BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…..……/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRƢƠNG THỊ HUỆ

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐÀO TẠO NGHỀ
CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN KRÔNG BÚK TỈNH ĐẮK LẮK

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

ĐẮK LẮK, NĂM 2019


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRƢƠNG THỊ HUỆ

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐÀO TẠO NGHỀ
CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN

dẫn khoa học, đã tận tình giúp đỡ để tôi hoàn thành đƣợc Luận văn này.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng và nhiệt huyết để nghiên cứu hoàn thiện
luận văn nhƣng không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận đƣợc sự
đóng góp ý kiến quý báu của Quý thầy cô, bạn bè và đồng nghiệp.
Để đáp lại sự quan tâm đó, tôi sẽ cố gắng vận dụng các kiến thức đã
đƣợc trang bị vào thực tiễn công việc một cách có hiệu quả, góp phần xây
dựng và phát triển kinh tế xã hội tại địa phƣơng.
Xin trân trọng cảm ơn!
Học viên

Trƣơng Thị Huệ


MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài luận văn ............................................................................ 1
2. Tình hình nghiên cứu đề tài .......................................................................... 1
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn ............................................................. 7
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn ........................................... 7
5. Phƣơng pháp nghiên cứu............................................................................... 8
6. Đóng góp của luận văn .................................................................................. 8
7. Kết cấu luận văn ............................................................................................ 9
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐÀO TẠO
NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN ...................................................... 10
1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của quản lý nhà nƣớc về đào tạo nghề cho
lao động nông thôn .......................................................................................... 10


: Công nghiệp hóa – hiện đại hóa

DN

: Doanh nghiệp

ĐTN

: Đào tạo nghề

GDNN

: Giáo dục nghề nghiệp

GDNN-GDTX

: Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thƣờng xuyên

GVDN

: Giáo viên dạy nghề

KT-XH

: Kinh tế xã hội

KHCN

: Khoa học công nghệ

DANH MỤC CÁC BẢNG, PHỤ LỤC
TT

Bảng

Tên bảng

Trang

1

Sơ đồ 2.1

Tổ chức bộ máy đào tạo nghề

40

2

Bảng 2.1

Tổng hợp kinh phí đầu tƣ cho đào tạo nghề từ
năm 2013 đến 2017

43

3

Bảng 2.2


7

Phụ lục 2

8

Phụ lục 3

9

Phụ lục 4

10

Phụ lục 5

11

Phụ lục 6

Bảng tổng hợp kinh phí đào tạo nghề cho
LĐNT, kinh phí cấp Huyện từ năm 2013 đến
năm 2017
Bảng tổng hợp kinh phí đào tạo nghề cho
LĐNT, kinh phí cấp Trung ƣơng từ năm 2013
đến năm 2017
Bảng tổng hợp số liệu đào tạo nghề cho
LĐNT, kinh phí cấp Huyện từ năm 2013 đến
năm 2017
Bảng tổng hợp số liệu đào tạo nghề cho

Theo số liệu của Niên giám thống kê năm 2010 tỷ lệ lao động đang làm việc
đã qua đào tạo là 15,5%, trong đó LĐNT đã qua đào tạo nghề chỉ chiếm 9,1%.
Điều đó có nghĩa là chúng ta cùng lúc phải giải quyết đƣợc 3 vấn đề lớn:

1


Một là, Chuyển dịch dần lực lƣợng lao động nông nghiệp sang lực lƣợng
phi nông nghiệp;
Hai là, Nâng cao tỉ lệ lao động qua đào tạo, trong đó đặc biệt quan tâm
đến lực lƣợng LĐNT;
Ba là, Nâng cao chất lƣợng đào tạo nói chung và đào tạo nghề nói riêng.
Với số lƣợng lớn lao động tập trung ở khu vực nông thôn và tham gia vào lĩnh
vực nông nghiệp nhƣ hiện nay, để giải quyết tốt đồng thời cả 3 vấn đề nêu
trên thì giải pháp hữu hiệu nhất vẫn là mở rộng các hình thức đào tạo nghề
cho lực lƣợng LĐNT. Đồng thời với việc mở rộng về số lƣợng thì phải gắn
liền với việc nâng cao chất lƣợng đào tạo nghề.
Krông Búk là huyện nằm ở phía Bắc của tỉnh Đắk Lắk, có diện tích là
35.782 ha, nông nghiệp và lâm nghiệp là ngành kinh tế chính của huyện, các
sản phẩm chủ yếu là cà phê, cao su, hồ tiêu. Với đặc thù là một huyện thuần
nông thu hút nhiều LĐNT nhƣng khi khoa học công nghệ phát triển và đƣợc
áp dụng rộng rãi vào sản xuất thì lại chính là khó khăn lớn của huyện.
Trong những năm qua, huyện Krông Búk đã hoạch định, xây dựng kế
hoạch, triển khai và tổ chức thực hiện công tác quản lý nhà nƣớc về đào tạo
nghề trên địa bàn huyện đã có nhiều tích cực. Ủy ban nhân dân huyện đã
thành lập Ban chỉ đạo thực hiện Quyết định 1956 về đào tạo nghề cho lao
động nông thôn, phân công nhiệm vụ và triển khai thực hiện công tác đào tạo
nghề cho lao động nông thôn một cách hiệu quả. Tuy nhiên, thực tế trong thời
gian qua công tác tổ chức thực hiện vẫn còn nhiều bất cập: nhƣ sự phối hợp
giữa các cơ quan, ban, ngành về công tác quản lý nhà nƣớc về đào tạo nghề

huyện Quỳnh Phụ đƣợc hoàn thiện hơn. [29]
- Cuốn sách Quản lý nhà nước về đầu tư phát triển đào tạo nghề ở Việt
Nam của TS. Nguyễn Đức Tĩnh (2012), do Nhà xuất bản Dân trí ấn hành. Nội
dung cuốn sách trình bày cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nƣớc về đầu
tƣ phát triển đào tạo nghề trong nền kinh tế thị trƣờng; thực trạng, định hƣớng

3


và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nƣớc về đầu tƣ phát triển đào tạo nghề ở
Việt Nam. [37]
- Sách "Chiến lược, chính sách phát triển dạy nghề" của Nguyễn Tiến
Dũng (2013), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội. Nội dung cuốn sách
tập trung nghiên cứu chiến lƣợc, chính sách phát triển dạy nghề của nƣớc ta
và kinh nghiệm của một số nƣớc trên thế giới. [9]
- Bài viết "Nâng cao chất lượng công tác đào tạo nghề cho lao động
nông thôn trên địa bàn huyện Chương Mỹ, Thành phố Hà Nội" của tác giả
Bùi Thị Ngọc Thoa (2017), đã chỉ rõ đào tạo nghề cho lao động nông thôn là
chủ trƣơng đúng đắn, kịp thời của Chính phủ nhằm đáp ứng yêu cầu học
nghề, tạo việc làm ổn định, nâng cao chất lƣợng nguồn lao động ở nông thôn.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, các lớp đào tạo nghề trong huyện đã góp phần
nâng cao trình độ tay nghề và nhận thức cho lao động nông thôn đáp ứng yêu
cầu việc làm. Từ đó, đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao chất lƣợng
hoạt động đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện Chƣơng
Mỹ, thành phố Hà Nội. [39]
- Bài viết "Đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở nước ta hiện nay:
Vấn đề cần quan tâm" của tác giả Hoàng Văn Phai đăng trên Tạp chí Kinh tế
và Dự báo, số 3 năm 2011. Nội dung bài báo đã đề cập đến vấn đề công
nghiệp hóa, hiện đại hóa thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội và quá trình đô
thị hóa ở nƣớc ta. Tuy nhiên, chất lƣợng lao động ở nông thôn nƣớc ta còn

- "Phân tích các yếu tố ảnh hướng đến công tác dạy nghề Việt Nam:
Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giai đoạn 2013 – 2020”. Luận
án tiến sỹ Kinh tế của tác giả Nguyễn Chí Trƣờng (2012), Luận án đã xác
định và phân tích các yếu tố có ảnh hƣởng đến chất lƣợng dạy nghề; đề xuất
các giải pháp, chiến lƣợc nhằm nâng cao chất lƣợng dạy nghề góp phần tăng
năng suất lao động và nâng cao năng lực cạnh tranh của đất nƣớc; phân tích
những mô hình điển hình, các kinh nghiệm hay của một số nƣớc phát triển có

5


mô hình dạy nghề hiện đại đáp ứng hiệu quả nhu cầu của ngành công nghiệp
trên thế giới và đề xuất mô hình mới nhằm gắn kết dạy nghề với thực tiễn
ngành công nghiệp Việt Nam [43].
Nhóm thứ hai: Các công trình nghiên cứu quản lý nhà nước về đào
tạo nghề và đào tạo nghề cho lao động nông thôn
- "Quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa
bàn huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình" , Luận văn thạc sỹ Quản lý công của
tác giả Nguyễn Hữu Tình (2017), đã làm rõ nội dung quản lý nhà nƣớc về đào
tạo nghề; phân tích đánh giá tình hình phát triển đào tạo nghề; tình hình quản
lý nhà nƣớc về đào tạo nghề của huyện; xác định mục tiêu nhiệm vụ phát triển
đào tạo nghề đáp ứng nhu cầu phát triển lực lƣợng lao động theo cơ cấu nền
kinh tế; từ đó đề xuất các giải pháp phát huy vai trò quản lý của Nhà nƣớc để
đạt đƣợc mục tiêu, đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế. [41]
- "Quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa
bàn tỉnh Đắk Nông, luận văn thạc sỹ Quản lý công của tác giả Lê Thị Mỹ
Hằng (2017), đã đánh giá hoạt động quản lý nhà nƣớc về đào tạo nghề cho lao
động nông thôn trên địa bàn tỉnh Đăk Nông. Luận văn chỉ ra thực trạng hoạt
động quản lý nhà nƣớc, đề xuất một số giải pháp, kiến nghị cho công tác quản
lý nhà nƣớc đối với hoạt động đào tạo nghề cho lao động nông thôn nhằm

huyện Krông Búk, tỉnh Đắk Lắk trong thời gian qua.
- Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm tiếp tục hoàn thiện QLNN về
đào tạo nghề cho LĐNT trên địa bàn huyện Krông Búk, tỉnh Đắk Lắk trong
thời gian tới.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là lý luận và thực tiễn hoạt động
quản lý nhà nƣớc về đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên địa bàn huyện
Krông Búk, tỉnh Đắk Lắk.

7


4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: luận văn nghiên cứu hoạt động quản lý nhà nƣớc về đào tạo
nghề cho lao động nông thôn địa bàn huyện Krông Búk, tỉnh Đắk Lắk.
- Về thời gian: luận văn đánh giá hoạt động quản lý nhà nƣớc về đào tạo
nghề cho lao động nông thôn địa bàn huyện Krông Búk, tỉnh Đắk Lắk từ năm
2013 đến năm 2017.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận
Luận văn đƣợc thực hiện trên dựa trên cơ sở lý luận là quan điểm của
Đảng và Nhà nƣớc về đào tạo nghề, quản lý nhà nƣớc về đào tạo nghề cho lao
động nông thôn; phƣơng pháp luận là hệ thống các quan điểm, nguyên tắc của
phép biện chứng duy vật.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện luận văn, tác giả có sử dụng các phƣơng pháp
sau: Phƣơng pháp thống kê, tổng hợp; phƣơng pháp khái quát hóa; phƣơng
pháp chuyên gia; phƣơng pháp khảo cứu các tài liệu thứ cấp.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của quản lý nhà nƣớc về đào tạo
nghề cho lao động nông thôn
1.1.1. Khái niệm đào tạo nghề cho lao động nông thôn
Để hiểu rõ về quản lý nhà nƣớc về đào tạo nghề cho lao động nông
thôn, trƣớc hết cần làm rõ các khái niệm về nghề, đào tạo nghề, đào tạo nghề
cho lao động nông thôn
Khái niệm nghề: Hiện nay, có rất nhiều định nghĩa về nghề đƣợc đƣa ra
song chƣa đƣợc thống nhất, chẳng hạn nhƣ có định nghĩa nêu: Nghề là một
tập hợp lao động do sự phân công lao động xã hội quy định mà giá trị của nó
trao đổi đƣợc. Hay: Nghề hoạt động cần thiết cho xã hội ở một lĩnh vực lao
động nhất định đòi hỏi phải đƣợc đào tạo ở một trình độ nào đó. Nghề mang
tính tƣơng đối, nó phát sinh, phát triển hay mất đi do trình độ của nền sản xuất
hay do nhu cầu xã hội. Mặc dù khái niệm nghề đƣợc hiểu dƣới nhiều góc độ
khác nhau song chúng ta có thể thấy một số nét đặc trƣng nhất định:
Một là: Nghề là hoạt động, là công việc lao động của con ngƣời đƣợc lặp
đi lặp lại.
Hai là: Nghề là sự phân công là động xã hội, phù hợp với yêu cầu xã hội.
Ba là: Nghề là phƣơng tiện để sinh sống.
Bốn là: Nghề là lao động kỹ năng, kỹ xảo chuyên biệt có giá trị trao đổi
trong xã hội, đòi hỏi phải có quá trình đào tạo nhất định.
Nhƣ vậy, nghề là một hình thức phân công lao động, nó đòi hỏi kiến
thức lý thuyết tổng hợp và kỹ năng thực hành để hoàn thành những công việc
nhất định.
Khái niệm về đào tạo nghề:

10


Luật Dạy nghề (2006) định nghĩa: “Dạy nghề là hoạt động dạy và học
nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp cần thiết cho người

lao động nông thôn tham gia học nghề phải là: Từ đủ 15 tuổi đến 60 tuổi (đối
với nam), 55 tuổi (đối với nữ), có trình độ học vấn và sức khỏe phù hợp với
nghề cần học; Ngƣời lao động có hộ khẩu thƣờng trú tại xã; Ngƣời lao động
có hộ khẩu thƣờng trú tại phƣờng, thị trấn đang trực tiếp làm nông nghiệp
hoặc thuộc hộ gia đình có đất nông nghiệp bị thu hồi.
Nhƣ vậy, đào tạo nghề cho lao động nông thôn là hoạt động có mục đích,
có tổ chức nhằm truyền đạt những kiến thức, kỹ năng, thái độ của một nghề
nào đó cho ngƣời lao động ở khu vực nông thôn, từ đó tạo năng lực cho ngƣời
lao động đó có thể thực hiện thành công nghề đã đƣợc đào tạo.
1.1.2. Khái niệm, đặc điểm và vai trò quản lý nhà nước về đào tạo
nghề cho lao động nông thôn
* Khái niệm quản lý nhà nƣớc về đào tạo nghề cho lao động nông thôn:
Ngay từ khi xã hội loài ngƣời xuất hiện thì nhu cầu quản lý cũng đƣợc
hình thành nhƣ một tất yếu khách quan. Trong tất cả các lĩnh vực của đời
sống xã hội, con ngƣời muốn tồn tại và phát triển đều phải dựa vào sự nỗ lực
của cá nhân, của một tổ chức, từ một nhóm nhỏ đến phạm vi rộng lớn hơn ở
tầm quốc gia, đều phải thừa nhận và chịu sự quản lý nào đó. Một cách chung
nhất, quản lý có thể đƣợc hiểu là: Quản lý là sự tác động có định hƣớng và tổ
chức của chủ thể quản lý lên đối tƣợng quản lý buộc các đối tƣợng quản lý
phải tuân thủ các quy định do mình đề ra để đạt đƣợc những mục tiêu đã định
trƣớc.
Quản lý vừa là một môn khoa học sử dụng tri thức của nhiều môn khoa
học tự nhiên và xã hội nhân văn khác nhau nhƣ: toán học, thống kê, kinh tế,
tâm lý học, xã hội học,... vừa là một “nghệ thuật". Do vậy các nhà quản lý
trong quá trình quản lý hoạt động của mình phải luôn chủ động, khéo léo, linh

12


hoạt tổ chức, điều khiển, hƣớng dẫn mọi thành viên trong tổ chức của mình

quan trong bộ máy nhà nƣớc làm chủ thể, định hƣớng điều hành, chi phối mọi
hoạt động liên quan đến đào tạo nghề nhƣ: chiến lƣợc, quy hoạch, chính sách,
tổ chức hoạt động của các cơ sở doanh nghiệp, đào tạo bồi dƣỡng giáo viên,
cán bộ quản lý...nhằm đảm bảo trật tự, kỷ cƣơng trong hoạt động dạy nghề,
thực hiện đƣợc mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực trực tiếp đáp ứng đƣợc yêu
cầu về số lƣợng và chất lƣợng, phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế và
tiến trình hội nhập của khu vực và quốc tế; đảm bảo tính kinh tế, hiệu lực,
hiệu quả của hoạt động dạy nghề.
Việc tác động có tổ chức và điều hành bằng quyền lực nhà nƣớc đối với
hoạt động đào tạo nghề do các cơ quan quản lý đào tạo nghề của nhà nƣớc từ
trung ƣơng đến địa phƣơng tiến hành để thực hiện nhiệm vụ, chức năng do
Nhà nƣớc ủy quyền nhằm phát triển sự nghiệp đào tạo nghề, duy trì trật tự, kỷ
cƣơng, thỏa mãn nhu cầu đƣợc đào tạo nghề của xã hội và thực hiện mục tiêu
phát triển sự nghiệp đào tạo nghề của Nhà nƣớc.
Nhƣ vậy, Quản lý nhà nước về đào tạo nghề cho LĐNT là hoạt động
quản lý theo ngành do các cơ quan chức năng thực hiện, sử dụng quyền lực
công để điều hành, điều chỉnh toàn bộ các hoạt động ĐTN cho LĐNT nhằm
thực hiện mục tiêu đã đề ra.
* Đặc điểm của quản lý nhà nƣớc về đào tạo nghề cho lao động nông thôn:
Chủ thể quản lý: là các cơ quan trong bộ máy nhà nƣớc từ Trung ƣơng
tới địa phƣơng đƣợc giao nhiệm vụ QLNN về đào tạo nghề cho lao động nông
thôn theo quy định của pháp luật.
Đối tượng quản lý: là mọi hoạt động về ĐTN cho LĐNT ở tất cả các cơ
sở GDNN. Bao gồm các hoạt động chủ yếu nhƣ: xây dựng và thực hiện chiến
lƣợc, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển ĐTN; điều kiện hoạt động
dịch vụ, tƣ vấn nghề; đăng ký và cấp giấy chứng nhận hoạt động ĐTN…

14




Nhà nƣớc quản lý đào tạo nghề đảm bảo những yêu cầu về điều kiện
cần thiết về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy nghề, chƣơng trình, giáo trình,
giáo viên dạy nghề… góp phần nâng cao năng lực đào tạo nghề tại các trƣờng
dạy nghề công lập, góp phần cho sự nghiệp dạy nghề phát triển, đảm bảo kỹ
năng nghề của ngƣời lao động ngày càng tiệm cận hơn với sự phát triển của
khoa học công nghệ, đáp ứng nhu cầu hội nhập với các nƣớc trên thế giới của
nƣớc ta trong giai đoạn hiện nay.
Quản lý nhà nƣớc về đào tạo nghề cũng nhằm hạn chế tiêu cực, tạo ra
môi trƣờng cạnh tranh lành mạnh trong lĩnh vực đào tạo nghề. Ngoài ra, còn
tạo sân chơi, tạo phong trào thi đua, giao lƣu, học hỏi kinh nghiệm, tích lũy
các kỹ năng về dạy nghề và học nghề cho giáo viên và học sinh - sinh viên tại
các cơ sở dạy nghề.
Có thể nói quản lý nhà nƣớc luôn có vị trí, vai trò quan trọng trong sự
tạo lập, phát triển nguồn lực quyết định cho sự phát triển là nguồn lực con
ngƣời đƣợc đào tạo nghề đáp ứng cho yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Vì vậy mà cần thƣờng xuyên hoàn thiện hệ thống quản lý nhà nƣớc về dạy
nghề, xem nó nhƣ một trong những nội dung quan trọng trong chiến lƣợc phát
triển giáo dục - đào tạo và dạy nghề của quốc gia.
Thứ hai, góp phần thực hiện công nghiệp hóa hiện, đại hóa nông
nghiệp và nông thôn
Trong giai đoạn hiện nay, đào tạo nghề nói chung và đào tạo nghề cho
lao động nông thôn nói riêng luôn nhận đƣợc sự quan tâm sâu sắc của Đảng,
Nhà nƣớc và toàn thể xã hội. Điều này không chỉ thể hiện trong các Văn kiện
mà cả trong các văn bản chỉ đạo, điều hành của các cơ quan Đảng, Chính phủ
và lãnh đạo các tỉnh, thành phố, địa phƣơng. Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đã thúc đẩy sự phát triển kinh tế- xã hội và quá trình đô thị hóa ở nƣớc
ta diễn ra nhanh, cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngày

16