Luận văn Đề Tài:Biện pháp hoàn thiện hoạt động nhập
khẩu vật tư, máy móc, thiết bị giao
thông vận tải ở Công ty xuất nhập
khẩu và hợp tác đầu tư giao thông
vận tải Hà Nội – TRACIMEXCO
Hà Nội
LỜI NÓI ĐẦU
Đổi mới kinh tế ở Việt Nam đã trở thành một hiện thực sống động, tạo
ra một bước ngoặt quan trọng đời sống kinh tế xã hội nước ta, được bạn bè
quốc tế quan tâm sâu sắc và đánh giá cao. Đường lối chính sách ấy được
khởi nguồn từ Đại hội Đảng toàn quốc Việt Nam lần thứ VI. Đại hội VI
Đảng cộng sản Việt Nam đã phân tích đúng đắn nguyên nhân của tình hình
khủng hoảng kinh tế xã hội, đề ra định hướng lớn để thoát khỏi tình trạng
đó, đồng thời cũng đề ra đường lối đổi mới toàn diện cho nền kinh tế Nhà
nước.Thương mại nước ta, từ đó cũng liên tục vận động cho phù hơp với
thời kỳ đổi mới, trong đó phải kể đến một bộ phận vô cùng quan trọng đó
là thương mại quốc tế mà cụ thể là lĩnh vực xuất nhập khẩu.

Chương 1: Vai trò, nội dung và nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động
nhập khẩu hàng hoá trong nền kinh tế thị trường.
Chương 2: Phân tích thực trạng hoạt động nhập khẩu vật tư , máy
móc, thiết bị giao thông vận tải ở Công ty TRACIMEXCO Hà Nội.
Chương 3: Phương hướng và biện pháphoàn thiện hoạt động nhập
khẩu vật tư, máy móc, thiết bị giao thông vận tải ở Công ty
TRACIMEXCO Hà Nội.
Kết luận.
Với thời gian thực tập, nghiên cứu ngẵn, trình độ có hạn, phạm vi nghiên
cứu rộng, đề tài này không tránh khỏi những thiếu sót nhất điụnh, kính
mong được sự giúp đỡ góp ý, bổ sung của các thầy cô giáo, các cán bộ
nhân viên của Công ty TRACIMEXCO Hà Nội, cùng tất cả các bạn quan
tâm đến đề tài này.
Chương 1
VAI TRÒ, NỘI DUNG VÀ NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU HÀNG HOÁ TRONG NỀN KINH TẾ
THỊ TRƯỜNG
I. HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
CỦA ĐẤT NƯỚC.
1. Tính tất yếu khách quan của thương mại Quốc tế.
Mỗi một quốc gia không thể sản xuất ra tất cả những thứ mà quốc gia
đó cần. Nhưng nhu cầu tiêu dùng lại rất đa dạng và phong phú, nếu một
quốc gia không mở cửa, giao lưu buôn bán với các nước khác trên thế giới
thì nó không thể nào đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng của nhân dân và cũng
không thể phát triển được nền kinh tế cũng như mọi mặt chính trị, văn hoá,
xã hội…Nhận biết được điều này, ông cha ta từ ngàn xưa đã biết mở cửa,
buôn bán hàng hoá với các nước ở các khu vực khác nhau trên thế giới.
Truyền thống tốt đẹp đó ngày nay đã được Đảng và Nhà nước ta kế thừa và
phát huy, phát triển cho phù hợp với tình hình kinh tế mới của đất nước.
Thương mại quốc tế là mối quan hệ trao đổi hàng hoá, dịch vụ giữa

Mỗi nước chỉ có thể sản xuất ra một vài thứ dùng cái đó để đổi lấy những
cai khác. Mỗi nước có các nguồn lực về tài nguyên thiên nhiên như đất đai,
khoáng sản, rừng cây, sông biển… khác nhau, có nguồn lực vê lao động
khác nhau, có nguồn vốn khác nhau như: Các nước có lực lượng sản xuất
phát triển, có kỹ thuật công nghệ tiên tiến sản xuất ra nhiều mặt hàng khác
nhau và có chất lượng tốt hơn. Sự khác biệt về lợi thế và nguồn lực đã làm
cho chi phí để sản xuất ra mỗi sản phẩm có sự khác nhau giữa nước này với
nước khác. Do đó trao đổi hàng hoá trong thương mại Quốc tế làm cho mỗi
nước có nhiều loại hàng hoá hơn, có thể sống khá giả hơn, thịnh vượng
hơn.
Thương mại Quốc tế góp phần mở rộng thị trường của mỗi quốc gia.
Mỗi nước có thể sản xuất nhiều sản phẩm hơn, có thể sử dụng công nghệ
tiên tiến có năng suất lao động cao, có thể phát huy tính kinh tế về quy mô
để giảm giá thành của mỗi đơn vị sản phẩm, để hạ giá bán trên thị trường
trong nước và quốc tế, tức là thúc đẩy khả năng phát triển sản xuất trong
nước.
Thông qua Thương mại Quốc tế một nươcơ sở có thể mua hàng hoá từ
nước khác với mức giá thấp hơn so với chi phí sản xuất loại hàng hoá đó ở
trong nước với chất lượng sản phẩm tốt hơn. Nhưng sự cạnh tranh của sản
phẩm, chất lượng cao và giá rẻ nhiều khi là một thách thứcđối với sản xuất
trong nước và có thể gây ra những khó khaưn cho một tầng lớp dân cư đặc
biệt là ngành hàng nhập ngoại có giá rẻ và chất lượng cao hơn. ngoài ra,
thông qua quan hệ Thương mại Quốc tế cũng du nhập vào trong nước
những nền văn hoá phong tục tập quán, truyền thống của các quốc gia khác
nhau. Chính vì vậy chính phủ các nước đều có chính sách đối với quan hệ
kinh tế Quốc tế nói chung và Thương mại Quốc tế nói riêng.
Thương mại Quốc tế trong kinh tế hàng hoá nhiều thành phần tất yếu
dẫn đến cạnh tranh, theo dõi kiểm soát lẫn nhau rất chặt chẽ giữa các chủ
thể kinh doanh Thương mại Quốc tế. Chính sự cạnh tranh này làm cho chất
lượng nền kinh tế trong nước được nâng cao, việc áp dụng khoa học kỹ

lợi bằng nhập khẩu.
Hai mặt nhập khẩu bổ sung và nhập khẩu thay thế nếu được thực hiện
tốt sẽ tác động tích cực đến sự phát triển nền kinh tế trong nước, trong đó
cân đối trực tiếp ba yếu tố sản xuất: Công cụ lao động, đối tượng lao động
và lao động đóng vai trò quan trọng nhất.
* Trong điều kiện nền kinh tế hiện nay của nước ta vai trò quan trọng
của nhập khẩu được thể hiện ở các khía cạnh sau:
- Nhập khẩu tạo điều kiện thúc đẩy nhanh quá trình xây dựng cơ sở
vật chất kỹ thuật, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng từng bước công
nghiệp hoá đất nước.
- Nhập khẩu bổ sung kịp thời những mặt mất cân đối của nền kinh tế
đảm bảo phát triển nền kinh tế cân đối và ổn định.
- Nhập khẩu góp phần cải thiện và nâng cao mức sống của nhân dân.
Nhập khẩu vừa thoả mãn nhu cầu trực tiếp của nhân dân về hàng tiêu dùng,
vừa đảm bảo đầu vào cho sản xuất, tạo việc làm ổn định cho người lao
động.
- Nhập khẩu có vai trò tích cực thúc đẩy sản xuất, thể hiện ở chỗ nhập
khẩu tạo đầu vào cho hàng xuất khẩu, tạo môi trường thuận lợi cho việc
xuất khẩu hàng Việt Nam ra nước ngoài.
Nhập khẩu tăng khả năng tiêu dùng, đa dạng hoá mặt hàng, chủng
loại, qui cách, cho phép thoả mãn tốt hơn nhu cầu trong nước. Nhập khẩu
tăng cường sự chuyển giao công nghệ, tạo ra sự phát triển vượt bậc của sản
xuất xã hội, tiết kiệm được chi phí và thời gian. Đồng thời nhập khẩu cũng
tạo ra sự cạnh tranh giữa hàng nội và hàng ngoại tức là tạo ra động lực
buộc các nhà sản xuất trong nước phải không ngừng vươn lên, thúc đẩy sản
xuất trong nước.
* Ngày nay, nhập khẩu có những chức năng sau:
- Tạo vốn và kỹ thuật từ bên ngoài cho quá trình tái sản xuất trong
nước.
- Thay đổi cơ cấu vật chất của sản phẩm có lợi cho quá trình sản xuất

những cái cũ không phù hợp với xu thế phát triển của thời đại sẽ bị diệt
vong và thay vào đó những cái mới tiến bộ hơn, đó là nền kinh tế thị trường
với cơ chế mở. Đấy chính là một bước ngoặt lớn cho nền kinh tế nói chung
và hoạt động xuất nhập khẩu nói riêng. Tuy chỉ mới một thời gian ngắn
nhưng hoạt động nhập khẩu đã phát huy được vai trò quan trọng của nó,
nhập khẩu đã tạo ra thị trường trong nước sôi động, tràn ngập hàng hoá với
đủ các qui cách, chất lượng, chủng loại, mẫu mã đa dạng và phong phú, đáp
ứng được phần nào nhu cầu tiêu dùng trong nước. Bên cạnh đó nhập khẩu
cũng tạo ra sự cạnh tranh mạnh mẽ, sự phá sản và sự cố gắng vươn lên của
các doanh nghiệp đủ các thành phần kinh tế, giúp nền kinh tế nước ta lúc
đầu còn bỡ ngỡ đã dần tạo thế chủ động bước vào thị trường thế giới. Thực
tế thời gian qua đã chứng minh sự ưu việt của nền kinh tế thị trường cũng
như khẳng định lại vai trò của nhập khẩu trong cơ chế mới.
Xuất nhập khẩu hàng hoá là một vấn đề hết sức quan trọng trong
Thương mại Quốc tế, đó là sự phát triển tất yếu của sản xuất và lưu thông
hàng hoá để tạo ra hiệu quả kinh tế cao nhất, cùng với xuất khẩu, nhập
khẩu có một vai trò không nhỏ trong quá trình phát triển nền kinh tế đất
nước. Thương mại Quốc tế chỉ ra và xác định rõ cho một nước biết đâu là
lợi thế của mình, chỉ ra hướng đi đúng đắn nên đầu tư vào đâu và lĩnh vực
nào là có lợi nhất. Nhập khẩu máy móc thiết bị hiện đại sẽ là nhân tố giúp
chúng ta giải quyết những vướng mắc mà các nước nghèo thường gặp phải.
Phương châm đó là vay mượn công nghệ nước ngoài trong thời kỳ đầu
công nghiệp hoá. Từng bước một chúng ta sẽ học tập và tìm cách cải tiến
những máy móc thiết bị kỹ thuật đã có vào sản xuất với hiêụ quả cao hơn.
Thực hiện nhập khẩu máy móc thiết bị công nghệ sẽ tạo cơ sở để tận
dụng nguồn lao động dư thừa trong nước, nâng cao trình độ kỹ năng của
người lao động. Mặt khác hàng hoá sản xuất ra từ máy móc thiết bị nhập
khẩu có chất lượng tốt hơn, mẫu mã đẹp hơn. Đó là một kích thích lớn đối
với sự cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp trong nước, đòi hỏi họ
phải phát triển cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, phân công lao động có hiệu

- Nghiên cứu thị trường để nhập được hàng hoá thích hợp với giá cả
có lợi, nhanh chóng phát huy tác dụng, đẩy mạnh sản xuất và nâng cao đời
sống nhân dân.
b. Nhập khẩu thiết bị kỹ thuật tiên tiến hiện đại:
c. Bảo vệ và thúc đẩy sản xuất trong nước phát triển, tăng nhanh xuất
khẩu.
Đây chính là những nguyên tắc cơ bản của chính sách nhập khẩu mà
Đảng và Nhà nước ta đề ra. Đây cũng được hiểu như là cách xử sự hay
đúng hơn là những quy tắc thực hiện trong hoạt động nhập khẩu sao cho
phù hợp với lợi ích của xã hội cũng như của các doanh nghiệp.
* Chính sách nhập khẩu của Việt Nam trong những năm tới:
Căn cứ vào mục tiêu của chiến lược ổn định và phát triển kinh tế xã
hội của nước ta đến năm 2000 và những nguyên tác cơ bản của chính sách
nhập khẩu. Chính sách nhập khẩu của nước ta trong những năm tới là:
- Nhập khẩu chủ yếu là vật tư phục vụ cho sản xuất (xăng dầu, phân
bón, sắt thép, bông, dụng cụ phụ tùng), hàng tiêu dùng thiết yếu mà trong
nước chưa sản xuất được hoặc sản xuất chưa đáp ứng được nhu cầu. Hạn
chế nhập khẩu hàng tiêu dùng xa xỉ.
- Nhập khẩu thiết bị toàn bộ, dây chuyền sản xuất máy móc tiên tiến,
hiện đại, đổi mới công nghệ. Ưu tiên nhập khẩu kỹ thuật, công nghệ để chế
biến hàng xuất khẩu.
4. Tổng quát về tình hình nhập khẩu của nước ta trong những
năm qua.
Mở rộng thương mại quốc tế và các mối quan hệ kinh tế đối ngoại
khác là vận dụng một trong những bài học kinh nghiệm quí báu rút ra từ
thực tiễn nước ta trong những năm qua. Tại đại hội VI Ban chấp hành
Trung ươngĐảng đã nhấn mạnh "Nhiệm vụ ổn định và phát triển kinh tế
trong chặng đường đầu tiên cũng như sự phát triển khoa học kỹ thuật và
công nghiệp hoá XHCN của nước ta tiến hành nhanh hay chậm, đều đó phụ
thuộc một phần quan trọng vào việc mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế

Cán cân XNK -251 40 -890 -900 -2.200 -950
Tổng kim ngạch 4.425 5.122 5.868 8.100 18.800 15.350
Chú thích: Qua bảng trên ta thấy kim ngạch XNK nói chung và nhập
khẩu nói riêng tăng nhanh bình quân trên 20% môic năm thời kỳ từ 1994
tới nay. Cũng trong thời kỳ này tỷ trọng nhập khẩu hàng tiêu dùng tăng
chiếm trung bình 16%, nhập máy móc thiết bị giảm, nhưng tỉ trọng nguyên
vật liệu vẫn còn quá lớn, trung bình là 60% đặc biệt là xăng dầu, và vật liệu
xây dựng thị trường nhập khẩu chủ yếu của Việt Nam vẫn là các nước châu
Á - Thái Bình Dương. Cho đến nay tuy vẫn là nước "nhập siêu" nhưng
chênh lệch xuất nhập khẩu ngày càng được thu hẹp.
5. Các hình thức nhập khẩu ở nước ta hiện nay:
Hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu chỉ được tiến hành ở các doanh
nghiệp xuất khẩu trực tiếp nhưng trong thực tế, do tác động của điều kiện
kinh doanh và sự năng động sáng tạo của người kinh doanh mà đã tạo ra
nhiều hình thức nhập khẩu đa dạng khác nhau. Có thể kể ra ở đây một vài
hình thức nhập khẩu thông dụng đang được áp dụng tại các doanh nghiệp
nước ta hiện nay.
a. Nhập khẩu tư doanh:
Hoạt động nhập khẩu tư doanh là hoạt động nhập khẩu độc lập của
một doanh nghiệp xuất nhập khẩu trực tiếp, doanh nghiệp phải nghiên cứu
thị trường trong và ngoài nước, tính toán chi phí đảm bảo kinh doanh nhập
khẩu có lãi, đúng phương hướng, chính sách, luật pháp quốc gia cũng như
quốc tế.
b. Nhập khẩu đổi hàng:
- Nhập khẩu đổi hàng: Nhập khẩu đổi hàng cùng với trao đổi bù trừ là
hai loại nghiệp vụ chủi yếu của buôn bán đối lưu. nó là một hình thức nhập
khẩu gắn liền với xuất khẩu, thanh toán không dùng tiền mà là hàng hoá, ở
đây, mục đích của nhập hàng không phải chỉ để thu lãi từ hoạt động nhập
mà còn nhằm để xuất được hàng, thu lãi từ hoạt động xuất.
c. Nhập uỷ thác: