ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
–––––––––––––––––––––––––

NGUYỄN TRUNG DŨNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
THÀNH PHỐ MÓNG CÁI, TỈNH QUẢNG NINH
THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2020

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
–––––––––––––––––––––––––

NGUYỄN TRUNG DŨNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
THÀNH PHỐ MÓNG CÁI, TỈNH QUẢNG NINH
THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI
Ngành: Quản lý giáo dục


LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm và lòng biết ơn chân thành, tác giả luận văn xin được gửi lời cảm
ơn đến các thầy giáo cô giáo Khoa Quản lý giáo dục, phòng sau Đại học trường Đại
học sư phạm thái nguyên đã tận tình giảng dạy, tư vấn, giúp đỡ tác giả trong suốt quá
trình học tập và nghiên cứu thực hiện luận văn.
Xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo UBND thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh;
lãnh đạo, các chuyên viên phòng GD&ĐT thành phố Móng Cái; Ban giám hiệu, giáo
viên các trường THCS trên địa thành phố Móng Cái đã cộng tác, cung cấp thông tin
và tạo mọi điều kiện để tác giả hoàn thành luận văn.
Đặc biệt, tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Lưu Lâm,
người trực tiếp hướng dẫn đã dành cho tác giả những lời chỉ bảo tận tình, quý báu
trong việc định hướng đề tài cũng như trong suốt quá trình nghiên cứu, hoàn thành
luận văn.
Trong quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận văn, mặc dù tác giả đã có nhiều
cố gắng nhưng không tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả rất mong nhận được sự chỉ
bảo chân tình từ các thầy cô giáo và ý kiến đóng góp của bạn bè đồng nghiệp để luận
văn được hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, ngày 26 tháng 06 năm
2020
Tác giả luận văn

Nguyễn Trung Dũng

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




1.3.2. Mục tiêu hoạt động chuyên môn ở trường trung học cơ sở.............................15
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




1.3.3. Vai trò của tổ chuyên môn trong các hoạt động chuyên môn của THCS
theo chương trình giáo dục phổ thông mới................................................................ 16
1.3.4. Nội dung hoạt động chuyên môn ở trường trung học cơ sở............................. 17
1.3.5. Hình thức tổ chức hoạt động chuyên môn ở trường trung học cơ sở...............18
1.4. Quản lý hoạt động chuyên môn của Hiệu trưởng trường THCS theo chương
trình giáo dục phổ thông mới.................................................................................... 21
1.4.1. Lập kế hoạch quản lý hoạt động chuyên môn ở trường THCS theo chương
trình giáo dục phổ thông mới.................................................................................... 21
1.4.2. Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn ở trường THCS theo
chương trình giáo dục phổ thông mới........................................................................ 23
1.4.3. Chỉ đạo triển khai kế hoạch hoạt động chuyên môn ở trường THCS theo
chương trình giáo dục phổ thông mới........................................................................ 24
1.4.4. Kiểm tra, đánh giá hoạt động chuyên môn ở trường THCS theo chương
trình giáo dục phổ thông mới.................................................................................... 25
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động chuyên môn của Hiệu trưởng
trường THCS theo chương trình giáo dục phổ thông mới......................................... 26
1.5.1. Các yếu tố chủ quan........................................................................................ 26
1.5.2. Các yếu tố khách quan..................................................................................... 28
Kết luận chương 1..................................................................................................... 29
Chương 2: THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN Ở
CÁC TRƯỜNG THCS THÀNH PHỐ MÓNG CÁI TỈNH QUẢNG NINH
THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI...............................31
2.1. Khái quát về kinh tế, chính trị, văn hóa giáo dục thành phố Móng Cái, tỉnh
Quảng Ninh............................................................................................................... 31

.................................................................................................................................. 55
2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động chuyên môn ở các
trường trung học cơ sở thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh theo chương trình
giáo dục phổ thông mới............................................................................................. 59
2.6. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động chuyên môn ở các trường
trung học cơ sở thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh theo chương trình giáo
dục phổ thông mới..................................................................................................... 60
2.6.1.Ưu điểm............................................................................................................ 60
2.6.2. Hạn chế............................................................................................................ 62
2.6.3.Nguyên nhân của hạn chế................................................................................. 62
Kết luận chương 2..................................................................................................... 64
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN Ở CÁC
TRƯỜNG THCS THÀNH PHỐ MÓNG CÁI, TỈNH QUẢNG NINH THEO
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI........................................... 65
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp............................................................................. 65


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu.................................................................. 65
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống.................................................................. 65
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn.................................................................. 66
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi..................................................................... 66
3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả................................................................... 67
3.2. Biện pháp quản lí hoạt động chuyên môn tại các trường có cấp THCS, thành
phố Móng Cái theo chương trình giáo dục phổ thông mới........................................ 67
3.2.1. Tăng cường bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán

2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31.

QL
QLCM
QLGD
QLHĐDH
SKKN
TKB
TTGDTX
THCS
THPT
UBND
XHHGD

Nội dung
Bồi dưỡng thường xuyên
Bộ Giáo dục và Đào tạo
Ban giám hiệu
Cán bộ quản lý
Chất lượng dạy học
Chất lượng giáo dục
Công nghệ thông tin
Cơ sở vật chất
Đồ dùng dạy học
Giáo dục
Giáo dục - đào tạo
Giáo viên
Hoạt động dạy học
Hiệu trưởng
Kiểm tra
Kinh tế - xã hội
Kế hoạch cá nhân

Bảng 2.5. Thực trạng thực hiện nội dung hoạt động chuyên môn ở trường THCS....38
Bảng 2.6. Thực trạng hình thức tổ chức hoạt động chuyên môn ở trường THCS......41
Bảng 2.7. Thực trạng lập kế hoạch hoạt động chuyên môn ở trường THCS.............44
Bảng 2.8. Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn ở
trường THCS.......................................................................................... 48
Bảng 2.9. Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn ở
trường THCS.......................................................................................... 52
Bảng 2.10.Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động chuyên môn ở
trường THCS.......................................................................................... 56
Bảng 2.11. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động chuyên môn ở
các trường trung học cơ sở..................................................................... 59
Bảng 3.1. Đánh giá của CBQL, GV về mức độ cấp thiết của các biện pháp quản
lý hoạt động chuyên môn ở các trường THCS........................................ 87
Bảng 3.2. Đánh giá của CBQL, GV về tính khả thi của các biện pháp quản lý
hoạt động chuyên môn ở các trường THCS............................................ 88

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Giáo dục đào tạo là bộ phận quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của Đảng,
Nhà nước và của dân tộc Việt Nam. Đúng như chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần khẳng
định: Nhiệm vụ giáo dục là rất quan trọng và vẻ vang. Bởi vì không có thầy giáo thì
không có giáo dục. Bác Hồ còn nói: “…Người thầy giáo tốt - thầy giáo xứng đáng là
thầy giáo - là người vẻ vang nhất. Dù là tên tuổi không đăng trên báo, không được
hưởng huân chương, song những người thầy giáo tốt là những anh hùng vô danh.
Đây là một điều rất vẻ vang”. Đội ngũ thầy, cô giáo phải là những người có thực học,

Thành phố Móng Cái nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Quảng Ninh, giáp với
thành phố Phòng Thành, Quảng Đông, Trung Quốc… Trên địa bàn thành phố hiện có
16 trường THCS (trong đó có 03 trường TH&THCS). Số trường đạt chuẩn quốc gia
là 14/16 = 87,5%, tỷ lệ kiên cố hóa 16/16=100%; tổng số cán bộ, giáo viên (tính đến
30/7/2019) của cấp THCS là 386 người. 100% cán bộ quản lí, giáo viên đều đạt
chuẩn trình độ đào tạo, số cán bộ giáo viên có trình độ trên chuẩn là 77,98%.
Trong những năm qua Ngành giáo dục Thành phố đã chú ý đến việc bồi dưỡng về
nội dung và phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên nhưng
việc đổi mới phương pháp vẫn còn nhiều bất cập, chưa có sự đồng nhất và giải pháp cụ
thể. Nhận thức của một số giáo viên còn hạn chế, số giáo viên cao tuổi ngại đổi mới. Đội
ngũ giáo viên không đồng đều về trình độ chính trị, chênh lệch về trình độ chuyên môn
nghiệp vụ nhất là giáo viên ở vùng sâu, vùng xa, cơ cấu đội ngũ giáo viên THCS chưa
đồng bộ, vừa thừa, vừa thiếu. Hơn nữa, mặt yếu của đội ngũ GV hiện nay là rất hạn chế
trong việc cập nhập kiến thức và phương pháp GD nên không phát huy được tính chủ
động sáng tạo và năng lực tự học của HS, chưa tạo được hứng thú cho HS đến trường,
chất lượng dạy học và giáo dục của đội ngũ GV THCS, bên cạnh đó do đặc thù kinh tế
địa lí, giao thương với tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc nên một bộ phận giáo viên chưa
tập trung vào công tác chuyên môn mà còn dành nhiều thời làm kinh tế bên ngoài; nhìn
chung chưa đáp ứng với nhu cầu phát triển ngày càng cao của GD. Bên cạnh đó, công tác
quản lý bồi dưỡng GV THCS tại các nhà trường chưa thật sự được coi trọng và còn nhiều
bất cập. Do vậy, cần phải có những biện pháp quản lý bồi dưỡng, thúc đẩy đội ngũ giáo
viên tập trung vào công tác chuyên môn để đáp ứng yêu cầu đổi mới trong giai đoạn hiện
nay và trong thời gian tới.
Là một cán bộ đang công tác tại Phòng GD&ĐT thành phố Móng Cái, nhận thức
rõ được tính cấp bách của việc xây dựng, thúc đẩy đội ngũ giáo viên cấp THCS của
Thành phố tập trung vào công tác chuyên môn trong điều kiện, tình hình mới, nên Tác
giả chọn đề tài: "Quản lý hoạt động chuyên môn ở các trường THCS thành

phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh theo chương trình giáo dục phổ thông mới" làm
đề tài luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục.

trình giáo dục phổ thông trong giai đoạn hiện nay.
6. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu
6.1. Nội dung
Luận văn tập trung nghiên cứu một số biện pháp quản lí hoạt động chuyên môn
tại các trường THCS, thành phố Móng Cái. Thời gian nghiên cứu thực trạng là trong
3 năm học liền kề và đề xuất giải pháp đến năm 2021, định hướng đến năm 2025.
Chủ thể thực hiện biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn ở trường THCS là hiệu
trưởng nhà trường.
6.2. Khách thể điều tra
- Tổng số trường khảo sát: 16 trường.
- Giáo viên: 160 người.
- CBQL (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng): 30 người.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp các dữ liệu, những tài liệu trong
sách, báo, các công trình nghiên cứu khoa học Luật GD, các văn bản, văn kiện, Nghị
định, Chỉ thị của Đảng, Nhà nước và các tài liệu khoa học có liên quan để xác định hệ
thống khái niệm công cụ và khung lý thuyết phục vụ cho việc triển khai quá trình
nghiên cứu.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng hỏi: nhằm thu nhập thông tin cần thiết về đối
tượng trong khảo sát (Giáo viên, Cán bộ quản lý).
- Phương pháp điều tra, khảo sát, tổng hợp thống kê.
Mục đích của các phương pháp này là thu thập các tài liệu thực tế, tìm hiểu
các thông tin liên quan đến người Hiệu trưởng và hoạt động quản lý chuyên môn của





Chương 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG
THCS THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1.Ở nước ngoài
Nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của Hiệu trưởng nhằm
nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên là một vấn đề khó khăn, phức tạp và cơ bản.
Vì thực chất công tác quản lý trường học của Hiệu trưởng chủ yếu là quản lý hoạt động
chuyên môn với mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên.

Các nhà nghiên cứu quản lý giáo dục Xô Viết đã cho rằng: “Kết quả toàn bộ
hoạt động quản lý của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và
hợp lý hoạt động giảng dạy của đội ngũ giáo viên” với kinh nghiệm 26 năm làm Hiệu
trưởng V.A.Xukhomlinxki (V.A.Xukhomlinxki - Một số kinh nghiệm lãnh đạo của
Hiệu trưởng THPT) đã tổng kết được những thành công cũng như thất bại của mình.
Cùng với nhiều tác giả khác, ông đã đưa ra một số biện pháp quản lý hoạt động
chuyên môn của nhà trường như sau: Việc phân công công việc hợp lý cho các thành
viên trong Ban giám hiệu, Hiệu trưởng và phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, tổ
trưởng tổ chuyên môn [dẫn theo 5].
Tác giả M.I Kônđacốp trong cuốn “Cơ sở lý luận của khoa học quản lí giáo
dục” đi sâu nghiên cứu công tác lãnh đạo hoạt động giáo dục, quản lý giáo dục trong
nhà trường và xem đây là khâu then chốt trong công tác quản lý hoạt động chuyên
môn [16,tr. 9].
Tác giả V.A Xukhomlinxki khi tổng kết những kinh nghiệm quản lý chuyên
môn trong vai trò là hiệu trưởng nhà trường cho rằng “Kết quả hoạt động của nhà
trường phụ thuộc rất nhiều vào công việc tổ chức đúng đắn các hoạt động dạy học”.

các tác giả đề cấp đến là tổ chức cho GV học tập có hệ thống về triết học, kinh tế
chính trị học, với các hình thức phong phú và hấp dẫn, trao đổi thông tin, triển lãm
khoa học, giao lưu với GV dạy giỏi, ... nhằm mục đích: Nâng cao nhận thức của GV,
nâng cao trình độ bộ môn mình giảng dạy, đồng thời cũng hoàn thiện tay nghề sư
phạm của mình [23].
Tác giả Sonia Blandford với tác phẩm “Managing Professional Development
in Schools” (Quản lý phát triển chuyên môn trong trường học). Tác phẩm nhấn mạnh
tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng dạy học trong các nhà trường đã từ lâu
trở thành vấn đề quan tâm của các nước trên thế giới. Trong đó việc quan trọng là cần
phải phát triển kỹ năng quản lý chuyên môn trong nhà trường, muốn làm được điều
này Hiệu trưởng nhà trường phải không ngừng học tập, bồi dưỡng phát triển tri thức,
kỹ năng, tầm nhìn…[21].
Tác giả Glover với tác phẩm “Managing Professional Development in
Education” (Quản lý phát triển chuyên môn trong giáo dục). Tác giả nhấn mạnh tầm
quan trọng trong việc dự giờ và phân tích bài học là đòn bẩy trong công tác quản lý
chuyên môn của giáo viên. Việc phân tích bài học trước hết phải nêu cho giáo viên
biết cách khắc phục thiếu sót, phát huy các mặt mạnh để nâng cao chất lượng bài
giảng, từ đó nâng cao chuyên môn cho giáo viên. Tác giả đã đề ra các yêu cầu và quy
trình phân tích một giờ dạy để giúp cho hiệu trưởng thực hiện có hiệu quả biện pháp
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




quản lý này. Tác giả đã nêu lên rất cụ thể cách tiến hành dự giờ và phân tích sư phạm
của sách giáo khoa, nội dung dạy trong chương trình. Tiếp theo là giáo viên và hiệu
trưởng dự giờ lẫn nhau và cùng nhau dự giờ giáo viên giỏi, cứ như vậy giáo viên đã
được hiệu trưởng hướng dẫn cho rất nhiều về phương pháp dạy học, về cách thức tổ
chức dạy học để nâng cao trình độ học vấn của học sinh, thông qua đó sẽ phát triển
được trình độ chuyên môn cho giáo viên [22].





nhà trường, của tổ chuyên môn đề đảm bảo sự vận hành tối ưu quá trình dạy học và
giáo dục. Trong những nội dung quản lý hoạt động chuyên môn, bồi dưỡng nâng cao
năng lực chuyên môn của đội ngũ giáo viên là vấn đề then chốt, bởi giáo viên là
nhân tố quyết định chất lượng giáo dục. Trong hoạt động bồi dưỡng thì tổ chức và
thúc đẩy hoạt động tự bồi dưỡng có ý nghĩa quyết định vì nó phát huy nội lực chủ
quan của đội ngũ giáo viên. Tuy nhiên trong thực tiễn hoạt động bồi dưỡng chuyên
môn nhất là việc tổ chức hoạt động thực hành của giáo viên là hạt nhân cho mọi hoạt
động bồi dưỡng khác” [9].
Tác giả Giáp Văn Khoa với đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn của
Hiệu trưởng trường THPT Tân Yên- Bắc Giang”. Luận văn nghiên cứu các vấn đề lý
luận liên quan đến quản lý hoạt động TCM ở cấp THPT và thực trạng quản lý hoạt
động TCM tại trường THPT Tân Yên - Bắc Giang với những thành tích và hạn chế
nhất định. Từ đó tác giả đề xuất các biện pháp khắc phục hạn chế và nâng cao chất
lượng quản lý hoạt động TCM [14].
Tác giả Cao Thị Minh Tú với đề tài “Biện pháp quản lý hoạt động của tổ
chuyên môn trường THPT Đoàn kết - Hai Bà Trưng- Hà Nội”. Ở đề tài này tác giả đã
chỉ ra rằng hoạt động TCM là nơi thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng,
Nhà nước, của ngành, của địa phương, là nơi thực thi các nhiệm vụ, chính sách về đổi
mới giáo dục, đồng thời cũng là nơi phản hồi một cách chính xác nhất tính hiệu quả
của các biện pháp QLGD của hiệu trưởng. Tuy nhiên một số biện pháp chưa được
quan tâm chỉ đạo đúng mức, chưa được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả chưa
cao. Từ đó, tác giả đã đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động TCM để khắc phục
những hạn chế còn tồn tại [18].
Trong một số công trình nghiên cứu luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục chuyên
ngành quản lý và tổ chức công tác văn hóa, giáo dục bước đầu tổ chức nghiên cứu
thực trạng và hệ thống được một số vấn đề quản lý cũng như đề xuất một số biện

Quản lý có vai trò quan trọng đối với sự phát triển xã hội, con người muốn tồn
tại và phát triển đều phải dựa vào sự nỗ lực của tổ chức, từ một nhóm nhỏ đến phạm
vi rộng lớn hơn, ở tầm quốc gia, quốc tế đều phải thừa nhận và chịu một sự quản lý
nào đó. Từ những nhận định trên, nhiều nhà nghiên cứu đã đưa ra nhiều quan niệm về
quản lý dưới các góc độ khác nhau: Theo K. Marx và Friedrich Engels thì: “Quản lý
là một chức năng tất yếu của lao động xã hội, nó gắn liền với sự phân công và phối
hợp, nhưng khi nói đến sự phân công và phối hợp thì sự chỉ huy thống nhất để đảm
bảo sự đồng bộ, ăn khớp trong hoạt động của các bộ phận cấu thành hệ thống, điều
chỉnh hoạt động của các bộ phận này trên cơ sở mục tiêu chung là yêu cầu tất yếu
khách quan hết sức cần thiết. Xét đến cùng thì điều đó chỉ có thể thực hiện được trên
cơ sở tổ chức. Chức năng chủ yếu của quản lý là phối hợp các mặt hoạt động của tổ
chức và của những người trong tổ chức đó thành một chủ thể” [11].
Nhiều nhà nghiên cứu lý luận Liên Bang Nga cho rằng: “Quản lý một hệ
thống xã hội là khoa học, là nghệ thuật tác động (của chủ thể quản lý) vào hệ thống,
chủ yếu là vào con người, nhằm đạt được những mục tiêu kinh tế - xã hội nhất định
(Aunaful, Kecgienxep, Kondacop) hoặc “Quản lý là tính toán sử dụng hợp lý các
nguồn lực (nhân lực, vật lực và tài chính) nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ với kết
quả tối ưu về kinh tế - xã hội” [5].
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




Các tác giả nghiên cứu quản lý phương Tây cũng có những định nghĩa quản lý
rất cụ thể như: “Quản lý chính là dự báo, lập kế hoạch, tổ chức, điều khiển, phối hợp
và kiểm tra” (H.Fayol - Pháp) [19]. Quản lý là một hoạt động thiết yếu đảm bảo phối
hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được những mục tiêu của nhóm. mục tiêu của
mọi nhà quản lý là hình thành một môi trường mà con người có thể đạt được các mục
tiêu của các nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn ít nhất. Với tư cách
thực hành thì quản lý là nghệ thuật, còn các kiến thức về quản lý thì quản lý là khoa




Từ khái niệm trên tác giả đưa ra khái niệm chuyên môn là khả năng áp dụng
các kiến thức, kỹ năng được học tập, rèn luyện vào môi trường thực tế của doanh
nghiệp một cách có hiệu quả, biết điều chỉnh phù hợp để hoàn thành tốt nhiệm vụ có
liên quan tới yếu tố chuyên môn.
Tổ chuyên môn là một bộ phận quan trọng trong tổ chức nhà trường. Đứng
đầu tổ chuyên môn là tổ trưởng, tổ trưởng chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý điều
hành mọi hoạt động của tổ.
Tổ chuyên môn là hình thức tổ chức nghề nghiệp đã có từ lâu trong nhà trường.
Đây là đơn vị cơ sở trực tiếp nhất với các hoạt động của giáo viên. Tổ chuyên môn là
một tổ chức trong nhà trường, tập hợp các giáo viên có cùng chuyên môn giúp họ hành
động theo mục tiêu thống nhất. Hoạt động của tổ chuyên môn là tạo điều kiện cho giáo
viên hoàn thành nhiệm vụ của mình trong quá trình dạy học - giáo dục. Thông qua tổ
chuyên môn, hiệu trưởng sẽ nắm được sâu sát hoạt động của giáo viên, phát huy cao độ
sự thống nhất giữa hiệu trưởng với các thành viên trong tập thể sư phạm. Vì vậy, tăng
cường chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn là mối quan tâm thường xuyên của hiệu
trưởng. Hay nói cách khác, quá trình quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng luôn
luôn gắn chặt với việc chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn.

Tại Khoản 1 Điều 16, Điều lệ trường THCS, THPT và trường THPT có nhiều
cấp học, ban hành theo Thông tư số 12/2011/TT/-BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ
Giáo dục và Đào tạo nêu rõ: “Hiệu trưởng, các phó Hiệu trưởng, GV, viên chức thư
viện, viên chức thiết bị thí nghiệm của trường trung học được tổ chức thành TCM
theo môn học hoặc nhóm môn học”. Mỗi TCM có tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu
sự QL, chỉ đạo của Hiệu trưởng, do Hiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm vụ vào đầu
mỗi năm học [2].
Như vậy theo qui định của Điều lệ có thể hiểu: TCM là một bộ phận của nhà
trường, gồm một nhóm GV (từ 3 người trở lên) cùng giảng dạy về một môn học hay


+ Tổ chức các hoạt động thao giảng, thi giáo viên giỏi cấp tổ, tuyển chọn
những giáo viên có chuyên môn tốt nhất để dự thi giáo viên giỏi cấp trường…
Hoạt động chuyên môn là hoạt động mà người giáo viên giữ vai trò chủ đạo
trong việc thực hiện các nội dung, chương trình giáo dục theo quy định của Bộ, Sở,
Phòng GD&ĐT và của nhà trường. Người giáo viên ngoài việc thực hiện tốt nhiệm
vụ dạy học của mình, mà còn cần không ngừng học tập, bồi dưỡng hoàn thiện, nâng
cao trình độ chuyên môn để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của chương trình giáo
dục. Chính vì vậy, hoạt động chuyên môn không chỉ bao gồm hoạt động dạy học mà
còn bao gồm các hoạt động như: Hoạt động tập huấn bồi dưỡng nâng cao trình độ
chuyên môn, hoạt động sinh hoạt chuyên môn, hoạt động nghiên cứu khoa học, hoạt
động thi viết sáng kiến, Hoạt động thao giảng, hoạt động thi giáo viên dạy giỏi…Có
thể nói mục tiêu của hoạt động chuyên môn chính là nâng cao năng lực cho giáo viên,
từ đó nâng cao chất lượng dạy và học trong các nhà trường.
Như vậy, hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường có vai trò quyết định đến
sự phát triển của nhà trường nói riêng và sự phát triển giáo dục nói chung. Hoạt động
của chuyên môn là nhân tố quyết định trực tiếp đến chất lượng dạy học trong các nhà
trường hiện nay.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN




1.2.4. Quản lý hoạt động chuyên môn ở trường THCS
Quản lý hoạt động chuyên môn ở trường THCS là tác động có mục đích của
hiệu trưởng để chỉ đạo, điều khiển giáo viên thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn
nhằm đạt được mục tiêu dạy học và giáo dục theo từng năm học.
Muốn quản lý tốt được hoạt động chuyên môn, hiệu trưởng phải am hiểu
tường tận việc giảng dạy, nắm vững nội dung chương trình các môn học, nắm vững
đặc trưng phương pháp giảng dạy từng bộ môn. Thường xuyên nắm bắt và cập nhật