Một số biện pháp bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Đào tạo, bồi dưỡng nhân tài là nhiệm vụ cao cả của toàn xã hội, song trách nhiệm
trực tiếp là của những người làm công tác giáo dục. Bởi vậy trong tài liệu tiếp tục
quán triệt Nghị quyết Trung ương II, Bộ giáo dục và đào tạo chỉ rõ “…trường tiểu
học và mỗi giáo viên tiểu học đều có nhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡng học sinh
giỏi”.
Bậc tiểu học là bậc học nền tảng, bồi dưỡng học sinh giỏi ở tiểu học là nền
móng cho chiến lược đào tạo người tài của đất nước. Phát hiện và bồi dưỡng học sinh
giỏi ở cấp Tiểu học là việc làm cần thiết và có ý nghĩa. Để có được các thành quả về
giáo dục học sinh nói chung hay những thành tích cao của học sinh giỏi nói riêng,
ngay từ cấp Tiểu học các nhà trường phải có sự quan tâm, chú ý từ các buổi học hằng
ngày của các khối lớp và ở tất cả các môn học trong nhà trường. Việc giáo dục học
sinh hằng ngày trên lớp có chất lượng chính là tạo một nền móng vững chắc cho sự
phát triển đúng đắn và lâu dài. Mặt khác nội dung, phương pháp giáo dục đại trà và
bồi dưỡng học sinh giỏi cũng như hình thức tổ chức phải phong phú và phù hợp với
đặc điểm tâm sinh lí học sinh mới đem lại hiệu quả trong giáo dục.
Trường tiểu học Trần Thị Tâm nhiều năm qua việc bồi dưỡng học sinh giỏi là
một trong những nhiệm vụ trọng tâm, yêu cầu về chất lượng giảng dạy và hiệu quả
bồi dưỡng ngày càng đòi hỏi cao. Việc bồi dưỡng học sinh giỏi là cả một quá trình,
phải có kế hoạch cụ thể cho người dạy và cả người học. Tôi là giáo viên tiểu học
được giao nhiệm vụ bồi dưởng HSG ,vì vậy tôi mạnh dạn đưa ra “ Một số biện pháp
tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tiếng việt ở trường tiểu học”.
II.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Lí luận
Việc tổ chức thi chọn học sinh giỏi và bồi dưỡng học sinh giỏi nhằm động viên
khích lệ học sinh và giáo viên dạy giỏi, góp phần thúc đẩy việc cải tiến, nâng cao
chất lượng dạy và học, chất lượng của việc quản lý chỉ đạo của các cấp quản lý giáo
Giáo viên: Lê Thị Thanh Hoa- Trường Tiểu học Trần Thị Tâm
1
Một số biện pháp bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học

2
Một số biện pháp bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học
của công tác này là: bồi dưỡng lẽ sống, tâm hồn, khả năng tư duy và năng lực ngôn
ngữ, năng lực cảm thụ văn chương đặc biệt là giữ gìn sự trong sáng của Tiếng việt.
Trên cơ sở đó góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam hiện đại vừa giữ
được những tinh hoa văn hoá dân tộc vừa tiếp thu tốt những giá trị văn hoá tiên tiến
trên thế giới. Qua phỏng vấn, khảo sát tôi nhận thấy những vấn đề sau:
Giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi Tiếng việt cần nắm chắc nội dung chương
trình và kiến thức Tiếng việt, biết vận dụng đổi mới phương pháp dạy học: Lấy học
sinh làm trung tâm, biết tôn trọng sự sáng tạo của học sinh. Trong quá trình giảng
dạy biết sử dụng nhiều câu hỏi gợi mở để hướng học sinh phân tích, tìm hiểu bài tập.
1. Khảo sát :
*Thuận lợi và khó khăn .
a,Thuận lợi:
- Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi hiện nay đã được nhà trường và chính quyền
địa phương, các bậc phụ huynh quan tâm chỉ đạo sát sao.
Bên cạnh đó nhà trường tạo mọi điều kiện cần thiết đảm bảo cho công tác bồi
dưỡng đạt hiệu quả như: phòng học, chế độ bồi dưỡng của giáo viên, đồ dùng dạy
học... và đặc biệt là Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn thường xuyên hội ý, rút
kinh nghiệm trong từng giai đoạn bồi dưỡng, hiệu trưởng trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra,
đánh giá.
- Giáo viên bồi dưỡng thường là những giáo viên có năng lực giảng dạy tốt, có
uy tín trong học sinh, nhân dân và đồng nghiệp.
- Đời sống kinh tế của nhân dân được nâng cao, dân trí được phát triển vì vậy
nhận thức của phụ huynh học sinh về công tác bồi dưỡng học sinh giỏi được sáng tỏ.
Phụ huynh phối hợp với giáo viên quan tâm đến các em như mua vở, sách nâng cao,
chăm sóc sức khỏe cho các em...Đưa đón các em đến nơi đến chốn .
Vì vậy việc cho con em tham gia các lớp bồi dưỡng được các phụ huynh hết sức ủng
hộ và tạo mọi điều kiện vật chất để con em mình tham gia.
b, Khó khăn:

Giáo viên: Lê Thị Thanh Hoa- Trường Tiểu học Trần Thị Tâm
4
Một số biện pháp bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học
GV dạy phối hợp cùng phụ huynh đưa đón các em khi cho bồi dưỡng thứ bảy .
Bên cạnh đó tôi phối hợp với giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh luôn trao đổi tình
hình học tập của các em.
Qua thực tế tiết học, bồi dưỡng môn Tiếng việt phải bao gồm các bước cơ bản
sau mà tôi đã vận dụng:
- Bước 1: Kiểm tra, nhận xét kết quả học tập ở nhà.
- Bước 2: Hệ thống hoá, mở rộng kiến thức đang học.
- Bước 3: Nâng cao kiến thức Tiếng việt cần bồi dưỡng cho học sinh.
- Bước 4: Tổng kết và giao nhiệm vụ học tập ở nhà.
Kết quả trong 5 năm các em thi cấp Tỉnh- Huyện đều đạt giải, duy rì được số
lượng HS giỏi hàng năm song chất lượng chưa cao và chưa mang tính bền vững.
* Xuất phát từ thuận lợi khó khăn trên năm học này tôi tiếp tục được giao dạy bồi
dưỡng học sinh giỏi môn Tiếng Việt. Mục tiêu chính của công tác bồi dưỡng học
sinh giỏi năm học 2010-2011 là nâng cao hiệu quả giảng dạy của giáo viên và việc
học tập của học sinh, phấn đấu học sinh đạt giải môn Tiếng việt cấp Huyện 2 giải,
cấp Tỉnh 2 giải chất lượng giải được nâng lên. Trước chỉ tiêu đã đề ra và để đạt được
học sinh giỏi cấp Huyện- Tỉnh đạt giải cao, đảm bảo tính bền vững. Tôi đã tiến hành
áp dụng một số biện pháp đổi mới dạy và học bồi dưỡng học sinh giỏi như sau:
IV. MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN TIẾNG VIỆT
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN THỊ TÂM
1,Tiến hành khảo sát chọn học sinh ngay từ đầu năm:
- Là những em đạt học sinh giỏi lớp 4, tổ chức ra đề, cho các em thi khảo sát
*Kết quả đạt được: 03 em được chọn để bồi dưỡng.
ST
T
Họ và tên Năm sinh Con ông bà Học lớp
1 Nguyễn Thị Hồng Hạnh 2000 Nguyễn Thị Hoài Cúc 5a

dạng từ láy, nghĩa của từ láy, từ tượng hình, tượng thanh, từ nhiều nghĩa, cùng nghĩa,
trái nghĩa…
b. Phân loại nhận diện từ theo cấu tạo.
- Dựa vào số lượng tiếng của từ chia ra từ đơn và từ ghép.
- Khi phân loại nhóm từ đa âm phải dựa vào mối quan hệ giữa các tiếng trong từ.
Giáo viên: Lê Thị Thanh Hoa- Trường Tiểu học Trần Thị Tâm
6
Một số biện pháp bồi dưỡng học sinh giỏi môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học
+ Nếu có quan hệ về mặt ngữ nghĩa: từ ghép.
+ Nếu có quan hệ về mặt ngữ âm: từ láy.
*Lưu ý trong tiếng Việt có những từ thuần Việt như: tắc kè bồ bóng, bồ kết hay
những từ vay mượn như: xà phòng, mít tinh... là những từ đơn đa âm không nên sử
dụng làm ngữ liệu để phân tích. Trong trường hợp học sinh đưa ra tôi cần phân tích
mặt âm, mặt nghĩa để kết luận.
Các từ 2 tiếng có sự giống nhau về âm như: chôm chôm, thằn lằn, ba ba, thuồng
luồng... tuy không phải là từ láy nhưng đều được xem là từ láy.
Các kiểu từ như: ồn ào, ầm ỉ, ọc ạch, ỏn ẻn... đều được xem là từ láy và được
giải thích là khuyết âm phụ đầu.
Các từ như cong queo, cuống quýt, kinh coong... cũng là từ lóng có phụ âm đầu
viết dưới dạng những con chữ khác nhau.
- Về phân biệt từ ghép tổng hợp, từ ghép phân loại.
+ Từ ghép tổng hợp: giữa các tiếng có quan hệ đẳng lập mang tính tổng hợp khái
quát nghĩa của những từ đơn hợp thành.
VD: nhà cửa, ruộng vườn, núi sông...
+ Từ ghép phân loại: có yếu tố cụ thể hoá, cá thể hoá nghĩa cho yếu tố kia.
VD: Xe đạp, xe máy, xe điện...
*Lưu ý: Một số từ tuỳ từng ngữ cảnh mà xếp, có khi là từ ghép tổng hợp, có khi
là từ ghép phân loại.
VD: Từ "Sáng trong" trong câu "một tấm lòng sáng trong như ngọc" là từ ghép
tổng hợp, có thể đổi thành "trong sáng". Nhưng trong câu "con hãy mua cho bố cái