LÝ THUYẾT CƠ BẢN VỀ BẢO HIỂM XÂY DỰNG (BHXD)
VÀ GIÁM ĐỊNH BỒI THƯỜNG TRONG BẢO HIỂM XÂY
DỰNG
I.Tầm quan trọng của bảo hiểm xây dựng
1.Rủi ro trong hoạt động xây dựng
Trong công tác xây dựng, có rất nhiều rủi ro có thể xảy ra cho công trình. Chính
vì thế một trong những công việc quan trọng của người bảo hiểm (NBH) trước khi cấp
đơn bảo hiểm cho một công trình xây dựng là xác định được các rủi ro có thể ảnh
hưởng tới công trình mà mình bảo hiểm.
Việc đánh giá chính xác và phân tích kĩ lưỡng những yếu tố rủi ro có thể gây
thiệt hại cho công trình sẽ tạo điều kiện cho NBH lựa chọn các điều kiện, điều khoản
thích hợp cũng như các biện pháp đề phòng và hạn chế tổn thất, mức khấu trừ và mức
phí thích hợp.
Sau khi nhận được giấy yêu cầu bảo hiểm của người được bảo hiểm (NĐBH),
NBH cần nghiên cứu các thông tin, số liệu ghi trên bản câu hỏi kiêm giấy yêu cầu bảo
hiểm và phải xuống hiện trường để trực tiếp kiểm tra các số liệu, các yếu tố rủi ro sau
đó sẽ phân tích, đánh giá rồi đề ra điều kiện, mức khấu trừ và mức phí thích hợp.
a, Rủi ro do các yếu tố chủ quan: là những yếu tố do con người tác động vào công
trình xây dựng . Ví dụ:
- Kinh nghiệm của chủ thầu trong việc xây dựng nhiều loại công trình khác nhau
và trong một loại công trình cụ thể. Cần phải xem xét chủ thầu đã từng tiến hành loại
công trình tương tự như công trình yêu cầu được bảo hiểm chưa, nếu có thì chất lượng
công trình đó ra sao?
Việc đánh giá và tìm hiểu về chủ thầu là rất quan trọng, nếu chủ thầu là người có
kinh nghiệm, làm ăn tốt và có uy tín thì khả năng xảy ra rủi ro chắc chắn sẽ thấp hơn so
với các chủ thầu thiếu kinh nghiệm và làm ăn không có uy tín.
Trường hợp chủ thầu là người có kinh nghiệm trong xây dựng loại công trình
được bảo hiểm thì NBH phải thường xuyên kiểm tra, giám sát. Khi tính phí bảo hiểm
nhất thiết phải tính thêm phụ phí. Ngược lại nếu chủ thầu là khách hàng lâu năm, có
kinh nghiệm, có quan hệ tốt với NBH thì có thể giảm phí cho họ.
Mặt khác, các chủ thầu có kinh nghiệm thường lựa chọn các nhà thầu phụ tốt để

+ Loại kết cấu xây dựng: bê tông hay tường xây có cột chịu lực bê tông
+ Phương pháp xây dựng: lắp ghép, xây hay kích nâng tầng
+ Thiết kế chi tiết.
+ Thiêt kế tổng thể
+ Các biện pháp an toàn
c, Các yếu tố khác
- Trách nhiệm của chủ đầu tư, của chủ thầu (NĐBH): Trách nhiệm của chủ đầu
tư và chủ thầu cũng góp phần không nhỏ vào việc giảm thiểu rủi ro. Một chủ đầu tư
(chủ thầu) cẩn trọng sẽ rất khắt khe trong an toàn công trường.
- Các công trình xung quanh công trường: các công trình này có thể gây ảnh
hưởng một cách gián tiếp đến rủi ro của công trường.
2.Tác dụng của bảo hiểm xây dựng
Bảo hiểm xây dựng là một bộ phận của bảo hiểm kĩ thuật, so với các loại hình
bảo hiểm khác như: BH hàng hải, bảo hiểm cháy…thì nó ra đời chậm hơn. Có thể nói
rằng bảo hiểm kĩ thuật ra đời cùng với sự xuất hiện của cuộc cách mạng khoa học kĩ
thuật là động lực thúc đẩy lớn mạnh không ngừng của lĩnh vực bảo hiểm này.
Bảo hiểm xây dựng được tiến hành rộng rãi trên toàn thế giới. Có nhiều loại đơn
bảo hiểm xây dựng khác nhau nên cũng có nhiều tên gọi khác nhau về bảo hiểm xây
dựng:
- CAR(Contractors’all rísks policy) đơn bảo hiểm mọi rủi ro chủ thầu. Loại đơn
này được sử dụng rông rãi nhất, hầu hết các nước trên thế giới đều sử dụng đơn này.
Mẫu đơn do công ty MUNICH RE đưa ra, hiện nay tổng công ty bảo hiểm VIÊT NAM
cũng đang dùng đơn này.
- CI(contractors’ insurance) bảo hiểm cho chủ thầu
- COC(Cost of contractors) bảo hiểm chi phí của chủ thầu
- BR ( builders’ risk) bảo hiểm rủi ro cho người xây dựng
- CER(civil engineering risks) bảo hiểm rủi ro trong xây dựng dân dụng.
Tuy tên gọi khác nhau, nhưng nội dung chủ yếu của các đơn bảo hiểm trên đều
tương tự nhau. Sự khác nhau chủ yếu là các điểm loại trừ do từng nước áp dụng khác
nhau và phụ thuộc vào luật của từng nước.

Trong bảo hiểm xây dựng người được bảo hiểm có thể bao gồm:
- Chủ đầu tư(Principal): là người chủ của công trình xây dựng.
- Các kiến trúc sư, kĩ sư, cố vấn chuyên môn làm việc cho chủ đầu tư theo hợp
đồng
- Chủ thầu: người kí kết hợp đồng xây dựng với chủ đầu tư. Cũng có khi để rõ
ràng, trong trường hợp có nhiều chủ thầu và chủ đầu tư, người ta dùng khái niệm chủ
đầu tư chính hay chủ thầu chính
- Chủ thầu phụ: là các bên không có các hợp đồng liên quan được kí kết trực tiếp
với chủ đầu tư chính mà họ chỉ kí kết hợp đồng làm thuê cho chủ thầu.
Có thể có cả trường hợp một số nhà thầu phụ không có cả hợp đồng kí kết trực
tiếp với chủ thầu mà với một nhà thầu phụ khác (nhà thầu phụ cảu nhà thầu phụ)
Cần lưu ý rằng đơn bảo hiểm xây dựng không bảo hiểm cho trách nhiệm nghề
nghiệp của các kiến trúc sư, kĩ sư, cố vấn chuyên môn (ví dụ trách nhiệm của họ khi
tính toán, thiết kế) mặc dù trong thành phần người được bảo hiểm có họ trong đó.
2. Đối tượng bảo hiểm
Có thể nói tổng quát rằng đối tượng của bảo hiểm xây dựng bao gồm tất cả các
công trình dân dụng, công trình công nghiệp…Nói chung là các công trình có sử dụng
cament và bê tông. Cụ thể các công trình sau đều là đối tượng bảo hiểm:
- Nhà ở, trường học, bệnh viện, trụ sở làm việc, nhà hát, rạp chiếu phim, các
công trình văn hoá khác…
- Nhà máy, xí nghiệp
- Đường sá (cả đường săt,bộ) và sân bay
- Cầu cống, đê đập, công trình cấp thoát nước, kênh đào, cảng
Các hạng mục chủ yếu được bảo hiểm bao gồm:
+ Giá trị thi công xây dựng : bao gồm giá trị của tất cả các hạng mục công trình
do chủ thầu tiến hành (kể cả nhà thầu phụ) theo hợp đồng xây dựng kí kết giữa chủ thầu
và chủ đầu tư.
+ Các trang bị và các công trình tạm thời: Đây là các trang bị dùng trong khi xây
dựng, các trang bị này được sử dụng nhiều lần cho nhiều công trình khác nhau. Chỉ một
phần giá trị hao mòn của các trang bị đó được tính vào giá trị của công trình. Ví dụ: các

nhà hay công trình trong một địa điểm cố định thì vấn đề xác định địa điểm công trình
tương đối đơn giản. Nhưng trong trường hợp xây dựng đường sá thì công trường là suốt
chiều dài của quãng đường với các công trình phụ trợ suốt dọc hai bên đường và các địa
điểm khai thác đất đá để làm đường. Trong trường hợp xây dựng các công trình như
đập, cầu cống, nhà kho lớn thì công trường sẽ bao gồm cả các con đường tạm thời để ra
vào nơi đó.
4. Phạm vi bảo hiểm
4.1.Các rủi ro chính thuộc phạm vi bảo hiểm
Vì là đơn bảo hiểm mọi rủi ro nên phạm vi bảo hiểm của đơn bảo hiểm CAR rất
rộng. Chỉ trừ những rủi ro đặc biệt bị loại trừ nêu trong đơn bảo hiểm còn phần lớn các
rủi ro gây nên các thiệt hại bất ngờ và không lường trước được diễn ra trong thời gian
bảo hiểm tại khu vực công trường đều được bồi thường theo đơn bảo hiểm này. Sau đây
là một số rủi ro chính :
- Cháy nổ và tổn thất do tiến hành các biện pháp chữa cháy.
- Sét đánh
- Bị các phương tiện giao thông hay máy bay đâm vào
- Lũ lụt, mưa gió, tuyết lở
- Động đất, núi lửa phun, song thần
- Trộm cắp
- Thiếu kinh nghiệm, sơ suất, hành động ác ý hay cố tình nhầm lẫn của con
người nhưng không phải là người được bảo hiểm hay đại diện của họ
Phạm vi bảo hiểm của đơn bảo hiểm xây dựng còn bao gồm cả những tổn thất
của nguyên vật liệu xây dựng, các trang thiết bị lắp đặt trong khi vận chuyển trên khu
vực công trường hay khi lắp đặt, tháo dỡ
4.2. Các điểm loại trừ
- Các tổn thất xảy ra trực tiếp hay hậu quả của chiến tranh hay các hành động
tương tự chiến tranh, đình công, bãi công, nổi loạn, gián đoạn hay ngừng công việc theo
lệnh của nhà chức trách.
- Tổn thất do phản ứng hạt nhân, phóng xạ hạt nhân hay nhiễm phóng xạ
- Tổn thất do hành động cố ý của NĐBH hay đại diện của họ

rằng tiến độ công trình có thể phải kéo dài thì phải kịp thời thông báo cho NBH và yêu
cầu bảo hiểm cho thời gian kéo dài đó.
6. Giá trị bảo hiểm trong bảo hiểm xây dựng
Trong bảo hiểm xây dựng, giá trị bảo hiểm là vấn đề quan trọng và rất phức tạp.
Xác định được chính xác giá trị bảo hiểmasex giúp cho cả NBH và NĐBH tránh được
các tranh chấp không cần thiết khi có tổn thất xảy ra. Các giá trị phải xác định trong bảo
hiểm xây dựng bao gồm:
6.1.Giá trị bảo hiểm của phần công tác thi công xây dựng
Người được bảo hiểm có thể sẽ dùng một trong các giá trị sau đây làm giá trị bảo
hiểm cho phần này:
- Tổng giá trị khôi phục của công trình, nghĩa là giá trị khôi phục lại công trình
trong trường hợp có tổn thất xảy ra.
- Giá trị dự toán của công trình theo hợp đồng xây dựng
- Giá trị bằng hoặc nhỏ hơn tổn thất lớn nhất có thể xảy ra.
Trong thời gian xây dựng, nếu có sự thay đổi lớn về giá cả dẫn đến việc giá trị
bảo hiểm thay đổi thì người được bảo hiểm phải thông báo ngay cho NBH biết. Trường
hợp này giá trị bảo hiểm sẽ phải được điều chỉnh ngay, không cần chờ đến khi công
trình hoàn thành. NBH phải có trách nhiệm thuyết phục NĐBH khai đúng giá trị của
công trình để tránh xảy ra tranh chấp sau này trong trường hợp xảy ra tổn thất thuộc
trách nhiệm bồi thường.
6.2. Giá trị bảo hiểm của máy móc xây dựng
Giá trị bảo hiểm của máy móc xây dựng phải là giá trị thay thế tương đương
mức mới của máy đó ( New Replacement Value) tức là giá trị của một máy móc tương
đương có thể mua tại thời điểm đó để thay thế máy bị tổn thất.
6.3. Giá trị bảo hiểm đối với trang bị xây dựng
Tương đối khó xác định vì trang bị xây dựng rất nhiều hạng mục với nhiều giá
trị khác nhau. Có những hạng mục chỉ sử dụng trong khoảng thời gian nhất định tại
công trường sau đấy lại di chuyển tới công trình khác. Chỉ một phần giá trị của trang bị
này được đưa vào giá thành của công trình.
Cách tốt nhất để xác định giá trị bảo hiểm của trang bị xây dựng là dự kiến giá

sung. Mục đích của bản câu hỏi bổ sung này là tạo điều kiện cho NBH nắm được:
- Các thông số kĩ thuật chi tiết của công trình
- Giá trị của từng hạng mục của công trình
- Chương trìng và tiến độ xây dựng
- Các số liệu về khí tượng, thuỷ văn, địa chất…
- Các chi tiết phụ khác như lán trại, bãi, kho chứa, xưởng, máy móc và các trang
bị xây dựng.
III. Giám định và xét giải quyết bồi thường trong bảo hiểm xây dựng.
1. Nguyên tắc chung của việc giám định và xét giải quyết bồi thường
Cũng như trong các loại hình bảo hiểm khác, công tác giám định và bồi thường
tổn thất trong bảo hiểm xây dựng phải tuân thủ theo một số nguyên tắc nhất định để
đảm bảo quyền lợi cho công ty bảo hiểm cũng như người được bảo hiểm. Đó là, việc
giám định và giải quyết bồi thường phải đảm bảo kịp thời, chính xác, khách quan và
thoả đáng. Ngoài ra, do tính chất phức tạp và đặc điểm đặc thù của các đối tượng bảo
hiểm trong bảo hiểm kĩ thuật, các nhà bảo hiểm có thể trực tiếp hoặc thuê giám định
viên chuyên nghiệp thực hiện công tác giám định.
2. Các bước cơ bản trong giám định và bồi thường tổn thất
2.1. Nhận thông báo tổn thất và yêu cầu giám định
Khi tổn thất xảy ra, người được bảo hiểm có trách nhiệm báo ngay cho người
bảo hiểm, giữ nguyên hiện trường và thực hiện các biện pháp đề phòng hạn chế tổn thất
phát sinh thêm. Sau một khoảng thời gian nhất định hoàn thành các giấy tờ sau và gửi
cho công ty bảo hiểm:
- Thông báo chi tiết bằng văn bản về tổn thất.
- Giấy yêu cầu giám định (theo mẫu của người bảo hiểm)
- Giấy chứng nhận bảo hiểm
- Hoá đơn thanh toán phí bảo hiểm
- Xác nhận của nhân chứng về tai nạn hoặc sự cố.
2.2. Tiến hành giám định
Công tác giám định đòi hỏi giám định viên phải giải quyết các công việc sau:
- Xem xét hiện trạng tổn thất, chụp ảnh hiện trường

tương tự.
b, Yêu cầu
- Mọi tổn thất được khách hàng thông báo đều phải được giám định một cách
nhanh chóng. Ngay sau khi nhận được thông báo tổn thất giám định viên phải đến ngay
hiện trường để ghi chép các thông tin ban đầu, giám định thiệt hại và thu thập các
chứng từ cần thiết. Trong trường hợp tổn thất phức tạp chưa thể thực hiện được việc
giám định toàn diện và chưa thu thập được đầy đủ thông tin ngay một lần vào thời điểm
giám định đầu tiên thì phải niêm phong hiện trường và các chứng từ hoá đơn có liên
quan đến số lượng và giá trị của tài sản bị tổn thất phục vụ cho việc điều tra giám định
tiếp theo. Việc giám định có thể được thực hiện theo từng bước từ sơ bộ đến chi tiết tuỳ
theo tính chất phức tạp của từng vụ tổn thất cụ thể. Trong trường hợp tổn thất được xác
định không thuộc trách nhiệm bảo hiểm phải thông báo chính thức bằng văn bản cho
người được bảo hiểm kèm theo những giải thích thoả đáng.
Đối với những tổn thất có giá trị ước tính lớn hơn 100000 đôla Mỹ hoặc những
tổn thất có nguyên nhân phức tạp khó xác định, phải báo cáo ngay về Tổng công ty để
có biện pháp xử lí kịp thời. Đối với tất cả các đơn bảo hiểm có phát sinh tái bảo hiểm
chỉ định (qua môi giới hoặc theo yêu cầu của khách hàng ) thì khi có bất kì tổn thất nào
xảy ra phải báo cáo ngay lập tức về tổng công ty và nếu có thể thì phải đồng thời thông
báo ngay cho công ty môi giới và công ty tái bảo hiểm chỉ định biết. Tuy nhiên trong
các trường hợp trên việc giám định và tính toán tổn thất sơ bộ vẫn phải được thực hiện
ngay sau khi nhận được thông báo của người được bảo hiểm.
Trong trường hợp đặc biệt, nếu việc giám định không thực hiện được đầy đủ do
hiện trường bị xáo trộn, hoá đơn chứng từ bị tiêu huỷ…thì có thể căn cứ vào biên bản
của các cơ quan chức năng (công an, cảnh sát PCCC…), khai báo của người được bảo
hiểm, bằng chứng, ảnh chụp, hiện vật thu được và kết quả điều tra, thẩm định sau đó
của Bảo Việt. Trong trường hợp này giám định viên cũng phải lập một biên bản ghi rõ
những thông tin nào có thể xác định được và thể hiện đầy đủ các tình huống như đề cập
ở trên và nêu đánh giá của mình về mức độ tổn thất và trách nhiệm của Bảo Việt.
Nếu tổn thất có thể gây ra bởi bất kì bên thứ 3 nào thì đồng thời với việc giám
định giám định viên phải hướng dẫn người được bảo hiểm tién hành các thủ tục pháp lí