BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

HOÀNG XUÂN THIẾT

SỬ DỤNG CÔNG CHỨC TRONG CÁC CƠ QUAN
CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN
HUYỆN QUẢNG NINH, TỈNH QUẢNG BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

THỪA THIÊN - HUẾ, NĂM 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

HOÀNG XUÂN THIẾT

SỬ DỤNG CÔNG CHỨC TRONG CÁC CƠ QUAN
CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN

nhân.
Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn đến Cơ sở Học viện Hành chính
khu vực miền Trung, Khoa Sau đại học Học viện Hành chính Quốc gia cùng
toàn thể quí thầy cô trong Học viện Hành chính Quốc gia , đặc biệt là những
thầy cô đã tận tình giảng dạy cho tôi suốt thời gian học tập và nghiên cứu.
Tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến thầy giáo PGS.TS Vũ Duy Yên đã
dành rất nhiều thời gian và tâm huyết hướng dẫn nghiên cứu và giúp tôi hoàn
thành luận văn tốt nghiệp.
Đồng thời, tôi cũng xin cảm ơn cán bộ, chuyên viên Phòng Nội vụ
thuộc Ủy ban Nhân dân huyện Quảng Ninh đã tạo điều kiện cho tôi trong quá
trình hoàn thành luận văn. Cám ơn cán bộ, chuyên viên các phòng, ban Ủy
ban Nhân dân thuộc UBND huyện Quảng Ninh, đã tạo điều kiện cho tôi điều
tra khảo sát để có dữ liệu viết luận văn.
Mặc dù tôi đã có nhiều cố gắng hoàn thiện luận văn bằng tất cả sự
nhiệt tình và năng lực của mình, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu
sót, rất mong nhận được những đóng góp quí báu của quí thầy cô và các bạn.
Một lần nữa xin chân thành cảm ơn./.
Học viên
Hoàng Xuân Thiết


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU................................................................................................................... 1

Chương 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG CHỨC VÀ SỬ DỤNG CÔNG
CHỨC HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC................................................................. 10
1.1. Một số vấn đề lý luận về công chức HCNN và công chức Hành chính nhà
nước cấp huyện ............................................................................................... 10
1.1.1.Khái niệm công chức, công chức HCNN.............................................. 10
1.1.2. Khái niệm công chức HCNN cấp huyện ............................................. 13

2.1. Đặc điểm tình hình kinh tế - xã hội huyện Quảng Ninh ............................. 45
2.2. Tác động của điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội đến sử dụng công chức
trong các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Quảng Ninh ...... 47
2.3. Tình hình sử dụng công chức HCNN các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban
nhân dân huyện Quảng Ninh ............................................................................ 48
2.3.1. Thực trạng về số lượng, chất lượng công chức HCNN các cơ quan
chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Quảng Ninh .............................. 48
2.3.2. Thực trạng sử dụng công chức HCNN các cơ quan chuyên môn thuộc
Ủy ban nhân dân huyện Quảng Ninh hiện nay ............................................. 53
2.4. Đánh giá chung về sử dụng công chức trong các cơ quan chuyên môn thuộc
Ủy ban nhân dân huyện Quảng Ninh hiện nay ................................................. 61
2.4.1. Những mặt mạnh ................................................................................ 61
2.4.2. Những mặt yếu.................................................................................... 63
2.5. Nguyên nhân thực trạng những mặt yếu .................................................... 65
2.6. Những vấn đề đặt ra về hiệu quả sử dụng công chức các các cơ quan chuyên
môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Quảng Ninh hiện nay ............................... 70
Tiểu kết chương 2 .................................................................................................. 72

Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP SỬ DỤNG CÔNG CHỨC ... 73
CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN THUỘC ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN
QUẢNG NINH HIỆN NAY................................................................................. 73
3.1. Phương hướng, quan điểm sử dụng công chức........................................... 73
3.1.1. Phương hướng, quan điểm của Đảng và Nhà nước về xây dựng, sử
dụng cán bộ, công chức ................................................................................ 73
3.1.2. Một số quan điểm của Huyện uỷ, UBND huyện Quảng Ninh về xây
dựng công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Quảng Ninh 76
3.2. Một số giải pháp sử dụng công chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND
huyện Quảng Ninh ........................................................................................... 79




Hiện đại hoá

NĐ/CP

:

Nghị định Chính phủ

NXB

:

Nhà xuất bản

UBND

:

Uỷ ban nhân dân

XHCN

:

Xã hội chủ nghĩa


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng số 2.1 Trình độ đào tạo của công chức các cơ quan chuyện môn thuộc

đảng chính trị sử dụng sức mạnh thông qua vai trò của hành chính nhà nước,
mà trong đó vai trò công chức hành chính nhà nước có vị trí rất quan trọng
trong việc vận hành bộ máy hành chính, giúp bộ máy hành chính nhà nước
thực thi quyền hành pháp; phát huy hiệu lực, hiệu quả hoạt động và vận hành
thông suốt của bộ máy hành chính nhà nước từ trung ương đến cơ sở.
Việc sử dụng có hiệu quả công chức hành chính nhà nước là mối quan
tâm hàng đầu của Đảng và Nhà nước ta nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp
đổi mới đất nước. Đặc biệt nước ta đang trong quá trình hội nhập sâu rộng
vào nền kinh tế thế giới, với những thời cơ và vận hội mới, đồng thời cũng có
những khó khăn và thách thức mới, công chức HCNN là những người trực
tiếp phục vụ chế độ, đại diện cho Đảng và Nhà nước xây dựng và thực thi các
chủ trương, chính sách thì công chức HCNN là nhân tố quyết định đối với sự
phát triển của đất nước càng cần được quan tâm. Bước vào thời kỳ đổi mới,
kể từ khi có Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ VI của Đảng (tháng 121986) và sự phát triển nền KTTT định hướng XHCN, trong bối cảnh hội nhập
kinh tế quốc tế, việc nâng cao hiệu quả sử dụng công chức nước ta nói chung,
công chức HCNN nói riêng càng trở nên bức thiết. Những năm gần đây, việc
thực hiện chủ trương nâng cao hiệu quả sử dụng công chức HCNN ở nước ta
để nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đã đạt được một số kết
quả nhất định. Song trên thực tế vấn đề xây dựng và phát triển công chức
1


HCNN đã và đang đặt ra nhiều vấn đề mới, cần tiếp tục nghiên cứu. Do vậy,
việc nghiên cứu, đánh giá một cách khoa học về công chức HCNN và hiệu
quả hoạt động của công chức HCNN sẽ có ý nghĩa hết sức quan trọng, là cơ
sở giúp cho Đảng, Nhà nước, Chính phủ hoạch định chiến lược xây dựng, đào
tạo và phát triển công chức HCNN làm việc có chất lượng, hiệu quả, đáp ứng
yêu cầu xây dựng và phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay và cho
những năm tới. Thực tế cho thấy, hiệu quả hoạt động của công chức HCNN
hiện nay chưa thực sự ngang tầm với yêu cầu, nhiệm vụ của sự nghiệp đổi

không còn là một vấn đề mới, nhưng luôn là đề tài có tính thời sự và không
kém phần phức tạp. Vấn đề đã được nhiều chuyên gia, nhiều nhà quản lý, các
nhà khoa học, nhà nghiên cứu và nhiều công trình khoa học cũng đã đề cập
dưới nhiều góc độ khác nhau, đã được đăng tải và công bố trên các tạp chí,
các đề tài khoa học, các luận văn, luận án. Tiêu biểu là các công trình sau đây:
- Tác phẩm “Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ” của
tác giả Bùi Đình Phong ( Nxb Lao động-2002), đã thể hiện một cách khá toàn
diện về những tư tưởng chủ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác cán bộ
như tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ cho đội ngũ cán bộ. Đội ngũ cán bộ công chức phải nhận thức đầy đủ trách
nhiệm, phải thực sự là những “công bộc của dân”, vì nhân dân phục vụ, phải
đặt lợi ích của nhà nước, của nhân dân lên trên lợi ích cá nhân.
- Ban chỉ đạo cái cách hành chính của Chính phủ có báo báo tổng hợp
đề tài: “Năng lực, hiệu quả, hiệu lực quản lý HCNN; thực trạng, nguyên nhân
và giải pháp”. Đề tài này đã tập trung nghiên cứu về hiệu lực quản lý HCNN,
trong đó đã đặt công chức HCNN trong mối quan hệ với việc nâng cao hiệu
quả và hiệu lực quản lý HCNN.
- Tác giả Tô Tử Hạ cũng có nhiều công trình nghiên cứu về công chức
HCNN và đã được sử dụng để giảng dạy cho đội ngũ công chức HCNN hiện
3


nay. Qua một số công trình nghiên cứu, tác giả đã tập trung phân tích, lý giải
và làm rõ khái niệm cán bộ, công chức nhà nước; vai trò của cán bộ công
chức trong việc xây dựng nền hành chính quốc gia và định hướng trong xây
dựng đội ngũ công chức HCNN như: Sổ tay nghiệp vụ cán bộ làm công tác tổ
chức nhà nước; Công chức và vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức;
Cẩm nang cán bộ làm công tác tổ chức nhà nước.
- Sách chuyên khảo do PGS.TS Nguyễn Phú Trọng và PGS.TS Trần Xuân
Sầm chủ biên: Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ

đạo, quản lý; từ đó giúp cho các nhà quản lý, các nhà hoạch định chính sách
nghiên cứu để sớm ban hành bộ tiêu chí và chỉ số đánh giá mức độ hài lòng
của công dân, tổ chức đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước,
trên cơ sở đó đánh giá công chức theo kết quả làm việc, là một trong những
nội dung quan trọng để làm cơ sở quy hoạch, đào tạo, bổ nhiệm, khen thưởng,
kỷ luật cán bộ, khắc phục việc đánh giá công chức mang tính hình thức, cào
bằng, nặng tính chủ quan, cảm tính của người đánh giá.
Các công trình đã công bố nhìn chung đã tiếp cận vấn đề nghiên cứu ở
nhiều khía cạnh khác nhau. Đây là những công trình nghiên cứu khoa học có
giá trị cao về mặt lý luận và trong áp dụng thực tiễn, vận dụng vào công tác
xây dựng, quản lý và sử dụng công chức trong quá trình CNH-HĐH đất
nước, hội nhập quốc tế.
Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu một cách tập
trung, cơ bản, toàn diện và hệ thống về sử dụng công chức trong các cơ quan
chuyên môn thuộc UBND huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình với hình thức
luận văn chuyên ngành quản lý công. Những nghiên cứu khoa học của các tác
giả trên đây giúp cho tác giả có cách nhìn toàn diện hơn về sử dụng công chức
nói chung để tác giả tham khảo, kế thừa về mặt lý luận và hoàn thành luận
văn của mình.
5


3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
3.1. Mục đích
Làm rõ cơ sở lý luận của việc sử dụng công chức trong các cơ quan
HCNN; phân tích thực trạng sử dụng công chức trong các cơ quan chuyên
môn thuộc ỦBND huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình, tìm ra những ưu
điểm và những yếu điểm trong sử dụng công chức của huyện; từ đó, đề xuất
một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng công chức trong các cơ
quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện Quảng Ninh đáp ứng được

5.1. Phương pháp luận:
Đề tài sẽ được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vận dụng những quan điểm, đường lối, chủ
trương của Đảng và Nhà nước đối với sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức;
đồng thời, luận văn cũng sử dụng các nguyên lý của khoa học hành chính về
vấn đề này.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
5.2.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận (phân tích tài liệu thứ cấp):
Đọc tài liệu, thu thập, phân tích tài liệu để thu thập thông tin và hệ
thống hóa các công trình nghiên cứu khoa học có liên quan đến đề tài.
5.2.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
+ Phương pháp điều tra xã hội học.
Thu thập các dữ liệu về thực trạng kết quả hoạt động trong việc sử dụng
công chức trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Quảng Ninh.
+ Phương pháp thống kê.
7


+ Phương pháp điều tra phân tích.
+ Phương pháp tổng hợp.
+ Sử dụng các phần mềm tin học để phân tích, tổng hợp dữ liệu.
5.3. Phương pháp xử lý kết quả bằng thống kê toán học
Tổng hợp, thống kê số liệu theo các tiêu chí để làm cơ sở đánh giá và
kết luận về các vấn đề nghiên cứu.
5.4. Nguồn số liệu
- Số liệu thứ cấp: Số liệu từ các báo cáo của UBND huyện Quảng Ninh.
- Số liệu sơ cấp: Thông tin và số liệu thu được qua điều tra bằng bảng
hỏi công chức trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện Quảng
Ninh.
6. Đóng góp khoa học của Luận văn
6.1. Đóng góp về lý luận

CÔNG CHỨC HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
1.1. Một số vấn đề lý luận về công chức Hành chính nhà nước và
công chức Hành chính nhà nước cấp huyện
1.1.1. Khái niệm công chức, công chức Hành chính nhà nước
Công chức là một bộ phận quan trọng của nền hành chính nhà nước,
đảm bảo cho nền hành chính hoạt động thông suốt, thống nhất, có hiệu lực,
hiệu quả. Công chức là một thuật ngữ được phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế
giới. Đây là khái niệm phản ánh đặc sắc riêng của nền công vụ và tổ chức bộ
máy nhà nước của mỗi quốc gia. Vì vậy, khái niệm công chức được hiểu
không hoàn toàn giống nhau ở các quốc gia, thậm chí trong phạm vi mỗi quốc
gia thì quan niệm về công chức cũng khác nhau qua các thời kỳ.
Cộng hóa Pháp, định nghĩa: “Công chức là những người được tuyển
dụng, bổ nhiệm vào làm việc tại các công sở gồm các cơ quan hành chính
công quyền và các tổ chức dịch vụ công cộng do nhà nước tổ chức, bao gồm
cả trung ương và địa phương nhưng không kể đến các công chức địa phương
thuộc các hội đồng thuộc địa phương quả lý”[19, tr. 228].
Nhật Bản, công chức được phân thành hai loại chính, gồm công chức
nhà nước và công chức địa phương: “Công chức nhà nước gồm những người
được nhậm chức trong bộ máy của chính phủ trung ương, ngành tư pháp,
quốc hội, quân đội, trường công và bệnh viện quốc lập, xí nghiệp và đơn vị sự
nghiệp quốc doanh được lĩnh lương của ngân sách nhà nước. Công chức địa
phương gồm những người làm việc và lĩnh lương từ tài chính địa
phương”[19, tr.156].
Trung Quốc, khái niệm công chức được hiểu là: “Công chức nhà nước
là những người công tác trong cơ quan hành chính nhà nước các cấp, trừ
10


nhân viên phục vụ”[19, tr. 268]. Công chức gồm hai loại: “Công chức lãnh
đạo là những người thừa hành quyền lực nhà nước. Các công chức này bổ

ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà
nước, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, cấp Tỉnh, cấp Huyện, trong cơ
quan, đơn vị thuộc quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân
chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an
nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy
lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt
Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự
nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối
với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập
thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy
định của pháp luật.
Theo Nghị định số 06/2010/NĐ-CP, ngày 25/01/2010 của Chính phủ về
việc quy định những người là công chức. căn cứ xác định công chức như sau:
Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch,
chức vụ, chức danh, trong biên chế, hưởng lương từ ngân sách nhà nước hoặc
được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của
pháp luật, làm việc trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị của Đảng, Nhà nước, tổ
chức chính trị - xã hội và bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập.
Cách quy định theo Luật cán bộ, công chức năm 2008 và Nghị định
06/2010 của Chính phủ thì công chức được xác định có phạm vi, đối tượng rộng
bao gồm cả công chức trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước,
tổ chức chính trị xã hội, cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân, cơ quan, đơn
vị thuộc Công an nhân dân. Tuy nhiên, cách quy định này vẫn chưa thật sự hợp
lý vì hoạt động của công chức luôn gắn với quyền lực nhà nước và pháp luật.
Còn các hoạt động của những người làm việc trong tổ chức chính trị - xã hội về
12


nguyên tắc chung đều phải chấp hành pháp luật của Nhà nước nhưng hoạt động
của họ lại chủ yếu dựa vào điều lệ, thể chế của các tổ chức đó, tuy rằng hoạt

Công chức HCNN là một bộ phận của nguồn nhân lực xã hội. Sử dụng
công chức cũng là sử dụng một bộ phận của nguồn lực xã hội, là quá trình tác
động của chủ thể quản lý nhà nước nhằm phát huy khả năng của công chức
trong thực thi công vụ, đảm bảo thực hiện các yêu cầu về quản lý HCNN; là
quá trình kết hợp sức lao động của công chức HCNN và các công cụ, phương
tiện tác động trên mọi mặt đời sống xã hội theo quy định của pháp luật để
thực hiện tốt hai chức năng hành chính nhà nước là chức năng quản lý hành
chính và chức năng cung cấp dịch vụ công nhằm đảm bảo duy trì sự ổn đỊnh
và phát triển của xã hội.
Từ những vấn đề lý luận trên, tác giả cho rằng: Sử dụng công chức
HCNN là quá trình tác động của chủ thể quản lý HCNN đối với công chức
làm việc trong các cơ quan HCNN, nhằm phát huy khả năng thực thi công vụ
của công chức thực hiện tốt chức năng quản lý hành chính nhà nước và cung
cấp dịch vụ công, đảm bảo duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội.
UBND cấp huyện là một cấp CHNN trong hệ thống bốn cấp HCNN của
nước ta. Sử dụng công chức HCNN cấp huyện là sử dụng một bộ phận của
đội ngũ công chức HCNN, bộ phận đó làm việc trong các cơ quan chuyên
môn thuộc UBND cấp huyện. Từ những vấn đề lý luận trên, tác giả cho rằng:
Sử dụng công chức HCNN cấp huyện là quá trình tác động của lãnh đạo
UBND cấp huyện và thủ trưởng các cơ quan chuyên môn thuộc BND huyện
đối với công chức làm việc trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp
huyện, nhằm phát huy khả năng thực thi công vụ của công chức thực hiện tốt
chức năng quản lý hành chính nhà nước và cung cấp dịch vụ công theo thẩm
quyền theo quy định của pháp luật, đảm bảo duy trì sự ổn đinh và phát triển
xã hội trên địa bàn cấp huyện.
14


1.2. Vai trò và sự cần thiết phải sử dụng công chức HCNN cấp
huyện