ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐINH THỊ LIỄU

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ MÓNG CÁI,
TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2020


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

ĐINH THỊ LIỄU

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ MÓNG CÁI,
TỈNH QUẢNG NINH
Ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 8140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC


Thái Nguyên, tháng 9 năm 2020
Tác giả luận văn

Đinh Thị Liễu

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN................................................................................................................ ii
MỤC LỤC .................................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ......................................................................... viii
DANH MỤC BẢNG .................................................................................................... ix
MỞ ĐẦU ...................................................................................................................... 1
1. Lí do chọn đề tài ....................................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu ................................................................................................ 3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu .......................................................................... 3
4. Giả thuyết khoa học .................................................................................................. 4
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................................ 4
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu.................................................................................... 4
7. Phương pháp nghiên cứu .......................................................................................... 5
8. Cấu trúc của luận văn................................................................................................ 6
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ
KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT
TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC .......................... 7
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ............................................................................ 7
1.1.1. Những nghiên cứu về đánh giá kết quả học tập .................................................. 7
1.1.2. Những nghiên cứu về đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển
năng lực .............................................................................................................. 9

phát triển năng lực học sinh ở trường tiểu học................................................... 31
1.4. Lý luận về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Toán theo
định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường Tiểu học ........................... 32
1.4.1. Chức năng nhiệm vụ của Hiệu trưởng trường Tiểu học trong hoạt động
đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh ......... 32
1.4.2. Lập kế hoạch đánh giá kết quả học tập môn Toán theo định hướng phát
triển năng lực học sinh ở trường Tiểu học ....................................................... 33
1.4.3. Tổ chức thực hiện hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Toán theo định
hướng phát triển năng lực học sinh ở trường Tiểu học.................................... 34
1.4.4. Chỉ đạo triển khai hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Toán theo định
hướng phát triển năng lực học sinh ở trường Tiểu học.................................... 35
1.4.5. Kiểm tra, đánh giá hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Toán theo định
hướng phát triển năng lực học sinh ở trường Tiểu học.................................... 37
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập môn
Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường Tiểu học .............. 37
1.5.1. Các yếu tố thuộc về nhà quản lý ....................................................................... 37
1.5.2. Các yếu tố thuộc về giáo viên ........................................................................... 39
1.5.3. Các yếu tố thuộc về học sinh ............................................................................ 39
1.5.4. Các yếu tố thuộc về môi trường quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập
của học sinh theo định hướng phát triển năng lực ........................................... 40
Kết luận chương 1 ....................................................................................................... 41

iv


Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT

2.1.

QUẢ HỌC TẬP MÔN TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN

theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường tiểu học ....................... 53
2.3.7. Thực trạng các lực lượng tham gia đánh giá kết quả học tập môn Toán theo
định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường tiểu học ............................... 54

v


2.4.

Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Toán theo
định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường tiểu học thành phố

Móng Cái, Quảng Ninh .................................................................................... 55
2.4.1. Thực trạng xây dựng kế hoạch đánh giá kết quả học tập môn Toán theo
định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường tiểu học thành phố
Móng Cái, Quảng Ninh .................................................................................... 55
2.4.2. Thực trạng về tổ chức thực hiện hoạt động đánh giá kết quả học tập môn
Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường tiểu học
thành phố Móng Cái, Quảng Ninh ................................................................... 57
2.4.3. Thực trạng chỉ đạo triển khai hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Toán
theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường tiểu học thành
phố Móng Cái, Quảng Ninh ............................................................................. 59
2.4.4. Thực trạng kiểm tra hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Toán theo định
hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường tiểu học thành phố Móng
Cái, Quảng Ninh .............................................................................................. 60
2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động đánh giá kết quả học
tập môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường tiểu
học thành phố Móng Cái, Quảng Ninh ............................................................ 62
2.5.1. Thực trạng các yếu tố thuộc về nhà quản lý ..................................................... 62
2.5.2. Thực trạng các yếu tố thuộc về giáo viên ......................................................... 63


Giáo dục và đào tạo

GV

:

Giáo viên

KQHT

:

Kết quả học tập

NL

:

Năng lực

NXB

:

Nhà xuất bản

PTNL

:

Bảng 2.10. Đánh giá của CBQL trường TH về thực trạng chỉ đạo triển khai
hoạt động đánh giá KQHT môn Toán theo hướng PTNL học sinh ..... 59
Bảng 2.11. Đánh giá của CBQL trường TH về thực trạng kiểm tra hoạt
động đánh giá KQHT môn Toán theo hướng PTNL học sinh ........ 61
Bảng 2.12. Đánh giá của CBQL trường TH về thực trạng các yếu tố thuộc
về nhà quản lý ảnh hưởng đến quản lý đánh giá KQHT môn
Toán theo hướng PTNL học sinh .................................................... 62
ix


Bảng 2.13. Đánh giá của CBQL trường TH về thực trạng các yếu tố thuộc
về giáo viên ảnh hưởng đến quản lý đánh giá KQHT môn Toán
theo hướng PTNL học sinh ............................................................. 64
Bảng 2.14. Đánh giá của CBQL trường TH về thực trạng các yếu tố thuộc
về HS ảnh hưởng đến quản lý đánh giá KQHT môn Toán theo
hướng PTNL học sinh ..................................................................... 65
Bảng 2.15. Đánh giá của CBQL trường TH về thực trạng các yếu tố thuộc
về môi trường quản lý ảnh hưởng đến quản lý đánh giá KQHT
môn Toán theo hướng PTNL học sinh ............................................ 66
Bảng 3.1. Thang đo khoảng theo giá trị trung bình ........................................... 90
Bảng 3.2. Kết quả khảo nghiệm về mức độ cần thiết của các biện pháp
quản lý hoạt động đánh giá KQHT môn Toán theo định hướng
PTNL học sinh ở các trường TH ..................................................... 91
Bảng 3.3. Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi của các biện pháp quản lý
hoạt động đánh giá KQHT môn Toán theo định hướng PTNL
học sinh ở các trường TH ................................................................ 93

x




cuối năm học; đánh giá của người dạy với tự đánh giá của người học; đánh giá
của nhà trường với đánh giá của gia đình và của xã hội…” [13]. Trên cơ sở
đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp, ngành giáo dục và đào tạo phải
đặc biệt chú ý đến đổi mới việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của người
học. Làm tốt được điều này sẽ thúc đẩy quá trình dạy học phát triển và đạt chất
lượng cao.
Đổi mới kiểm tra đánh giá sẽ là động lực thúc đẩy các quá trình khác như
đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới cách thức tổ chức hoạt động dạy học,
đổi mới quản lý,... Nếu thực hiện được việc kiểm tra đánh giá hướng vào đánh
giá quá trình, giúp phát triển năng lực người học, thì lúc đó quá trình dạy học
trở nên tích cực hơn rất nhiều. Quá trình đó sẽ nhắm đến mục tiêu xa hơn, đó là
nuôi dưỡng hứng thú học đường, tạo sự tự giác trong học tập và quan trọng
hơn là gieo vào lòng học sinh sự tự tin, niềm tin “người khác làm được mình
cũng sẽ làm được”…
Theo quan điểm phát triển năng lực, việc đánh giá kết quả học tập không
lấy việc kiểm tra khả năng tái hiện kiến thức đã học làm trung tâm của việc
đánh giá. Đánh giá kết quả học tập theo năng lực cần chú trọng khả năng vận
dụng sáng tạo tri thức trong những tình huống ứng dụng khác nhau. Đánh giá
kết quả học tập đối với các môn học và hoạt động giáo dục ở mỗi lớp và sau
cấp học là biện pháp chủ yếu nhằm xác định mức độ thực hiện mục tiêu dạy
học, có vai trò quan trọng trong việc cải thiện kết quả học tập của người học.
Hay nói cách khác, đánh giá theo năng lực là đánh giá kiến thức, kỹ năng và
thái độ trong bối cảnh có ý nghĩa [21]. Như vậy, về mặt lý luận, đánh giá kết
quả học tập của người học là cần phải đánh giá được năng lực của họ, khả
năng vận dụng kiến thức đã học, đầu ra của mỗi môn học chính là khả năng
vận dụng những kiến thức của môn học đó vào cuộc sống, công việc trong
tương lai của sinh viên.
2


3


3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Toán theo
định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường tiểu học thành phố
Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.
4. Giả thuyết khoa học
Hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Toán theo định hướng phát triển
năng lực học sinh ở các trường tiểu học thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh
đã được quan tâm thực hiện tuy nhiên còn tồn tại những bất cập. Nếu đề xuất
được những biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Toán
theo định hướng năng lực học sinh một cách khoa học, phù hợp với điều kiện
thực tiễn nhà trường và đặc điểm tâm sinh lý của học sinh, thì sẽ nâng cao hiệu
quả học tập môn Toán, phát triển các năng lực chung và năng lực tư duy logíc
cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở tiểu học.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lí luận về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học
tập môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường tiểu học.
5.2. Khảo sát, đánh giá, phân tích thực trạng hoạt động đánh giá và quản lý
hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Toán theo định hướng phát triển năng lực
học sinh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.
5.3. Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập môn
Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường tiểu học thành
phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh và khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của
các biện pháp.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động
đánh giá kết quả học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh
ở của Hiệu trưởng các trường tiểu học thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.

Thiết kế các câu hỏi phỏng vấn cán bộ chuyên môn Phòng Giáo dục và
Đào tạo, cán bộ quản lý và giáo viên các trường tiểu học nhằm tìm hiểu sâu hơn
về thực trạng vấn đề.

5


7.2.4. Phương pháp chuyên gia
Trao đổi, tham vấn các ý kiến của các chuyên gia trong lĩnh vực Quản lý
giáo dục về vấn đề nghiên cứu.
7.3. Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng các công thức toán thống kê để xử lý số liệu điều tra, kết quả
nghiên cứu, hỗ trợ cho các phương pháp nghiên cứu lý luận và thực tiễn đã nêu
trên nhằm rút ra các kết luận khoa học.
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Khuyến nghị, Danh mục tài liệu tham
khảo, Phần phụ lục,… Luận văn có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập
môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường tiểu học.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập môn
Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường tiểu học
thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập môn
Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường tiểu học
thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.

6


Chương 1


9


của loại đánh giá này cũng như phân tích các bước cơ bản để tiến hành đánh giá
sự thực hiện. Cũng nghiên cứu về hình thức đánh giá sự thực hiện nhưng các tác
giả J.H McMillan [43], A.J Nitko [44] và R.J Marzano cùng các cộng sự [42] lại
tập trung phân tích mối quan hệ gắn kết giữa đánh giá sự thực hiện với các mục
tiêu dạy học, sử dụng hình thức này để đánh giá sự thực hiện với các mục tiêu
dạy học, sử dụng hình thức này để đánh giá các mục tiêu dạy học cụ thể. Từ việc
phân tích các cách phân loại mục tiêu dạy học của nhiều tác giả khác nhau, J.H
McMillan đưa ra cách phân loại mục tiêu riêng và đi sâu vào việc lựa chọn và sử
dụng từng hình thức đánh giá cho từng mục tiêu dạy học cụ thể sao cho có hiệu
quả. Ông chỉ rõ, nếu các hình thức kiểm tra truyền thống như trắc nghiệm khách
quan hay tự luận đánh giá tốt cho mục tiêu biết và hiểu đơn giản thì hình thức
đánh giá sự thực hiện lại phục vụ tốt cho đánh giá mục tiêu hiểu sâu, lập luận,
đánh giá cac kĩ năng cũng như sản phẩm. Còn R.J Marzano và A.J Nitko cho
rằng đánh giá sự thực hiện rất thích hợp để đánh giá các loại tư duy. Tác giả
G.P Wiggins [49] thì giới thiệu về hình thức đánh giá xác thực - một dạng
khác của hình thức đánh giá sự thực hiện để đánh giá NL của người học.
Ở nước ta, vào những năm cuối thế kỉ XX, đầu thế kỉ XXI, trong bối
cảnh hội nhập quốc tế, vấn đề đánh giá KQHT theo định hướng PTNL đã bắt
đầu được một số tác giả nghiên cứu và thể hiện qua các công trình nghiên
cứu của mình. Công trình “Đo lường - đánh giá kết quả học tập của học
sinh” của tác giả Nguyễn Đức Chính [10] đã giới thiệu khá chi tiết về hình
thức đánh giá thực và coi đánh giá thực là một loại hình, một quan điểm
đánh giá để so sánh, phân biệt với đánh giá truyền thống. Công trình “Hình
thái đánh giá giáo dục hiện đại và các phương pháp không truyền thống để
đánh giá năng lực học tập của học sinh phổ thông Việt Nam sau năm 2015”
của tác giả Dương Thu Mai [23] đề cập đến nguồn gốc và lịch sử ra đời của

phố Nam Định, tỉnh Nam Định.
Đề tài “Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học
sinh ở trường Trung học phổ thông Thủy Sơn, huyện Thủy Nguyên, thành phố
Hải Phòng” của tác giả Phạm Khắc Quân [31] đã tiến hành nghiên cứu một số

11


vấn đề lí luận và thực tiễn về hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của học
sinh và quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của học sinh trường
Trung học phổ thông, từ đó, đề xuất các biện pháp đổi mới quản lý của Hiệu
trưởng góp phần nâng cao kết quả và năng lực kiểm tra, đánh giá KQHT của
học sinh THPT.
Đề tài luận văn thạc sĩ của tác giả Phạm Văn Phát “Quản lý hoạt động
đánh giá kết quả học tập môn Toán của học sinh theo tiếp cận năng lực ở
trường Trung học cơ sở huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định” [27] đã nghiên cứu cơ
sở lí luận về quản lý công tác đánh giá KQHT môn Toán theo tiếp cận năng lực
người học tại các trường THCS. Khảo sát thực trạng hoạt động đánh giá
KQHT môn Toán của HS và các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá KQHT
môn Toán theo tiếp cận năng lực người học ở các trường THCS trên địa bàn
huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động
đánh giá KQHT môn Toán theo tiếp cận năng lực của HS các trường
THCS trên địa bàn huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định.
Các bài báo khoa học: Trần Đăng An “Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh
giá kết quả học tập của học sinh ở các trường Trung học phổ thông trên địa
bàn miền núi tỉnh Quảng Trị” [1] đã tiến hành nghiên cứu thực trạng quản lý
hoạt động kiểm tra, đánh giá KQHT của học sinh tại 05 trường THPT của tỉnh
Quảng Trị, trên cơ sở đó, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra,
đánh giá KQHT của học sinh các trường Trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh
Quảng Trị theo định hướng PTNL.

Quản lý có bốn chức năng cơ bản sau [40]:
(1) Kế hoạch hóa (planning): Là việc chủ thể quản lý căn cứ vào thực trạng
ban đầu của tổ chức, căn cứ vào nhiệm vụ được giao mà xác định mục tiêu và lựa
chọn phương tiện, con đường, biện pháp, cách thức để đạt mục tiêu đó.
(2) Tổ chức (organizing): Là việc chủ thể quản lý thiết lập cơ cấu bộ
máy và bố trí nhân lực, thiết lập cơ chế hoạt động của tổ chức và việc điều
phối nguồn nhân lực vật chất nhằm thực hiện được mục tiêu đã định ra trong
kế hoạch.

13