BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

…………/…………

……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

PHẠM HOÀNG LINH

CHẤT LƢỢNG CÔNG CHỨC VĂN PHÕNG THỐNG KÊ CẤP XÃ TẠI HUYỆN BỐ TRẠCH,
TỈNH QUẢNG BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2020


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

…………/…………

……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

PHẠM HOÀNG LINH

nhiệt tình dành nhiều thời gian và công sức, trực tiếp hướng dẫn em trong
suốt quá trình thực hiện nghiên cứu luận văn này.
Em xin trân trọng biết ơn đối với lãnh đạo Học viện Hành chính Quốc
gia, các Khoa, Phòng ban trong Học viện, Quý thầy, cô giáo giảng dạy tại
Học viện Hành chính Quốc gia.
Xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo, các bộ phận chuyên môn thuộc
Phòng Nội vụ, Văn phòng HĐND và UBND huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng
Bình đã nhiệt tình giúp đỡ, cộng tác và cung cấp những tài liệu cần thiết để
em có thể hoàn thiện luận văn này.
Cảm ơn sự hỗ trợ, chia sẻ, động viên, nhiệt tình giúp đỡ của các đồng
nghiệp, bạn bè và người thân trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.
Tuy đã có nhiều cố gắng, nhưng luận văn không tránh khỏi những thiếu
sót, hạn chế. Kính mong quý Thầy, Cô giáo, đồng nghiệp tiếp tục giúp đỡ,
đóng góp để luận văn được hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Tác giả

Phạm Hoàng Linh

ii


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... I
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... II
MỤC LỤC ................................................................................................................III
DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT .............................................................. VI
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ......................................................................... VII
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài ..........................................................................................1

cấp xã huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình .............................................................40
2.1.1. Vài nét về huyện Bố Trạch tỉnh Quảng Bình .........................................40
2.1.2. Đội ngũ công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã tại huyện Bố Trạch,
tỉnh Quảng Bình................................................................................................45
2.1.3. Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, dân cư, kinh tế - xã hội đến chất
lượng công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng
Bình ..................................................................................................................48
2.2. Đánh giá thực trạng chất lượng công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã
huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình ........................................................................49
2.2.1. Kiến thức ................................................................................................49
2.2.2. Kỹ năng thực hiện nhiệm vụ ..................................................................55
2.2.3. Thái độ và hành vi công vụ ....................................................................60
2.2.4. Kết quả thực hiện nhiệm vụ ....................................................................60
2.3. Nhận xét giá chung về chất lượng công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã
huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình ........................................................................67
2.3.1. Ưu điểm ..................................................................................................67
2.3.2. Những hạn chế ........................................................................................69
2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế............................................................72
TIỂU KẾT CHƢƠNG 2 .........................................................................................75
CHƢƠNG 3: MỤC TIÊU VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG
CÔNG CHỨC VĂN PHÕNG - THỐNG KÊ CẤP XÃ TẠI HUYỆN BỐ
TRẠCH, TỈNH QUẢNG BÌNH .............................................................................76

iv


3.1. Mục tiêu nâng cao chất lượng công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã của
huyện Bố Trạch tỉnh Quảng Bình .........................................................................76
3.1.1. Mục tiêu chung .......................................................................................77
3.1.2. Mục tiêu cụ thể .......................................................................................80

Cán bộ công chức

CCHC

Cải cách hành chính

HCNN

Hành chính nhà nước

HĐND

Hội đồng nhân dân

KT-XH

Kinh tế - xã hội

THPT

Trung học phổ thông

QLNN

Quản lý nhà nước

UBND

Ủy ban nhân dân


Bảng 2.12. Kết quả thực hiện nhiệm vụ của công chức Văn phòng - Thống kê cấp
xã..............................................................................................................66

vii


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã là một trong những nhiệm vụ
hàng đầu của Đảng và Nhà nước ta nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà
nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân trong giai đoạn hiện nay.
Đặc biệt nước ta đang trong quá trình hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế
giới, với những thời cơ và vận hội mới, đồng thời cũng có những khó khăn và
thách thức mới, đội ngũ CBCC cấp xã vừa là những người đại diện cho Đảng
và Nhà nước xây dựng và thực thi các chủ trương, chính sách ở cơ sở, vừa là
những người trực tiếp tiếp xúc và phục vụ nhân dân. Do vậy, nâng cao chất
lượng đội ngũ CBCC cấp xã càng cần phải được quan tâm đặc biệt.
Từ những ngày đầu xây dựng đất nước, công tác nâng cao chất lượng đội
ngũ CBCC đã được Đảng và Nhà nước ta chú trọng. Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ X của Đảng khẳng định: “Cán bộ phải là người có phẩm chất
chính trị tốt, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, hết lòng phấn đấu
vì lợi ích của nhân dân, của dân tộc; có bản lĩnh chính trị vững vàng, không
dao động trước những khó khăn, thử thách; có năng lực hoàn thành nhiệm vụ
được giao, có nhân cách và lối sống mẫu mực, trong sáng; có ý thức tổ chức
kỷ luật cao, tôn trọng tập thể, gắn bó với nhân dân” [1, tr40].
Tiếp đến, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã xác
định: “Nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cả về bản lĩnh chính trị, phẩm chất
đạo đức, năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, QLNN. Có chính sách đãi
ngộ, động viên, khuyến khích CBCC hoàn thành nhiệm vụ và có cơ chế loại
bỏ, bãi miễn những người không hoàn thành nhiệm vụ, vi phạm kỷ luật, mất

công tác chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo chính quyền các cấp trong giai đoạn
hiện nay.

2


Trong những năm gần đây, cấp ủy và chính quyền tỉnh Quảng Bình nói
chung và huyện Bố Trạch nói riêng đã quan tâm đến công tác CBCC, thực tế
thì chất lượng CBCC, nhất là công chức Văn phòng - Thống kê một số đơn vị
còn nhiều hạn chế, bất cập, cơ cấu về độ tuổi, chuyên môn chưa hợp lý, công
các đào tạo, bồi dưỡng chưa được quan tâm đúng mức, chưa thực sự ngang
tầm với yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra. Do đó cần xây dựng công chức Văn phòng Thống kê cấp xã đảm bảo chất lượng góp phần tăng cường hiệu lực, hiệu quả
hoạt động của chính quyền cấp xã tại huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.
Với những lý do trên nên tác giả chọn đề tài: “Chất lượng công chức
Văn phòng - Thống kê cấp xã tại huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình” để làm
luận văn thạc sĩ, nhằm đưa ra một số giải pháp góp phần giải quyết những yêu
cầu nêu trên.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Chất lượng đội ngũ công chức cấp xã nói chung và công chức Văn
phòng - Thống kê nói riêng không còn là một vấn đề mới, ở nhiều nước trên
thế giới đội ngũ CBCC trong bộ máy nhà nước là chủ đề nghiên cứu của
nhiều môn khoa học như: chính trị học, quản lý công... nhưng chất lượng đội
ngũ công chức luôn là đề tài có tính thời sự và cũng không kém phần phức
tạp. Vấn đề này đã được nhiều nhà khoa học, nhà quản lý, hoạch định chính
sách và hoạt động thực tiễn tập trung đi sâu nghiên cứu, tìm tòi, khảo sát. Đã
có nhiều công trình được công bố dưới những góc độ, mức độ, hình thức thể
hiện khác nhau, tiêu biểu của các tác giả:
- PGS.TS Ngô Thành Can (2012), “Chất lượng thực thi công vụ - vấn đề
then chốt của cải cách hành chính”, Nội san khoa Tổ chức và Quản lý nhân
sự Học viện Hành chính, số 12. Tác giả đã có những đóng góp nhất định trong

Tuy nhiên, đứng trước xu thế toàn cầu hóa, xây dựng nông thôn mới
trong thời kỳ hội nhập thì vấn đề nâng cao chất lượng cho đội ngũ công chức
cấp xã nói chung và công chức Văn phòng - Thống kê nói riêng vẫn hết sức

4


cấp thiết. Việc nghiên cứu trực tiếp về vấn đề nâng cao chất lượng công chức
Văn phòng - Thống kê tại huyện Bố Trạch vẫn chưa có công trình nghiên cứu
nào. Vì vậy, việc chọn nghiên cứu đề tài này mang ý nghĩa lý luận và thực
tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở
huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.
3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục tiêu
Đề tài tập trung phân tích thực trạng chất lượng công chức Văn phòng Thống kê cấp xã huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình. Qua đó đề xuất những
giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã
tại huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình đáp ứng yêu cầu phát triển hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ
Để đạt được mục tiêu nghiên cứu nêu trên, tác giả thực hiện các nhiệm
vụ chủ yếu sau:
- Hệ thống hóa lý luận về công chức, chất lượng thực thi công vụ của
công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã.
- Nghiên cứu xây dựng tiêu chí đánh giá chất lượng thực thi công vụ và
xác định những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công chức Văn phòng Thống kê cấp xã.
- Khảo sát phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng công chức Văn
phòng - Thống kê cấp xã huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình và tìm ra các
nguyên nhân của những nhược điểm về chất lượng công chức Văn phòng Thống kê cấp xã huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.
- Đề xuất các giải pháp phù hợp với khả năng và điều kiện đặc thù của
địa phương, nhằm nâng cao chất lượng công chức Văn phòng - Thống kê cấp
xã tại huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình trong thời gian tới.

chất lượng công chức.

6


- Phương pháp quan sát; thu thập số liệu, thông tin qua hệ thống các văn
bản, báo cáo tổng kết.
- Phương pháp điều tra xã hội học:
Thu thập số liệu bằng bảng hỏi: Để có được số liệu nghiên cứu sơ cấp,
phục vụ cho việc phân tích, đánh giá, nhận định, tác giả phát 326 phiếu hỏi
đối với cán bộ, công chức cấp xã và người dân trên địa bàn nghiên cứu. 03
mẫu phiếu gồm các câu hỏi với nội dung xoay quanh chủ đề của luận văn,
trong đó:
+ Mẫu phiếu 1: Dành cho công chức Văn phòng - Thống kê các xã, thị
trấn huyện Bố Trạch: 56 phiếu.
+ Mẫu phiếu 2: Dành cho Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND, UBND các xã,
thị trấn huyện Bố Trạch: 120 phiếu.
+ Mẫu phiếu 3: Dành cho người dân của các xã, thị trấn huyện Bố Trạch,
mỗi xã 5 người: 150 phiếu.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận
Luận văn góp phần hệ thống và làm rõ thêm những vấn đề lý luận về
chất lượng công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Luận văn đánh giá thực trạng chất lượng công chức Văn phòng - Thống
kê cấp xã của huyện Bố Trạch, chỉ ra những ưu, nhược điểm từ đó đề xuất
những biện pháp có thể vận dụng trong xây dựng và nâng cao chất lượng đội
ngũ công chức Văn phòng - Thống kế cấp xã của huyện Bố Trạch trong thời
gian tới. Bên cạnh đó luận văn đóng góp một phần là nguồn tài liệu để cho
những ai quan tâm đến vấn đề nâng cao chất lượng công chức Văn phòng Thống kê cấp xã nghiên cứu, khảo nghiệm.

dạng lao động đặc biệt, gắn với quyền lực Nhà nước để phục vụ lợi ích chung
của xã hội. Chính vì vậy, những người lao động đặc biệt này cần có tên gọi
riêng để phân biệt với những người lao động khác đó là công chức.
Công chức là một cụm từ thường được đề cập trong bộ máy hành chính
nhà nước (HCNN) các cấp để chỉ những công dân được tuyển dụng vào làm
việc trong cơ quan Nhà nước, là một trong những thành tố quan trọng, cơ bản
của QLNN.
Trong đường lối chính trị của Nhà nước ta, với vai trò là chủ thể thống
nhất quản lý công chức, Chính phủ đã chú ý tới vấn đề xây dựng đội ngũ công
chức quản lý nhà nước (QLNN). Bởi vì hiệu quả của quá trình QLNN tùy
thuộc vào việc đào tạo công chức và khả năng làm việc của công chức. Để
nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý HCNN thì việc đào tạo cho người công
chức về kiến thức chuyên môn và trang bị cho họ những phẩm chất đạo đức
cách mạng là điều rất quan trọng. Có được đào tạo tốt thì người công chức

9


mới đủ năng lực và phẩm chất để phục vụ nhân dân, vì Nhà nước ta là Nhà
nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Đặc biệt, sự cần thiết có một
đội ngũ công chức đủ tầm vóc để quản lý tốt nền kinh tế là một thử thách và
là yêu cầu cấp thiết đặt ra cho Nhà nước ta.
Ở nước ta, khái niệm công chức được hình thành và gắn liền với sự phát
triển ngày càng hoàn thiện của nền HCNN. Công chức nhà nước là người
đóng vai trò to lớn trong hoạt động QLNN.
Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam đã thông qua Luật cán bộ,
công chức năm 2008. Đây là bước tiến mới, mang tính cách mạng về cải cách
chế độ công vụ, công chức, thể chế hóa quan điểm, đường lối của Đảng về
công tác cán bộ, đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của
Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.

Hai là, xây dựng và theo dõi việc thực hiện chương trình, kế hoạch công
tác, lịch làm việc định kỳ và đột xuất của HĐND, Thường trực HĐND,
UBND, Chủ tịch UBND cấp xã.
Ba là, giúp Thường trực HĐND và UBND cấp xã tổ chức các kỳ họp;
chuẩn bị các điều kiện phục vụ các kỳ họp và các hoạt động của HĐND,
UBND cấp xã.
Bốn là, giúp Chủ tịch UBND cấp xã tổ chức tiếp dân; thực hiện công tác
văn thư, lưu trữ, cơ chế “một cửa” và “một cửa liên thông”, xây dựng chính
quyền điện tử; kiểm soát thủ tục hành chính, tập hợp, thống kê và quản lý cơ sở
dữ liệu theo các lĩnh vực trên địa bàn; nhận đơn thư khiếu nại, tố cáo và chuyển
đến Thường trực HĐND, UBND xem xét, giải quyết theo thẩm quyền; tổng hợp,
theo dõi, báo cáo việc thực hiện quy chế làm việc của UBND cấp xã và thực
hiện quy chế dân chủ ở cơ sở theo quy định của pháp luật.
Năm là, chủ trì, phối hợp và theo dõi việc thực hiện kế hoạch phát triển
KT-XH; tổng hợp, thống kê kết quả thực hiện các chỉ tiêu phát triển KT-XH
theo quy định của pháp luật và thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của
pháp luật chuyên ngành và do Chủ tịch UBND cấp xã giao.

11


Từ những nhiệm vụ trên cho thấy công chức Văn phòng - Thống kê cấp
xã có vị trí, vai trò rất lớn đến việc thực hiện các lĩnh vực về văn phòng, thống
kê, CCHC, thi đua, khen thưởng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của
chính quyền cấp xã. Chất lượng công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã
được nâng cao, kéo theo đó là quá trình phục vụ nhu cầu của người tăng lên,
các nhu cầu về dịch vụ công được đáp ứng nhanh khiến cho người dân cảm
thấy hài lòng hơn, tạo thêm niềm tin tưởng của người dân cùng với chính
quyền xây dựng quê hương ngày càng phát triển.
Trên cơ sở phân tích trên, tác giả quan niệm: “Công chức Văn phòng Thống kê cấp xã là những người được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch công

độ chuyên môn của các chức danh công chức khác.
- Công chức Văn phòng - Thống kê thực hiện nhiệm vụ nhiều lĩnh vực:
Văn phòng, thống kê, CCHC, thi đua, khen thưởng, kỷ luật, tiếp công dân, do
đó chịu sự hướng dẫn về chuyên môn của nhiều cơ quan cấp huyện như: Văn
phòng HĐND và UBND huyện, Phòng Nội vụ, Chi cục Thống kê huyện.
Chính vì vậy, đòi hỏi công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã phải có năng
lực, trình độ đạt chuẩn để thực hiện tốt các nhiệm vụ trên. Với công việc
nhiều nhưng chỉ được đào tạo một chuyên ngành phần nào ảnh hưởng đến
chất lượng thực thi nhiệm vụ của công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã.
- Công chức Văn phòng - Thống kê được giao nhiệm vụ theo dõi việc
thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH, để làm tốt chức năng tham mưu cho
UBND về lĩnh vực chuyên môn của mình thì công chức Văn phòng - Thống
kê phải luôn bám sát tình hình thực tế ở cơ sở để tham mưu cho UBND, Chủ
tịch UBND cấp xã chỉ đạo, điều hành thực hiện nhiệm vụ phát triển KT-XH
sát đúng với tình hình thực tế của địa phương.
- Công chức Văn phòng - Thống kê là những người trực tiếp tiếp xúc,
giải quyết công việc cho nhân dân, có trách nhiệm thực thi pháp luật và đưa
pháp luật vào đời sống. Đồng thời thông qua người dân để nắm bắt tâm tư,

13


nguyên vọng, kiến nghị, phản ánh của nhân dân để giải quyết hoặc tham mưu
UBND cấp xã giải quyết kịp thời những vụ việc phát sinh ở cơ sở để bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, qua đó góp phần ổn định tình hình ở
cơ sở. Vì vậy, công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã phải gần gũi với nhân
dân, có tác phong, thái độ lịch sự, nghiêm túc, khiêm tốn trong giao tiếp với
nhân dân, không được hách dịch, cửa quyền, gây khó khăn cho nhân dân
trong giải quyết công việc.
- Công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã là người trực tiếp tham mưu

chương trình, kế hoạch công tác của HĐND, Thường trực HĐND, UBND,
Chủ tịch UBND cấp xã. Để chương trình, kế hoạch công tác có hiệu quả đòi
hỏi công chức phải phối hợp tốt với các bộ phận liên quan để xây dựng
chương trình, kế hoạch công tác khoa học, hợp lý đảm bảo tốt sự chỉ đạo điều
hành của HĐND, UBND cấp xã. Nếu chương trình công tác không khoa học
dẫn đến sự chồng chéo, ảnh hưởng đến thực hiện nhiệm vụ chung của cơ
quan. Bên cạnh đó, công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã có nhiệm vụ
tổng hợp, báo cáo UBND theo dõi quy chế làm việc và thực hiện quy chế dân
chủ, đây là nhiệm vụ quan trọng trong việc đảm bảo kỷ luật, kỷ cương hành
chính nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan HCNN.
- Công chức Văn phòng - Thống kê trong mối quan hệ với các công chức,
bộ phận khác của Đảng ủy, HĐND, Mặt trận và các tổ chức đoàn thể cấp xã.
Tuy mỗi bộ phận có chức năng, nhiệm vụ riêng, nhưng mỗi bộ phận đều có vị
trí, vai trò quan trọng trong hệ thống chính trị ở cơ sở. Đây là các tổ chức có số
lượng đoàn viên, hội viên đông đảo và cũng là cầu nối quan trọng trong việc
tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà
nước. Để thực hiện tốt nhiệm vụ, công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã phải
thường xuyên phối hợp và giữ mối quan hệ tốt với các bộ phận này.
- Công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã vừa thực hiện nhiệm vụ văn
phòng, vừa thực hiện nhiệm vụ thống kê. Do đó, công chức Văn phòng -

15


Thống kê phải phối hợp tốt với tiểu khu trưởng, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân
phố trên địa bàn, đây là những người trực triếp quản lý cộng đồng dân cư, là
người am hiểu địa bàn, đồng thời cũng là người tuyên truyền các chủ trương,
đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân, họ
đóng vai trò quan trọng ở cơ sở. Do đó mối quan hệ phát huy tốt sẽ tạo điều
kiện thuận lợi cho công chức Văn phòng - Thống kê trong công tác.