Nghiên cứu công nghệ thu hồi máu cá trong nước thải chế biến thuỷ sản tại công ty TNHH
XNK Thuỷ sản An Phát-Tiền Giang
1
NGHIÊN CỨU CÔNG NGHỆ THU HỒI MÁU CÁ TRONG
NƯỚC THẢI CHẾ BIẾN THỦY SẢN TẠI CÔNG TY TNHH
XUẤT NHẬP KHẨU THỦY SẢN AN PHÁT-TIỀN GIANG
Phan Thị Ngọc Ánh
[1]
, Trần Thị Tuyết Anh
[1]

1
Khoa Công nghệ Sinh học và Môi trường, Trường Đại Học Lạc Hồng
Email:
,
Tóm tắt:
Máu cá trong nước thải chế biến thủy sản là một nguồn phế liệu giàu protein, có thể thu
hồi làm thức ăn gia súc, phân bón hữu cơ hoặc bổ sung dinh dưỡng cho môi trường
nuôi cấy vi sinh vật nhưng nếu không thu hồi được thì lại ảnh hưởng rất lớn đến môi
trường.
Tuy nhiên, cho đến nay chưa có nhà máy chế biến thủy sản nào có công nghệ thu hồi
lượng máu cá này. Do vậy, trong nghiên cứu này, bằng phươ
ng pháp sử dụng nhiệt để
kết tụ máu cá và phèn nhôm làm chất trợ lắng, chúng tôi cố gắng xác định các thông số
tối ưu cho quá trình thu hồi máu cá từ nước thải nhà máy chế biến thủy sản.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, quá trình thu hồi cần được tiến hành ở nhiệt độ trên 60
0
C.
Khoảng pH tối ưu là 5.0 – 6.0. Kết tủa máu cá được thu hồi bằng phương pháp lắng lọc
với sự trợ lắng của phèn nhôm ở nồng độ xử lý khoảng 20 mg/l trong thời gian lắng 30
phút. Hiệu suất thu hồi máu cá đạt khoảng 70.08 -74.45 %, hiệu suất xử lý COD và

ngừng sản lượng chế biến thủy sản, các
nhà máy này cũng thải ra một lượng phế
phụ liệu khoảng 50- 60% khối lượng cá
gồm đầu, xương, da và th
ịt vụn đến nay
đã được tận dụng để làm thức ăn cho chăn
nuôi.
Riêng máu cá là một nguồn phế liệu
giàu protein cũng có thể thu hồi làm thức
ăn gia súc, làm phân hữu cơ hoặc bổ sung
Nghiên cứu công nghệ thu hồi máu cá trong nước thải chế biến thuỷ sản tại công ty TNHH
XNK Thuỷ sản An Phát-Tiền Giang
2
dinh dưỡng cho môi trường nuôi cấy vi
sinh vật, nhưng cho đến nay tại các nhà
máy chế biến, máu cá hoàn toàn bị thải bỏ
theo đường nước thải nên làm tăng nồng
độ các chất ô nhiễm trong hệ thống xử lý
nước thải. Chính vì thế, các nhà máy
không những tốn chi phí đầu tư quy trình
xử lý nước thải mà còn lãng phí một lượng
protein không nhỏ từ máu cá.
Vì vậy, việc tách và thu hồi lượng
máu cá này không những có ý nghĩa về
mặt môi tr
ường mà còn có lợi về mặt kinh
tế.
Trong bài báo cáo này, trình bày kết
quả bước đầu về việc nghiên cứu sử dụng
nhiệt trong việc thu hồi máu cá.

- Máy đo COD
- Bơm chân không
- Bộ lọc hút chân không
- Cân phân tích 4 số lẻ
2.3 Phương pháp nghiên cứu
a. Quá trình nghiên cứu

Hình 1: Quá trình thu hồi máu cá trong
nước thải chế biến thủy sản
b. Phương pháp nghiên cứu
9 Phương pháp nhiệt:
Dùng nhiệ
t độ để kết tủa máu cá
trong nước thải chế biến thủy sản, kết hợp
với phèn nhôm làm chất trợ lắng xác định
hiệu suất thu hồi chất khô và hiệu suất xử
lý COD.
9 Phương pháp phân tích:
- Hiệu suất thu hồi máu cá:
100.
o
m
m
H = , %
H: hiệu suất thu hồi chất khô, %.
m: khối lượng chất khô thu được, g
m
o
: khối lượng chất khô ban đầu, g
-

Nước sau
l
ọc
Nghiên cứu công nghệ thu hồi máu cá trong nước thải chế biến thuỷ sản tại công ty TNHH
XNK Thuỷ sản An Phát-Tiền Giang
3
3. KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
3.1 Hàm lượng máu cá có trong
nước thải tại công đoạn cắt tiết- ngâm
rửa cá
Kết quả tỉ lệ thu hồi máu trên nguyên
liệu các tra còn sống như sau:
1 kg cá tươi nguyên liệu có 16,18
gam máu, tương đương với 7.6 gam chất
khô có 6.61 gam protein.
3.2 Đặc trưng của nước thải
Bảng 2:
Các đặc trưng hóa lý ban đầu của
nước thải chứa máu cá

Đặc trưng
hóa lý
Đơn vị Kết quả
pH - 7.1 - 7.4
Tỷ trọng g/ml 1.0036
Chất khô w/w 0.3 - 0.5
Nitơ tổng g/l 0.48
Protein tổng g/l 3
Protein tổng % chất khô, %
w/w

Dầu mỡ, mg/l
*
mg/l 35

Tại công đoạn cắt tiết – ngâm rửa cá
thì chỉ số COD, BOD
5
khá lớn. Lượng
nước thải tại khâu này là 100 m
3
(chiếm ¼
tổng lượng nước thải toàn nhà máy) thì ta
thấy đây là một trong những nguyên nhân
chính làm cho chỉ số COD, BOD
5
trong
nước thải tăng lên.
3.3 Kết quả nghiên cứu
3.3.1 Ảnh hưởng của nhiệt độ

Hình 2
: Hiệu suất thu hồi chất khô tại các
nhiệt độ và thời gian khảo sát

Hình 3:
Hiệu suất xử lý COD tại các nhiệt
độ và thời gian khảo sát
Nhận xét chung:
Hiệu suất thu hồi chất khô trong
nước thải chứa máu cá càng cao thì hiệu

máu cá là thấp nhất nên chúng tập hợp lại,
kết tụ thành các hạt mịn), quá trình lắng
bắt đầu nhưng diễn ra rất chậm.
Như vậy, khoảng pH thích hợp cho
quá trình kết tụ máu cá là 5-6.

3.3.2 Ảnh hưởng của loại chất keo tụ
đến quá trình thu hồi máu cá
0
10
20
30
40
50
60
70
80
20 30 40 50 60 70
Thời gian (phút)
Hiệu suất (%)
PAC
Phèn nhôm
Phèn sắt

Hình 4:
Ảnh hưởng của loại chất keo tụ
đến hiệu suất thu hồi máu cá tại 50
0
C
0

90
20 30 40 50 60 70
Thời gian (phút)
Hiệu suất (%)
PAC
Phèn nhôm
Phèn sắt

Hình 6:
Ảnh hưởng của loại chất keo tụ
đến hiệu suất thu hồi máu cá tại 60
0
C
58
60
62
64
66
68
70
72
74
76
78
80
20 30 40 50 60 70
Thời gian (phút)
Hiệu suất (%)
PAC
Phèn nhôm

XNK Thuỷ sản An Phát-Tiền Giang
5
3.3.2 Ảnh hưởng của nồng độ chất keo
tụ
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
10 20 30 40 50
Nồng độ phèn nhôm (mg/l)
Hiệu suất (%)

Hình 8:
Ảnh hưởng của nồng độ chất keo
tụ đến hiệu suất thu hồi máu cá

67
68
69
70
71
72
73
74

- Ở các mẫu có nồng độ phèn nhôm
càng t
ăng lên thì tốc độ lắng không tăng
lên và trạng thái dung dịch lắng đục dần.
Vì nồng độ phèn nhôm cao làm tăng số
điện tích cùng dấu, đẩy nhau tạo nên một
mạng lưới keo cản trở quá trình lắng.
Kết luận
: chúng tôi sử dụng phèn
nhôm nồng độ 20 mg/l để làm chất trợ lắng
trong quá trình thu hồi tủa máu cá.
3.3.2 Kết quả mô hình thí nghiệm

Hình 10
: Mô hình thu hồi máu cá
1.

Bể chứa
2.

Bộ gia nhiệt bằng năng lượng Mặt
trời
3.

Bể chứa nước sau gia nhiệt
4.

Bể lắng
5.