Một số biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ DTTS 5 tuổi lớp lá 4 trường Mn Cư Pang

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
I.

Đặt vấn đề.

Công tác giáo dục là một chủ trương lớn, quan trọng của ngành giáo dục nói
chung và bậc học mầm non nói riêng, là một ngành học cần thiết, một tác nhân quan
trọng tác động và hình thành nhân cách con người, hình thành ngơn ngữ Tiếng Việt.
Người Việt Nam ta rất tự hào vì có vốn Tiếng Việt giàu và đẹp. Tiếng Việt giàu
đẹp vì nó là sự kết tinh của lịch sử đã bao đời nay cùa cha ơng ta. Đó là lịch sử lao
động sản xuất và chiến đấu để tồn tại và phát triển, để bảo vệ và dựng xây đất nước.
Tiếng Việt giàu đẹp bởi nó là tiếng nói của dân tộc Việt Nam. Từ xưa cho đến nay
Tiếng Việt vẫn rất quan trọng đối với mọi người dân Việt Nam nói chung và trẻ em
lứa tuổi mầm non dân tộc thiểu số nói riêng. Trong thực tế, trẻ vùng sâu, vùng xa
vùng dân tộc thiểu số đa số trẻ giao tiếp chủ yếu bằng tiếng mẹ đẻ, trẻ đồng bào dân
tộc thiểu số biết rất ít hoặc thậm chí không biết Tiếng Việt. Nhiệm vụ giáo dục Mầm
non là nền móng đầu tiên của hệ thống giáo dục “ Mẫu giáo tốt mở đầu cho một nền
giáo dục tốt”, với trách nhiệm và nhiệm vụ vô cùng quan trong đó mỗi giáo viên phải
cố gắng nổ lực hết mình làm sao để các cháu Mầm non sau khi học xong chương trình
mầm non trẻ sẽ tự tin, mạnh dạn trong giao tiếp cũng như có một tâm thế tốt để chuẩn
bị bước vào lớp một.
Qua thực tiễn lớp lá 4 năm học 2017 - 2018 trường Mầm non Cư Pang đơn vị
mà tôi công tác nằm trong vùng đặc biệt khó khăn, học sinh là người dân tộc thiểu số
chiếm hơn 95%. Để trẻ 5-6 tuổi vùng đồng bào dân tộc thiểu số được thuận lợi trong
việc giao tiếp và tham gia vào các hoạt động ở trường lớp nói chung và hoạt động tăng
cường Tiếng việt mọi lúc mọi nơi nói riêng, cơ giáo cần khắc phục mọi khó khăn giúp
trẻ tiếp thu được kiến thức mới, đồng thời tạo hứng thú cho trẻ đến trường mạnh dạn,
tự tin và tích cực hoạt động, nâng cao chất lượng giao tiếp với cô và bạn bè . Qua mỗi
lần lên lớp tiếp xúc, tôi nhận thấy trẻ tiếp xúc với nhau hồn tồn bằng tiếng mẹ đẻ,

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lí luận của vấn đề
Thực hiện quyết định số 1008/QĐ-TTG về việc phê duyệt đề án “Tăng cường
Tiếng Việt cho trẻ mầm non, học sinh tiểu học vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 20162020, định hướng 2025 với mục tiêu: Tập trung tăng cường Tiếng Việt cho trẻ em
mầm non, học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số, bảo đảm các em có kỹ năng cơ
bản trong việc sử dụng Tiếng Việt để hoàn thành chương trình giáo dục mầm non và
chương trình giáo dục tiểu học; tạo tiền đề để học tập, lĩnh hội tri thức của các cấp học
tiếp theo; góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững các dân tộc
thiểu số, đóng góp vào sự tiến bộ, phát triển của đất nước.
Thực hiện chương trình hướng dẫn thực hành áp dụng quan điểm lấy trẻ làm
trung tâm trong trường mầm non xuất bản tháng 3 năm 2017 của Nhà xuất bản giáo
2
Người thực hiện: Đỗ Ngọc Hiếu.

Đơn vị: Trường Mầm non Cư Pang


Một số biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ DTTS 5 tuổi lớp lá 4 trường Mn Cư Pang

dục Việt Nam: Quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được thể hiện trong tất cả
các yếu tố của quá trình giáo dục. Từ xác định mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo
dục cho đến hoạt động cụ thể của người giáo viên như lập kế hoạch, xây dựng môi
trường giáo dục,…mọi hoạt động phải hướng tới từng trẻ cũng như từng nhóm trẻ nhỏ
và nhóm trẻ lớn để tạo cơ hội cho trẻ được học tập trong điều kiện cụ thể nhằm hỗ trợ
trẻ phát triển tở tất cả các lĩnh vực. Vì vậy tơi xây dựng các giải pháp, biện pháp bám
sát vào các chỉ số trong từng tiêu chí để đạt hiệu quả cao. Như tiêu chí 7: Kế hoạch
giáo dục tuần/ chủ đề nhánh thể hiện được các mục tiêu phù hợp với sự phát triển của
trẻ. Tiêu chí 7: chuẩn bị, tổ chức sử dụng mơi trường giáo dục đạt hiệu quả nhất. Tiêu
chí 8: Hoạt động hỗ trợ trẻ dân tộc thiểu số.
Thực hiện công văn số 56/ KH- BGDĐT về việc triển khai chuyên đề “Xây

cho trẻ gặp phải những trở ngại khi tiếp thu ngôn ngữ Tiếng Việt. Do đó xuất phát từ
lịng u nghề mến trẻ là một giáo viên mầm non từ những hạn chế trên mà tơi gặp
phải trong q trình chăm sóc và giáo dục trẻ tơi ln suy nghĩ xem mình phải làm gì
và làm như thế nào để nâng cao chất lượng phát triển Tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu
số ở lớp lá 4 của mình.
II. Thực trạng vấn đề:
Lớp lá 4 trường Mầm non Cư pang nằm trên địa bàn buôn Hma thuộc xã
EaBông, là xã nằm trong khu vực đặc biệt khó khăn, trường cịn có các điểm lẻ nằm ở
địa bàn buôn Knul, thôn 10-3. Hơn 95% trẻ là người dân tộc thiểu số, hơn 40% trẻ
thuộc hộ nghèo. Riêng lớp lá 4 tôi chủ nhiệm 100% trẻ là người dân tộc thiểu số, đa số
trẻ mới ra lớp, chưa học qua chương trình lớp chồi. Một số cháu chưa nói rõ Tiếng
Việt, trẻ giao tiếp chủ yếu sử dụng tiếng mẹ đẻ, ngôn ngữ giao tiếp Tiếng Việt còn hạn
chế.
Phụ huynh chưa thấy được tầm quan trọng của việc trẻ đến trường đúng độ tuổi,
chưa có kiến thức và kĩ năng về chăm sóc giáo dục trẻ đặc biệt là về mặt phát triển
ngôn ngữ cho trẻ ở nhà không giao tiếp với trẻ bằng Tiếng Việt mà giao tiếp bằng
ngôn ngữ mẹ đẻ. Đời sống kinh tế, điều kiện sống và môi trường sinh hoạt của các
cháu hết sức khó khăn, bố mẹ thường xuyên đi làm nương rẫy ở xa bỏ mặc con cái ở
nhà hoặc dẫn đi theo.
Vào cuối năm học 2017 - 2018, tôi đã kiểm tra, khảo sát, thống kê trẻ ở lớp lá 4
với tổng số là 20 trẻ đồng bào dân tộc thiểu số, kết quả như sau:
Nội dung

Số trẻ đạt

Tỉ lệ (%)

Trẻ chưa đạt

Tỉ lệ (%)


70

4
Người thực hiện: Đỗ Ngọc Hiếu.

Đơn vị: Trường Mầm non Cư Pang


Một số biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ DTTS 5 tuổi lớp lá 4 trường Mn Cư Pang

Trẻ nói câu có nghĩa

5/20

25

15/20

75

- Thuận lợi :
Lớp ln được sự quan tâm của Nhà trường, hội cha mẹ học sinh về tinh thần cũng
như vật chất.
Cơ sở vật chất có sân chơi sạch sẽ, an tồn, phịng học rộng rãi, thoáng mát, đồ
dùng đồ chơi cho trẻ học tập và vui chơi tương đối đầy đủ, đồ dùng , đồ chơi tự tạo từ
những nguyên vật liệu mở: Như lốp xe, vỏ chai, thùng sơn, tre, nứa… sinh động, hấp
dẫn, lơi cuốn trẻ tham gia tích cực các hoạt động trong ngày.
Tổ chuyên môn luôn tạo mọi điều kiện cho giáo viên tham dự các buổi chuyên
đề do cụm chuyên môn tổ chức, thường xuyên tổ chức các tiết dạy mẫu tại trường để

III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:
* Giải pháp 1. Tuyên truyền trẻ đi học chuyên cần, vận động cha mẹ trẻ hỗ trợ
nguyên liệu để làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo.
+ Tuyên truyền trẻ đi học chuyên cần:
- Môi trường tiếp xúc của trẻ mầm non chủ yếu là gia đình và tiếp theo mới đến
nhà trường. Chính vì vậy việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường trong q trình
chăm sóc và giáo dục trẻ là một vấn đề quan trọng. Để tuyên truyền với phụ huynh đạt
hiệu quả tốt, tôi đã tiến hành các bước như sau:
Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm giới thiệu các loại sách phù hợp với trẻ 5 - 6
tuổi tới phụ huynh để phụ huynh có thể dễ dàng tìm mua. Giờ đón trẻ và trả trẻ trao đổi
một số tồn tại của trẻ: cách phát âm, kỹ năng giao tiếp… để phụ huynh nắm được. Từ
đó phụ huynh kết hợp với giáo viên để hướng dẫn, giúp đỡ trẻ.
Tuyên truyền với phụ huynh khi ở nhà thì thường xun trao đổi thơng tin và
giao tiếp với trẻ bằng Tiếng Việt. Và giải thích cho trẻ từ này tiếng ê đê là nói như thế
này nhưng Tiếng Việt là nói một cách khác. Như vậy trẻ sẽ học Tiếng Việt qua từng
ngày. Trẻ sẽ tiếp thu nhanh nếu phụ huynh có thể phiên âm những từ mà trẻ hỏi ra
Tiếng Việt cho trẻ đọc.
Tôi thường xuyên, trao đổi với phụ huynh về kết quả học tập và tình hình học
tập, các hoạt động của trẻ trên lớp để về nhà phụ huynh cho trẻ ôn luyện thêm bằng
cách hỏi trẻ như: Hôm nay trên lớp cơ cho con học từ gì? Con đọc như thế nào? Chơi
trị chơi gì?.. và cho con em mình kể lại những hoạt động trẻ làm trên lớp, và ôn luyện
lại bài cũ.
Ví dụ: Khi cho trẻ làm quen với từ mới “ Góc địa phương” ở lớp, thì tơi trao đổi
với phụ huynh là hôm nay trên lớp bé được học các từ chỉ đồ dùng ở góc địa phương
như cồng chiêng, cái rổ, cái đó.... và gợi ý cho phụ huynh cho trẻ về nhà đọc lại cho cả
nhà nghe.
Trên lớp có một bảng tuyên truyền treo ở nơi dễ thấy nhất thường thường là cửa
ra vào lớp. Bảng tuyên truyền ghi đầy đủ nội dung học trong tuần, theo dõi sức khỏe
từng giai đoạn. Ở góc tuyên truyền phụ huynh theo dõi các hoạt động trên lớp để có
thể ơn luyện thêm cho trẻ ở nhà .

chuẩn bị môi trường cho trẻ hoạt động.
+ Nghiên cứu các tài liệu và quan sát về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ 5-6 tuổi:
Để giáo dục trẻ được tốt thì bản thân giáo viên phải hiểu được đặc điểm tâm
sinh lý của trẻ để biết được khả năng của trẻ, trẻ cần gì và muốn gì. Vì vậy trong quá
trình đi phổ cập, được trực tiếp trao đổi phụ huynh, là cơ hội để giáo viên tìm hiểu về
mơi trường sống, tính cách của trẻ. Trẻ nhút nhát, rụt rè, phát âm sai, phát âm hay bị
7
Người thực hiện: Đỗ Ngọc Hiếu.

Đơn vị: Trường Mầm non Cư Pang


Một số biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ DTTS 5 tuổi lớp lá 4 trường Mn Cư Pang

mất dấu, nói câu khơng có nghĩa, ngại giao tiếp với cô giáo khi cô giáo hỏi chỉ cười,
không hiểu Tiếng Việt, vốn từ cịn hạn chế.
- Áp dụng tiêu chí 10: Giáo viên có kĩ năng phối hợp với gia đình và cộng đồng
trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ dân tộc thiểu số và trẻ có hồn cảnh khó khăn. Chỉ
số 21: Phối hợp với gia đình trẻ dân tộc thiểu số. Tơi tiến hành tìm hiểu về hồn cảnh
gia đình nơi trẻ đang sống những thuận lợi khó khăn của từng trẻ để tìm ra biện pháp
chăm sóc và giáo dục trẻ một cách tốt nhất. Ngay từ đầu năm học được nhà trường
phân công chủ nhiệm lớp mầm 3, học sinh đa số con em đân tộc thiểu số nằm trong
bn đặc biệt khó khăn trình độ nhận thức về việc cho con đi học còn hạn chế. Nên tơi
dành thời gian ngồi giờ lên lớp đến nhà từng trẻ để nắm được cuộc sống của trẻ ở gia
đình như thế nào? Trao đổi, nói chuyện với phụ huynh về tình hình học tập trên lớp và
hỏi phụ huynh về những sở thích, tính cách của trẻ để có biện pháp phù hợp trong thời
gian tới. Quan sát về hồn cảnh gia đình trẻ, mơi trường xung quanh trẻ để có kế
hoạch, biệp pháp chăm sóc, giáo dục trẻ.
Ví dụ: Tiếp xúc với trẻ, khi trẻ thiếu tự tin khi giáo tiếp với cô, nhút nhát không
chơi cùng các bạn.Tơi đến gần trẻ tìm hiểu trẻ xem ngun nhân vì sao? trẻ có đau ốm

dung giáo dục theo chương trình Giáo dục mầm non và thực hiện các nội dung giáo
dục gần gũi, phù hợp với trẻ, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Căn cứ
vào Chỉ số 3: Thực hiện các nội dung giáo dục theo Chương trình giáo dục mầm non,
tơi chủ động xây dựng kế hoạch tuần và đưa ra đề tài phù hợp và đúng với chương
trình giáo dục mầm non, dựa vào hướng xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm,
cô giáo là người gợi mở sao cho phù hợp hiệu quả, phát huy được tính tích cực, chủ
động, sáng tạo của trẻ. Và đánh giá trẻ hằng ngày và cuối chủ đề.
Ví dụ : Áp dụng tiêu chí 2 với chỉ số 3. Tơi lập mạng chủ đề cả năm gồm 9 chủ
đề, ở mỗi chủ đề phân ra các chủ đề nhánh. Thường một chủ đề có 2 đến 3 chủ đề
nhánh, đối với chủ đề ghép tôi thực hiện 5 chủ đề nhánh như chủ đề “Thế giới thực
vật- tết và mùa xuân”. Chủ đề “Trường mầm non” với 3 chủ đề nhánh “Trường mầm
non của bé” “Lớp bé yêu thương” “Những hoạt động thú vị”. Tuần đầu của chủ đề tôi
chọn những từ tăng cường Tiếng Việt vào thứ hai, thứ ba, thứ tư, thứ năm những từ :
Lớp lá 4, chào cô con vào lớp, xích đu... và tăng cường mọi lúc mọi nơi. Vì mới bước
vào năm học nên tơi chọn những từ Tiếng Việt ngắn gọn, dễ hiểu. Thứ sáu cho trẻ ơn
các từ trong học tuần dưới hình thức trị chơi.Cứ như vậy dựa vào các tiêu chí lấy trẻ
làm trung tâm đến tuần hai, tuần ba rồi tới chủ đề Bản thân và đến hết năm tôi và xây
dựng môi trường Tiếng Việt cho trẻ .
Để xây dựng kế hoạch tôi tiến hành cùng trẻ xây dựng môi trường Tiếng Việt
trong và ngoài lớp học theo hướng xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
căn cứ vào tiêu chí xây dựng mơi trường tăng cường Tiếng Việt cho trẻ em người dân tộc
thiểu số để xây dựng mơi trường trong lớp và ngồi lớp học:
9
Người thực hiện: Đỗ Ngọc Hiếu.

Đơn vị: Trường Mầm non Cư Pang


Một số biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ DTTS 5 tuổi lớp lá 4 trường Mn Cư Pang


Người thực hiện: Đỗ Ngọc Hiếu.

Đơn vị: Trường Mầm non Cư Pang


Một số biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ DTTS 5 tuổi lớp lá 4 trường Mn Cư Pang

- Môn Khám phá khoa học là một trong những môn học giúp trẻ phát triển nhận thức
và ngơn ngữ tích cực nhất, vì vậy cần phát huy hết tác dụng của mơn học này để dạy
trẻ, thơng qua đó giáo viên có thể kết hợp lồng ghép tác phẩm văn học để hỗ trợ có
hiệu quả cho hoạt động chủ đích. Tơi sẽ lồng ghép Tiếng Việt trong lúc giờ lên lớp
thơng qua những chủ đề mà mình đã lên kế hoạch.
Ví dụ: Chủ đề Gia đình của bé.
Đề tài: Những người thân trong gia đình bé.
- Khi cho trẻ quan sát tranh gia đình cơ sẽ đặt câu hỏi : “ Con gọi bố mẹ như thế
nào” Thì trẻ trả lời “ma, mí” (Tiếng Việt có nghĩa là bố mẹ) .Trước tình huống đó tơi
nói với các cháu: “Cơ và các con cùng thi xem ai nói giỏi nhé cơ sẽ nói tiếng của các
con và các con nói tiếng của cơ các con có đồng ý khơng?” và tiết học của chúng tôi
đã trở thành một “Cuộc thi tài” trẻ nào cũng muốn mình là người chiến thắng, và tình
huống trên đã được thay đổi các cháu đã cố gắng nói bằng Tiếng Việt mỗi khi cơ đưa
tranh ra.
- Một hạn chế mà trẻ người đồng bào thường mắc phải, đó là nói thiếu dấu.
Với hình thức “Thi tài” hay “Đố vui có thưởng”… giữa cơ và trẻ thì trẻ đã có thể nghe
và hiểu được câu hỏi của cơ.
- Ví dụ : Chương trình “Đố vui có thưởng” cô bốc thăm và đọc câu hỏi: Người
sinh ra mẹ các con gọi là gì? Trẻ nào biết thì lắc xắc xô và được quyền trả lời: Thưa cô
là bà ngoại....
+ Cung cấp vốn Tiếng Việt cho trẻ qua hoạt động làm quen với toán .
- Như ta đã biết, mơn làm quen với tốn là mơn học cần suy tư lôgic cao. Để lồng
ghép Tiếng Việt cho bộ môn này, tôi luôn chuẩn bị đầy đủ đồ dùng dạy học phù hợp

giờ học bằng một giọng nói lúc trầm lúc bổng để gây sự chú ý, khơi gợi tính tị mị của
trẻ, đã tạo được tâm thế cho trẻ trước khi vào học tôi tiến hành đi vào giờ học chính
bằng ngơn ngữ giới thiệu hấp dẫn từ ngữ thật gần, thật dễ hiểu đối với trẻ, tôi đọc thơ
hay kể chuyện với giọng thật truyền cảm, phối hợp các động tác minh học phù hợp, để
lôi cuốn trẻ chăm chú lắng nghe, để lĩnh hội từng câu, từng lời của cô, tiếp đến tôi
giảng nội dung câu chuyện, bài thơ một cách ngắn gọn để giúp trẻ dễ hiểu, tôi tiến
hành cho trẻ đọc thơ theo tôi từng câu, tôi luôn đổi cách cho trẻ đọc thơ theo tổ, nhóm,
lớp , cá nhân, hay bạn nam và bạn nữ thi đua nhằm tạo khí thế cho trẻ trong học thơ,
cịn đối với chuyện thì tơi kể nhiều lần và đàm thoại theo trình tự nội dung câu
chuyện, và thể hiện giọng điệu, tính cách của từng nhân vật trong chuyện một cách
phù hợp nhằm giúp trẻ khắc sâu hơn nội dung cũng như tính cách của các nhân vật
trong chuyện, sau đó tơi tiến hành mời cháu khá lên kể lại chuyện cho cả lớp nghe, tơi
khơng qn khuyến khích trẻ bằng một món q hay thưởng bằng một phiếu bé
ngoan, cịn trẻ nào chưa trả lời được tôi cho trẻ nhắc lại nhiều lần. Chính nhờ như vậy
lớp tơi ngày càng ham thích học thơ, kể chuyện, nhiều cháu thuộc thơ, kể lại câu
12
Người thực hiện: Đỗ Ngọc Hiếu.

Đơn vị: Trường Mầm non Cư Pang


Một số biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ DTTS 5 tuổi lớp lá 4 trường Mn Cư Pang

chuyện một cách hoàn chỉnh, như vậy việc cung cấp vốn Tiếng Việt cho trẻ dân tộc
thiểu số của tôi gặt hái được nhiều thành công hơn so với trước, tôi vô cùng phấn khởi
và tiếp tục áp dụng một số biện pháp khác để ngày nâng cao hiệu quả hơn.
Ví dụ : Làm quen văn học. Đề tài : Thơ : Ảnh Bác.
Trong quá trình trẻ tham gia hoạt động làm quen tác phẩm văn học cô chú ý
đến khả năng phát âm của trẻ để có sự điều chỉnh và sữa sai kịp thời, tích cực phát huy
tính sáng tạo của trẻ trong khi dạy trẻ đọc thơ, kể truyện. Cô nêu câu hỏi đơn giản,

giáo viên phải chuẩn về phát âm tiếng Việt, nếu giáo viên phát âm khơng chuẩn thì sẽ
làm các em phát âm sai.
- Trong lớp tơi cũng có một số cháu nói được tiếng phổ thông nhưng không nhớ
mặt chữ cái hay từ ngữ của tiếng Việt, các cháu thể hiện theo bản năng bắt
chước…chính vì vậy mà việc dạy trẻ làm quen với chữ cái sẽ giúp trẻ nhận biết được
chính xác cấu tạo của các chữ cái cũng như cách phát âm, để từ đó trẻ có thể nghe,
cảm nhận, phát âm và tìm được chữ cái tương ứng trong từ…
Ví dụ: Chủ đề Gia đình của bé.
Đề tài:Làm quen chữ cái u, ư.
Trong giờ làm quen chữ cái U, Ư. Tôi tổ chức dạy theo giáo án điện tử và đồ dùng
bắt mắt nhằm thu hút trẻ. Để chuẩn bị cho tiết dạy tôi chuẩn bị tranh người thân trong
gia đình, dưới tranh có từ “ Gia đình u thương”, cho trẻ lên bấm chọn chưc xái đã
học và còn chữ u, ư cô sẽ giới thiệu cho các bạn hơm nay, cho trẻ nhắc lại chữ u, ư
theo hình thức lớp, tổ, nhóm, cá nhân…khi luyện tập cá nhân và cả lớp tôi dùng đồ
chơi tự tạo thông qua trị chơi “ Vịng quay kì diệu” và “ Xúc sắc”, hình thức chơi trẻ
sẽ quay vịng quay trúng chữ cái nào trẻ phải đọc to và cả lớp sẽ tìm chữ trẻ đã quay,
tương tự với trị chơi Xúc sắc cũng vậy. Tơi cịn cho trẻ nhận biết và phát âm chữ cái
qua nhiều trò chơi khác như " Nối chữ cái với từ có chứa chữ cái đó". " Đưa chữ cái
theo yêu cầu của cô" gắn trên đồ dùng, đồ chơi, " Xếp chữ cái bằng hột hạt". " Xếp
các nét cơ bản tạo thành chữ cái"...
+ Cung cấp vốn tiếng việt qua giờ hoạt động góc.
- Sau giờ hoạt động chung trẻ được tham gia hoạt động góc. Tất cả các góc chơi
trong lớp tơi đều cho những ký hiệu riêng, khi trẻ chơi trẻ nhận biết đó là góc gì…
- Giờ hoạt động góc tơi chuẩn bị sẵn các thẻ đeo cho trẻ (Vd: Trẻ chơi ở góc
xây dựng thì đeo thẻ có hình chiếc bay của thợ xây, góc nghệ thuật thì thẻ có hình
chiếc đàn…) nhằm lơi cuốn trẻ vào hoạt động hứng thú hơn, trẻ tham gia chơi một
cách tự nhiên và sáng tạo, các cháu chơi với nhau, trò chuyện với nhau bằng tiếng mẹ

14
Người thực hiện: Đỗ Ngọc Hiếu.

Trong Chương trình Giáo dục mầm non, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc
thiểu số hoạt động tăng cường Tiếng Việt được thực hiện mọi lúc mọi nơi dưới nhiều
hình thức phát triển ngơn ngữ qua trị chuyện, đàm thoại, kể chuyện, đọc cho trẻ nghe,
cho trẻ làm quen với chữ cái và thông qua các môn học khác, hoặc ở mọi lúc mọi nơi
có ưu thế nhiều hơn trong việc giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non.
15
Người thực hiện: Đỗ Ngọc Hiếu.

Đơn vị: Trường Mầm non Cư Pang


Một số biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ DTTS 5 tuổi lớp lá 4 trường Mn Cư Pang

Như chúng ta đã biết trẻ dân tộc thiểu số vốn từ tiếng Việt rất hạn chế. Khả
năng nhận thức và tiếp thu chậm, vì vậy trong quá trình cho trẻ làm quen với Tiếng
Việt ta cần phải có sự kiên nhẫn, nhẹ nhàng, tạo cho trẻ tâm thế thoải mái trong mọi
hoạt động. Vậy nên tôi áp dụng trong giờ đón trẻ.
Ví dụ : Giờ đón trẻ cơ ln vui vẻ, tạo sự gần gũi, yêu thương trẻ, một cô đón
trẻ cịn một cơ sẽ cho trẻ về các góc chơi có gắn từ Tiếng Việt như góc phân vai có
chữ G gắn ở cái ghế, hình bác sỹ có chữ Y. Cơ đón trẻ sẽ hỏi trẻ những câu ngắn gọn,
gần gũi : Con chào cô vào lớp nào. Con chào mẹ chưa….
+ Cung cấp vốn tiếng Việt cho trẻ qua hoạt động đầu giờ:
Trong giờ hoạt động ngoài trời tôi thường tổ chức cho các cháu đi dạo trong sân
trường, khi thì tơi cho trẻ tưởng tưởng mình đang được đi du lịch, hay như đang được
đi tham quan … trẻ rất vui và rất thích. Mỗi ngày khi đi dạo trong sân trường tôi
thường đặt câu hỏi theo chủ đề đang thực hiện để trẻ trả lời.
Ví dụ : Chủ đề Trường mầm non.
Tôi tổ chức cho trẻ tham quan “Khu vui chơi của bé”, tôi sử dụng những câu
hỏi như : Hôm nay các con thấy thời tiết thế nào? Đây là những đồ dùng gì? Các con
cảm nhận như thế nào khi đên trên cát, đá, cỏ..?.Khi trời nắng các con phải làm gì?.

chơi hấp dẫn cho trẻ, nhằm lơi cuốn trẻ vào hoạt động “Tăng cường Tiếng Việt” hứng
thú hơn, trẻ tham gia chơi một cách tự nhiên và sáng tạo, các cháu chơi với nhau để
phát âm chuẩn Tiếng Việt.
Giờ trả trẻ cũng như giờ chơi tự do tôi tạo mọi tình huống cho trẻ tiếp xúc với
Tiếng Việt.
Mọi hoạt động trong ngày của trẻ đều được lồng ghép tăng cường Tiếng Việt
mọi lúc mọi nơi, trẻ dân tộc thiểu số đều được thể hiện bằng ngôn ngữ Tiếng Việt sẽ
giúp vốn từ trẻ càng được mở rộng và phong phú hơn, trẻ dần hịa nhập mình vào
ngơn ngữ Tiếng Việt.
Qua việc áp dụng một số biện pháp trên tôi thấy chất lượng Tiếng Việt của trẻ
trong lớp tăng lên khá rõ, các cháu rất thích đến trường, cháu đã mạnh dạn hơn khi
giao tiếp, thích trị chuyện cùng người lớn và đặc biệt rất thích tham gia vào hoạt động
nói chung và hoạt động tăng cường Tiếng Việt nói riêng.
Sự quan tâm của cơ giáo đối với học trị và kết hợp chặt chẽ nhà trường, giáo
viên với phụ huynh từ đó họ nhận thấy tầm quan trọng của tiếng Việt. Đó cũng là
đóng góp một phần khơng nhỏ từ phía gia đình đến sự phát triển ngơn ngữ của trẻ
Qua việc áp dụng một số biện pháp trên tôi thấy chất lượng môn làm quen Văn học
của trẻ trong lớp tăng lên khá rõ, các cháu rất thích học bộ môn này, cháu đã mạnh
dạn hơn khi giao tiếp, thích trị chuyện cùng người lớn và đặc biệt rất thích tham gia
vào hoạt động nói chung và hoạt động làm quen văn học nói riêng.
17
Người thực hiện: Đỗ Ngọc Hiếu.

Đơn vị: Trường Mầm non Cư Pang


Một số biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ DTTS 5 tuổi lớp lá 4 trường Mn Cư Pang

IV. Tính mới của giải pháp
Đây là sáng kiến kinh nghiệm được thực hiện và áp dụng tại lớp lá 4, đã có kết



Một số biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ DTTS 5 tuổi lớp lá 4 trường Mn Cư Pang

chuyện bằng Tiếng Việt giúp trẻ tăng cường vốn Tiếng Việt và cũng sưu tầm nhiều đồ
dùng đồ chơi tự tạo của trẻ nhằm lôi cuốn trẻ.
Giải pháp 4 : Cung cấp vốn tiếng Việt cho trẻ mọi lúc mọi nơi: Tận dụng mơi
trường ngun vật liệu sẵn có ngồi sân trường, trẻ được " tắm" trong môi trường
Tiếng Việt, phối hợp động viên phụ huynh tham gia hội thi xây dựng môi trường
Tiếng Việt cung cấp các vật thải từ nguyên vật liệu có sẵn, lồng ghép Tiếng Việt cho
trẻ trải nghiệm qua các trò chơi tạo điều kiện giúp trẻ nghe và hiểu được lời hướng
dẫn các hoạt động của giáo viên cũng như trong đời sống hằng ngày của trẻ.
V. Hiệu quả SKKN:
Từ những cố gắng nghiên cứu tài liệu, kinh nghiệm của bản thân, sự hợp tác,
giúp đỡ của tập thể giáo viên, sự ủng hộ tích cực của các bậc phụ huynh đã giúp tôi
đạt được một số kết quả trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu
số . Tôi so sánh kết quả năm học 2017 – 2018 và ước lượng kết quả năm học 20182019 như sau:

Trẻ sử dụng câu đầy đủ

Kết quả năm học
Ước lượng kết quả năm
2017 - 2018
học 2018 - 2019
Số
Số trẻ
Tỉ Số trẻ Tỉ
Tỉ lệ
Tỉ lệ Số trẻ
trẻ


đúng về ý nghĩa của

13/20

65

Ghi chú

17/20

85

3/20

15

Tăng 50%

14/20

70

6/20

30

Tăng 45%

16/20

Từ
đó
trẻ
tham
gia
vào
các
hoạt
động
một
cách hứng thú. Tạo cơ hội mở rộng được tầm nhìn và kiến thức cho trẻ bước vào
bậc học tiếp theo đạt kết quả tốt hơn.
19
Người thực hiện: Đỗ Ngọc Hiếu.

Đơn vị: Trường Mầm non Cư Pang


Một số biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ DTTS 5 tuổi lớp lá 4 trường Mn Cư Pang

Phụ huynh đã có cái nhìn mới hơn về việc cho trẻ đi học và giao tiếp với trẻ
bằng Tiếng Việt...Phụ huynh đã tin tưởng gửi gắm con em mình đến trường và đồng
cảm, chia sẻ những khó khăn cùng cơ giáo, cung cấp nguyên vật liệu có sẵn ở nhà để
làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ, dọn vệ sinh và tham gia các hoạt động khác do trường tổ
chức.
Kết quả của đề tài đã cho thấy trẻ tham gia vào các hoạt động ở trường đã góp
phần thực hiện tốt mục tiêu đề ra, đảm bảo phát triển toàn diện cho trẻ mầm non. Góp
phần khơng nhỏ vào việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ dân tộc thiểu số đồng thời giúp
trẻ phát triển toàn diện.Việc cung cấp vốn Tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số đã góp
phần làm cho chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ có những chuyển biến tích cực. Trẻ

Tổ chức các hội thi giữa các trường với nhau tạo điều kiện cho giáo viên trao đổi
học tập kinh nghiệm lẫn nhau.
b. Đối với nhà trường
Đầu tư thêm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ. Tổ chức các hội thi để bé tăng cường vốn
Tiếng việt …tổ chức các ngày hội phù hợp chủ đề để trẻ có cơ hội tham gia trải
nghiệm.
Tăng cường tổ chức các lễ hội của bé trong trường mầm non hoặc phối hợp với
các cấp học tổ chức tại các thôn buôn để tăng cường giao tiếp, phát triển ngôn ngữ cho
trẻ.
Trên đây là một vài kinh nghiệm mà bản thân tôi rút ra từ tình hình thực tế của
trường Mầm non Cư Pang, tôi không chỉ dừng lại ở kết quả mà cịn cố gắng học hỏi
hơn nữa để tìm ra những giải pháp tối ưu nhằm dáp ứng yêu cầu cao hơn trong việc
tăng cường Tiếng Việt cho trẻ dân tộc đồng bào thiểu số.
Tuy nhiên bản kinh nghiệm này còn nhiều hạn chế, kính mong sự góp ý giúp đỡ
của Hội đồng sáng kiến các cấp, của bạn bè đồng nghiệp để tơi có kinh nghiệm tốt hơn
trong cơng tác tăng cường Tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số tại lớp lá 4 nói
chung và trường Mầm non Cư Pang nói riêng.
Tơi xin chân thành cảm ơn!
EaBơng, tháng 3 năm 2019
Người viết

Đỗ Ngọc Hiếu

21
Người thực hiện: Đỗ Ngọc Hiếu.

Đơn vị: Trường Mầm non Cư Pang


Một số biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ DTTS 5 tuổi lớp lá 4 trường Mn Cư Pang


Đơn vị: Trường Mầm non Cư Pang


Một số biện pháp tăng cường Tiếng Việt cho trẻ DTTS 5 tuổi lớp lá 4 trường Mn Cư Pang

MỤC LỤC
Nội dung

Trang

Phần thứ nhất : MỞ ĐẦU

1

I . Đặt vấn đề

1

II. Mục đích nghiên cứu

2

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

2

I. Cơ sở lí luận của vấn đề

2


19

24
Người thực hiện: Đỗ Ngọc Hiếu.

Đơn vị: Trường Mầm non Cư Pang