Bản thảo chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Thị Lê Trang
MỘT SỐ Ý KIẾN NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO
HIỆU QUẢ KIỂM TOÁN DOANH THU TRONG KIỂM TOÁN BÁO
CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN KẾ TOÁN
KIỂM TOÁN TƯ VẤN VIỆT NAM
3.1 Tính tất yếu cần hoàn thiện
Kiểm toán BCTC là một trong các hoạt động chính của kiểm toán độc lập.
Hiện nay, công việc này được thực hiện bởi các KTV có trình độ và kinh
nghiệm trong nghề. Việc tiến hành kiểm toán được thực hiện theo chương trình
kiểm toán đã lập trước. Tuy nhiên, không phải bất cứ một khách hàng nào cũng
phù hợp với chương trình kiểm toán chung đó. Việc áp dụng chung kế hoạch
kiểm toán cho tất cả các khách thể kiểm toán sẽ gây nên sự cứng nhắc trong hoạt
động của công ty kiểm toán. Chính điều đó cho thấy việc kiểm toán còn có
nhiều tồn tại. Trong hoạt động kiểm toán doanh thu, KTV và công ty kiểm toán
đã áp dụng các chính sách và thủ tục thích hợp song vẫn còn có tồn tại trong
công việc cụ thể như việc kiểm tra hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng
chưa thực sự đạt được hiệu quả cao. Để có thể đánh giá được hệ thống kiểm soát
nội bộ của khách hàng, công ty kiểm toán thường có những bảng câu hỏi để xem
xét hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng hoạt động có hiệu quả hay không.
Tuy nhiên bảng hỏi thường được lập chung nên việc đánh giá hệ thống kiểm
soát nội bộ của khách hàng chưa thực sự được chính xác. Ngoài ra, việc đánh
giá rủi ro trong kiểm toán khoản mục doanh thu chỉ được các công ty kiểm toán
thực hiện thông qua việc phân tích các khoản mục trên BCTC mà chưa đưa ra
được mô hình để đánh giá rủi ro tổng quát.
Hiện nay, quá trình hội nhập về kế toán kiểm toán của Việt Nam đang trên
con đường thực hiện nên việc đảm bảo chất lượng của công việc kiểm toán sẽ là
mục tiêu hàng đầu cho các công ty kiểm toán. Việc nâng cao chất lượng kiểm
toán có nhiều bước công việc thực hiện trong đó nâng cao chất lượng trong việc
thực hiện kiểm toán là quan trọng nhất. Do vậy, kiểm toán các chu trình hay
khoản mục có chất lượng sẽ giúp cho ý kiến của KTV đưa ra là hợp lý. Đây là
1

Nam luôn là điểm đến của rất nhiều các nhà đầu tư nước ngoài. Nắm bắt được
2
Lớp Kiểm toán 44 2
Bản thảo chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Thị Lê Trang
tình hình đó, Việt Nam luôn tạo cơ hội cho các doanh nghiệp nước ngoài phát
triển. Ví dụ Bộ Tài chính có thông tư số 37/2000/TT-BTC ngày 05.05.2000
hướng dẫn việc thực hiện hiệp định tránh đánh thuế hai lần hay thông tư số
07/2004/TT-BTM của Bộ Thương mại về việc miễn thuế nhập khẩu trong vòng
5 năm đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Các hoạt động này
tạo ra cơ chế thông thoáng giúp cho các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài có
nhiều cơ hội tham gia vào thị trường Việt Nam. Đây chính là các khách hàng
quan trọng của thị trường kiểm toán đang lớn mạnh tại Việt Nam. Mặt khác, yêu
cầu của các doanh nghiệp nước ngoài luôn cao đối với bất cứ dịch vụ cung cấp
nào. Bên cạnh đó thị trường trong nước cũng đòi hỏi chất lượng dịch vụ kiểm
toán được nâng cao, nhu cầu kiểm toán của các doanh nghiệp tiến hành cổ phần
hoá và các doanh nghiệp đang có nhu cầu tham gia vào thị trường chứng khoán.
Việc đáp ứng nhu cầu hội nhập và phát triển là công việc thiết yếu mà Việt Nam
đang tiến hành. Tuy nhiên, đáp ứng tốt nhu cầu hội nhập không có nghĩa là hoàn
toàn thực hiện theo những xu thế của mọi quốc gia. Việt Nam phải tự điều chỉnh
để phù hợp với tình hình và hoàn cảnh đất nước. Việc cụ thể hoá các công việc
thực hiện trong các giai đoạn sẽ giúp cho công việc hội nhập của chúng ta có
hiệu quả hơn.
Kiểm toán doanh thu cần phải được hoàn thiện trong kiểm toán BCTC để trở
một chương trình kiểm toán với các bước công việc đầy đủ, chính xác với các
thủ tục kiểm toán thích hợp nhằm giúp KTV và công ty kiểm toán đưa ra ý kiến
chính xác về việc trình bày khoản mục này của công ty khách hàng. Việc thiết
kế một quy trình kiểm toán chi tiết sẽ đảm bảo cho công việc kiểm toán doanh
thu được thực hiện đầy đủ và có chất lượng.
3.3 Một số ý kiến nhận xét và kiến nghị nhằm hoàn thiện kiểm toán doanh
thu trong kiểm toán báo cáo tài chính do Công ty Trách nhiệm hữu hạn Kế

của Chuẩn mực Kế toán Việt Nam chưa được thực hiện đầy đủ. Có rất nhiều
doanh nghiệp không tổ chức quản lý chặt chẽ việc phát hành hoá đơn bán hàng
và cung cấp dịch vụ nên việc mất, thiếu hoá đơn thường xuyên xảy ra. KTV đã
4
Lớp Kiểm toán 44 4
Bản thảo chuyên đề thực tập tốt nghiệp Nguyễn Thị Lê Trang
lưu ý đến vấn đề này và có nhiều các thức kiểm tra xem kế toán có thực hiện lưu
giữ và quản lý hoá đơn theo quy định hay không. Nên ngoài việc đánh giá hệ
thống kiểm soát nội bộ, KTV của AACC còn phỏng vấn trực tiếp những cá nhân
có liên quan đến các nghiệp vụ doanh thu hoặc xem xét trực tiếp việc lưu chứng
từ kế toán. Sau khi đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng, KTV
tiến hành đánh giá rủi ro trong khi thực hiện kiểm toán. Rủi ro kiểm toán là rủi
ro mà KTV có thể kiểm soát được nên việc giảm rủi ro là mục tiêu hàng đầu của
KTV. Việc đánh giá rủi ro luôn được thực hiện theo đúng Chuẩn mực Kiểm toán
Việt Nam số 400 – Đánh giá rủi ro và kiểm soát nội bộ. Với tính thận trọng nghề
nghiệp cao trong công việc nên nhân viên của AACC có được sự tín nhiệm của
khách hàng. Ví dụ: Công ty ABC là một doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực sản
xuất thép đã chọn AACC kiểm toán cho mình. Công ty đã là khách hàng của
AACC được 3 năm nay và trong tương lai sẽ là khách hàng thường xuyên. Chất
lượng đội ngũ KTV có vai trò quan trọng bởi sau khi ký kết hợp đồng kiểm toán
AACC phải lựa chọn đội ngũ nhân viên thực hiện kiểm toán có trình độ và năng
lực nhằm đưa chất lượng cuộc kiểm toán đạt cao nhất.
Giai đoạn thực hiện kiểm toán: Việc thực hiện kiểm toán là quy trình sử
dụng các thử nghiệm nhằm đánh giá được việc trình bày khoản mục cụ thể. Khi
tiến hành kiểm toán doanh thu, KTV đã thực hiện đầy đủ các thủ tục cần thiết để
đánh giá chất lượng của công tác kế toán. Khi tiến hành thủ tục kiểm soát, KTV
đã tập trung sâu vào hoạt động của hệ thống kiểm soát nội bộ. Lưu ý đến mục
tiêu có thể bị vi phạm trong hạch toán doanh thu trong đó việc ghi nhận tính
đúng kỳ thường là sai sót dễ xảy ra nhất vào cuối niên độ kế toán. Khi tiến hành
kiểm toán tại Công ty XYZ, KTV đã thực hiện kiểm tra các dịch vụ Công ty

toán, AACC luôn tìm hiểu ý kiến khách hàng về chất lượng dịch vụ cung cấp
thông qua hệ thống bảng hỏi đánh giá sự hài lòng. Việc đánh giá này nhằm giúp
cho AACC tự hoàn thiện mình để đảm bảo chất lượng dịch vụ cung cấp.
3.3.2 Kiến nghị nhằm hoàn thiện kiểm toán doanh thu trong kiểm toán báo
cáo tài chính tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Kế toán Kiểm toán Tư vấn Việt
Nam.
6
Lớp Kiểm toán 44 6