung giải quyết .........................................24
Tiểu kết chương 1.................................................................................................25
Chƣơng 2. CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO THỰC HIỆN CÔNG TÁC DÂN

DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN
ĐẾN LUẬN ÁN ................................................................................................151
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...............................................................................152
PHỤ LỤC


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Ban Bí Thư

BBT

Ban Chấp hành

BCH

Bộ Chính trị

BCT

Ban Dân vận

BDV

Ban Tổ chức

BTC

Ban Thường vụ


củng cố và tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân. Công tác
dân vận có ý nghĩa chiến lược đối với toàn bộ sự nghiệp cách mạng Việt Nam và
trở thành một truyền thống tốt đẹp, là cội nguồn sức mạnh của Đảng. Trong điều
kiện hội nhập quốc tế, công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đòi hỏi phát huy
cao độ sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc và
sức mạnh thời đại để đưa đất nước thoát nghèo, thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi
mới và CNH, HĐH đất nước.
Trong bài báo “Dân vận” đăng trên báo Sự thật, số ra ngày 15-10-1949,
Hồ Chí Minh đã định nghĩa: “Dân vận là vận động tất cả lực lượng của mỗi
người dân, không để sót một người dân nào, góp thành lực lượng toàn dân, để
thực hành những công việc nên làm, những công việc Chính phủ và Đoàn thể
giao cho” [85, tr 698]. Hồ Chí Minh còn chỉ rõ tất cả cán bộ chính quyền, tất cả
cán bộ đoàn thể, tất cả hội viên của các tổ chức nhân dân đều phải phụ trách dân
vận. Đồng thời, Hồ Chí Minh nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác dân vận:
“Lực lượng của dân rất to. Việc dân vận rất quan trọng. Dân vận kém thì việc gì
cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công” [32, tr 700].
Với ý nghĩa đặc biệt như vậy nên trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng
luôn coi trọng việc tăng cường và đổi mới công tác dân vận. Công tác dân vận của
Đảng là toàn bộ hoạt động của Đảng nhằm tăng cường mối quan hệ mật thiết
giữa Đảng với nhân dân, được thể hiện bằng việc vận động nhân dân thực hiện
đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước thông qua nhà nước xã
hội chủ nghĩa, các tổ chức đảng, các tổ chức chính trị - xã hội và vai trò tiên
phong gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Đảng cũng xác định công tác
dân vận là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị: Nghị quyết TW 8B (khóa VI) Về
1


đổi mới công tác quần chúng của Đảng, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và
nhân dân chỉ rõ: “Công tác dân vận là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và các đoàn
thể. Công tác quần chúng không chỉ là trách nhiệm của các đoàn thể, mà còn là trách

bộ Hà Tây đã có nhiều chủ trương, biện pháp để đổi mới công tác quần chúng,
nhằm khơi dậy, phát huy tiềm năng và sức mạnh to lớn của các tầng lớp nhân dân
trong tỉnh, góp phần thực hiện thắng lợi những mục tiêu kinh tế - xã hội, quốc
phòng an ninh và đẩy mạnh CHN, HĐH. Những kết quả mà Hà Tây đạt được trong
thời gian qua là đáng ghi nhận, tuy nhiên tăng trưởng kinh tế chưa tương xứng với
tiềm năng và lợi thế, thu nhập bình quân đầu người chưa cao. Đặc biệt, một số điểm
nóng xảy ra chậm được giải quyết, tình trạng đơn thư khiếu kiện còn nhiều; việc
giải phóng mặt bằng, xây dựng các khu đô thị, cụm công nghiệp chậm…. Những
thành công và tồn tại nêu trên có liên quan mật thiết với chất lượng và hiệu quả của
công tác dân vận.
Nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Hà Tây về công tác dân vận
giai đoạn 1991-2008 nhằm chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân; từ đó
đúc rút những bài học kinh nghiệm để thực hiện tốt hơn nữa lĩnh vực công tác
này của Đảng bộ thành phố Hà Nội khi Hà Tây sáp nhập vào Hà Nội (tháng 82008). Mặt khác, với đề tài nghiên cứu này, tôi hi vọng sẽ đóng góp một phần để
làm rõ thêm bức tranh toàn cảnh của lịch sử Đảng bộ tỉnh Hà Tây trong những
năm 1991-2008. Vì vậy, tôi quyết định lựa chọn và giải quyết đề tài “Đảng bộ
tỉnh Hà Tây lãnh đạo công tác dân vận từ năm 1991 đến năm 2008” để làm
luận án tiến sĩ, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu
Làm rõ sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Hà Tây trong quá trình vận
dụng chủ trương của Đảng về công tác dân vận vào thực tiễn của địa phương.
Khẳng định những ưu điểm, hạn chế và đúc rút một số kinh nghiệm
phục vụ thực tiễn trong quá trình lãnh đạo công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh
Hà Tây.
3


Nhiệm vụ nghiên cứu
- Sưu tầm, tập hợp, hệ thống hóa những tư liệu có liên quan đến công tác dân

Tây đối với công tác dân vận từ năm 1991 đến năm 2008; phân tích, đánh giá,
đưa ra các nhận xét về ưu điểm, hạn chế, nguyên nhân của hạn chế và đúc rút
kinh nghiệm lịch sử.
Ngoài ra, các phương pháp khác như phân tích, tổng hợp, so sánh, thống
kê… cũng được sử dụng phù hợp để giải quyết những nội dung nghiên cứu cụ
thể của luận án.
Nguồn tƣ liệu
- Những bài nói chuyện, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, của các nhà
lãnh đạo Đảng, Nhà nước về quần chúng và công tác vận động quần chúng là
nguồn tài liệu cần thiết khi nghiên cứu đề tài.
- Các văn kiện của Đảng, Nhà nước và các chỉ thị, nghị quyết của Đảng
bộ tỉnh Hà Tây về công tác dân vận giai đoạn 1991-2008; các tài liệu lưu trữ tại
các trung tâm lưu trữ, tại địa phương và báo cáo của các sở, ban, ngành… có liên
quan là nguồn tư liệu gốc, tin cậy của luận án.
- Các công trình nghiên cứu, sách báo, luận án liên quan đến đề tài là
nguồn tài liệu tham khảo quan trọng giúp làm sáng tỏ các khía cạnh khác nhau
của luận án.
Ngoài ra, luận án còn sử dụng những nguồn sử liệu hình ảnh, tư liệu,
những tài liệu thống kê để phục vụ một số nội dung của luận án.
5. Đóng góp của luận án
- Sưu tầm, hệ thống hóa tư liệu về chủ trương, sự chỉ đạo và tổ chức thực
hiện công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh Hà Tây từ năm 1991 đến năm 2008 để
bổ sung cho kho tư liệu và đóng góp vào việc nghiên cứu công tác dân vận nói
chung, cũng như về Hà Nội nói riêng.
- Góp phần làm sáng tỏ quan điểm, chủ trương, quá trình chỉ đạo thực
hiện công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh Hà Tây; phục dựng một cách khách quan
bức tranh về công tác dân vận của Đảng bộ tỉnh Hà Tây trong những năm 19915


2008. Từ kết quả nghiên cứu, luận án góp phần khẳng định vai trò to lớn của

rãi mọi lực lượng quần chúng, góp thành lực lượng toàn dân để thực hiện thắng
lợi các mục tiêu cách mạng. Hơn 80 năm lãnh đạo cách mạng, Đảng thường
xuyên chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, mối quan hệ giữa Đảng với
nhân dân. Với tầm quan trọng đặc biệt đó, công tác dân vận đã trở thành một
vấn đề luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của các nhà lãnh đạo Đảng, Nhà
nước, các nhà khoa học và người nghiên cứu.
Rất nhiều nghiên cứu với quy mô lớn đã đánh giá vai trò của quần
chúng nhân nhân, vị trí của công tác dân vận trong hoạt động của Đảng, tầm
quan trọng của việc thắt chặt mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân. Một số
công trình nghiên cứu mang tính tổng kết công tác dân vận của Đảng qua các
thời kỳ lịch sử và từ đó chỉ ra ưu điểm, hạn chế và đúc rút những bài học kinh
nghiệm phục vụ thực tiễn. Đi sâu nghiên cứu một khía cạnh của công tác dân
vận như công tác vận động công nhân, nông dân, thanh niên, phụ nữ trí thức;
hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể; công tác dân tộc, tôn giáo…
cũng được nhiều tác giả quan tâm, khai thác. Rất nhiều địa phương cũng đã
tổng kết lịch sử Đảng bộ và lịch sử công tác dân vận nhằm phục vụ thực tiễn.
Ngoài ra còn có các nghiên cứu được đăng tải trên các tạp chí, diễn đàn khoa
học, các luận văn, luận án… liên quan đến đề tài này.
Các tác giả đã phục dựng, phân tích, luận giải công tác dân vận của Đảng
dưới nhiều góc độ, nhiều hướng tiếp cận khác nhau…. Tựu chung lại, tôi xin
trình bày các công trình nghiên cứu theo nhóm vấn đề liên quan.
7


1.1.1. Nhóm công trình nghiên cứu về công tác dân vận của Đảng
BDV TW là cơ quan tham mưu của BCH TW, trực tiếp và thường
xuyên là BCT, BBT về chủ trương, chính sách và giải pháp lớn về công tác
dân vận. Vì vậy, có rất nhiều cuốn sách hay, mang tính tổng kết về công tác
dân vận của Đảng đã được BDV chủ trì, nhằm phổ biến rộng rãi trong hệ
thống dân vận nói riêng và độc giả nói chung. Tiêu biểu là cuốn Sơ thảo lịch

đề mới cần được quan tâm, nghiên cứu nghiêm túc. Có thể nói cuốn Công tác
dân vận của Đảng thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đã
trình bày khái quát những vấn đề lý luận chung về công tác dân vận của Đảng;
làm rõ thực trạng tình hình các giai cấp, tầng lớp nhân dân và công tác dân vận
của Đảng, chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể nhân dân trong thời kỳ đổi
mới; từ đó đề ra những định hướng lớn và những giải pháp để tăng cường công
tác dân vận của Đảng trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước.
Tiếp theo phải kể đến là 75 năm công tác dân vận của Đảng một số vấn đề
lý luận và thực tiễn, NXB. Chính trị Quốc gia, Hà Nội (2006). Với dung lượng
gần 500 trang, cuốn sách được hình thành trên cơ sở tập hợp các bài tham luận
tại hội thảo 75 năm công tác dân vận của Đảng Cộng sản Việt Nam. Cuốn sách
phản ảnh những nghiên cứu, suy nghĩ và tâm huyết của một số lãnh đạo Đảng,
Nhà nước, các nhà khoa học và đặc biệt là những người trực tiếp lãnh đạo công
tác dân vận, Mặt trận, đoàn thể, công tác dân tộc, tôn giáo. Ở đó, bức tranh toàn
cảnh về công tác dân vận của Đảng được phục dựng ở nhiều góc cạnh khác nhau
như: tư tưởng Hồ Chí Minh về dân vận; củng cố và tăng cường mối quan hệ giữa
Đảng với nhân dân; công tác vận động các giai cấp, tầng lớp nhân dân, tập hợp
lực lượng cách mạng trong các thời kỳ khác nhau của cách mạng Việt Nam;
công tác dân tộc, tôn giáo; công tác dân vận ở một số địa phương; làm rõ một số
quan điểm cơ bản, những kinh nghiệm và những phương pháp tuyên truyền, giáo
dục, tập hợp quần chúng nhân dân của Đảng ta trong thời kỳ đổi mới….
Trong sự nghiệp hoạt động chính trị, các vị lãnh đạo cao cấp của Đảng và
Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác dân vận. Những bài viết,
9


phát biểu của họ đã được tập hợp và công bố trong tác phẩm Lý luận và kinh
nghiệm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác dân vận, Nxb. Chính trị Quốc
gia, Hà Nội (2014). Cuốn sách này có tên của Hồ Chí Minh, Nguyên Văn Linh,
Đỗ Mười, Lê Khả Phiêu… và lãnh đạo của các bộ, ban, ngành. Nội dung cuốn

lượng và hiệu quả của công tác quần chúng. Qua đây, một lần nữa tầm quan trọng
của công tác vận động quần chúng lại được khẳng định và nhấn mạnh. Cuốn sách
thứ hai là Đổi mới công tác dân vận của Đảng, NXB. Chính trị Quốc gia, Hà
Nội (1996) là tập hợp những bài viết, những bài phát biểu của tác giả Vũ Oanh
về công tác dân vận. Đất nước đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng đã khiến cuộc
sống của nhân dân thay đổi tích cực, nhưng kéo theo đó là những diễn biến phức
tạp tình hình xã hội. Điều này đòi hỏi công tác dân vận phải thực sự đổi mới, đi
trước một bước, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của quần chúng nhằm giải quyết
kịp thời những khó khăn, trăn trở của nhân dân. Nội dung tài liệu xoay quanh các
vấn đề về đại đoàn kết dân tộc, về mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân, về đổi
mới nội dung và nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác dân vận trong giai
đoạn cách mạng mới, về những kinh nghiệm quý báu được đúc rút từ trải nghiệm
thực tiễn trong cương vị là người lãnh đạo cao nhất của hệ thống dân vận.
Hà Thị Khiết chủ biên cuốn Nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác
dân vận của Đảng trong thời kỳ mới, NXB. Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội
(2015). Đây là một cuốn sách hay, thu hút được chất xám của nhiều nhà khoa
học có uy tín GS.TS Tô Duy Hợp, GS.TS Hoàng Chí Bảo, GS.TS Nguyễn Đình
Tấn, PGS.TS Võ Thị Mai và nhiều tác giả khác. Điểm khác biệt trong cách tiếp
cận của cuốn sách này so với những cuốn sách cùng viết về đề tài dân vận là
chương đầu tiên tập trung làm rõ một số khái niệm cơ bản (dân; dân vận; công
tác dân vận; tiêu chí xác định chất lượng, hiệu quả công tác dân vận) và quan
điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản
Việt Nam về dân vận và công tác dân vận. Trên cơ sở đó nhóm tác giả đã đưa ra
những quan điểm, phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả
công tác dân vận của Đảng trong thời kỳ mới. Tác giả chủ biên cuốn sách đã
11


từng giữ cương vị Ủy viên TW Đảng, Trưởng BDV TW, nên người đọc dễ dàng
tìm thấy ở đây không chỉ những kiến thức lý luận sắc bén mà còn cả những kiến

đạo của Đảng đối với công tác dân vận đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.
Công tác dân vận của các cơ quan nhà nước trong thời kỳ mới của
Nguyễn Tiến Thịnh (chủ biên), NXB. Tư Pháp, Hà Nội (2005) đã trình bày nội
dung công tác dân vận của hệ thống chính quyền. Cuốn sách đi từ quan điểm của
chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước pháp quyền của
dân, do dân và vì dân; công tác vận động quần chúng của cơ quan nhà nước
trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá; thực trạng và kiến nghị trong công
tác dân vận của chính quyền; từ đó rút ra một số kinh nghiệm thực tiễn về công
tác vận động quần chúng.
Sinh thời, Hồ Chí Minh đã dành không ít tâm huyết cho công tác dân vận,
bồi đắp mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân. Tư tưởng dân vận của người trải
qua năm tháng vẫn giữ nguyên giá trị và được nhiều nhà nghiên cứu đi sâu khai
thác. Trần Đình Huỳnh và một số tác giả đã công bố công trình nghiên cứu mang
tên Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận trong thời kỳ đổi mới ở nước ta
hiện nay, NXB. Lao động xã hội, Hà Nội (2013). Ở đây, người đọc có thể tìm
thấy những kết quả nghiên cứu về tư tưởng dân vận Hồ Chí Minh được trình bày
một cách có hệ thống. Sự vận dụng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong quá trình
thực hiện đường lối đổi mới ở nước ta hiện nay và những kết quả mang lại.
Đảng Cộng sản Việt Nam vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về dân vận
trong cuộc kháng chiến chống Pháp – Mỹ và thời kỳ đổi mới do Nguyễn Quang
Thứ và Lê Trung Kiên biên soạn, NXB. Lao động xã hội, Hà Nội (2010) đã giới
thiệu tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận và sự vận dụng của Đảng ta
trong cuộc kháng chiến chống Pháp – Mỹ và thời kỳ đổi mới; giới thiệu các văn
bản của Đảng, Nhà nước và các cơ quan có liên quan về công tác dân vận; nêu
lên một số điển hình thực hiện tốt “dân vận khéo” ở một số địa phương.
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào công tác dân vận trong thời kỳ mới,
NXB. Chính trị Quốc gia, Hà Nội (2005) của nhiều tác giả, do Nguyễn Văn
13




vị trí, vai trò và các tiêu chí đánh giá công tác dân vận của chính quyền cơ sở. Thực
trạng công tác dân vận của chính quyền cơ sở và đề xuất một số giải pháp tăng
cường công tác này ở Hà Nội hiện nay.
Ngoài Thủ đô Hà Nội thì Tây Nguyên là một địa bàn khá đặc biệt. Đây là
nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số cư trú và cũng là vị trí các thế lực diễn biến
hòa bình thường xuyên hoạt động. Vì vậy công tác dân vận ở đây cần được quan
tâm một cách đặc biệt. Phân tích thực trạng công tác dân vận ở Tây Nguyên, chỉ rõ
sự cần thiết phải có một lực lượng nòng cốt có đủ trình độ, nghiệp vụ và tâm huyết
để làm công tác dân vận, đưa ra các nhóm giải pháp để xây dựng lực lượng nòng
cốt làm công tác dân vận ở Tây Nguyên… đó là những vấn đề cơ bản được đề cập
trong cuốn sách Xây dựng lực lượng nòng cốt làm công tác dân vận trong cộng
đồng các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên hiện nay do Nguyễn Thế Tư chủ biên,
NXB. Chính trị Quốc gia, Hà Nội (2014). Cuốn sách đã góp phần không nhỏ
nhằm tăng cường công tác dân vận của Đảng ở địa bàn Tây Nguyên nói riêng và
những khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số nói chung.
Đi sâu vào công tác vận động một số giai cấp, tầng lớp cụ thể cũng có rất
nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, khai thác. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam
đã khái quát vai trò, vị trí của giai cấp công nhân trong lịch sử đấu tranh cách
mạng Việt Nam; làm rõ sự lãnh đạo của Đảng đối với giai cấp công nhân và
Công đoàn Việt Nam; giới thiệu các văn bản, tài liệu liên quan đến vấn đề xây
dựng giai cấp công nhân và đội ngũ cán bộ làm công đoàn trong cuốn sách Phát
huy vai trò lãnh đạo của Đảng đối với giai cấp công nhân và Công đoàn Việt
Nam, NXB. Lao động, Hà Nội (2010).
Tác giả Nguyễn Viết Vượng đóng góp cuốn Giai cấp công nhân và tổ chức
công đoàn Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XXI, NXB. Chính trị Quốc gia
(2010). Cuốn sách đã trình bày sự ra đời và phát triển của giai cấp công nhân và tổ
chức công đoàn Việt Nam. Đánh giá những thế mạnh cũng như tồn tại, hạn chế của
giai cấp công nhân Việt Nam trong thời đại kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế. Chỉ
15

16


trong tương lai; đánh giá việc xây dựng và phát huy nguồn lực trí tuệ, những yếu
tố thúc đẩy, cản trở việc phát huy nguồn lực này. Từ đó, các tác giả đề xuất những
giải pháp và khuyến nghị về mặt chính sách đối với Đảng và Nhà nước nhằm phát
triển nguồn lực trí tuệ Việt Nam, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa
và phát triển đất nước trong thế kỷ XXI. Có thể nói đây là một công trình nghiên
cứu nghiêm túc, kỹ lưỡng, được thực hiện bởi một chuyên gia đã có nhiềm năm
tâm huyết với đội ngũ trí thức Việt Nam.
Về Thanh niên, BDV TW có cuốn Đảng Cộng sản Việt Nam với công tác
vận động thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước, NXB. Chính trị quốc gia, Hà Nội (2001). Cuốn sách đã lột tả một cách
chân thực tình hình thanh niên và công tác vận động thanh niên của Đảng trong
những năm đổi mới, trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước; từ đó đề ra những định hướng và giải pháp lớn để phát huy vai trò của
thanh niên, đóng góp vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Cũng là về thanh niên nhưng cuốn Lịch sử Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ
Chí Minh và phong trào thanh niên Việt Nam (1925-2010) của Đặng Quang Vinh,
NXB. Chính trị Quốc gia, Hà Nội (2012) lại khai thác ở một góc độ khác. Cuốn sách
giới thiệu về sự ra đời và phát triển của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
trong suốt chiều dài lịch sử từ trước khi Đảng ra đời. Dựng lại những mốc son lịch
sử của phong trào thanh niên Việt Nam hơn 80 năm qua dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Công tác dân tộc, tôn giáo là một mảng hoạt động quan trọng của công tác
dân vận. Nhiều công trình nghiên cứu đã tập trung khai thác chủ đề này, tác giả
Nguyễn Hữu Hải đã xuất bản tác phẩm 50 năm công tác dân tộc (1946-1996). Đây
là công trình nghiên cứu khá toàn diện và nghiêm túc. Cuốn sách đã đánh giá thành
tựu 50 năm thực hiện chính sách dân tộc của Đảng. Nhận định thời cơ và thách thức
đặt ra đối với người làm công tác dân tộc và chính sách dân tộc của Đảng trong giai
đoạn mới. Ghi nhận sự trưởng thành của bộ phận cơ quan làm công tác dân tộc và

quân đội ở vùng đồng bào có đạo trên địa bàn miền Đông Nam Bộ; xác định yêu
cầu và đề ra các giải pháp để nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác dân
vận trên địa bàn này trước những diễn biến của tình hình mới.
18