ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
NGUYỄN XUÂN ĐÔNG
HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG NGUỒN VỐN TRONG
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN PHÚ BÌNH, TỈNH THÁI NGUYÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
THÁI NGUYÊN - 2020
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
NGUYỄN XUÂN ĐÔNG
HUY ĐỘNG VÀ SỬ DỤNG NGUỒN VỐN TRONG
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN PHÚ BÌNH, TỈNH THÁI NGUYÊN
Ngành: Kinh tế nông nghiệp
Mã số: 8.62.01.15
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
Người hướng dẫn khoa học: TS. Bùi Thị Thanh Tâm
THÁI NGUYÊN - 2020
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày
tháng 5 năm 2020
Tác giả luận văn
Nguyễn Xuân Đông
3
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ ii
MỤC LỤC................................................................................................................. iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT ............................................................ vi
DANH MỤC CÁC BẢNG....................................................................................... vii
TRÍCH YẾU LUẬN VĂN THẠC SỸ........................................................................x
MỞ ĐẦU.....................................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài..........................................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu................................................................................................3
3. Đối tượng nghiên cứu..............................................................................................3
4. Phạm vi nghiên cứu.................................................................................................3
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ................................................................3
Chương 1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI..........................................................5
1.1. Cơ sở lý luận cơ bản về huy động và sử dụng vốn trong XDNTM .....................5
1.1.1. Một số khái niệm...............................................................................................5
1.1.2. Huy động nguồn
.......................................8
4
1.2.2. Kinh nghiệm thực tiễn về huy động và sử dụng nguồn vốn trong xây dựng
nông thôn mới của Việt Nam ....................................................................................29
1.2.3. Bài học kinh nghiệm cho huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên ........................31
1.3. Tổng quan tài liệu nghiên cứu............................................................................32
Chương 2. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .............35
2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Phú Bình ....................35
2.1.1. Đặc điểm tự nhiên ...........................................................................................35
a. Địa hình và khí hậu ...............................................................................................35
2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội ................................................................................38
2.1.3. Hệ thống cơ sở hạ tầng của huyện Phú Bình
.....................................................41
2.1.4. Nhận xét chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Phú Bình
............43
2.2. Nội dung nghiên cứu ..........................................................................................43
2.3. Phương pháp nghiên cứu....................................................................................44
2.3.1. Phương pháp thu thập thông tin ......................................................................44
2.3.2. Phương pháp xử lý và tổng hợp thông tin.......................................................45
2.4. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu .............................................................................46
2.4.1. Chỉ tiêu phản ánh tình hình huy động và sử dụng vốn đầu tư XDNTM.........46
2.3.2. Chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng vốn đầu tư ..............................................47
Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ......................................48
3.1. Thực trạng huy động vốn và sử dụng vốn trong xây dựng nông thôn mới tại
huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên...........................................................................48
3.1.1. Kết quả thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới
huyện Phú Bình đến 2019 .........................................................................................48
3.1.2. Kết quả huy động nguồn vốn ..........................................................................53
nông thôn mới huyện Phú Bình.................................................................................85
3.4.3. Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế ...................................................................86
3.5. Định hướng, giải pháp huy động và sử dụng nguồn vốn trong xây dựng nông
thôn mới huyện Phú Bình..........................................................................................88
3.5.1. Định hướng huy động và sử dụng nguồn vốn .................................................88
3.5.2. Giải pháp huy động và sử dụng nguồn vốn trong xây dựng nông thôn mới
huyện Phú Bình .........................................................................................................89
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ...................................................................................97
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................................100
PHỤ LỤC................................................................................................................104
6
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT
Từ viết tắt
Cụm từ tiếng Việt
CNH
Công nghiệp hóa
DNVVN
Doanh nghiệp vừa và nhỏ
GDP
Tổng sẩn phẩm trong nước
Ngân hàng thương mại
NLTS
Nông lâm thủy sản
NQ
Nghị quyết
NSĐP
Ngân sách địa phương
NSNN
Ngân sách Nhà nước
NSTW
Ngân sách trung ương
NSX
Ngân sách xã
NV
Nguồn vốn
vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1.
Hỗ trợ của Chính phủ cho các làng tham gia phong trào làng mới.....27
Bảng 1.2.
Mức đầu tư bình quân cho 1 làng trong phong trào làng mới.............28
Bảng 2.1.
Tình hình sử dụng đất huyện Phú Bình giai đoạn 2017 - 2019...........36
Bảng 2.2:
.........38
Giá trị, cơ cấu ngành kinh tế huyện Phú Bình giai đoạn 2017 -2019
Bảng 2.3.
Tình hình dân số và lao động trên địa bàn huyện Phú Bình giai
đoạn 2017-2019....................................................................................40
Bảng 3.1.
Kết quả huy động và sử dụng nguồn lực đầu tư trong xây dựng
nông thôn mới huyện Phú Bình đến hết năm 2017-2019....................54
Bảng 3.2.
Cơ cấu thu nhập bình quân của hộ được phỏng vấn ở huyện Phú
Bình năm 2019 ....................................................................................72
Bảng 3.9:
Các kênh tiếp cận thông tin về huy động vốn cho XDNTM của
nhóm hộ được phỏng vấn ở huyện Phú Bình ......................................73
Bảng 3.10:
Ý kiến đánh giá của người dân về mức vốn, cách huy động vốn cho
xây dựng cơ sở hạ tầng trong xây dựng nông thôn mới tại huyện
Phú Bình ...................................................................................73
Bảng 3.11:
Những công việc người dân tham gia xây dựng Nông thôn mới
tại huyện Phú Bình ..............................................................................74
8
Bảng 3.12:
Ý kiến đánh giá của người dân về chất lượng cơ sở hạ tầng tại
huyện Phú Bình ...................................................................................75
Bảng 3.13:
9
DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH
Biểu đồ 3.1.
So sánh số tiêu chí bình quân trên xã của huyện Phú Bình
với cả nước và tỉnh Thái Nguyên ........................................... 66
Biểu đồ 3.2.
So sánh tỷ lệ xã đạt chuẩn của Phú Bình với cả nước và
tỉnh Thái Nguyên .................................................................... 66
10
TRÍCH YẾU LUẬN VĂN THẠC SỸ
Họ và tên: Nguyễn Xuân Đông
Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
Mã số: 8620115
Khóa học: 2018-2020
Người hướng dẫn khoa học: TS. Bùi Thị Thanh Tâm
1. Tên luận văn
Huy động và sử dụng nguồn vốn trong xây dựng nông thôn mới trên địa
bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên
xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên” làm đề
tài nghiên cứu của luận văn có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn.
3. Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về huy động và sử dụng nguồn vốn XDNTM
- Thực trạng huy động và sử dụng nguồn vốn đầu tư XDNTM ở huyện Phú
Bình, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2017 - 2019.
- Các yếu tố ảnh hưởng đến huy động và sử dụng nguồn vốn đầu tư XDNTM
ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác huy động và sử
dụng nguồn vốn đầu tư XDNTM ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn
2021 – 2026.
4. Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp thu thập thông tin gồm thu thập tài liệu thứ cấp và thu
thập tài liệu sơ cấp.
- Phương pháp xử lý số liệu
- Phương pháp phân tích gồm: Phương pháp phân tổ thống kê; Phương
pháp so sánh...
5. Kết quả nghiên cứu chính
Luận văn nghiên cứu về thực trạng huy động và sử dụng nguồn vốn trong
xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Phú Bình. Luận văn đã nghiên cứu
được thực trạng thực trạng huy động nguồn vốn để xây dựng nông thôn mới ở
huyện, tìm ra các yếu tố ảnh hưởng đến việc huy động nguồn vốn. Đồng thời đề
xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác huy động và sử dụng vốn
trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện.
xii
Trong quá trình phát triển kinh tế xã hội (KTXH), mọi quốc gia đều có nhu
cầu lớn về nguồn lực. Các nguồn lực cho phát triển KTXH bao gồm nguồn nhân lực,
vật lực và nguồn vốn (NV), trong đó NV là yếu tố gắn kết và phát huy hiệu quả của
các nguồn lực khác và có vai trò quyết định đối với sự phát triển toàn diện KTXH.
Trong quá trình phát triển, mọi quốc gia đều phải đối mặt với vấn đề thiếu
hụt các nguồn lực cho các mục tiêu phát triển của mình, vấn đề này càng trở nên
gay gắt hơn tại các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Chính vì vậy, việc
huy động đầy đủ, kịp thời và quản lý sử dụng NV một cách hiệu quả là yêu cầu tất
yêu và cấp thiết.
Ở nước ta, phát triển nông thôn được coi là một định hướng chiến hết sức
quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) và phát
triển toàn diện kinh tế xã hội. Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05 tháng 08 năm
2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã chỉ ra nhưng quan điểm cơ bản về
vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn và đặt ra mục tiêu phát triển nông thôn để
đến năm 2020: “Giải quyết cơ bản việc làm, nâng cao thu nhập của người dân nông
thôn gấp trên 2,5 lần so với hiện nay. Lao động nông nghiệp còn khoảng 30% lao
động xã hội, tỉ lệ lao động nông thôn qua đào tạo đạt trên 50%; số xã đạt tiêu chuẩn
nông thôn mới khoảng
50%; phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội nông thôn”.
Để triển khai thực hiện nghị quyết của Đảng, Chính phủ đã ban hành Quyết
định số 800/QĐ-TTg ngày 04 tháng 6 năm 2010 về Chương trình mục tiêu quốc gia
về XDNTM (XD NTM) giai đoạn 2010 - 2020 với mục tiêu xây dựng và phát
triển nông thôn theo mô hình mới nhằm thay đổi diện mạo của khu vực nông thôn,
nâng cao đời sống mọi mặt của người nông dân. Chương trình mục tiêu quốc gia về
XDNTM đã được tổ chức thực hiện trên phạm vi toàn quốc và thu hút được sự
tham gia của cả hệ thống chính trị, từ trung ương đến các địa phương, đặc biệt là đã
tạo được sự quan tâm, thu hút được tham gia của đông đảo quần chúng nhân dân
và đã có tác động sâu sắc đến đời sống, kinh tế - xã hội của các vùng nông thôn
nước ta.
với nhiều hình thức khác nhau và đã xây dựng kế hoạch quản lý sử dụng cụ thể các
NV huy động được trong Chương trình XD NTM, đã huy động được một khối lượng
lớn NV và sử dụng cho việc thực hiện các kế hoạch của trong Chương trình
XDNTM chủ động triển khai thực hiện XDNTM, tuy nhiên với đặc thù là một
huyện trung du điều kiện phát triển kinh tế xã hội còn có nhiều hạn chế nên việc
thực hiện chương
trình xây dựng nông thôn mới gặp nhiều khó khăn, thách thức. Do vậy, cần phải có
sự nghiên cứu về vấn đề này để tìm ra các giải pháp khoa học, sát với thực tế, góp
phần vào việc thực hiện tốt chương trình xây dựng nông thôn mới ở địa phương. Từ
những vấn đề trên, tôi đã lựa chọn đề tài “Huy động và sử dụng nguồn vốn trong
xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên” làm đề
tài nghiên cứu của luận văn có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn.
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về huy động và sử dụng nguồn vốn XDNTM
- Thực trạng huy động và sử dụng nguồn vốn đầu tư XDNTM ở huyện Phú
Bình, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2017 - 2019.
- Các yếu tố ảnh hưởng đến huy động và sử dụng nguồn vốn đầu tư XDNTM
ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác huy động và sử
dụng nguồn vốn đầu tư XDNTM ở huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn
2021 – 2026.
3. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu các hoạt động huy động và sử dụng nguồn vốn trong XDNTM
trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên.
4. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi về thời gian: Luận văn phân tích, đánh giá thực trạng huy động và
sử dụng nguồn vốn trong XDNTM trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên
thông qua các số liệu trong giai đoạn 2017 - 2019.
thôn mới và có các tiêu chí về quy hoạch, giao thông, thủy lợi, điện, y tế-văn hóagiáo dục, sản xuất, môi trường, an ninh- trật tự xã hội và chỉ đạo XDNTM đạt chuẩn
theo quy định tại các văn bản pháp lý do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành
(Thủ tướng Chính phủ, 2016),
- Khái niệm về XDNTM
XDNTM là cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng
xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn
diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn hoá, môi trường và an
ninh nông thôn được đảm bảo; thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân
được nâng cao. XDNTM giúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích cực, chăm chỉ,
đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp, dân chủ, văn minh.
XDNTM là quá trình xây dựng kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường
nông thôn nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống người dân nông thôn, phát triển hài
hòa, rút ngắn khoảng cách giữa thành thị với nông thôn. Quá trình xây dựng với vai
trò chủ thể là người dân nông thôn và có sự hỗ trợ tích cực của Nhà nước và các tổ
chức khác (Thủ tướng Chính phủ (2013), Quyết định số 342/QĐ-TTg).
XDNTM là một chính sách về một mô hình phát triển cả về nông nghiệp và
nông thôn, nên vừa mang tính tổng hợp, bao quát nhiều lĩnh vực, vừa đi sâu giải
quyết nhiều vấn đề cụ thể, đồng thời giải quyết các mối quan hệ với các chính
sách khác, các lĩnh vực khác trong sự tính toán, cân đối mang tính tổng thể, khắc
phục tình trạng rời rạc hoặc duy ý chí (Thủ tướng Chính phủ (2013), Quyết định số
342/QĐ-TTg).
XDNTM là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở
nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp;
phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn
hoá, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo; thu nhập, đời sống vật chất,
tinh thần của người dân được nâng cao. XDNTM giúp cho nông dân có niềm tin, trở
nên tích cực, chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu
đẹp, dân chủ, văn minh.
sự tham gia của người dân. Trong quá trình tổ chức huy động cần huy động sự tham
gia của mọi tầng lớp nhân dân, sự phối hợp của các tổ chức chính trị xã hội và quản
lý của Nhà nước. Cần phải xây dựng kế hoạch huy động và sử dụng vốn một cách
công khai, minh bạch và có hiệu quả để thực hiện các tiêu chí của chương trình.
- Khái niệm về huy động: Huy động là hình thức huy động một số lớn nhân
lực, vật lực vào một công việc cụ thể.
- Khái niệm về huy động vốn: Huy động vốn là hoạt động tiếp nhận nguồn
vốn từ các các tổ chức kinh tế, xã hội và cá nhân bằng nhiều hình thức khác nhau để
hình thành nên nguồn vốn phục vụ các hoạt động hướng đến mục tiêu phát triển
kinh tế - xã hội.
- Khái niệm về nguồn vốn: Cho đến nay đã có nhiều khái niệm về nguồn vốn
dưới các góc độ khác nhau, nhưng chủ yếu:
+ Theo nghĩa rộng, vốn gồm toàn bộ các nguồn lực kinh tế được đưa vào xã
hội để chung chuyển, như: tiền, lao động, vật tư, tài nguyên, máy móc, thiết bị,
ruộng đất; Ngoài ra còn có giá trị những tài sản vô hình, như: vị trí đất đai, công
nghệ, quyền phát minh, sáng chế.... Trong các nền kinh tế phát triển thì tài sản vô
hình ngày càng có vai trò quan trọng trong cơ cấu vốn.
+ Theo nghĩa hẹp, vốn là một trong ba yếu tố đầu vào phục vụ cho sản xuất
(lao động, đất đai, vốn). Vốn là yếu tố thứ ba của sản xuất (các yếu tố khác là lao
động và đất đai) được kết hợp lại để sản xuất hàng hóa và dịch vụ.
- Khái niệm về sử dụng nguồn vốn: Sử dụng nguồn vốn là việc sử dụng hợp
lý phản ánh chất lượng của hoạt động sử dụng vốn vào giải quyết một nhu cầu
nhất định trong phát triển sản xuất (đầu tư phát triển) và trong hoạt động sản xuất
kinh doanh nhằm mang lại hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội.
1.1.2. Huy động nguồn vốn trong xây dựng nông thôn mới
1.1.2.1. Chính sách huy động nguồn vốn thực hiện xây dựng nông thôn mới
Huy động nguồn lực là quá trình sử dụng các chính sách, biện pháp và các
hình thức nhằm tập hợp được các nguồn lực từ các đối tượng có liên quan để thực
hiện các mục tiêu đã đặt ra.
và các tổ chức kinh tế khác; Đóng góp của cộng đồng dân cư.
Thứ nhất, Nguồn từ NSNN là nguồn lực được huy động và phân bổ trực tiếp
từ ngân sách nhà nước các cấp (gồm NSTW và NSĐP) để thực hiện chương trình
XDNTM. Nguồn lực huy động từ NSNN để thực hiện Chương trình XDNTM được
quản lý theo cơ chế quản lý vốn NSNN.
Thứ hai, NV tín dụng là NV tín dụng được huy động vào XDNTM thông qua
kênh tín dụng đầu tư phát triển nhà nước và tín dụng thương mại. Vốn tín dụng đầu
tư phát triển nhà nước được thực hiện thông qua hỗ trợ đào tạo việc làm, cho các hộ
nghèo vay, Chương trình kiên cố hóa kênh mương, phát triển đường giao thông
nông thôn,... Chính phủ hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp đầu tư ở khu vực nông
thôn có dự án thuộc danh mục các dự án vay vốn tín dụng đầu tư hoặc có hợp đồng
xuất nhập khẩu các mặt hàng thuộc danh mục mặt hàng vay vốn tín dụng xuất khẩu
sẽ thuộc đối tượng hưởng chính sách tín dụng đầu tư và tín dụng xuất khẩu. Vốn tín
dụng thương mại được thực hiện thông qua chính sách tín dụng phục vụ phát triển
nông nghiệp, nông thôn. Ngoài ra, NSNN hỗ trợ lãi suất vốn vay thương mại đối
với các khoản vay dài hạn, trung hạn, ngắn hạn để mua máy, thiết bị nhằm giảm tổn
thất trong nông nghiệp.
Thứ ba, nguồn từ các doanh nghiệp: Để góp phần tạo NV cho XD NTM, Nhà
nước khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp và phát triển
nông thôn. Doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn được hưởng các ưu đãi
và hỗ trợ đầu tư bổ sung của Nhà nước thông qua nhiều chính sách như: miễn, giảm
tiền sử dụng đất, miễn giảm tiền thuê đất,…
Thứ tư, nguồn từ cộng đồng là những khoản đóng góp bằng nhiều hình thức
(tiền, hiện vật hoặc công lao động) của người dân trong cộng đồng địa phương để
thực hiện chương trình XDNTM.
1.1.2.2. Nội dung và cơ chế huy động nguồn vốn thực hiện Chương trình
XDNTM
a. Nội dung huy động các NV thực hiện Chương trình XDNTM
phương theo dự toán từng năm và trong cả giai đoạn thực hiện.
Cơ chế quản lý chi NSNN thực hiện XDNTM phải tuân thủ theo cơ chế quản
lý NSNN và các văn bản pháp luật có liên quan. Cơ chế quản lý chi NSNN thực
hiện XDNTM được ưu tiên thực hiện, việc quản lý chi NSNN thực hiện XDNTM
được phân cấp quản lý, thể hiện ở việc phân rõ trách nhiệm, quyền hạn cho các cấp
chính quyền trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chi NSNN.
Ngoài ra, các địa phương có thể tự huy động nguồn lực để thực hiện chương
trình XDNTM thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương hay vay nợ
tín dụng nhưng phải đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật về vay nợ.
Nguồn từ NSNN, gồm:
- Nguồn NSTW cấp trực tiếp trong Chương trình được thực hiện thông qua
chuyển giao có mục tiêu từ NSTW cho NSĐP để XDNTM, bao gồm cả nguồn đầu
tư từ trái phiếu Chính phủ.
- Nguồn NSĐP tự cân đối: Các địa phương phân bổ NV trong Chương trình
XDNTM từ các nguồn thu ở địa phương như nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng
đất, các loại thuế được phân cấp và các nguồn thu khác theo quy định. Ngoài ra,
chính quyền địa phương cũng có thể đầu tư cho XDNTM thông qua việc phát hành