Năm học 2016 - 2017

ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC TRANG MẠNG XÃ HỘI
TỚI Ý THỨC CHÍNH TRỊ CỦA SINH VIÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Phạm Ngọc Minh Lý,
Nguyễn Huỳnh Ngọc Linh,
(Sinh viên năm 3, Khoa Giáo dục Quốc phòng)
GVHD: Trung tá, ThS Trương Xuân Vương
TÓM TẮT
Bài báo cáo được trích từ kết quả nghiên cứu đề tài “Ảnh hưởng của các trang mạng
xã hội tới ý thức chính trị của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí
Minh”. Nội dung bài báo cáo đề cập thực trạng ảnh hưởng của các trang mạng xã hội tới
ý thức chính trị của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh gồm thực
trạng ảnh hưởng của thông tin chính thống trên các trang mạng xã hội tới ý thức chính trị
của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, thực trạng ảnh hưởng
của thông tin không chính thống trên các trang mạng xã hội tới ý thức chính trị của sinh
viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, nguyên nhân thực trạng và đề
xuất giải pháp.
Từ khóa: mạng xã hội, ý thức chính trị, thông tin chính thống, thông tin không chính
thống.

1. Mở đầu
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Thực tế nước ta cho thấy người sử dụng Internet và mạng xã hội hiện nay đang
rơi vào thế “mê hồn trận” của thông tin, xấu tốt lẫn lộn, xấu nhiều hơn tốt, thiếu những
nguồn thông tin mang tính định hướng mạnh mẽ cho dư luận xã hội. Bằng chứng là
ngày càng có nhiều người tin vào các thông tin trên mạng xã hội và bị ảnh hưởng bởi
những thông tin đó.
Bằng phương pháp quan sát, chúng tôi nhận thấy phần lớn sinh viên Trường Đại
học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đều sử dụng các trang mạng xã hội. Các nghiên

tiêu cực của các trang mạng xã hội tới ý thức chính trị của sinh viên Trường Đại học Sư
phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
1.3. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: “Ảnh hưởng của các trang mạng xã hội tới ý thức chính trị
của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh”.
Khách thể nghiên cứu: Sinh viên của Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ
Chí Minh.
Phạm vi nghiên cứu: Sinh viên chính quy Trường Đại học Sư phạm Thành phố
Hồ Chí Minh từ năm 2014 đến nay.
1.4. Phương pháp luận nghiên cứu
1.4.1. Cơ sở phương pháp luận
Đề tài được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin,
cụ thể là phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch
sử; quan triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản
Việt Nam. Với các quan điểm tiếp cận cụ thể như: quan điểm hệ thống - cấu trúc,
quan điểm lịch sử - logic, quan điểm thực tiễn.
1.4.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
a. Phương pháp nghiên cứu lí luận
Thu thập, nghiên cứu thông tin trên các văn bản tài liệu, giáo trình đã có, như Học
thuyết Mác – Lênin… các tài liệu có liên quan.

158


Năm học 2016 - 2017

Phân tích, tổng hợp từng bộ phận thông tin để tạo ra một hệ thống lí thuyết mới
đầy đủ và sâu sắc.
b. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát: Quan sát tình hình sử dụng các trang mạng xã hội của

sử, nhiệm vụ chính trị của giai cấp công nhân trong tiến trình lịch sử của Cách mạng
Việt Nam trên cơ sở lí luận của Chủ nghĩa Mác Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường

159


Kỉ yếu Hội nghị sinh viên NCKH

lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng trước yêu cầu mới của nhiệm vụ
cách mạng, trong thời kì đổi mới, hội nhập, mở cửa và thực hiện công nghiệp hóa hiện
đại hóa đất nước.
Ý thức chính trị của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
biểu hiện qua: quan điểm và tư tưởng, tâm lí và tình cảm, thái độ và trách nhiệm của
sinh viên đối với đất nước, niềm tin và ý chí, đạo đức và lối sống của sinh viên đối với
những vấn đề của đất nước xảy ra hằng ngày.
2.1.3. Ảnh hưởng của các trang mạng xã hội tới ý thức chính trị của sinh viên
Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
Ảnh hưởng của các trang mạng xã hội tới ý thức chính trị của sinh viên chính là
ảnh hưởng từ hai luồng thông tin chính thống và không chính thống trên các trang
mạng xã hội tới: quan điểm và tư tưởng; tâm lí và tình cảm; thái độ và trách nhiệm của
sinh viên đối với đất nước; niềm tin, ý chí và đạo đức, lối sống của sinh viên.
Đối với ý thức chính trị của sinh viên, ảnh hưởng của các nguồn thông tin chính
thống là ảnh hưởng tích cực.
Đối với ý thức chính trị của sinh viên, ảnh hưởng của các thông tin không chính
thống chính là những ảnh hưởng tiêu cực.
2.2. Thực trạng ảnh hưởng của các trang mạng xã hội tới ý thức chính trị của
sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
2.2.1. Thể thức nghiên cứu
a. Mẫu nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu khách thể là sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ

b. Ảnh hưởng cụ thể
Chúng tôi tiến hành khảo sát thực trạng ảnh hưởng của thông tin chính thống và
thực trạng ảnh hưởng của thông tin không chính thống trên các trang mạng xã hội với 5
phương diện biểu hiện ý thức chính trị của sinh viên. Đó là: quan điểm, tư tưởng; tâm
lí, tình cảm; niềm tin, ý chí; thái độ, trách nhiệm đối với đất nước và đạo đức, lối sống
của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
Sau khi khảo sát hai thực trạng trên, chúng tôi tiến hành so sánh kết quả. Qua đó,
chúng tôi kết luận như sau:
- Về sự ảnh hưởng của các thông tin chính thống tới ý thức chính trị của sinh viên
Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh thì khoảng 2/3 số sinh viên được
khảo sát lựa chọn không ảnh hưởng. Nguyên nhân là do thực tế trên các trang mạng xã
hội rất ít nguồn thông tin chính thống để cung cấp thông tin cho sinh viên vì vậy phần
lớn sinh viên được khảo sát “ít khi” hoặc “không bao giờ” bắt gặp thông tin chính
thống. Cho nên hầu như phần lớn sinh viên được khảo sát không bị ảnh hưởng từ các
thông tin này.
- Về sự ảnh hưởng của các thông tin không chính thống tới ý thức chính trị của
sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh thì đại đa số sinh viên
được khảo sát chọn có ảnh hưởng. Đa phần sinh viên được khảo thường bắt gặp các
thông tin không chính thống với mức độ thường xuyên. Điều này phản ánh đúng thực
trạng thông tin trên các trang mạng xã hội hiện nay, không chỉ sinh viên được khảo sát
của Trường mà cả người dân trên cả nước khi sử dụng các trang mạng xã hội đều
thường xuyên bắt gặp những thông tin không chính thống.
- Mặt khác, chúng tôi còn phát hiện ra rằng đa số sinh viên tham gia khảo sát cho
rằng thông tin từ các trang các nhân mang tên các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước
đăng tải là thông tin chính thống. Nhưng thực tế hiện nay trên các trang mạng xã hội thì
tài khoản mang tên các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều là mạo danh. Qua đó
cho thấy sinh viên chưa nhận thức đầy đủ về thông tin trên các trang mạng xã hội.

161



Năm học 2016 - 2017

Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh mà còn ở trên cả nước. Không chỉ sinh viên bị nhầm
lẫn về các tài khoản Facebook giả mạo tên các lãnh đạo Đảng, Nhà nước mà ngay cả
người dân trên cả nước cũng dẫn lời trên các trang giả mạo này.
Trả lời chất vấn tại phiên họp thứ 9 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 18-4-2017,
Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Trương Minh Tuấn đã nhấn mạnh đến việc siết
chặt an toàn thông tin và yêu cầu xử lí mạnh tay với các đối tượng tung thông tin giả
trên mạng.
Cũng ở phiên họp này, Phó thủ tướng chính phủ Vũ Đức Đam nhấn mạnh “chúng
ta phải chủ động cung cấp những thông tin sự thật về những nội dung mà bị xuyên tạc.
Tức là những thông tin chính thức phải rất kịp thời và đầy đủ và cũng phải thông qua
các phương tiện này (các trang mạng xã hội,…) thì chúng ta sẽ giải quyết được”.
2.3. Biện pháp nâng cao ảnh hưởng tích cực và hạn chế ảnh hưởng tiêu cực từ
các trang mạng xã hội tới ý thức chính trị của sinh viên Trường Đại học Sư phạm
Thành phố Hồ Chí Minh
2.3.1. Yêu cầu đề ra biện pháp
- Đảm bảo tính giáo dục;
- Đảm bảo tính mục đích;
- Đảm bảo tính khả thi;
- Đảm bảo tính Đảng và tính khoa học.
2.3.2. Nhóm biện pháp nâng cao những ảnh hưởng tích cực từ các trang mạng xã
hội tới ý thức chính trị của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
- Khuyến nghị các cơ quan chính quyền tăng cường nguồn thông tin chính thống
trên các trang mạng xã hội;
- Đẩy mạnh tuyên truyền về các nguồn thông tin chính thống trên các trang mạng
xã hội;
- Khuyến khích sinh viên nên dùng các trang mạng xã hội vào mục đích học tập;
- Khuyến nghị Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng trang

khoảng thời gian cụ thể trong ngày mang tính khả thi cao…
- Nhằm nâng cao những ảnh hưởng tích cực thì sinh viên cho rằng việc khuyến
nghị các cơ quan chính quyền tăng cường nguồn thông tin chính thống trên các trang
mạng xã hội là rất khả thi.
3. Kết luận
Việc nghiên cứu sự ảnh hưởng của các trang mạng xã hội tới ý thức chính trị của
sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh thông qua khảo sát thực
trạng đã làm sáng tỏ được các trang mạng xã hội có ảnh hưởng tới ý thức chính trị của
sinh viên được khảo sát.
Đại đa số sinh viên được khảo sát bị sự ảnh hưởng trực tiếp từ các trang mạng xã
hội tới ý thức chính trị bởi vì 100% sinh viên được khảo sát đều sử dụng các trang
mạng xã hội, đại đa số sử dụng trên 2 giờ trong một ngày, thường xuyên tiếp xúc với
thông tin thông qua các trang mạng xã hội và chỉ đọc các thông tin xuất hiện trên dòng
thời gian của mình.
Về sự ảnh hưởng của các thông tin chính thống tới ý thức chính trị của sinh viên
Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh thì đa số sinh viên được khảo sát
lựa chọn không ảnh hưởng. Về sự ảnh hưởng của các thông tin không chính thống tới ý
thức chính trị của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh thì đại
đa số sinh viên được khảo sát chọn có ảnh hưởng. Nguyên nhân chính là do sự chênh
lệch giữa hai nguồn thông tin chính thống và thông tin không chính thống.

164


Năm học 2016 - 2017

Trên cơ sở đó, nhóm nghiên cứu đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao ảnh
hưởng tích cực và hạn chế ảnh hưởng tiêu cực từ các trang mạng xã hội tới ý thức
chính trị của sinh viên Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.



6.

Vũ Bích Phương (2016), “Ảnh hưởng của Internet và tương tác cá nhân trên mạng xã
hội đến hành vi nguy cơ và chất lượng cuộc sống của thanh thiếu niên”, Hội nghị
Khoa học - công nghệ tuổi trẻ các trường đại học, cao đẳng y dược Việt Nam lần thứ
XVIII.

7.

Trương Xuân Vương (2009), Quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin về ý thức chính
trị và vấn đề phát triển ý thức chính trị cho sinh viên Trường Đại học Quốc gia Thành
phố Hồ Chí Minh.

8.

“Giáo trình Triết học Mác- Lênin”, do Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo
trình Quốc gia các môn Khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh (2004).

9.

Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày 15 tháng 07 năm 2013 của Chính phủ hướng dẫn
về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng.

10. />
165