BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN THỊ THANH HÀ
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TRONG GIẢI QUYẾT THỦ
TỤC HÀNH CHÍNH CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN
PHƢỜNG, QUẬN TÂY HỒ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH
HÀ NỘI – 2020
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
NGUYỄN THỊ THANH HÀ
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TRONG GIẢI QUYẾT
THỦ TỤC HÀNH CHÍNH CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN
PHƢỜNG, QUẬN TÂY HỒ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ
LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH
Thầy, Cô Khoa Sau đại học, Khoa Nhà nƣớc - pháp luật và Lý luận cơ sở; đặc
biệt là PGS.TS Lê Thị Hƣơng đã tận tình hƣớng dẫn tôi trong suốt quá trình
học tập, từ xây dựng đề cƣơng, tổ chức nghiên cứu, đến phân tích số liệu và
báo cáo hoàn thành luận văn.
Xin cảm ơn sự quan tâm tạo điều kiện của UBND các phƣờng thuộc quận
Tây Hồ, UBND quận Tây Hồ, Hà Nội. Xin cảm ơn đội ngũ cán bộ quản lý tại các
cơ quan hành chính nhà nƣớc và đồng nghiệp đã nhiệt tình cung cấp số liệu, tham
gia đóng góp ý kiến trao đổi trực tiếp những nội dung của đề tài nghiên cứu.
Tác giả đã có nhiều nỗ lực trong quá trình nghiên cứu, song không
tránh khỏi những thiếu sót, tôi mong nhận đƣợc những ý kiến chỉ dẫn, đóng
góp của các thầy cô và bạn bè, đồng nghiệp để bổ sung, hoàn thiện, góp phần
cung cấp cơ sở khoa học cho việc nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật trong
giải quyết thủ tục hành chính của UBND phƣờng, quận Tây Hồ, Hà Nội trong
những năm tiếp theo.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Thị Thanh Hà
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU................................................................................................................................................ 1
Chƣơng 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
TRONG GIẢI QUYẾT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH....................................................... 7
1.1. Lý luận chung về thực hiện pháp luật, giải quyết thủ tục hành chính
7
1.2. Thực hiện pháp luật trong giải quyết thủ tục hành chính.................................. 17
1.3. Quy trình và các yếu tố bảo đảm thực hiện pháp luật trong giải quyết thủ
tục hành chính................................................................................................................................... 23
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TRONG GIẢI
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
CQHC
Cơ quan hành chính
KTXH
Kinh tế xã hội
HĐND
Hội đồng nhân dân
QPPL
Quy phạm pháp luật
TTHC
Thủ tục hành chính
UBND
Ủy ban nhân dân
MỞ ĐẦU
1.
tra hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật liên quan tới giải quyết thủ tục
hành chính tại các địa phƣơng luôn đƣợc chú ý.
Cũng nhƣ các địa phƣơng trong cả nƣớc, trong thời gian qua quận Tây
Hồ nói chung và UBND các phƣờng thuộc Quận luôn cố gắng thực hiện
nghiêm túc pháp luật trong giải quyết thủ tục hành chính, đặc biệt là những
kết quả đáng kể trong hoạt động của bộ phận một cửa, một cửa liên thông của
các UBND phƣờng, đuều này giúp Quận luôn hoàn thành tốt các mục tiêu,
định hƣớng của Thành phố trong những năm qua, đƣa Quận ngày càng phát
triển, tuy nhiên, hệ thống văn bản pháp luật của nƣớc ta hiện nay nói chung và
của địa phƣơng nói riêng còn nhiều bất cập, chƣa đƣợc hoàn thiện nên việc
thực hiện pháp luật trong giải quyết thủ tục hành chính của UBND phƣờng
còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế, ảnh hƣởng trực tiếp tới kết quả thực hiện
công tác cải cách hành chính của các phƣờng và của Quận.
Từ những yêu cầu trên, tác giả lựa chọn đề tài “Thực hiện pháp luật
trong giải quyết thủ tục hành chính của UBND phường, quận Tây Hồ, thành
phố Hà Nội” là công trình nghiên cứu Thạc sĩ của mình. Với mong muốn, kết
quả của công trình nghiên cứu sẽ giúp địa phƣơng nơi mình đang công tác
vận dụng đƣợc vào thực tiễn để nâng cao hiệu quả công tác cải cách hành
chính nói chung và đƣa địa phƣơng phát triển theo định hƣớng đã đề ra.
2.
Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Cải cách hành chính nói chung, giải quyết thủ tục hành chính theo cơ
chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông hoặc thực hiện pháp luật trong giải
quyết thủ tục hành chính là vấn đề thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên
cứu, nhà hoạch định chính sách từ lâu và đã có nhiều công trình nghiên cứu từ
nhiều cấp độ và phạm vi khác nhau đã đƣợc xuất bản. Có thể kể ra một số
thiện hệ thống pháp luật; phát huy dân chủ, thu hút sự phản biện xã hội; đổi
mới phƣơng pháp bình bầu trong đánh giá của tập thể.
-
Nguyễn Văn Hậu (2015) “Cải cách hành chính và vai trò của Đảng
chính trị”, Lý luận chính trị, số 6. Bài viết khẳng định trong tiến trình đổi mới đất
nƣớc, cải cách hành chính đƣợc đặt ra nhƣ một yêu cầu khách quan để tạo tiền
đề và thúc đẩy cải cách kinh tế. Từ thực tiễn cải cách hành chính trong thời gian
qua, tác giả đúc kết những bài học kinh nghiệm lớn cho việc tiến hành cải cách
hành chính trong giai đoạn hiện nay: cải cách hành chính là vấn
6 đề lớn, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành; nâng cao chất lƣợng đội ngũ
cán bộ, công chức cơ quan hành chính; cải cách thủ tục hành chính là khâu
đột phá; đề cao vai trò giám sát của nhân dân; tăng cƣờng mối quan hệ giữa
cấp ủy với các tổ chức nhà nƣớc, các đoàn thể chính trị- xã hội.
-
Luận văn thạc sĩ của tác giả Đỗ Mạnh Cƣờng (năm 2013) “Mô hình “Một
cửa” trong thực hiện thủ tục hành chính tại UBND cấp huyện tỉnh Hƣng Yên”.
3
-
Luận văn thạc sĩ của tác giả Lƣơng Thị Thu Huỳnh (2017), Cải cách
thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa liên thông tại UBND thành phố Lạng
trong thực hiện pháp luật trong giải quyết thủ tục hành chính tại UBND
phƣờng của quận Tây Hồ, Hà Nội.
-
Đề xuất đƣợc một số quan điểm và giải pháp bảo đảm thực hiện pháp
luật trong giải quyết thủ tục hành chính tại UBND phƣờng, quận Tây Hồ, Hà
Nội trong thời gian tới.
4
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu của Luận văn là những vấn đề lý luận và thực
tiễn thực hiện pháp luật trong giải quyết thủ tục hành chính của UBND
phƣờng, thuộc quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
-
Về nội dung: Tập trung nghiên cứu việc thực hiện pháp luật trong giải
quyết thủ tục hành chính của UBND phƣờng, quận Tây Hồ, Hà Nội.
Về không gian: tại các UBND phƣờng thuộc quận Tây Hồ,
thành phố
Hà Nội.
-
Về thời gian: Từ năm 2016 đến nay.
+
Phƣơng pháp thống kê: từ những kết quả thống kê, đánh giá về thực
trạng thực hiện pháp luật trong giải quyết thủ tục hành chính tại cơ quan hành
chính nhà nƣớc ở địa phƣong nói chung.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1. Ý nghĩa lý luận
Luận văn góp phần hệ thống hóa các quan điểm, đánh giá quá trình
thực hiện hiện pháp luật trong giải quyết thủ tục hành chính. Chỉ ra những ƣu
điểm, thành tựu cũng nhƣ những bất cập, hạn chế của hoạt động thực hiện
pháp luật trong giải quyết thủ tục hành chính của UBND phƣờng, quận Tây
Hồ, thành phố Hà Nội. Đề xuất một số giải pháp có tính khả thi trong quá
trình thực hiện pháp luật trong giải quyết thủ tục hành chính tại cấp phƣờng
tại địa phƣơng cụ thể.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Với kết quả nghiên cứu, luận văn sẽ là tài liệu tham khảo phục vụ cho
việc nghiên cứu, học tập về giải quyết thủ tục hành chính và tham khảo vận
dụng vào thực tiễn, nhằm đảm bảo thực hiện tốt hơn hoạt động thực hiện pháp
luật trong giải quyết thủ tục hành chính tại UBND phƣờng, quận Tây Hồ,
thành phố Hà Nội.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung
chính của luận văn có kết cấu gồm 3 chƣơng:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về thực hiện pháp luật trong giải
quyết thủ tục hành chính
Chương 2: Thực trạng thực hiện pháp luật trong giải quyết thủ tục
hành chính của Ủy ban nhân dân Phường, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội
Chương 3: Quan điểm và giải pháp đảm bảo thực hiện pháp luật trong
quản lý hành chính công. Những quy định trên còn đƣợc gọi là thủ tục hành
chính. Từ đó có thể hiểu: Thủ tục hành chính là trình tự, cách thức giải quyết
công việc của cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền trong
7
mối quan hệ nội bộ hành chính và mối quan hệ giữa cơ quan hành chính nhà
nước với tổ chức công dân.
Thủ tục hành chính đƣợc quy định để các cơ quan nhà nƣớc có thể
thực hiện các hoạt động quản lý nhà nƣớc, bao gồm: trình tự thành lập các
công sở; trình tự bổ nhiệm, bãi nhiệm, điều động cán bộ, công chức; trình tự
lập quy, áp dụng quy phạm pháp luật để đảm bảo các quyền chủ thể, trình tự
điều hành, tổ chức các tác nghiệp hành chính...
Thủ tục hành chính có vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, ảnh
hƣởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp và đời sống
nhân dân. Thông qua thủ tục hành chính, các cá nhân, tổ chức thực hiện đƣợc
quyền lợi, nghĩa vụ của mình đồng thời các cơ quan hành chính nhà nƣớc
thực hiện chức năng quản lý nhà nƣớc.
Thủ tục hành chính có những đặc điểm sau:
Thứ nhất, thủ tục hành chính đƣợc điều chỉnh bằng quy phạm thủ tục là cơ sở pháp lý cho các cơ quan nhà nƣớc thực hiện chức năng của mình.
Thủ tục hành chính là một bộ phận cấu thành của hệ thống quy phạm thủ tục.
Hệ thống quy phạm thủ tục là toàn bộ các quy tắc pháp lý quy định về trình
tự, trật tự thực hiện thẩm quyền của các cơ quan nhà nƣớc trong việc giải
quyết công việc công việc nhà nƣớc và thực hiện nghĩa vụ hành chính đối với
các cơ quan nhà nƣớc, tổ chức và công dân. Đó cũng chính là các hệ thống
các nguyên tắc quản lý và điều hành bắt buộc các cơ quan nhà nƣớc cũng nhƣ
các công chức phải tuân theo trong giải quyết công việc thuộc thẩm quyền của
mình. Là quy phạm thủ tục, thủ tục hành chính có chức năng làm cho các quy
phạm nội dung của luật pháp đƣợc thực hiện thuận lợi. Thiếu thủ tục hành
thẩm quyền của cơ quan tƣ pháp liên quan đến những hoạt động điều tra, truy
tố, xét xử, định tội.
Thứ ba, thủ tục hành chính rất đa dạng và phức tạp. Tính đa dạng phức
tạp đƣợc biểu hiện nhƣ sau:
+
+
Do nhiều cơ quan và công chức nhà nƣớc thực hiện;
Quy định quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia mối quan hệ hành
chính, trong đó bao gồm cả công việc của Nhà nƣớc và công dân;
9
+
Việc quy định thủ tục hành chính phải kết hợp với những khuôn mẫu
ổn định tƣơng đối và chặt chẽ với các biện pháp thích ứng cho từng loại công
việc và từng loại đối tƣợng;
+
Nền hành chính nhà nƣớc hiện nay đang chuyển từ hành chính cai
quản sang hành chính phục vụ đã tác động mạnh mẽ vào thủ tục hành chính;
+
Thực hiện chủ yếu ở công sở nhà nƣớc, gắn liền với công tác văn thƣ
10
lợi ích hợp pháp của các tổ chức và công dân. Thủ tục hành chính có vai trò
quan trọng trong quản lý hành chính nhà nƣớc. Nếu không có thủ tục hành
chính thì mọi chính sách, chủ trƣơng của Đảng và Nhà nƣớc ban hành sẽ khó
đƣợc thực thi. Có thể nói thủ tục hành chính là công cụ và phƣơng tiện để
đƣa pháp luật vào đời sống.
Ý nghĩa của thủ tục hành chính đƣơc biểu hiện qua những khía cạnh cơ bản:
-
Là những tiêu chuẩn hành vi cho công dân và cán bộ, công chức, viên
chức hành chính thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình, bảo đảm sự hoạt động
chặt chẽ, thuận lợi, đúng chức năng của bộ máy hành chính.
-
Đảm bảo các quyết định hành chính đƣợc đƣa vào thực tế của đời
sống xã hội;
-
Đảm bảo cho các quyết định hành chính đƣợc thi hành thống nhất và
có thể kiểm tra đƣợc tính hợp pháp và hợp lý của quyết định hành chính
thông qua thủ tục hành chính;
-
Là công cụ điều hành cần thiết của tổ chức hành chính;
đơn thuần liên quan đến pháp luật, pháp chế mà còn là yếu tố ảnh hƣởng đến
sự phát triển chung của đất nƣớc về chính trị, văn hóa, giáo dục và mở rộng
giao lƣu với các nƣớc trên thế giới, nhất là trong giai đoạn hiện nay, nƣớc ta
đã trở thành thành viên chính thức của tổ chức WTO, để hội nhập vào nền
kinh tế thế giới, việc cải cách hành chính nói chung và cải cách thủ tục hành
chính nói riêng là một đòi hỏi tất yếu để hội nhập quốc tế thành công và phát
triển đất nƣớc.
1.1.1.2. Khái niệm giải quyết thủ tục hành chính
Theo nghĩa chung nhất, thuật ngữ giải quyết, trong đó có giải quyết thủ
tục hành chính đƣợc hiểu là việc xem xét, làm rõ nội dung, bản chất của vấn
đề, sự việc để đƣa ra kết luận hoặc quyết định phù hợp. Theo quan niệm ấy,
để giải quyết các vấn đề, sự việc có chất lƣợng, hiệu quả thì cần thiết phải
tuân theo các quy trình, cách thức, thao tác và kỹ năng cần thiết.
Với nghĩa trên thì thuật ngữ giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) có thể
hiểu là việc các cơ quan nhà nƣớc, ngƣời có thẩm quyền xem xét, làm rõ bản
chất, nội dung các vấn đề, vụ việc hành chính theo đúng trình tự, cách thức do
pháp luật hành chính quy định và đƣa ra các kết luận hoặc quyết định áp dụng
pháp luật để giải quyết các vấn đề, vụ việc một cách đúng đắn, hợp pháp và hiệu
quả, đáp ứng yêu cầu quản lý hành chính nhà nƣớc, phục vụ xã hội và nhân dân,
bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Đặc điểm của giải quyết TTHC:
-
Giải quyết TTHC là việc tiến hành những hoạt động, những công việc
nhất định do pháp luật hành chính quy định để làm rõ bản chất, nội dung của
vấn đề, vụ việc, trên cơ sở đó cơ quan, ngƣời có thẩm quyền đƣa ra quyết
định giải quyết vấn đề, vụ việc một cách đúng đắn, hợp pháp và hiệu quả.
trong giải quyết TTHC cũng đồng thời là trách nhiệm công vụ, trách nhiệm phục
vụ nhân dân và phải đảm bảo sự bình đẳng, công khai, dân chủ và minh bạch
trong quá trình giải quyết TTHC, không có tình trạng cửa quyền, hách dịch, gây
khó dễ cho ngƣời dân trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.
13
-
Khách thể trong giải quyết TTHC đƣợc hiểu là các quyền, lợi ích của
cá nhân, tổ chức có liên quan tới các vấn đề, sự việc mà các cơ quan nhà
nƣớc, nhà quản lý giải quyết theo các TTHC đƣợc quy định. Các quyền và lợi
ích hợp pháp này rất phong phú và đa dạng và đƣợc quy định cụ thể trong các
văn bản pháp luật. Trên cơ sở của pháp luật, các quan hệ pháp luật có thể
đƣợc phát sinh, tồn tại hoặc chấm dứt xuất phát từ những nhu cầu khách quan
và mong muốn chủ quan của chủ thể. Tuy nhiên, các quan hệ pháp luật này
không mặc nhiên phát sinh, tồn tại hoặc chấm dứt, mà trong hầu hết các
trƣờng hợp còn cần có sự giải quyết của cơ quan nhà nƣớc và ngƣời có thẩm
quyền trong cơ quan nhà nƣớc.
Ví dụ, để kết hôn và sống cuộc sống vợ chồng thì đôi nam nữ cần phải
làm thủ tục đăng ký kết hôn, phải đƣợc UBND giải quyết theo thủ tục đăng
ký kết hôn; để lập hội, thì những ngƣời có nguyện vọng lập hội phải thực hiện
các thủ tục cần thiết theo quy định của pháp luật về hội và phải đƣợc Chủ tịch
UBND cấp tỉnh giải quyết (đối với hội hoạt động trong phạm vi tỉnh, thành
phố trực thuộc Trung ƣơng) hoặc Bộ Nội vụ giải quyết (đối với hội có phạm
vi hoạt động trong cả nƣớc hoặc liên tỉnh) theo thủ tục đƣợc pháp luật quy
định. Cũng nhƣ vậy, để thực hiện quyền tự do kinh doanh, tự do thành lập
doanh nghiệp, cá nhân, tổ chức phải thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp
1.1.2. Pháp luật trong giải quyết thủ tục hành chính
1.1.2.1. Khái niệm pháp luật trong giải quyết thủ tục hành chính
Trên cơ sở lý thuyết chung về pháp luật, về hệ thống pháp luật, trực tiếp
là trên cơ sở khái niệm TTHC và giải quyết TTHC đƣợc phân tích ở trên có
thể quan niệm pháp luật về giải quyết TTHC nhƣ sau: Pháp luật về giải quyết
TTHC là hệ thống quy phạm pháp luật hành chính do cơ quan nhà nước có
thẩm quyền ban hành và bảo đảm thực hiện để điều chỉnh các quan hệ phát
sinh trong quá trình cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền giải quyết các
công việc theo yêu cầu của cá nhân, tổ chức theo trình tự, TTHC quy định,
bảo đảm cho cá nhân, tổ chức thực hiện được các quyền và lợi ích hợp pháp
của mình, góp phần bảo đảm trật tự hoạt động quản lý nhà nước, thúc đẩy sự
phát triển KT-XH của địa phương và trên cả nước.
Về nội dung, pháp luật về giải quyết TTHC xác lập các cơ chế thực
hiện các quy phạm quy định TTHC, nhƣ quy định về nguyên tắc thực hiện
TTHC, thẩm quyền và trách nhiệm của cơ quan giải quyết TTHC, vị trí, chức
15
năng, nhiệm vụ của Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả giải quyết TTHC, trách
nhiệm của CBCC tham gia giải quyết TTHC, quyền và nghĩa vụ của cá nhân,
tổ chức có yêu cầu giải quyết TTHC, điều kiện bảo đảm, chế độ khen thƣởng,
kỷ luật trong giải quyết TTHC. Theo nghĩa rộng, pháp luật về giải quyết
TTHC còn bao gồm các quy phạm quy định về kiểm soát TTHC nhằm bảo
đảm tính khả thi của các quy phạm quy định TTHC và tính công khai, minh
bạch trong tổ chức thực hiện TTHC.
Nhƣ vậy, theo nội dung đó, pháp luật về giải quyết TTHC có sự khác
biệt về cơ bản với pháp luật về TTHC - Pháp luật này đƣợc tạo thành bởi hệ
thống các quy phạm pháp luật quy định TTHC. Nguồn các quy phạm của pháp
luật về giải quyết TTHC là các văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan nhà
chung) của pháp luật về giải quyết TTHC. Với thuộc tính này, khi pháp luật về
giải quyết TTHC đƣợc các cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền ban hành và bảo
đảm thực hiện, nó sẽ có sức mạnh của quyền lực nhà nƣớc và tác động đến
các chủ thể tham gia vào quá trình giải quyết TTHC, đòi hỏi cơ quan giải
quyết TTHC, tổ chức, cá nhân có yêu cầu giải quyết TTHC phải tôn trọng và
thực hiện nghiêm chỉnh.
-
Pháp luật về giải quyết TTHC thể hiện hài hòa giữa mục tiêu quản lý
của nhà nƣớc với các nhu cầu khách quan, chính đáng của tổ chức, cá nhân
đối với việc giải quyết TTHC, vừa bảo đảm trật tự quản lý hành chính, vừa
đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi về dân chủ, công khai, bình đẳng, thuận lợi và hiệu
quả của việc giải quyết ấy.
-
Mục tiêu điều chỉnh của pháp luật giải quyết TTHC là nhằm thiết lập
một trật tự hợp lý, ổn định của các quan hệ phát sinh trong quá trình giải
quyết TTHC, từ đó nâng cao đƣợc hiệu lực và hiệu quả quản lý hành chính
nhà nƣớc, phục vụ nhu cầu phát triển KT - XH, thực hiện các quyền và lợi ích
hợp pháp của cá nhân, tổ chức có yêu cầu giải quyết thủ tục.
1.2. Thực hiện pháp luật trong giải quyết thủ tục hành chính
1.2.1. Khái niệm và đặc điểm thực hiện pháp luật trong giải quyết thủ
tục hành chính
1.2.1.1. Khái niệm thực hiện pháp luật trong giải quyết thủ tục hành chính
Thực hiện pháp luật đƣợc coi là một trong những khâu quan trọng trong
cơ chế điều chỉnh pháp luật, vì vậy, có nhiều quan niệm khác nhau về khái
niệm trên.
hình thức áp dụng pháp luật đặc thù bởi các chủ thể áp dụng pháp luật cũng là
chủ thể giải quyết TTHC không chỉ tuân theo trình tự, cách thức
18