CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG VÀ TRẢ
LƯƠNG
1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG
1.1.1 Khái niệm về tuyển dụng
Tuyển dụng là quá trình tìm kiếm, thu hút và tuyển chọn từ nhiều nguồn khác
nhau những nhân viên đủ khả năng đảm nhiệm những vị trí mà doanh nghiệp cần tuyển.
1.1.2 Vai trò của tuyển dụng
Tuyển dụng là khâu quan trọng đầu tiên của bộ phận nhân sự, nó sẽ quyết định
sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp.
Quá trình tuyển dụng nhân sự có ảnh hưởng rất lớn tới chất lượng nguồn nhân
lực trong doanh nghiệp sau này. Khi doanh nghiệp thu hút được nhiều người ứng tuyển
và tuyển chọn được những người phù hợp với doanh nghiệp, thì chất lượng nhân sự sẽ
được nâng lên rất nhiều. Từ đó, hiệu quả công việc sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp cũng sẽ được thay đổi.
1.1.3 Nguồn tuyển dụng
Vì tuyển dụng nhân viên là một việc rất tốn kém cho nên tùy vào từng giai đoạn hoạt
động cũng như cung cầu nhân lực tại từng thời điểm mà doanh nghiệp có thể lựa chọn
cho mình biện pháp tuyển dụng là tuyển dụng tạm thời hay tuyển dụng chính thức.
Tuyển dụng tạm thời: có thể sử dụng các hình thức
− Hợp đồng gia công: doanh nghiệp ký hợp đồng với hãng khác để gia công cho mình
đảm bảo nguyên tắc hai bên cùng có lợi.
− Thuê mướn lao động của một hãng cung cấp: doanh nghiệp thuê mướn lao động từ các
công ty cung cấp lao động tạm thời để thực hiện công việc trong thời gian nhất định,
khi công việc đã hoàn thành thì lao động đó sẽ trở về với công ty của họ. Hình thức này
thường được sử dụng trong ngành dịch vụ hơn là ngành sản xuất.
− Giờ phụ trội: doanh nghiệp khuyến khích công nhân viên làm thêm giờ và sẽ được trả
công cao hơn so với giờ công bình thường.
− Nhân viên tạm thời: doanh nghiệp tuyển lao động làm theo thời vụ theo sự thỏa thuận
của hai bên về thời gian và tiền công.
Tuyển dụng chính thức
− Nguồn nội bộ: là những người đang làm việc cho doanh nghiệp. Họ thường được lựa

doanh nghiệp, doanh nghiệp có thể tìm kiếm được những người phù hợp khá nhanh
chóng và cụ thể. Tuy nhiên, hình thức tuyển dụng này chỉ ở quy mô hẹp.
− Tuyển dụng thông qua các trung tâm môi giới và giới thiệu việc làm: Doanh nghiệp sẽ
gửi yêu cầu tới các trung tâm môi giới, giới thiệu việc làm và các trung tâm này sẽ đảm
nhận việc tuyển chọn nhân sự phù hợp với doanh nghiệp.
− Tuyển dụng trực tiếp từ các trường Đại học, Cao đẳng: Doanh nghiệp cử người tới tận
các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp chuyên nghiệp, dạy nghề để tìm kiếm, lựa
chọn những ứng viên phù hợp với yêu cầu công việc của doanh nghiệp.
Chuẩn bị tuyển dụng
Thông báo tuyển dụng
Thu nhận, nghiên cứu hồ sơ
Phỏng vấn sơ bộ
Kiểm tra, trắc nghiệm
Phỏng vấn lần 2
Xác minh, điều tra
Khám sức khỏesơ
Ra quyết định tuyển dụng
Bố trí công việc
− Tuyển dụng thông qua hội chợ việc làm: Với hình thức tuyển dụng này, nhà tuyển dụng
và ứng viên được tiếp xúc trực tiếp với nhau, có cơ hội trao đổi, thấu hiểu, để từ đó mở
ra cơ hội lựa chọn tốt hơn.
1.1.5 Quy trình tuyển dụng
Hình 1.1 Quy trình tuyển dụng
(Nguồn: Trích giáo trình Quản trị nguồn nhân lực tái bản lần 6 của tác giả Ts.Trần Kim
Dung)
Nội dung, trình tự của quá trình tuyển dụng trong các doanh nghiệp thường được
tiến hành theo hình 1.1 gồm 10 bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị tuyển dụng
Trong bước chuẩn bị cần thiết phải:
+ Thành lập hội đồng tuyển dụng.

triển vọng tốt. Thông qua tiếp xúc với đồng nghiệp cũ, bạn bè, thầy cô giáo hoặc với
lãnh đạo cũ của ứng viên.
Bước 8: Khám sức khỏe
Dù có đáp ứng đầy đủ về trình độ học vấn, hiểu biết, thông minh, tư cách tốt,
nhưng nếu sức khỏe không đảm bảo cũng không nên tuyển dụng.
Bước 9: Ra quyết định tuyển dụng
Đây là bước quan trọng nhất quyết định tuyển chọn hoặc loại bỏ ứng viên. Để
nâng cao mức độ chính xác nhà tuyển dụng cần xem xét một cách hệ thống đầy đủ các
thông tin về ứng viên.
Bước 10: Bố trí công việc
Khi có quyết định tuyển dụng, nhân viên phòng hành chánh – nhân sự sẽ tiến
hành ký hợp đồng lao động với nhân viên mới và họ sẽ hòa nhập vào môi trường làm
việc mới với công việc chính thức của họ dưới sự hướng dẫn của trưởng bộ pận phụ
trách quản lý họ.
Lưu ý, trong thực tế, các bước và nội dung trình tự của quá trình tuyển dụng có
thể thay đổi linh hoạt tùy thuộc vào yêu cầu công việc, đặc điểm của doanh nghiệp,
trình độ của hội đồng tuyển chọn…
1.1.6 Đánh giá hiệu quả của hoạt động tuyển dụng
Để đánh giá chính xác hiệu quả hoạt động tuyển dụng cần thu thập các thông tin sau:
+ Chi phí cho các hoạt động tuyển dụng và chi phí cho một lần tuyển.
+ Số lượng và chất lượng các hồ sơ xin tuyển.
+ Hệ số giữa nhân viên mới tuyển và số lượng yêu cầu tuyển.
+ Kết quả thực hiện công việc của nhân viên được tuyển
+ Số lượng nhân viên mới bỏ việc.
1.2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TRẢ LƯƠNG
1.2.1 Khái niệm về tiền lương
Tiền lương là biểu hiện bằng tiền của giá trị sức lao động do người sử dụng lao
động trả cho người lao động khi người lao động hoàn thành một công việc nhất định.
Tiền lương bao gồm: Tiền lương tối thiểu, tiền lương danh nghĩa và tiền lương thực tế.
− Tiền lương tối thiểu:

động.
Nếu tiền lương danh nghĩa không thay đổi. Chỉ số giá cả thay đổi do lạm phát, giá
cả hàng hoá tăng, đồng tiền mất giá, thì tiền lương thực tế có sự thay đổi theo chiều
hướng bất lợi cho người lao động.
1.2.2 Chức năng của tiền lương
Tiền lương là phần thu nhập chủ yếu của người lao động, bao gồm các chức năng
sau :
− Thước đo giá trị của sức lao động
Cũng như mối quan hệ của hàng hoá khác sức lao động cũng được trả công căn cứ
vào giá trị mà nó đã bỏ ra và tiền lương chính là biểu hiện bằng tiền của giá trị sức lao
động trong cơ chế thị trường. Ngày nay ở nước ta thì tiền lương còn thể hiện một phần
giá trị sức lao động mà mỗi cá nhân đã bỏ ra trong quá trình sản xuất kinh doanh.