BÀI TẬP LỚN MÔN VẬT LÝ CHẤT RẮN
Chương 1: Cấu trúc tinh thể của vật rắn
A. Lý thuyết:
Câu 1 : Trình bày các loại liên kết chính trong vật rắn ?
Trả lời:
1.1 Liên kết đồng hóa trị
Liên kết này tạo ra khi hai hay nhiều nguyên tử góp chung nhau một số điện tử để có đủ 8 điện
tử lớp ngoài cùng (điện tử hóa trị). Liên kết đồng hóa trị trong vật rắn được thực hiện nhờ sự tập thể
hóa điện tử giữa một nhóm các nguyên tử lân cận.
Đặc điểm của liên kết đồng hóa trị:
- Liên kết có định hướng nghĩa là xác suất tồn tại điện tử tham gia liên kết lớn nhất theo
phương nối tâm các nguyên tử
- Cường độ liên kết phụ thuộc mạnh vào đặc tính liên kết giữa các điện tử hóa trị với hạt nhân
- Liên kết đồng hóa trị có thể xảy ra giữa các nguyên tử cùng loại( các nguyên tố nhóm VIIA)
đó là liên kết đồng hóa trị đồng cực . Ví dụ Cl
2,
tinh thể kim cương. Liên kết đồng hóa trị giữa
các nguyên tử khác loại (nhóm IIIA và VA hoặc IIA với VIA). Ví dụ GaAs… gọi là loại liên
kết đồng hóa trị dị cực.
-
Hình 1.Liên kết đồng hóa trị trong Silic.
1.2 Liên kết ion
Đây là loại liên kết mạnh, các nguyên tử cho bớt điện tử ngoài cùng, trở thành ion dương (cation)
hoặc nhận thêm điện tử điền đầy lớp vỏ ngoài cùng và trở thành ion âm (anion) Ví dụ : LiF, NaCl
1
Cũng giống liên kết đồng hóa trị liên kết ion càng mạnh (bề vững) khi các nguyên tử chứa càng
ít điện tử tức là các điện tử cho hoặc nhận nằm gần hạt nhân. Liên kết ion là liên kết không định
hướng nên vật liệu chứa loại liên kết này có tính giòn cao.
Hình 2. Liên kết ion
1.3 Liên kết kim loại
Đây là loại liên kết đặc trưng cho các vật liệu kim loại, quyết định các tính chất đặc trưng

Hình 4. Liên kết yếu Val der Waals
Câu 2. Trình bày các tính chất đối xứng và các hệ tinh thể của mạng không gian.
Trả lời:
2.1. Các tính chất đối xứng của mạng không gian
Đặc điểm cơ bản của mạng không gian là tính chất đối xứng của nó. Điều này thể hiện ở chỗ
mạng bất biến với một số phếp biến đổi, hay nói cách khác, mạng lại trùng với chính nó khi ta thực
hiện một số phếp biến đổi.
Mạng không gian có tính đối xứng tịnh tiến. Gọi véc tơ
⃗
R
là véc tơ tịnh tiến:
⃗
R
= n
1
⃗
a
1
+ n
2
⃗
a
2
+ n
3
⃗
a
3
(n
1