Phần 1: đặt vấn đề
Vấn đề dạy và học để có hiệu quả là vấn đề được quan tâm từ xưa đến
nay , đặc biệt trong tình hình xã hội hiện nay Việt Nam đã ra nhập WTO đòi hỏi
người học phải có tri thức thực sự để đáp ứng được yêu cầu xã hội .
Theo sự chỉ đạo của Bộ giáo dục - đào tạo, toàn ngành giáo dục đang đổi
mới phương pháp dạy học ở tất cả các bậc học theo hướng phát huy tính tích cực
của người học, tập trung vào hoạt động học của học sinh., tiếp tục thực hiện cuộc
vận động “ Hai không ” với 4 nội dung . Cá nhân tôi nhận thấy vấn đề đổi mới
phương pháp dạy học đang là vấn đề cấp thiết, trọng tâm để hoàn thành mục tiêu
giáo dục.
Vậy dạy thế nào , học thế nào để học sinh nắm được kiến thức và vận dụng
được vào cuộc sống vấn đề này được bàn nhiều ,cải tiến nhiều . Phương pháp
phát huy tính tích cực của học sinh là phương pháp thực hiện đúng nguyên lý
giáo dục phương pháp mà thầy chủ đạo , trò chủ động . trò là chủ thể nhận thức
đã được các nhà sư phạm áp dụng ở bộ môn sinh học ở bậc THCS và đặc biệt sau
một vòng thay sách giáo khoa mới vẫn chưa vận dụng được phương pháp này .
Giáo viên vẫn còn ngại sử dụng phương tiện dạy học , chưa cải tiến cách soạn bài
, cách giảng bài . Do vậy học sinh nhận thức kiến thức bộ môn bị động , không
vận dụng được thực tế , chỉ học thuộc lòng , gặp các hiện tượng tương tự học sinh
không giải quyết được …
Trước tình hình đó để giảng theo phương pháp mới đầu tiên là soạn bài .
Vởy soạn thế nào , dạy thế nào để phát huy được tính tích cực của học sinh là vấn
đề rất cần thiết đối với bộ môn sinh học bậc THCS .
Chính vì lý do trên tôi đã chọn sáng kiến phát huy tính tích cực của học
sinh trong giảng dạy môn sinh học 6 .
1
Phần II: giảI quyết vấn đề
1.Cơ sở lý luận
-Dựa trên định hướng đổi mới phương pháp dạy học của NQTW II khoá
XIII đã khẳng định :
“Phải đổi mới phương pháp giáo dục đào tạo , khắc phục lối truyền thụ một chiều
1.2. Phương pháp.
Trực quan - Đàm thoại.
1.3. Chuẩn bị.
- Giáo viên: Củ khoai tây, củ rong, củ gừng, củ su hào, cây xương rồng,
tranh vẽ các thân biến dạng.
- Học sinh: Mẫu vật sống: Củ khoai tây, củ rong, củ gừng, củ su hào, cây
xương rồng.
1.4. Các bước lên lớp.
A. Tổ chức: 6B: 30/30
B. Kiểm tra bài cũ.
Câu 1. Nêu sự vận chuyển nước và muối khoáng hoà tan trong thân?
Câu 2. Nêu sự vận chuyển chất hữu cơ trong thân?
C. Bài mới.
Phương pháp Nội dung
- Giáo viên: Cho học sinh quan sát cây xương rồng.
? Hãy mô tả hình dạng đặc điểm cấu tạo ngoài của
cây xương rồng?
- Một học sinh trả lời, học sinh khác nhận xét.
- Giáo viên: Hướng dẫn học sinh bẻ một mảnh thân
xương rồng và quan sát và rút ra nhận xét.
? Nhựa xương rồng có màu gì?
? Xương rồng sống ở đâu? Tại sao lại sống được
1.Thân dự trữ nước.
- Khi bẻ cành xương rồng thì
thấy nước và nhựa chảy ra
nhiều gọi là mủ.
- Như vậy xương rồng thuộc
3
ở đó?
- Giáo viên: Nêu MQH giữa cơ thể sống và
nách, chồi ngọn, có lá nên
cũng là thân nhưng vì nằm
trong đất và dự trữ nên gọi là
thân rễ.
- Củ khoai tây là thân củ do
các đầu cành dưới đất phình
to ra chứa chất dự trữ.
D.Củng cố:
1. Thân rễ và thân củ giống thân thật ở những điểm nào?
2. Em thương gặp những cây nào có thân mọng nước? Chúng sống ở
đâu?
4
E. Hướng dẫn về nhà.
Học bài và sưu tầm một số thân biến dạng.
Giờ sau chuẩn bị 5 loại lá: Mít, Bưởi, Dứa, Cau, Tre.
2. Bài soạn theo hướng lấy học sinh làm trung tâm.
2.1. Mục tiêu.
- Học sinh cần quan sát xác định được đặc điểm và chức năng của một số
loại thân biến dạng, có khái niệm thân biến dạng. Giải thích một số biện pháp
trong trồng trọt thu hoạch rau củ, đảm bảo tăng năng suất và phẩm chất.
- Phát triển kỹ năng quan sát, phân tích và sử dụng trực quan.
- Hình thành ý thức bảo vệ và chăm sóc cây trồng.
2.2. Phương pháp.
Trực quan, nêu vấn đề, hoạt động nhóm…
2.3. Chuẩn bị.
Giáo viên: Củ su hào, củ gừng, củ khoai tây mọc mầm, bảng phụ…
Học sinh: Củ su hào, củ gừng, củ khoai tây mọc mầm.
2.4. Các bước lên lớp.
A. Tổ chức: 6A:33/33
B. Kiểm tra.
- Cho học sinh quan sát mẫu vật, thảo luận
theo các câu hỏi:
?1 Thân xương rồng chứa nhiều nước có
tác dụng gì?
?2 Sống trong điều kiện nào lá biến đổi
thành gai?
?3 Cây xương rồng thường sống ở đâu?
?4 Kể tên một số cây mọng nước?
- Cho học sinh lần lượt trình bày.
- Cho học sinh nghiên cứu SGK để rút ra
kết luận chung.
- Quan sát mẫu vật và tranh vẽ để
chia củ thành các nhóm theo yêu
cầu của giáo viên và nêu ra
đặc điểm:
+ Giống: Đều có chồi, có lá, đó là
thân phình to để chứa chất dự trữ.
+ Khác: Dạng rễ: củ gừng, củ rong
mọc dưới mặt đất gọi là thân rễ.
Dạng tròn to: củ su hào,
khoai tây gọi là thân củ.
- Đại diện các nhóm trình bày,
nhóm khác bổ sung.
- Đọc thông tin SGK, thảo luận
nhóm để trả lời 4 câu hỏi đại diện
nhóm trình bày kết quả, thảo luận
trước lớp từng câu hỏi.
- Quan sát và dùng que nhọn chọc
vào thân để quan sát hiện tượng,
thảo luận để trả lời các câu hỏi của