Chơng IV
Việt Nam từ thế kỉ X đến thế kỉ XV
Bài 28
Xây dựng và phát triển nhà nớc độc lập
thống nhất
(Từ thế kỷ X đến đầu thế kỉ XV)
I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức
Giúp HS hiểu
- Quá trình xây dựng và hoàn chỉnh nhà nớc phong kiến Việt Nam diễn
ra trong một thời gian lâu dài trên một lãnh thổ thống nhất.
- Nhà nớc phong kiến Việt Nam đợc tổ chức theo chế độ quân chủ
Trung ơng tập quyền, có pháp luật, quân đội và có chính sách đối nội, đối
ngoại đầy đủ, tự chủ và độc lập.
- Trên bớc đờng phát triển, mặc dù tính giai cấp ngày càng gia tăng, nhà
nớc phong kiến Việt Nam vẫn giữ đợc mối quan hệ gần gũi với nhân dân.
2. T tởng, tình cảm.
- Bồi dỡng ý thức độc lập dân tộc, bảo vệ sự thống nhất nớc nhà.
- Bồi dỡng niềm tự hào dân tộc.
3. Kỹ năng.
- Rèn luyện kỹ năng phân tích so sánh.
II. Thiết bị, tài liệu dạy - học.
- Bản đồ Việt Nam
- Tranh ảnh Văn Miếu, Nhà nớc
- Một số t liệu về Nhà nớc các triều Lý, Trần, Lê, Sở.
III. Tiến trình tổ chức dạy - học
1. Kiểm tra bài cũ
Tóm tắt diễn biễn qua đó nêu nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của
chiến thắng Bạch Đằng?
2. Mở bài.
- Thế kỷ X đã mở đầu thời đại phong kiến độc lập của dân tộc Việt Nam

Năm 968 sau khi dẹp loạn 12 sứ quân -
Đinh Bộ Lĩnh đã xng đế, đặt tên nớc là Đại
Cồ Việt.
- GV: Vậy em hiểu gì về quốc hiệu Đại Cồ
Việt và tình hình nớc ta thời đó?
- Gọi HS trả lời.
- GV nhận xét và chốt ý: Vào cuối thời
Đinh, nội bộ nớc ta lục đục, vua mới còn nhỏ
(Đinh Toàn 6 tuổi), lợi dụng tình hình đó
quân Tống đem quân xâm lợc nớc ta: Trớc
nguy cơ bị xâm lợc, Thái hậu Dơng Thị đã
đặt quyền lợi dân tộc trên quyền lợi dòng họ,
lấy áo long cổn vắt lên mình Lê Hoàn và
chính mời Thập đạo tớng quân Lê Hoàn lên
làm vua. Để có điều kiện lãnh đạo chống
Tống, nhà Tiền Lê thành lập.
- GV: Em có nhận xét gì về tổ chức nhà nớc
1. Bớc đầu xây dựng nhà nớc.
Thời Ngô - Đinh Tiền Lê.
- Năm 938, chiến thắng Bạch
Đằng giành thắng lợi, đem lại ý
nghĩa to lớn. Sau chiến thắng
này, Ngô Quyền đã quyết định
xng vơng => Đây là sự khác
biệt so với họ Khúc và họ D-
ơng.
- Sau khi nhà Ngô sụp đổ,
loạn 12 sứ quân diễn ra, đất
nớc bị chia cắt. Năm 968 sau
khi dẹp loạn 12 sứ quân -

đại về lịch sử. Đã mở ra một thời kỳ phát triển
mới của dân tộc, thời kỳ phát triển và hoàn
chỉnh của nhà nớc phong kiến Việt Nam.
- Trớc hết GV khái quát để học sinh thấy đ-
ợc sự thay đổi các triều đại, từ Lý sang Trần,
từ Trần sang Hồ để HS thấy đợc thứ tự các
triều đại phong kiến Việt Nam.
- HS nghe - ghi nhớ
GV yêu cầu học sinh đọc SGK để thấy đợc
cách tổ chức bộ máy chính quyền trung ơng
thời Lý - > Trần - > Hồ đợc tổ chức nh thế
nào
- HS theo dõi SGK trả lời câu hỏi:
- GV nghe học sinh trả lời, bổ sung kết luận
kết hợp với sơ đồ đơn giản lên bảng.
- HS theo dõi, vẽ sơ đồ vào vở
- GV giảng tiếp:
+ Vua: Có quyền ngày càng cao
Tiền Lê: là nhà nớc quân chủ
chuyên chế.
+ Quân chủ chuyên chế: là nhà
nớc đứng đầu là vua, vua nắm
mọi quyền hành trong tay.
2. Nhà nớc Đại Việt thời Lý
Trần Hồ.
- Năm 1010 Lý Công Uẩn dời
đô về Thăng Long => Mở ra
một thời kì phát triển mới của
dân tộc, thời kì phát triển và
hoàn chỉnh nhà nớc phong kiến

- HS: Suy nghĩ trả lời
- GV bổ sung, kết luận
Thể chế chung là quân chủ chuyên chế song
chuyên chế còn có mức độ vì dới vua còn có
tể tớng và các quan đại thần.
Đứng đầu các lộ (tỉnh) chỉ có một vài chức
quan, cấp phủ huyện, châu cũng chỉ có một
chức quan to. Bộ máy chính quyền gọn nhẹ,
không cồng kềnh.
- GV yêu cầu cả lớp đọc SGK để thấy đợc
chính sách đối nội, đối ngoại cơ bản của các
triều đại phong kiến.
- HS theo dõi SGK phát biểu những chính
sách đối nội, đối ngoại của nhà nớc.
- GV nhận xét, bổ sung, kết luận
GV cụ thể hoá một số chính sách đối nội của
nhà nớc: Chăm lo đê điều khuyến khích sản
xuất nông nghiệp, gả con gái cho các tù trởng
miền núi.
- Luật pháp: Ban hành bộ luật
Hình th bộ luật thành văn
đầu tiên của nớc ta. Thời Trần
có bộ Hình luật riêng.
- Quân đội: Đợc tổ chức quy
củ.
3. Đoàn kết dân tộc. Chính
sách ngoại giao
- Các triều đại Đinh Tiền Lê,
Lý, Trần đã sớm ý thức đợc yêu
cầu đoàn kết dân tộc để củng cố