Giáo án Ngữ Văn 9
Tuần:14
Tiết :66
Lặng lẽ sa pa
( Trích) _ Nguyễn Thành Long _
Ngày soạn
Ngày dạy
A- Mục tiêucần đạt: Qua tiết học, giúp HS :
1/ Kiến thức.- Cảm nhận đợc vẻ đẹp của nhân vật chính - anh thanh niên - trong công việc
thầm lặng, trong cách sống và những suy nghĩ, tình cảm trong quan hệ với mọi ngời. Cống
hiến quên mình vì Tổ quốc.
- Phát hiện đúng và hiểu đợc nghệ thuật kể chuyện , miêu tả sinh động , hấp dẫn trong
truyện.
2/ Kĩ năng : - Nắm bắt diễn biến truyện và tóm tắt đợc truyện.
- Phân tích đợc nhân vật trong tác phẩm tự sự.
- Cảm nhận đợc một số chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm.
3/ Thái độ: nghiêm túc, tích cực trong học tập.
B Chuẩn bị
GV: giáo án, SGK
HS: Vở soạn.
C/Hoạt động dạy học

hoạt động của GV và HS yêu cầu cần đạt
Hoạt động 1) ổn định tổ chức:
Hoạt động 2) KT bài cũ:
Hoạt động 3) Bài mới :
(- GV giới thiệu bài )
Từ những cuộc gặp gỡ với những con
ngời lặng lẽ, bình thờng đang làm việc miệt
mài cho đất nớc ở Sa Pa - nơi nghỉ mát kì
thú nhng cũng là nơi sống và làm việc của

thiệu cuộc gặp gỡ tình cờ.
Giáo viên Nguyễn Đăng Khanh Trờng THCS Phan Sào Nam
174
Giáo án Ngữ Văn 9
Phần 2 (tiếp đến... "Không có vật gì nh
thế"): Diễn biến cuộc gặp gỡ.
Phần 3 (Còn lại): cuộc chia tay cảm động
giữa anh thanh niên và đoàn khách.
GV: Em có nhận xét gì về cốt truyện và nhân
vật?
4. Cốt truyện và nhân vật
HS thảo luận, trả lời. Cốt truyện: đơn giản với một tình huống
độc đáo: cuộc gặp gỡ tình cờ giữa anh thanh niên
và đoàn khách.
Cuộc gặp gỡ tình cờ, thuận lợi cho việc giới
thiệu nhân vật chính là anh thanh niên, anh thanh
niên đợc hiện ra qua cái nhìn và ấn tợng của các
nhân vật khác.
Tìm hiểu văn bản II.Phân tích
GV: Nhân vật chính xuất hiện nh thế nào
(qua lời kể của ai)? Tác dụng của cách giới
thiệu đó?
Trên đỉnh Yên Sơn 2600m
Ngời cô độc nhất thế gian.
Nghề khí tợng kiêm vật lý địa cầu.
Tình huống gặp gỡ làm quen bất ngờ, thú vị, có
tác dụng gieo vào lòng ngời đọc, các nhân vật ấn
tợng đầu tiên mạnh mẽ, hấp dẫn.
GV: Anh thanh niên đợc miêu tả nh thế nào? Tầm vóc nhỏ bé.
Nét mặt rạng rỡ.

hình dáng vết cháy mà định nắng.
Công việc đòi hỏi sự tỷ mỷ, công phu, chính
xác.
Máy Vin nhìn khoảng cách giữa các răng ca
mà đón gió.
Nhìn gió lay lá hay nhìn trời thấy sao nào
khuất, sao nào sáng có thể tính đợc mây, gió.
Máy nằm dới sâu kia để đo chấn động vỏ
quả đất, lấy con số báo về bằng máy bộ đàm mỗi
ngày.
GV: Thái độ làm việc của anh ra sao?Thông
qua lời kể, tâm sự về công việc, chứng tỏ anh
thanh niên là ngời nh thế nào?
Say sa, dù bất kể thời tiết thế nào cũng
không bỏ một ngày, không quên một buổi.
Làm việc nghiêm túc đúng giờ, tận tâm tận
lực, có ý thức trách nhiệm và kỷ luật cao.
GV: Vì sao anh có thể vợt qua những khó
khăn thử thách ấy?
HS thảo luận.
Anh xác định rõ mục đích công việc mình
làm, tìm thấy niềm vui trong công việc, chủ động
trong cuộc sống.
Anh là ngời lạc quan, say mê công việc, sẵn
sàng cống hiến tuổi trẻ, tài năng và sức lực cho
đất nớc.
GV: Bắt gặp một đề tài quý, ngời họa sĩ
muốn vẽ anh, anh đã thể hiện thái độ nh thế
nào? Thái độ đó thể hiện đức tính nào?
HS căn cứ vào văn bản để trả lời.

sáng, vẫn ánh lên những sắc màu lung linh, lan
tỏa hơi ấm tình ngời và sự sống của những con
ngời lao động nh anh thanh niên. Đó là những vẻ
đẹp thật giản dị nhng cũng thật thiêng liêng với
những khát vọng háo hức của con ngời lao động
mới.
.
.Hoạt động4) Củng cố : GV hỏi:
? Nhân vật anh thanh niên chủ yếu đợc tác giả miêu tả bằng cách nào ?
A. Tự giới thiệu về mình C. Hiện ra qua sự nhìn nhận đánh giá của các n/vật.
B. Đợc tác giả m/tả trực tiếp. D. Đợc giới thiệu qua lời kể của ông hoạ sĩ già.
HS lựa chọn đáp án đúng là : ( C )
Hoạt động5) HD về nhà :
- Nắm chắc những đặc điểm cơ bản của nhân vật anh thanh niên.
- Tập tóm tắt lại VB cho mạch lạc.
Xem lại VB, tìm hiểu về các nhân vật còn lại để giờ sau học .
..................................................................................
Giáo viên Nguyễn Đăng Khanh Trờng THCS Phan Sào Nam
177
Giáo án Ngữ Văn 9
Tuần:14
Tiết :67
Lặng lẽ sa pa
( Trích) _ Nguyễn Thành Long _
Ngày soạn
Ngày dạy
A- Mục tiêu: Qua tiết học, giúp HS :
- Tiếp tục cảm nhận vẻ đẹp của các nhân vật khác trong truyện thể hiện trong công việc,
trong cách sống và những suy nghĩ , tình cảm.
Nắm bắt đợc nghệ thuật kể chuyện , miêu tả sinh động , hấp dẫn

* Bác lái xe:
Là ngời sôi nổi có nhiều năm công tác, có nhiều
kinh nghiệm.
Góp phần làm nổi bật nhân vật chính.
32 năm chạy trên tuyến đờng, hiểu tờng tận Sa
Pa.
Qua lời kể của bác lái xe, cô gái và ngời đọc hồi
hộp đón chờ sự xuất hiện của anh thanh niên.
* Nhân vật ông họa sĩ già:
GV: Từ những chi tiết viết về ông họa sĩ
già, hãy nêu cảm nhận về ông?
HS thảo luận, trả lời.
Là một ngời từng trải cuộc sống và am hiểu
nghệ thuật, lời nói, cử chỉ, thái độ của ông làm cho
nhân vật chính hiện ra rõ nét hơn, đồng thời lại khơi
gợi thêm nhiều khía cạnh ý nghĩa về cuôc sống về
nghệ thuật.
Giáo viên Nguyễn Đăng Khanh Trờng THCS Phan Sào Nam
178
Giáo án Ngữ Văn 9
Ngay phút đầu gặp anh thanh niên, bằng sự từng
trải nghề nghiệp và niềm khát khao của ngời nghệ sĩ
đi tìm đối tợng của nghệ thuật, ông đã xúc động bối
rối vì họa sĩ đã bắt gặp một điều thật ra ông vẫn ao -
ớc đợc biết.
Là ngời từng trải, khát khao nghệ thuật.
Nhạy cảm, thâm trầm sâu sắc.
GV: Em hiểu về sự "nhọc quá" của ông
họa sĩ nh thế nào?
HS thảo luận.

* Ông kỹ s vờn rau.
* Anh cán bộ nghiên cứu sét.
GV: Trong truyện, chi tiết từ chối làm
mẫu vẽ của anh thanh niên gợi cho ngời
đọc suy nghĩ gì?
HS thảo luận, trả lời.
Sự từ chối làm mẫu vẽ của anh thanh niên còn mở
ra trớc mắt ngời đọc cả đội ngũ những ngời tri thức
cống hiến thầm lặng.
Ông kỹ s vờn rau Sa Pa ngày này sang ngày
khác rình xem ong thụ phấn cho su hào nh thế nào để
cứ thế đi thụ phấn cho từng cây su hào cho củ ngọt
hơn, to hơn.
Anh cán bộ nghiên cứu sét "Mời một năm
không một ngày xa cơ quan, không đi đến đâu mà
tìm vợ".
GV: Từ đó em có nhận xét gì về nhóm Họ đang ngày đêm lao động miệt mài, cống hiến
Giáo viên Nguyễn Đăng Khanh Trờng THCS Phan Sào Nam
179
Giáo án Ngữ Văn 9
các nhân vật xuất hiện một cách gián tiếp? thầm lặng, hy sinh cả tuổi trẻ hạnh phúc cá nhân, góp
phần xây dựng đất nớc.
GV: Nhan đề của tác phẩm là "Lặng lẽ Sa
Pa". Theo em, Sa Pa có "lặng lẽ" không?
Đằng sau cái sự lặng lẽ của Sa Pa là sự sôi động
của những con ngời lao động mới đang ngày đêm
miệt mài, âm thầm, lặng lẽ cống hiến, xây dựng Tổ
quốc.
GV: Tại sao tất cả các nhân vật trong văn
bản đều không đợc gọi tên cụ thể?

Hoạt động5) HD về nhà :
- Nắm chắc những đặc điểm cơ bản của nhân vật anh thanh niên.
- Tập tóm tắt lại VB cho mạch lạc.
Xem lại VB, tìm hiểu về các nhân vật còn lại để giờ sau học . ..................................................................................
Giáo viên Nguyễn Đăng Khanh Trờng THCS Phan Sào Nam
180
Giáo án Ngữ Văn 9
Tuần:14
Tiết :68 + 69
Viết bài tập làm văn số 3
_
Ngày soạn
Ngày dạy
A- Mục tiêu:
1/ Kiến thức :Giúp HS:
Biết vận dụng kiến thức đã học vào thực hành viết một bài văn tự sự có sử dụng các yếu tố miêu
tả nội tâm và nghị luận.
2/ Kĩ năng. Rèn kỹ năng làm bài văn tự sự có bố cục hoàn chỉnh diễn đạt rõ ràng mạch
lạc, hấp dẫn.
3/ Thái độ. Tích cực tự giác nghiêm túc trong kiểm tra.
B Chuẩn bị
GV: giáo án, SGK
HS: giấy, bút..
C/ Hoạt động dạy học
Hoạt động 1.
I. Đề bài: Hãy tởng tợng mình gặp lại ngời lính lái xe, trong "Bài thơ về tiểu đội xe không
kính" của Phạm Tiến Duật. Em hãy viết về cuộc gặp gỡ và trò chuyện đó.

méo, cái thì bung hẳn ra khỏi xe, thùng xe không cái nào không trầy xớc.
Có thể nói những phơng tiện của ta lúc đó rất thiếu tốn, thô sơ... Nhng với lòng yêu nớc, chúng
ta vẫn chiến đấu với tinh thần nhiệt tình hăng hái.
Chú còn nhớ với những chiếc xe nh thế bọn chú lái xe cho xe chạy mà không có vật che chắn
nào. Trời! Gió táp vào mặt vào mắt cay sè, bụi thì khỏi phải nói. Bụi Trờng Sơn phun tóc trắng xoá
nh ngời già, mặt lấm lem. Thế mà vẫn phì phèo hút thuốc không cần rửa, vẫn rất vui, nhìn nhau
trông thật ngộ mỗi khi có dịp dừng chân, ai nấy đều cời.
Những ngày ma thì khổ hơn nhiều, ma xối xả ớt áo, những giọt ma lớn rát mặt, có trải qua
chứng kiến chú mới hiểu đợc thế nào là:
Trờng Sơn, đông nắng tây ma
Ai cha đến đó nh cha rõ mình.
Ma thì mặc ma, anh em lái xe vẫn tiếp tục cầm vô lăng lái hàng trăm cây số nữa, gió lùa quần
áo lại khô. Cứ nh vậy mà vợt qua ngày tháng khó khăn.
Không có kính cũng thật là thú vị, bởi cả không gian rộng lớn nh ùa vào buồng lái nào cánh
chim hiếm hoi ở Trờng Sơn, sao trời và con đờng xa dài thẳng tít tắp nh chạy thẳng vàotrái tim ngời
chiến sĩ lái xe tâm hồn ngời chiến sĩ lúc đó thật sự vui 1 niềm vui phơi phới của ngời thanh
niên đánh giặc.
Xẻ dọc Trờng Sơn đi đánh Mỹ
Mà lòng phơi phới dậy tơng lai.
Bọn chú, những ngời chiến sĩ lái xe rất hiểu nhau mỗi khi gặp mặt là tay bắt mặt mừng, bắt tay
qua những ô kính vỡ, tiếp cho nhau sức mạnh hơi ấm tình đồng đội những chiếc xe không kính
của ngời lính đã về đây tụ họp thành "tiểu đội xe không kính".
Các chú nấu cơm bằng bếp Hoàng Cầm giữa trời, dù chỉ có bữa cơm đạm bạc giữa rừng nhng
chứa đựng trong đó là tình cảm đồng chí, đồng đội keo sơn nh tình cảm gia đình. Hành trang nghỉ
ngơi quý giá và dã chiến của ngời lính khi đó là chiếc võng dù mắc tạm bợ nghỉ ngơi qua loa rồi lại
tiếp tục lên đờng với những chiếc "xe không kính".
Tôi ngây thơ hỏi chú:
Vậy thì làm sao ta có thể thắng Mỹ khi mà ta chỉ có những chiếc xe không kính còn chúng
lại có vũ khí hiện đại, tối tân?
Cháu biết không bởi trên những chiếc xe đó có một trái tim: trái tim ngời chiến sĩ, một trái

Hoạt động 4: Củng cố. Giáo viên thu bài đúng giờ.
Hoạt động 5: HDVN Học bài, ôn bài
Giáo viên Nguyễn Đăng Khanh Trờng THCS Phan Sào Nam
183
Giáo án Ngữ Văn 9
Tuần:14
Tiết :70
ngời kể chuyện
trong văn bản tự sự
Ngày soạn
Ngày dạy
A- Mục tiêu
1/ Kiến thức:Giúp HS: Hiểu và nhận diện đợc thế nào là ngời kể chuyện, vai trò và mối quan hệ
giữa ngời kể với ngôi kể trong văn bản tự sự.
2/ Kĩ năng. Rèn luyện kỹ năng nhận diện và tập kết hợp các yếu tố này trong khi đọc cũng nh
trong khi viết văn.
3/ Thái độ. Tích cực tự giác học tập.
B Chuẩn bị
GV: giáo án, SGK
HS: Vở soạn.
C/Hoạt động dạy học
Hoạt động của GV và HS yêu cầu cần đạt
Hoạt động 1) ổn định tổ chức:
Hoạt động 2) KT bài cũ:
? Kể tóm tắt nội dung truyện
ngắn Lặng lẽ Sa Pa . Hãy nêu
những đức tính, phẩm chất đáng quý ở
nhân vật anh thanh niên ?
Hoạt động 3 Bài mới :
(- GV giới thiệu vào bài

Giáo án Ngữ Văn 9
+ Cô kỹ s mặt đỏ ửng...
+ Bỗng ngời họa sĩ già quay lại...
Ngời kể chuyện không xuất hiện trong đoạn văn
khách quan kể lại (ngôi thứ 3).
* Nh vậy nếu ngời kể là một trong ba nhân vật trên
thì phải thay đổi ngôi kể: xng "Tôi" hoặc xng tên 1
trong 3 nhân vật đó, do vậy lời văn dẫn dắt phải thay
đổi theo cho phù hợp với ngôi kể.
Ngời kể chuyện ở đây là vô nhân xng không xuất
hiện trong câu chuyện (có thể hiểu là ngôi thứ 3).
? Câu hỏi c: Những câu:
(1) "Giọng cời nhng đầy tiếc rẻ"...
(2) "Những ngời con gái sắp xa ta,
không biết bao giờ gặp ta nữa, hay nhìn ta
nh vậy..." là nhận xét của ngời nào về ai?
Là lời nhận xét của ngời kể chuyện về anh thanh
niên về suy nghĩ của anh.
* Cũng có khi ngời kể nhận xét khách quan, có khi
nhập vai vào một (ngôi thứ 1).
Câu nhận xét thứ (2) ngời kể chuyện nh nhập vai
vào nhân vật anh thanh niên để nói hộ những suy nghĩ
và tình cảm của anh, tuy nhiên vẫn là câu trần thuật
(câu kể) của ngời kể chuyện. Câu nói đó không đơn
thuần là nói hộ tâm trạng của anh thanh niên mà là
tiếng lòng, tâm trạng của nhiều ngời trong tình huống
đó. Nếu đây chỉ là câu nói của anh thanh niên thì tính
khái quát sẽ bị mất đi (hoặc hạn chế nhiều).
GV yêu cầu HS thảo luận: Ngời kể
chuyện căn cứ vào đâu để có thể nhận xét

Có 3 loại điểm nhìn:
+ Điểm nhìn bên trong: thông qua đôi mắt của 1
nhân vật.
+ Điểm nhìn bên ngoài: quan sát bên ngoài khách
quan..
+ Điểm nhìn thấu suốt: điểm nhìn có mặt ở khắp
nơi, thấy mọi hoạt động, hiểu hết mọi tâm t tình cảm
của các nhân vật đánh giá về họ.
* Không nên đồng nhất ngời kể chuyện với tác giả,
ngay cả khi ngời kể xng "tôi".
Hoạt động 4: Củng cố
GV khắc sâu kiến thức cơ bản toàn bài.
Hoạt động 5 HDVN: Học bài, chuẩn bị bài mới.
..
A- Mục tiêu
Giáo viên Nguyễn Đăng Khanh Trờng THCS Phan Sào Nam
Tuần:15
Tiết :71
Ôn tập phần tiếng Việt_
Ngày soạn
Ngày dạy
186
Giáo án Ngữ Văn 9
1/ Kiến thức:
Giúp HS nắm vững nội dung phần tiếng Việt đã học ở kỳ I l các phơng châm trong hội
thoại. Xng hô trong hội thoại, lời dẫn trực tiếp, lời dẫn gián tiếp
2/ Kĩ năng. Rèn luyện kỹ năng kháI quát một số kiến thức về các phơng châm trong hội thoại. X-
ng hô trong hội thoại, lời dẫn trực tiếp, lời dẫn gián tiếp
3/ Thái độ. Tích cực tự giác học tập.
B Chuẩn bị

4. Phơng châm cách thức Cần nói ngắn gọn rành
mạch.
Tránh cách nói mơ hồ.
5. Phơng châm lịch sự Cần chú ý đến sự tế nhị,
khiêm tốn, tôn trọng ngời
khác (ngời đàm thoại).
HS đọc kỹ yêu cầu bài tập? 2. Bài tập: Kể tên một tình huống trong đó có một hoặc một
số phơng châm hội thoại nào đó không đợc tuân thủ.
Truyện "Chào hỏi" Chào hỏi nh trong truyện là không tuân thủ phơng châm
lịch sự: làm phiền ngời khác.
Truyện "Mất rồi" Nói nh truyện "Mất rồi" không tuân thủ phơng châm cách
thức: nói năng không rõ ràng gãy gọn: ngời nghe hiểu sai, mơ
hồ.
Giáo viên Nguyễn Đăng Khanh Trờng THCS Phan Sào Nam
187
Giáo án Ngữ Văn 9
Hoạt động 2. Xng hô trong hội
thoại
II. Xng hô trong hội thoại
HV: Hãy nêu một số từ ngữ xng
hô trong tiếng Việt và cách dùng
những từ ngữ đó.
1. Các từ ngữ xng hô trong tiếng Việt và cách dùng các từ
ngữ đó.
Có thể dùng phiếu bài tập.
Nhóm các từ
xng hô
Từ ngữ cụ thể Cách dùng
1. Đại từ xng
hô (nhân xng)

thế nào? Cho ví dụ (thảo luận).
a. Xng khiêm: ngời nói tự xng một cách khiêm nhờng.
Hô tôn: gọi ngời đối thoại một cách tôn kính (lu ý: đây
không chỉ là phơng châm xng hô riêng trong tiếng Việt mà
còn là phơng châm xng hô trong ngôn ngữ phơng Đông, nhất
là trong tiếng Hán Nhật Triều Tiên).
b. Những từ ngữ xng hô thể hiện phơng châm trên.
* Từ ngữ xng hô thời trớc:
Bệ hạ: từ dùng để goi vua, ý tôn kính.
Bần tăng: nhà s nghèo (tự xng một cách khiêm tốn).
Bần sĩ: kẻ sĩ nghèo
Đại ca, đệ, muội...
* Xng hô hiện nay:
Quý ông, quý bà, quý cô, quý cậu... (dùng để gọi ngời
đối thoại tỏ ý lịch sự tôn kính).
Gọi bác thay con (thay cho từ chị).
HS thảo luận vấn đề: Vì sao
trong tiếng Việt khi giao tiếp ng-
ời nói phải hết sức chú ý đến việc
lựa chọn từ ngữ xng hô?
3. Bài tập 3
Lựa chọn từ ngữ xng hô khi giao tiếp.
Từ ngữ xng hô đa dạng phong phú.
Lựa chọn căn cứ:
+ Tình huống giao tiếp (thân mật, xã giao)
Giáo viên Nguyễn Đăng Khanh Trờng THCS Phan Sào Nam
188
Giáo án Ngữ Văn 9
+ Quan hệ ngời nói với ngời nghe (thân, sơ, khinh, trọng).
Từ ngữ xng hô đa dạng

ý của ngời khác
thông qua lời.
HS đọc Bài tập 2, phân tích yêu
cầu của bài tập.
Bài tập 2 SGK (191).
Chuyển lời đối thoại trong đoạn
trích thành lời dẫn gián tiếp.
Vua Quang Trung hỏi Nguyễn Thiếp là: quân Thanh kéo
sang, nếu nhà vua mang (quân) binh ra đánh thì khả năng
thắng hay thua?
Gợi ý: lời dẫn trực tiếp (lời đối
thoại) của Quang Trung và
Nguyễn Thiếp. Quang Trung ở
ngôi nào? Chuyển sang ngôi nào?
từ đó có cách dẫn gián tiếp.
Nguyễn Thiếp trả lời rằng bây giờ trong nớc trống không,
lòng ngời tan rã, quân Thanh ở xa tới đây, không biết tình
hình quân ta yếu hay mạnh, nhà vua đi chuyến này, chỉ không
quá mời ngày là quân Thanh sãe bị dẹp tan.
* Những đổi thay về từ ngữ: Tôi (1), nhà vua (3) chúa công
(2), nhà vua (3).
Bây giờ (thời gian hiện tại), bấy giờ (thời gian ấy) đây (đặc
điểm cụ thể), lợc.
Hoạt động 4: Củng cố
GV khắc sâu kiến thức cơ bản toàn bài.
Hoạt động 5 HDVN: Học bài, chuẩn bị bài mới.
Tuần 15
Tiết
Kiểm tra 45 phút Tiếng Việt
Soạn:

2
Số điểm 0.5
0.5
Từ Hán Việt Số câu 1
1
Số điểm 0.5
0.5
Tổng kết từ vựng Số câu 1
1
Số điểm 4
4
Tổng Số câu 3 3 2 8
Số điểm 1 1 8 10
1/ Kiến thức Đề bài : 9B
A- Trắc nghiệm khách quan : (2 điểm)
Câu 1 : (0,25 điểm) Khoanh tròn chỉ chữ cái đứng trớc câu trả lời mà em cho là đúng
Lời dẫn trực tiếp thờng có mấy cách thể hiện?
A- 1 cách B- 3 cách C- 2 cách D- 4 cách
Câu 2. (0,5 điểm) Điền các từ : thuật lại, nhắc lại vào câu sau :
Dẫn trực tiếp, tức là . . . . . . . . . . . . . nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của ng ời hoặc
nhân vật ; lời dẫn trực tiếp đợc đặt trong dấu ngoặc kép.
Dẫn gián tiếp, tức là . . . . . . . . . . . . . . . lời nói hay ý nghĩ của ngời hoặc nhân vật,
có điều chỉnh cho thích hợp ; lời dẫn gián tiếp không đặt trong dấu ngoặc kép.
Câu 3( 0.25 điểm) Bóng hồng nhác thấy nẻo xa
Xuân lan thu cúc mặn mà cả hai
Từ Bóng hồng trong câu thơ trên đợc sử dụng với nghĩa chuyển theo phơng
thức ẩn dụ hay hoán dụ ?
A. ẩn dụ B. Hoán dụ
Câu 4 : (0,25 điểm) Câu thơ có từ ngọn đợc dùng với nghĩa chuyển là :
A- Lá bàng đang đỏ ngọn cây. (Tố Hữu)

Dẫn gián tiếp, tức là . . . . . . . . . . . . . . . lời nói hay ý nghĩ của ngời hoặc nhân vật,
có điều chỉnh cho thích hợp ; lời dẫn gián tiếp không đặt trong dấu ngoặc kép.
Câu 3. (0,25 điểm) Ta đi trọn kiếp con ngời
Vẫn không đi hết mấy lời mẹ ru
Từ đi đợc dùng theo nghĩa nào?
A. Nghĩa gốc B. Nghĩa chuyển
Câu 4 : (0,25 điểm) Câu thơ có từ ngọn đợc dùng với nghĩa gốc là :
A- Lá bàng đang đỏ ngọn cây. (Tố Hữu)
B- Giờ cháu đã đi xa. Có ngọn khói trăm tàu (Bằng Việt)
C- Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng. (Bằng Việt)
D- Nghe ngọn gió phơng này thổi sang phơng ấy. (Chính Hữu).
Câu 5) (0,5điểm) Một bạn học sinh nói với thầy giáo nh sau :
- Tha thầy ! Tuần này, lớp em có nhiều yếu điểm lắm ạ.
a) Bạn học sinh đó dùng từ "yếu điểm" ở trờng hợp này đúng hay sai ?
A. Đúng B. Sai
b) Giải thích nghĩa của từ "yếu điểm" :
................................................................................................................................
Câu 6. (0,25 điểm) Hỏi tên rằng : Mã Giám Sinh
Hỏi quê rằng : huyện Lâm Thanh cũng gần
Lời nói của Mã Giám Sinh đã không tuân thủ phơng châm hội thoại nào?
A. Phơng châm về lợng
Giáo viên Nguyễn Đăng Khanh Trờng THCS Phan Sào Nam
191
Giáo án Ngữ Văn 9
B. Phơng châm lịch sự
C. Phơng châm về chất
D. Phơng châm cách thức.
II/ Tự luận
Câu1 / Chép lại 6 câu cuối đoạn trích cảnh ngày xuân trong truyện Kiều của
Nguyễn Du và phân tích giá trị của các từ láy trong đoạn?

Tiết 73
Chiếc lợc ngà
Nguyễn Quang Sáng
Soạn
Dạy
A. Mục tiêu bài học
Giúp HS:
1/ Kiến thức- Nhân vật , sự kiện , cốt truyện trong một đoạn truyện Chiếc lợc ngà.
-Cảm nhận đợc tình cha con sâu nặng trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh.
Giáo viên Nguyễn Đăng Khanh Trờng THCS Phan Sào Nam
192
Giáo án Ngữ Văn 9
- Nắm đợc nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật, đặc biệt là nhân vật bé Thu. Nghệ thuật
xây dựng tình huống truyện bất ngờ mà tự nhiên của tác giả.
2/ Kĩ năng- Rèn luyện kĩ năng đọc hiểu văn bản truyện hiện đại sáng tác trong thời
kì kháng chiến chống Mĩ.
- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phơng thức biểu đạttrong tác phẩm
tự sự để cảm nhận một văn bản truyện hiện đại.
3/ Thái độ. Tích cực tự giác học tập.
B Chuẩn bị
GV: giáo án, SGK
HS: Vở soạn.
C/Hoạt động dạy học
Giáo viên Nguyễn Đăng Khanh Trờng THCS Phan Sào Nam
193
Giáo án Ngữ Văn 9
Hoạt động của gv và hs Yêu cầu cần đạt
Hoạt động 1.ổn định tổ chức
Hoạt động 2/ Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động 3/ Bài mới.

thăm con. Bé Thu không nhận ra cha vì sẹo trên
mặt làm ba em không còn giống với ngời trong
bức ảnh chụp mà em đã biết. Em đã đối xử với
cha nh ngời xa lạ. Đến lúc Thu nhận ra cha, tình
cha con thức dậy mãnh liệt trong em thì cũng là
lúc ông Sáu phải ra đi. ở khu căn cứ, ngời cha dồn
hết tình cảm yêu quý, nhớ thơng đứa con vào việc
làm chiếc lợc bằng ngà voi để tặng cô con gái bé
bỏng. Trong một trận càn, ông hi sinh. Trớc lúc
nhắm mắt ông còn kịp trao cây lợc cho ngời bạn.
. Tình huống truyện
+ Cuộc gặp gỡ giữa hai cha con sau tám năm xa
Giáo viên Nguyễn Đăng Khanh Trờng THCS Phan Sào Nam
194
Giáo án Ngữ Văn 9
A. Mục tiêu bài học
Giúp HS:
1/ Kiến thức-
- Tiếp tục Cảm nhận đợc tình cha con sâu nặng trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh.
- Nắm đợc nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật, đặc biệt là nhân vật bé Thu. Nghệ thuật
xây dựng tình huống truyện bất ngờ mà tự nhiên của tác giả.
2/ Kĩ năng- Rèn luyện kĩ năng đọc hiểu văn bản truyện hiện đại sáng tác trong thời
kì kháng chiến chống Mĩ.
- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phơng thức biểu đạttrong tác phẩm
tự sự để cảm nhận một văn bản truyện hiện đại.
3/ Thái độ. Tích cực tự giác học tập.
B Chuẩn bị
GV: giáo án, SGK
HS: Vở soạn.
C/Hoạt động dạy học

- Trong giờ phút chia tay với cha, tình yêu và
nỗi mong nhớ ngời cha xa cách bị dồn nén bấy
lâu nay bùng ra thật mạnh mẽ, cảm động.
* Tính cách: Mạnh mẽ dứt khoát, rạch ròi, cứng
cỏi đến mức tởng nh ơng ngạnh nhng vẫn là đứa
trẻ con hồn nhiên ngây thơ.
HS đọc phần 2
GV: Tình cảm của ông Sáu
dành cho con đợc thể hiện qua
chi tiết, sự việc nào?
HS nêu ý kiến.
2. Tình cảm cha con sâu nặng
* ở chiến trờng: Bác chỉ đa con đến.
* Về nhà: Tình cha con nôn nao, không chờ
xuồng cập bến, nhảy lên.
- Bớc vội, bớc dài, kêu to: Thu con!
Tình yêu con vô bờ bến
* Khi ra đi, ân hận về việc đánh con.
- Làm chiếc lợc ngà cho con (ca từng chiếc răng
lợc...Trên sống lợc khắc dòng chữ..
- Ông hi sinh khi cha kịp trao vào tay đứa con
gái chiếc lợc ngà.
GV: Em suy nghĩ gì về hình ảnh
chiếc lợc ngà?
HS phát biểu ý kiến, nhận xét.
+ Chiếc lợc ngà: Thành vật quý giá, thiêng liêng
với ông Sáu, nó làm dịu nỗi ân hận chứa đựng tình
cảm yêu mến nhớ thơng của ngời cha với đứa con
xa cách.
+ Gợi cho ngời đọc nghĩ và thấm thía những đau

Biểu hịên hối hả, cuống quít, xen lẫn cả sự hối
hận
- Trong giờ phút chia tay với cha, tình yêu và
nỗi mong nhớ ngời cha xa cách bị dồn nén bấy
lâu nay bùng ra thật mạnh mẽ, cảm động.
* Tính cách: Mạnh mẽ dứt khoát, rạch ròi, cứng
cỏi đến mức tởng nh ơng ngạnh nhng vẫn là đứa
trẻ con hồn nhiên ngây thơ.
HS đọc phần 2
GV: Tình cảm của ông Sáu
dành cho con đợc thể hiện qua
chi tiết, sự việc nào?
HS nêu ý kiến.
2. Tình cảm cha con sâu nặng
* ở chiến trờng: Bác chỉ đa con đến.
* Về nhà: Tình cha con nôn nao, không chờ
xuồng cập bến, nhảy lên.
- Bớc vội, bớc dài, kêu to: Thu con!
Tình yêu con vô bờ bến
* Khi ra đi, ân hận về việc đánh con.
- Làm chiếc lợc ngà cho con (ca từng chiếc răng
lợc...Trên sống lợc khắc dòng chữ..
- Ông hi sinh khi cha kịp trao vào tay đứa con
gái chiếc lợc ngà.
Giáo viên Nguyễn Đăng Khanh Trờng THCS Phan Sào Nam
197
Giáo án Ngữ Văn 9
Hoạt động của GV và HS yêu cầu cần đạt
Hoạt động 1) ổn định tổ chức:
Hoạt động 2

HS đọc phần 2
GV: Tình cảm của ông Sáu
dành cho con đợc thể hiện qua
chi tiết, sự việc nào?
HS nêu ý kiến.
2. Tình cảm cha con sâu nặng
* ở chiến trờng: Bác chỉ đa con đến.
* Về nhà: Tình cha con nôn nao, không chờ
xuồng cập bến, nhảy lên.
- Bớc vội, bớc dài, kêu to: Thu con!
Tình yêu con vô bờ bến
* Khi ra đi, ân hận về việc đánh con.
- Làm chiếc lợc ngà cho con (ca từng chiếc răng
lợc...Trên sống lợc khắc dòng chữ..
- Ông hi sinh khi cha kịp trao vào tay đứa con
gái chiếc lợc ngà.
Tổng kết
GV yêu cầu HS nêu những nét
khái quát về nội dung và nghệ
thuật của tác phẩm.
.
III. Tổng kết
a) Nghệ thuật
- Cốt truyện chặt chẽ, yếu tố bất ngờ, hợp lí
- Lựa chọn nhân vật kể thích hợp: là bạn ông
Sáu vừa chứng kiến khách quan vừa bày tỏ sự
đồng cảm chia sẻ với các nhân vật. Qua ý nghĩa,
cảm xúc của nhân vật kể chuyện thì các chi tiết,
nhân vật trong truyện bộc lộ rõ hơn ý nghĩa, t t-
Giáo viên Nguyễn Đăng Khanh Trờng THCS Phan Sào Nam