BỘ NỘI VỤ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI
KHOA TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ NHÂN LỰC

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO
HIỆU QUẢ TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CẤP XÃ
TẠI HUYỆN LỆ THỦY, TỈNH QUẢNG BÌNH

Khóa luận tốt nghiệp ngành : QUẢN TRỊ NHÂN LỰC
Người hướng dẫn

: THS. NCS. ĐOÀN VĂN TÌNH

Sinh viên thực hiện

: TRẦN THANH HÀ

Mã số sinh viên

: 1305QTNB011

Khóa

: 2013-2017

Lớp

: ĐH QTNL 13B


quá trình nghiên cứu, hoàn thiện khoá luận tốt nghiệp.
Ban lãnh đạo cùng các cán bộ, công chức Sở Nội vụ; UBND huyện Lệ
Thuỷ tỉnh Quảng Bình đã hướng dẫn và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá
trình nghiên cứu tại cơ quan.
Tác giả xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày 24 tháng 04 năm 2017
TÁC GIẢ KHOÁ LUẬN

Trần Thanh Hà


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

KÝ HIỆU VIẾT TẮT

NGHĨA CỦA TỪ

CBCC

Cán bộ, công chức

CCCX

Công chức cấp xã

CQCX

Chính quyền cấp xã

ĐCS

phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đặc biệt là trong thời kỳ đẩy mạnh
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay. Chính quyền cấp xã là nơi
trực tiếp tổ chức và thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật
của nhà nước đi vào cuộc sống, là cấp quản lý các mặt chính trị, kinh tế, văn
hóa, xã hội, an ninh quốc phòng trên địa bàn cơ sở. Chính quyền cấp xã là cấp
chính quyền trực tiếp với dân, gần dân, sát dân nhất, là cấp hướng dẫn, giám
sát các hoạt động tự quản của nhân dân nhằm tạo điều kiện cho nhân dân phát
huy mọi khả năng phát triển kinh tế - xã hội, là nơi lưu giữ các giá trị văn hóa
truyền thống, phong tục tập quán tiến bộ của dân tộc Việt Nam.
Sức mạnh của hệ thống chính trị - chính quyền cơ sở phụ thuộc vào
nhân tố chủ yếu và then chốt là đội ngũ công chức cấp xã. Việc đổi mới công
tác quản lý đội ngũ công chức cấp xã là một trong những nội dung cơ bản của
công cuộc cải cách hành chính được Đảng và nhà nước ta đặc biệt quan tâm.
Công tác quản lý công chức bao gồm nhiều nội dung: từ tuyển dụng, bố trí,
đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, thực hiện các chế độ, chính sách,... Trong các
nội dung này, tuyển dụng là một trong những khâu khó khăn và phức tạp nhất,
quyết định đầu vào số lượng cơ cấu và chất lượng công chức; tác động đến

8


các chức năng khác trong công tác quản lý công chức và hiệu quả quản lý nhà
nước ở cơ sở. Để đảm bảo có được chất lượng công chức cấp xã ổn định hoàn
thành tốt chức trách nhiệm vụ được giao thì công tác tuyển dụng công chức
cấp xã được xem là hoạt động chủ chốt cần được tiến hành hết sức nghiêm
ngặt và thận trọng dưới sự kiểm tra, giám sát của Đảng và nhà nước.
Trong thời gian qua, công tác tuyển dụng công chức cấp xã đã đạt được
những thành tựu nhất định, góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng
đội ngũ và hiệu lực, hiệu quả quản lý hành chính nhà nước ở địa bàn cơ sở.
Tuy nhiên công tác này vẫn còn những tồn tại, hạn chế nhất định, như: chính

đề tài nghiên cứu tiêu biểu sau:
* Một số công trình đã được xuất bản dưới dạng sách, giáo trình:
TS. Mai Thanh Lan, Giáo trình tuyển dụng nhân lực, Nxb Thống kê Hà
Nội; Brian Tracy, do Đỗ Quỳnh Anh dịch (2011), Bí quyết tuyển dụng và đãi
ngộ người tài, Nxb Tổng hợp TP.Hồ Chí Minh. Những cuốn sách này viết
tương đối đầy đủ về các khía cạnh lý luận về tuyển dụng, nhưng còn chung
chung cho tuyển dụng ở mọi loại hình cơ quan, tổ chức với các quy mô và cấp
độ khác nhau, chủ yếu là doanh nghiệp.
Học viện hành chính nhà nước (2008), Giáo trình Quản lý nhân sự
hành chính nhà nước, Nxb Khoa học và kỹ thuật; Học viện Hành chính Quốc
gia (2005), Giáo trình Tổ chức nhân sự hành chính nhà nước, Nxb Đại học
Quốc gia, Hà Nội, đều dành một chương hoặc mục đề cập đến vấn đề tuyển
dụng nhân sự hành chính nhà nước. Tuy nhiên, do dung lượng ngắn nên cuốn
sách chỉ đề cập về nội dung tuyển dụng khá chung chung, sơ sài.
Viện Khoa học tổ chức nhà nước - Ban Tổ chức Cán bộ Chính phủ
(2000), Chính quyền cấp xã và quản lý nhà nước ở cấp xã, Nxb Chính trị
quốc gia.
Viện nghiên cứu khoa học tổ chức nhà nước (2004), Hệ thống chính trị
cơ sở - Thực trạng và một số giải pháp đổi mới, Nxb Chính trị quốc gia.
TS.Thang Văn Phúc và TS.Nguyễn Minh Phương (2005), Cơ sở lý luận
và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà

10


Nội.
Những đề tài nghiên cứu trên đã đề cập đến các nội dung về CQCX,
quản lý nhà nước ở cấp xã, vấn đề xây dựng đội ngũ CCCX và chế độ, chính
sách đối với đội ngũ này, góp phần làm phong phú thêm cẩm nang công tác
TDCCCX, giúp CCCX có những kiến thức, kỹ năng hoàn thành tốt chức trách

rộng hoặc tại những địa phương, vùng miền có đặc điểm khác biệt với địa bàn
nghiên cứu của tác giả. Mặc dù vậy, những công trình nghiên cứu trên vẫn là
nguồn tư liệu quý báu, có giá trị tham khảo, được tác giả kế thừa và tiếp thu
có chọn lọc trong nghiên cứu này.
3. Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về thực trạng TDCCCX tại huyện Lệ
Thủy, tỉnh Quảng Bình, đề tài nhằm đề xuất một số giải pháp và khuyến nghị
với các bên liên quan nâng cao hiệu quả công tác TDCCCX tại huyện Lệ
Thủy, tỉnh Quảng Bình.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được những mục tiêu trên, đề tài nghiên cứu cần thực hiện
những nhiệm vụ sau đây:
Một là, phân tích và làm rõ các vấn đề lý luận về TDCCCX, làm cơ sở
để phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp về công tác TDCCCX tại huyện
Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình.
Hai là, khảo sát, đánh giá thực trạng về công tác TDCCCX tại huyện Lệ
Thủy, để đưa ra được những ưu điểm và vấn đề tồn tại cần phải giải quyết.
Ba là, trên cơ sở lý luận và thực trạng TDCCCX tại huyện Lệ Thủy
hiện nay, đề tài đề xuất giải pháp và khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả
công tác TDCCCX tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình.
5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5.1. Đối tượng nghiên cứu
Tuyển dụng công chức cấp xã tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình.
5.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận và pháp lý về

12


TDCCCX, phân tích thực trạng TDCCCX tại huyện Lệ Thuỷ, trên cơ sở đó đề


giải quyết, tác giả đã tiến hành phỏng vấn trưởng phòng Nội vụ huyện Lệ
Thuỷ và 02 CCCX. Từ những ý kiến đa chiều ở nhiều góc độ, tác giả tổng
hợp, phân tích để làm rõ những quan điểm, vấn đề còn mâu thuẫn, đề xuất
giải pháp nâng cao hiệu quả TDCCCX. Biên bản phỏng vấn được đính kèm
vào trong phụ lục báo cáo này.
- Ngoài ra tác giả còn sử dụng các phương pháp khác: Nghiên cứu tài
liệu, thống kê, so sánh.
8. Kết cấu khóa luận
Ngoài lời cảm ơn, danh mục viết tắt, danh mục bảng biểu, mục lục,
phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung khóa luận kết
cấu gồm 03 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp lý về tuyển dụng công chức cấp xã
Chương 2: Thực trạng tuyển dụng công chức cấp xã tại huyện Lệ Thủy,
tỉnh Quảng Bình
Chương 3: Giải pháp và khuyến nghị nâng cao hiệu quả tuyển dụng
công chức cấp xã tại huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình

14


Chương 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ TUYỂN DỤNG CÔNG CHỨC CẤP
XÃ
1.1. Khái niệm và vai trò của tuyển dụng công chức cấp xã
1.1.1. Một số khái niệm
a. Công chức cấp xã
Hiếp pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 quy
định: “Chính quyền địa phương được tổ chức ở các đơn vị hành chính của
nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Cấp chính quyền địa phương gồm

• Trưởng Công an
• Chỉ huy trưởng Quân sự
• Văn phòng - Thống kê
• Tài chính - Kế toán
• Tư pháp - Hộ tịch
• Văn hóa - Xã hội
• Địa chính - Xây dựng - Đô thị và Môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc
Địa chính - Nông nghiệp - Xây dựng và Môi trường (đối với xã)
• Công chức cấp xã do cấp huyện quản lý
“CCCX làm công tác chuyên môn thuộc biên chế của UBND cấp xã, có
trách nhiệm tham mưu, giúp UBND cấp xã thực hiện chức năng quản lý nhà
nước về lĩnh vực công tác được phân công và thực hiện các nhiệm vụ khác do
Chủ tịch UBND cấp xã giao” [4,Điều 1].
b. Tuyển dụng
“Tuyển dụng là quá trình tuyển mộ và tuyển chọn nhân lực nhằm tìm
được những ứng viên phù hợp để bù đắp sự thiếu hụt nhân lực trong tổ chức.
Hay nói các khác tuyển dụng là quá trình tìm kiếm, thu hút và tuyển chọn từ
nhiều nguồn khác nhau những nhân viên có đủ khả năng đảm nhiệm những vị
trí mà tổ chức cần tuyển” [10,91].
Trong lĩnh vực hành chính nhà nước: “Tuyển dụng là một hoạt động

16


nhằm chọn được những người có đủ khả năng và điều kiện thực thi công việc
trong các cơ quan nhà nước” [10,91]. Tùy theo tính chất, chức năng, nhiệm vụ
của từng loại cơ quan mà tiêu chuẩn điều kiện, hình thức tuyển dụng có khác
nhau. Tuyển dụng là khâu đầu tiên có ảnh hưởng nhiều đến chất lượng đội
ngũ công chức, do đó cần phải tuân thủ những nguyên tắc chung nhất định và
quy trình khoa học từ hình thức đến nội dung thi tuyển.

chuẩn, điều kiện đáp ứng yêu cầu vị trí việc làm vào làm việc trong các bộ
phận trực thuộc UBND cấp xã, là quá trình tìm kiếm và lựa chọn nhân sự để
thoả mãn nhu cầu sử dụng của các cơ quan hành chính cấp xã, được bổ nhiệm
vào các chức danh để thực thi hoạt động công vụ, hưởng lương từ ngân sách
nhà nước.
TDCCCX được thực hiện khi UBND cấp xã có nhu cầu tuyển dụng;
UBND cấp huyện xác định rõ mục tiêu, tiêu chuẩn, đối tượng cần tuyển dụng,
lựa chọn hình thức tuyển dụng, xác định trình tự tiến hành các hoạt động
tuyển dụng. TDCCCX vừa là điều kiện cần thiết vừa là yêu cầu của khoa học
quản lý con người. Tính khoa học thể hiện ở chỗ nó phải dựa vào cơ sở lý
luận và thực tiễn của quy luật phát triển xã hội, đường lối, nguyên tắc,
phương pháp và những yếu tố tâm lý học để đánh giá, tuyển dụng. Nếu
UBND huyện làm tốt công tác tuyển dụng sẽ lựa chọn được những người vào
đúng chỗ đúng việc.
1.1.2. Vai trò của tuyển dụng công chức cấp xã
Trong tiến trình xây dựng nhà nước pháp quyền, mở rộng dân chủ, tăng
cường mối quan hệ gắn bó giữa Đảng, nhà nước và nhân dân, đội ngũ CCCX
càng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo cho nhân dân nắm chặt
đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước. Mọi chủ
trương, chính sách, pháp luật của Đảng và nhà nước có đến được với nhân
dân hay không, đến đúng, đến đủ và có được nhân dân tiếp thu đúng đắn hay
không là thông qua đội ngũ CCCX. Chính vì thế, cần phải tuyển chọn được
những người có trình độ chuyên môn phù hợp với vị trí công việc để đội ngũ
CCCX luôn hoàn thành xuất sắc công việc được giao.

18


Tuyển dụng là hoạt động quyết định đầu vào số lượng cơ cấu và chất
lượng công chức, là bước đầu tiên ảnh hưởng trực tiếp đến vấn đề bố trí, sử

sức để công chức mới quen việc và hòa nhập được với các yếu tố văn hóa,
môi trường làm việc của CQCX.
1.2. Điều kiện và thẩm quyền dự tuyển công chức cấp xã
1.2.1. Điều kiện dự tuyển công chức cấp xã
Trong quá trình tuyển dụng nhân lực, bất kỳ nhà tuyển dụng nào cũng
phải đặt ra yêu cầu, điều kiện đối với người dự tuyển để sàng lọc đối tượng.
Đối với việc TDCCCX, người dự tuyển phải đáp ứng được những điều kiện
mà pháp luật quy định.
Điều kiện đăng ký dự tuyển CCCX thực hiện theo quy định tại Điều 36
Luật CBCC năm 2008. UBND cấp xã xác định các điều kiện khác quy định
tại điểm g khoản 1 Điều 36 Luật CBCC năm 2008 bảo đảm phù hợp với tiêu
chuẩn chức danh CCCX cần tuyển trong kể hoạch tuyển dụng, báo cáo
UBND cấp huyện phê duyệt trước khi tuyển dụng. Căn cứ Thông tư số
06/2012/TT-BNV ngày 30/10/2012 của Bộ Nội vụ hướng dẫn về chức trách,
tiêu chuẩn cụ thể, nhiệm vụ và tuyển dụng công chức xã, phường, thị trấn quy
định như sau:
Người có đủ các điều kiện sau đây không phân biệt dân tộc, nam nữ,
thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo được đăng ký dự tuyển công chức:
+ Người dự tuyển có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam;
+ Người dự tuyển phải đủ 18 tuổi trở lên;
+ Người dự tuyển phải có đơn dự tuyển, hồ sơ, lý lịch rõ ràng;
+ Người dự tuyển phải có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt;
+ Người dự tuyển phải có đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ;
+ Người dự tuyển phải phù hợp với các điều kiện theo yêu cầu của vị
trí dự tuyển.
+ Người dự tuyển có văn bằng, chứng chỉ phù hợp (không phân biệt
hình thức đào tạo và loại hình đào tạo công lập, ngoài công lập);
Những người sau đây không đủ điều kiện tham gia dự tuyển:

20

chương trình đối với chức danh CCCX hiện đảm nhiệm.
Tiêu chuẩn cụ thể đối với chức danh Chỉ huy trưởng Quân sự cấp xã và
Trưởng Công an xã thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành đối
với các chức danh này. Đó là phải có khả năng phối hợp với các đơn vị Quân
đội nhân dân, Công an nhân dân và lực lượng khác trên địa bàn tham gia xây
dựng nền quốc phòng toàn dân và thực hiện một số nhiệm vụ phòng thủ dân
sự; giữ gìn an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ Đảng, chính
quyền, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, tài sản của nhà nước.
Căn cứ vào tiêu chuẩn của CCCX quy định tại khoản 1 và khoản 2
Điều 2 và căn cứ vào điều kiện thực tế của địa phương, UBND cấp tỉnh được
xem xét, quyết định:
a) Giảm một cấp về trình độ văn hóa, trình độ chuyên môn đối với công
chức làm việc tại xã đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận thuộc khu
vực miền núi, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số,
vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; đồng thời xây dựng và
tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng để chuẩn hóa CCCX theo quy
định trên;
b) Ngành đào tạo phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của từng chức
danh CCCX;
c) Thời gian để CCCX mới được tuyển dụng phải hoàn thành lớp học
tiếng dân tộc thiểu số; lớp đào tạo, bồi dưỡng quản lý hành chính nhà nước
và lớp đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị theo quy định tại điểm đ, điểm e
Điều 2.
Tiêu chuẩn cụ thể của CCCX được quy định trên là căn cứ để các địa

22


phương thực hiện công tác quy hoạch, tạo nguồn, tuyển dụng, sử dụng, đào
tạo, bồi dưỡng, đánh giá, xếp lương, nâng bậc lương và thực hiện các chế độ,

TDCCCX như sau:
1.3.1. Bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan và đúng pháp luật
Quan điểm xuyên suốt có tính nguyên tắc là công tác TDCCCX phải
đặt dưới sự lãnh đạo thống nhất của ĐCS Việt Nam, của CQCX, đảm bảo
nguyên tắc tập thể, dân chủ đi đôi với phát huy trách nhiệm của người đứng
đầu cơ quan, tổ chức đơn vị.
Công khai, minh bạch là một nguyên tắc cần thiết trong TDCC nói
chung, CCCX nói riêng vì có công khai, minh bạch thì mọi người mới biết
đến việc tuyển chọn công chức của cơ quan có thẩm quyền; biết tiêu chuẩn,
điều kiện, nhu cầu tuyển dụng; biết thời gian tiến hành tuyển dụng; các yêu
cầu cần có đối với người dự tuyển, từ đó người dự tuyển nghiên cứu, cân nhắc
và cuối cùng quyết định có tham gia vào quá trình tuyển chọn hay không.
Đồng thời, công khai minh bạch là một trong những phương pháp giúp xã hội
giám sát việc tuyển dụng, góp phần hạn chế các tiêu cực trong tuyển dụng.
Việc công khai phải được thực hiện trong tất cả các khâu tuyển dụng. Bình
đẳng là một nguyên tắc quan trọng trong tuyển dụng, vì có thực hiện bình
đẳng thì mới tuyển dụng được người có đủ đức và tài, đáp ứng yêu cầu nhiệm
vụ đặt ra; đảm bảo công tác tuyển chọn thật sự hiệu quả, lựa chọn đúng người.
Khách quan là một nguyên tắc bảo đảm cho việc tuyển chọn không bị ý chí
chủ quan chi phối, không phụ thuộc vào ý chí cá nhân, tùy tiện dẫn đến kết
quả tuyển chọn bị thiên lệch. Đúng pháp luật là việc TDCC phải tuân thủ
nghiêm các tiêu chuẩn, điều kiện, thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục pháp luật
quy định.
1.3.2. Bảo đảm tính cạnh tranh
Đây là nguyên tắc đặc biệt quan trọng, là nguyên tắc cốt lõi của tuyển
dụng, vì có cạnh tranh mới có sự sàng lọc, tuyển chọn được những người thực
sự có tài, tuyển chọn được những người ưu tú trong những người ưu tú đáp

24