Sáng kiến kinh nghiệm-Đề tài khoa học
Chuyên đề:
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TIẾT DẠY
BÀI TẬP VẬT LÝI-Giới thiệu đề tài:
Kể từ năm học 1998 tôi nhận thấy học sinh có nhiều yếu kém khó tiếp thu được nội dung
bài tập của chương trình Vật lý lớp 12. Học sinh có một số biểu hiện yếu kém sau:
-Học sinh chưa có thói quen đọc kỹ đầu đề bài tập và không phân tích kỹ đầu bài để tìm ra
cách giải đúng đắn nhất,chỉ làm bài một cách mò mẫm
-Chưa thấy được mối quan hệ chặt chẽ giữa giáo khoa và bài tập. Một số lớn cho rằng chỉ cần
học thuộc công thức là đủ:chẳng cần phải hiểu kỹ bài học trước khi làm bài tập.
-Đa số học sinh lười biếng làm bài tập ở nhà ,khi đến lớp chỉ ngồi chờ thầy sửa bài tập hoặc
mượn tập của bạn chép, thụ động ít chịu độc lập suy nghĩ.
-Một số không ít học sinh còn yếu kém về kỹ năng tính toán và trình bày bài giải cho đầy đủ
chính xác, có lí luận gãy gọn.
Từ những nhận xét trên tôi nhận thấy,muốn nâng cao kết qủa học tập bộ môn Vật Lí và tỉ lệ
tốt nghiệp cuối năm cho học sinh, điều bức thiết là cần tìm cách giải quyết vấn đề: “Nâng cao chất
lượng tiết dạy bài tập Vật lí” .Trong tình trạng giờ bài tập được phân phối rất ít, làm thế nào để các
em có thể nắm vững được các bài tập cơ bản tại tớp, vận dụng để giải bài tập ở nhà, giải được các
bài tập trong đề thi tốt nghiệp và đề thi đại học sau này ?

II-Nội dung chuyên đề:
Theo tôi, muốn giải quyết tốt việc nâng cao chất lượng giờ bài tập giáo viên phải phát huy tối
đa năng lực tư duy vật lí cho học sinh, hường đẫn các em sử đụng tốt các kiến thức lí thuyết đã học
một cách linh hoạt có hệ thống, đồng thời biết tìm tòi phát hiện những kiến thức mới, giải quyết
được các bài tập khó hơn sau này, trước mắt phải giúp cho các học sinh khắc phục nhanh chóng các
yếu kém nêu trên.
Qua thực tế nhiều năm giảng dạy tôi thấy nếu cố gắng nghiên cứu kỹ đối tượng học sinh và
tìm được một nội dung bài tập, có phương pháp thích hợp thì yêu cầu trên có thể thực hiện được

Cho l học sinh đọc đầu bài tập để cả lớp theo dòi, giáo viên ghi tóm tắt đầu bài lên bảng, giáo
viên nhấn mạnh chỗ khúc mắc của đầu bài ở giả thiết 20 dao động toàn phần trong 40s và lí luận
khi chiều dài con lắc giảm thì chu kì con lắc tăng hay giảm.Cho học sinh nhắc lại công thức tính
chu kì con lắc đơn, áp dụng nó để giải bài tập này
Cho học sinh suy nghĩ và phát biểu hướng giải bài, sau khi học sinh phát biểu giáo viên đúc
kết hướng giải như sau:

+ Dựa vào lí luận tam suất để tính chu kì con lắc : 20 T = 40s tính T = ?
+ Dựa vào công thức tính chu kì con lắc đơn suy ra công thức tính g
+ Công thức tính chu kì T
1
con lắc lúc có chiếu dài l
1
= l m
+ Công thức tính chu kì T
2
con lắc có chiều dài l
2
=l
1
-20
Lập tỉ số : T
1
/T
2
từ đó tìm được T
2
+ Kết luận : chu kì giảm bao nhiêu ?
Cho học sinh thực hiện trên bảng và trong tập, trình bày lời giải rõ ràng, rèn luyện luyện,tính
toán ra đáp số. Giáo viên quan sát bài làm của học sinh ghi nhận những sai lầm thiếu sót trong quá

/T
o
= ? .
+ Giáo viên nhắc lại công thức tính gia tốc trọng trường dựa vào định luật vạn vật hấp dẫn đã
học ở lớp 10 tính tỉ số go/gh .Thay vào ta được công thức tính chu kì ở độ cao h ( T
h
= ?)
+ Tính độ biến thiên chu kì : T = T
h
-T
o
= ?
+ Lập luận : cứ To chậm là DT
Vậy 86400s chậm bao nhiêu?
Học sinh theo từng bước hướng dẫn trên để giải bài tập, thay số và tính toán ra kết quả là
2,7giây
+ Giáo viên gọi một số học sinh đem tập lên chấm, nhận xét chỗ còn sai sót

2.Phần củng cố:
Giáo viên cho học sinh nắm lại lý luận chung của các bài___ tập
+ Xoay quanh công thức tính chu kì con lắc đơn T= 2p Ö l/g
+ Chu kì con lắc tỉ lệ thuận với l và tỉ lệ nghịch với g
+ Khi chiều đài tăng thì chu kì tăng và ngược lại
+ Nếu nhiệt độ tăng thì chiều đài tăng nên chu kì tăng theo nhiệt độ .Học sinh về làm thêm
bài tập 4 phần ôn tập chương 3 tài liệu bài tập Vật lý 12
+ Khi đưa con lắc lên cao, gia tốc g giảm nên chu kì tăng, đồng hồ chạy chậm.

IV.Kết quả việc thực hiện chuyên đề
Trong những năm qua mặc dầu gặp nhiều khó khăn vì trình độ học sinh có phần sa sút, tôi
được phân công nhiều lớp yếu, qua thực hiện chuyên đề với nhiều cố gắng của thầy và trò chất