Bán đảo Ả rập

Liên minh Ả rập vs khối Cộng hòa Ả rập thống nhất ( chương 17 )

Vua Hussein

Hussein xiêu xiêu vì ham viện trợ của Mỹ lắm; nhưng chưa dám dứt khoát vì
tình thế cực khó khăn, theo Mỹ thì có thể trong nước sinh loạn mất.

Tội nghiệp cho cái xứ Jordani. Nó còn điêu đứng gấp mười cái nước Đằng
thời Xuân Thu bên Trung Quốc. Đằng chỉ bị hai nước Tề, Sở ép hai bên.
Jordani bị ép cả bốn mặt: Syrie ở bắc, Iraq ở đông, Ả Rập Saudi ở đông và
nam, Israel ở tây, luôn luôn bị nước này hay nước khác lôi kéo. Lại bị ảnh
hưởng nặng của Anh, muốn thoát ra cũng không được. Anh sẽ cúp viện trợ
(một triệu Anh bảng mỗi tháng). Khổ nhất là chính trong nước có hai phe
chống đối nhau kịch liệt, cho nên có người đã gọi Jordani là một "vương
quốc Schyzophénique". Một bộ óc "schyzophénique" có hai lá óc phản nhau,
một lá vui thì một lá buồn, một lá muốn làm việc thì một lá muốn ngủ... Các
nhà bác học giảng vậy thì hay vậy chứ tôi chưa thấy ai mắc cái bệnh kỳ cục
đó. Để độc giả hiểu rõ cái khổ tâm của vua Hussein xứ Jordani, tôi xin nhắc
qua lại nguyên ủy từ sau Thế chiến thứ nhất.

Thâm hiểm độc ác như thực dân Anh là cùng cực. Chúng ta còn nhớ năm
1915 Lawrence hô hào cha con Hussein (giòng Hachémite) nổi dậy đánh
Thổ, hết chiến tranh, Anh sẽ cho Ả Rập độc lập. Hussein có bốn người con
trai: con cả là Ali, rồi tới Abdallah, Fayçal, người con út vô danh. Fayçal
được Lawrence quý trọng hơn cả, đem quân vào chiếm được Damas (Syrie)
năm 1918[47].

Hết chiến tranh, Anh nuốt lời hứa, chia Syrie cho Pháp, Pháp đuổi Fayçal ra
khỏi Damas. Hussein, Lawrence chửi Anh không biết bao nhiêu. Sau Anh

hai "lá óc" nó khỏi chống đối nhau kia đã. Liên kết với các nước láng giềng
thì không khác gì tự tử. Ai Cập, Syrie, Iraq, Ả Rập Saudi sẽ nuốt Jordani
một cái một. Biên giới cứ thẳng băng mấy trăm cây số chẳng theo địa hình
địa thế gì cả thì làm sao mà chống đỡ? Tháng tháng phải ngửa tay xin tiền
Anh - Anh cúp thì xin Ai Cập hoặc Ả Rập Saudi - tiền đó vừa đủ nuôi quân
đội. Tiết kiệm từng đồng, mà cũng vẫn hụt. Làm gì có cung điện; chỉ có một
biệt thự như một biệt thự trung bình ở Sài gòn. Nhưng có cả chục chiếc xe
hơi Hoa Kỳ kiểu mới nhất của Anh, Mỹ và Saud cho. Xong việc nước rồi thì
lái xe như bay. Ít nhất cũng được cái vui đó.

Giá cứ để mặc cho quốc gia đó sống theo lối trung cổ, đừng ai động gì tới,
dân cày ruộng lấy mà ăn, cất chòi lấy mà ở thì có lẽ cả vua lẫn tôi có thể
sướng đấy. Khốn nỗi ở thời đại văn minh này, không ai cho phép mình sống
theo Lão Tử hay theo Thoreau. Người ta bắt phải sống theo người ta. Thiếu
tiền thì người ta viện trợ cho mà! Chính cái sự viện trợ đó mới là độc địa! Ai
mà viện trợ nhiều cho được? Chỉ cho vừa đủ sống, sống một cách nô lệ, rồi
phải làm cái đê ngăn sự bành trước của Israel, làm cái việc che chở những
mỏ dầu lửa của Anh ở Iraq, làm bức tường ngăn Ai Cập với Syrie, ngăn Ai
Cập với Iraq. Bấy nhiêu nhiệm vụ trút lên vai chàng Hussein mười bảy tuổi
(dĩ nhiên là có một thân vương làm phụ chính). Cho nên Jordani lúc nào
cũng như một thùng thuốc súng. Năm 1962, Hussein viết một cuốn dịch ra
tiếng Pháp nhan đề là Il est dit ficile d'être roi (Làm vua khó thay - nhà
Buchet Chastel - Paris) để kể những gian nan của ông trên mười năm ngồi
trên ngai vàng: cả chục lần đảo chính, có khi một tuần mà hai lần đảo chính,
rồi mấy lần chết hụt.

Đọc cuốn đó tôi có cảm tưởng ông ta không ham cái nghề làm vua, giá được
làm một kỹ sư chế tạo xe hơi cho hãng Renault hoặc hãng Ford và mỗi thứ
bảy lái xe vùn vụt đưa vợ con về ngoại ô Paris hay New York nghỉ cuối tuần
thì ông ta thích hơn. Nhưng ông ta cũng không oán cái nghề làm vua, coi nó

phía đông, mạnh lên, buộc Hussein phải dùng Naboulsi làm Thủ tướng.

Naboulsi là một thương gia giàu có, hồi trẻ học ở Đại học Mỹ tại Beyrouth,
rất có kiến thức lại ái quốc, cho Jordani là một quốc gia sớm muộn gì cũng
bị thôn tính, không đứng nổi một mình, thà cho nó sáp nhập vào Ai Cập còn
hơn là để cho nó bị Israel tiêu diệt. Ý đó rất hợp với ý Aboul Nuwar. Họ bèn
ký một hiệp ước quân sự với Ai Cập và Syrie (tháng 10 năm 1956) rồi yêu
cầu quân đội Anh rút hết đi.

Anh dọa cúp viện trợ. Rồi Israel tấn công Ai Cập. Syrie vội vàng đưa quân
vào biên giới bắc Jordani để "bảo vệ xứ này". Ả Rập Saudi sợ Syrie chiếm
Jordani, cũng từ biên giới phía nam đưa quân vào.

Naboulsi thanh trừng các cơ quan, huyền chức một lúc ba chục đại thần tận
trung với tiên vương Abdallah. Hussein phản ứng lại, đuổi ba vị tổng trưởng.

Tình thế tới đó thì Hussein lại Le Caire để nghe Saud trình bày về chuyến
công du của ông ta ở Mỹ. Anh dọa cúp viện trợ nay Mỹ hứa viện trợ nước
nào theo chính sách Eisenhower, mà viện trợ của Mỹ nhất định dồi dào hơn
của Anh thì làm sao không xiêu lòng cho được. Về Amman, ông mời sứ thần
Mỹ lại để hỏi cho đích xác "chính sách Eisenhower" đó áp dụng vào trường
hợp Jordani được không.

Ở thời đại này, trên trường ngoại giao đổi trắng thay đen là chuyện thường,
sá gì mấy chữ trên một đạo luật. Chẳng cần phải sửa, cứ hiểu rộng ra một
chút là Mỹ có thể can thiệp vào nội bộ Jordani. Ông vua trẻ tuổi đó kỹ lưỡng
quá, không biết rằng trong các hiệp ước luật lệ bất kỳ của quốc gia nào luôn
luôn "ý tại ngôn ngoại", ai muốn hiểu sao thì hiểu không quan trọng gì cả, vì
tiếng nói cuối cùng vẫn dành cho họng đại bác kia mà.



- Cảm ơn. Ta vẫn được an toàn. Quay về đi, và hễ không có lệnh của ta thì
không được hành quân.

Thế là thoát được một cơn nguy.

Một tuần lễ sau, Hussein hay tin quân đội ở Zerka, cách kinh đô vài chục cây
số chia làm hai phe đương thanh toán lẫn nhau: phe trung thành với ông bị
phe tự do của Abou Nuwar tấn công. Nếu phe trung thành với ông bị phe kia
diệt thì ngai vàng của ông sẽ đổ mà tính mạng ông e cũng khó còn. Ông phải
tới nơi để dẹp cái loạn đó. Ông bảo: "Ta không ngăn được quân lính chém
giết nhau thì không xứng đáng chỉ huy họ". Ông nhẩy lên xe jeep, gọi Abou
Nuwar đi theo rồi tự lái vùn vụt tới Zerka. Giữa đường gặp một đoàn xe nhà
binh, ông tránh cho họ qua. Quân lính thấy ông, hoan hô: "Vạn tuế!", rồi
thấy Abou Nuwar. Họ hét lên:

- Tên phản quốc kìa, giết nó đi!

Hussein rất bình tĩnh, che chở cho Abou Nuwar, bảo về Amman trước đi,
ông một mình tới chỗ hai bên bắn nhau. Ông xuống xe, hiên ngang tiến giữa
hai đám quân, dang tay ra la lớn:

- Có kẻ bảo các người rằng ta phản quốc hả? Nếu các ngrười tin rằng ta phản
quốc, thì đây, bắn ta đi. Ta thà chết vì viên đạn của các người còn hơn là bị
các người khinh".

Mọi người chưng hửng, bẽ bàng, lúng túng. Trong lịch sử Ả Rập, chưa có
một ông vua nào can đảm như vậy. Bỗng có tiếng vang lên: "Vạn tuế quốc
vương Hussein! Vạn tuế vị hậu duệ của đấng Tiên Tri[49]!".