øng dông c«ng nghÖ th«ng tin trong d¹y häc
I. Lý do chän ®Ò tµi:
Bước vào thế kỷ XXI, thế kỷ phát triển khoa học, công nghệ cao, thế kỷ của nền
kinh tế tri thức, với sự phát triển vũ bão về khoa học, công nghệ và thông tin, nghề dạy
học và ứng dụng CNTT vào các hoạt động cũng phải phát triển để tiếp cận khoa học
hiện đại (như các phương tiện nghe, nhìn, truyền thông, kỹ thuật vi tính) và tận dụng
những thành tựu trong công nghệ dạy và học.
Sự nghiệp CNH, HĐH nước ta, đang đặt ra yêu cầu cho ngành Giáo dục phải đổi
mới phương pháp dạy học (PPDH) và ứng dụng CNTT vào các hoạt động trong trường
học nhằm mục tiêu đào tạo con người lao động mới góp phần giải quyết hai vấn đề quan
trọng là phát triển nguồn nhân lực và chiếm lĩnh những công nghệ cao.
Phương châm đa dạng hoá các hình thức tổ chức dạy học và hiện đại hoá nội dung,
phương pháp, phương tiện dạy học, để đưa học sinh vào cuộc, tạo cơ hội để học sinh
suy nghĩ hành động, nhằm phát huy tính tích cực, năng động, sáng tạo của học sinh
trong học tập và mọi hoạt động khác.
Trong những năm qua Trường THPT Lê Lợi cũng đã có nhiều giáo viên ứng dụng
công nghệ thông tin trong dạy- học nhưng việc sử dụng CNTT hổ trợ trong tiết giảng
chưa thường xuyên. Vì sao lại như vậy? Tất cả các giáo viên đều cho rằng soạn một
giáo án điện tử mất nhiều thời gian, vậy thì làm thế nào để có thể soạn giáo án mất ít
thời gian lại có hiệu quả trong giờ học.
II. NỘI DUNG:
A. ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN:
1. Tầm quan trọng công nghệ thông tin trong dạy học:
Thực tế đã chứng minh được rằng, trong tất cả mọi lĩnh vực khác có ứng dụng công
nghệ thông tin hiệu quả của công việc tăng lên rõ rệt. Còn trong lĩnh vực nghiên cứu,
học tập, dạy học để tạo ra những con người làm chủ những công nghệ cao đó thì sao?
Với tốc độ phát triển đến chóng mặt của công nghệ và kỹ thuật cao, lượng kiến thực
của nhân loại thì vô hạn, mà thời gian của con người thì có hạn, bởi vậy với việc ứng
dụng tốt công nghệ thông tin sẽ giúp con người nhanh chóng bổ sung thêm kiến thức và
giải quyết được vấn đề của chính bản thân.
Với công nghệ thông tin giúp cho người dạy có thể nâng cao kiến thức trong giảng
học của giáo viên.
B. QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN:
1. Yêu cầu cần thiết để làm giáo án điện tử:
Mặc dù giáo án điện tử chưa được các trường học đón nhận, chưa thực sự phổ biến
nhưng bước đầu nó đã tạo ra không khí học tập và làm việc khác hẳn so với cách học và
giảng dạy truyền thống. Phải chăng việc giảng dạy bằng giáo án điện tử sẽ giúp người
thầy đỡ vất vả bởi vì chỉ cần "Click" chuột?. Thực ra, muốn "Click" chuột để tiết dạy
NguyÔn ThÞ Tè Ch©u – Trêng THPT Lª Lîi
Trang 2
øng dông c«ng nghÖ th«ng tin trong d¹y häc
thực sự có hiệu quả thì người giảng dạy cũng phải chịu bỏ công tìm hiểu, làm quen với
cách giảng dạy mới này. Cụ thể, người thầy cần phải:
- Có một ít kiến thức về sử dụng máy tính.
- Biết sử dụng phần mềm trình diễn PowerPoint.
- Biết cách truy cập Internet.
- Có khả năng sử dụng một phần mềm chỉnh sửa ảnh, làm các ảnh động, cắt các file
âm thanh...(Gimp, Camtasia, Camstudio,…)
- Biết một số phần mềm hổ trợ cho mô phỏng các bài dạy tùy vào môn học (Violet,
Crocodile, Sketpad, Cabri3D, …)
- Biết cách sử dụng Projector.
Ngoài kiến thức căn bản về vi tính, sử dụng thành thạo phần mềm Power point, giáo
viên cần phải có niềm đam mê thật sự với với công việc thiết kế đòi hỏi sự sáng tạo, sự
nhạy bén, tính thẩm mỹ để "săn tìm" tư liệu từ nhiều nguồn.
Thoạt nghe thì có vẻ phức tạp nhưng thực sự muốn ứng dụng công nghệ thông tin
vào giảng dạy có bắt buộc phải thực hiện hết những yêu cầu trên? Câu trả lời là không,
tuỳ thuộc vào tính chất của mỗi môn học mà các yêu cầu khác nhau được đặt ra cho các
giáo viên. Tuy nhiên nếu đáp ứng được các yêu cầu trên thì tuyệt vời.
Tại sao tôi lại đặt ra các yêu cầu trên? chúng ta thử tưởng tượng xem nếu một người
không có khái niệm gì về công nghệ thông tin liệu họ có bật máy tính lên và chọn được
cho mình một chương trình làm việc? liệu họ có biết được tài liệu của mình nằm ở đâu
muốn của chúng ta. Vậy chúng ta phải làm nào? Điều này đòi hỏi giáo viên cần biết một
ít kỹ thuật để xử lý màu sắc, cắt xén ảnh, các đoạn phim, đoạn nhạc một cách hợp lý.
Hoặc trong giờ học ngoại ngữ, giáo viên có thể lấy các hình ảnh minh hoạ và cho
các em nghe các bài đọc của người dân bản xứ. Có thể như thế bài giảng sẽ sinh động
hẳn, các em lại nhớ được các từ vựng và phát âm chuẩn hơn. Có thể đây là thao tác
tương đối phức tạp nhưng nó mang lại tính hiệu quả cao trong công tác giảng dạy.
Ngoài ra, giáo viên có thể sử dụng phần mềm Violet để soạn bài giảng điện tử với
giao diện đơn giản, có cấu trúc sẳn và sử dụng tiếng việt. Hay giáo viên có thể sử dụng
phần mềm này để soạn các câu hỏi trắc nghiệm, các câu hỏi ghép đôi, trò chơi ô chữ để
củng cố bài học.
Bài giảng sau khi thiết kế sẽ được trình chiếu lên màn hình thông qua máy chiếu.
Nghĩa là dù muốn hay không giáo viên buộc phải biết cách sử dụng nó. Đây là một
trong những yêu cầu bắt buộc đối với giáo viên, chỉ cần một vài thao tác lắp máy chiếu
với CPU của máy tính và điều chỉnh độ lớn, độ nét trên màn hình giáo viên chắc hẳn sẽ
có một bài giảng chất lượng, học trò sẽ có không khí học tập sảng khoái hơn.
NguyÔn ThÞ Tè Ch©u – Trêng THPT Lª Lîi
Trang 4
øng dông c«ng nghÖ th«ng tin trong d¹y häc
Điều cuối cùng tôi muốn nói đến là nhờ giáo án điện tử mà các giáo viên đã tạo ra
một không khí khác hẳn so với giờ dạy truyền thống học sinh buộc phải tập trung nghe
giảng và tư duy nhiều hơn trong giờ học.
2. Quy trình và nguyên tắc khi thực hiện giáo án điện tử:
Hiện tại, một số giáo viên đã áp dụng giáo án điện tử trong các giờ dạy. Nhưng vấn
đề là chúng ta có nghĩ đến việc áp dụng như thế đã đúng chưa, đã hiệu quả chưa? Nếu
chưa thì áp dụng như thế nào là đúng quy trình, làm thế nào để giáo viên đỡ vất vả trong
những lần dạy tiếp theo? Điều tôi muốn nói ở đây là quy trình để chuẩn bị cho một giáo
án điện tử. Cụ thể, giáo viên cần có:
- Slide bài giảng.
- Chương trình phân bổ thời gian học trong mỗi học kỳ.
- Tài liệu hướng dẫn làm bài tập.