ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
-----------------------------------
NGUYỄN XUÂN HƢƠNG XÂY DỰNG DỆ THỐNG THÔNG TIN QUẢN LÝ
THIẾT BỊ ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN Chuyên ngành: Khoa học máy tính
Mã số: 60.48.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. LÊ VĂN PHÙNG
1.3.2.1. Phân tích hiện trạng: ................................................................................... 15
1.3.2.2. Phân tích khả thi và lập hồ sơ nhiệm vụ: .................................................... 15
1.3.2.3. Xây dựng mô hình hệ thống chức năng: ..................................................... 16
1.3.3.. Thiết kế: ............................................................................................................ 17
1.3.4. Giai đoạn thực hiện ............................................................................................ 17
1.3.5. Chuyển giao hệ thống ........................................................................................ 18
1.3.6. Bảo trì ................................................................................................................ 18
1.4. Mô hình không gian phát triển một hệ thống ............................................................ 18
1.4.1. Mức quan niệm .................................................................................................. 19
1.4.2. Mức tổ chức ....................................................................................................... 20
1.4.3. Mức logic ........................................................................................................... 20
1.4.4. Mức vật lý (tác nghiệp) ...................................................................................... 20
1.5. Phƣơng pháp luận phát triển hệ thống ...................................................................... 21
1.6. Phân tích hệ thống ..................................................................................................... 22
1.6.1. Biểu đồ phân cấp chức năng nghiệp vụ BFD (Business Function Diagram) .... 23
1.6.1.1. Xây dựng BFD theo phân cấp chức năng: ................................................. 24
1.6.1.2 Xây dựng BFD theo dạng công ty: ............................................................. 25
1.6.2. Biểu đồ quan hệ thực thể (ERD) ........................................................................ 26
1.6.2.1. Thực thể ...................................................................................................... 26
1.6.2.2. Thuộc tính ................................................................................................... 26
1.6.2.3. Mối quan hệ ................................................................................................ 27
1.6.2.4. Chuẩn hóa dữ liệu ....................................................................................... 29
1.6.3. Biểu đồ luồng dữ liệu (DFD-Data Flow Diagram ) ........................................... 30
1.6.3.1. Những hỗ trợ của DFD .............................................................................. 30
1.6.3.2. Các thành phần của một DFD: .................................................................... 31
1.6.3.3. Các chú ý khi xây dựng một DFD .............................................................. 33
1.7. Thiết kế hệ thống ...................................................................................................... 34
1.7.1. Hƣớng tiếp cận thiết kế hệ thống theo hƣớng mô hình...................................... 34
Đề tài: Xây dựng HTTT quản l thiết bị Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 2

QUẢN LÝ THIẾT BỊ ĐH THÁI NGUYÊN ....................................................................... 49
2.1. Tổng quan về Đại học Thái Nguyên ......................................................................... 49
2.2. Quy trình quản lý Thiết bị trong Đại học Thái Nguyên ............................................ 51
2.2.1. Phân loại tài sản thiết bị trong ĐHTN ............................................................... 51
2.2.1.1. Tài sản cố định hữu hình: ........................................................................... 51
2.2.1.2. Tài sản cố định vô hình ............................................................................... 52
2.2.2. Nguồn gốc hình thành tài sản ............................................................................ 53
2.2.3. Sơ đồ tổ chức quản lý tài sản thiết bị trong ĐHTN ........................................... 53
2.2.4. Yêu cầu về quản lý (QTTB) .............................................................................. 54
2.2.5. Yêu cầu về kế toán (Kế toán tài sản) ................................................................. 54
2.3. Mô hình trao đổi thông tin quản lý thiết bị trong Đại học Thái Nguyên .................. 55
2.3.1. Các văn bản, quy trình quản lý tài sản, thiết bị đƣợc áp dụng trong đại học Thái
Nguyên ......................................................................................................................... 55
2.3.2. Mô hình phân hệ ................................................................................................ 55
2.3.3. Mô tả đối tƣợng ................................................................................................. 55
2.3.4. Mô tả chức năng nghiệp vụ ................................................................................ 56
2.3.4.1. Tổ chức thực hiện việc đầu tƣ mua sắm tài sản. (QTTB) ........................... 56
Đề tài: Xây dựng HTTT quản l thiết bị Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 3
2.3.4.2. Quản lý, đăng ký, lập thẻ tài sản. (Kế toán tài sản) .................................... 56
2.3.4.3. Bán, chuyển nhƣợng tài sản. (QTTB và Kế toán tài sản) ........................... 57
2.3.4.4. Dịch chuyển, thu hồi tài sản. (QTTB và Kế toán tài sản) ........................... 57
2.3.4.5. Khấu hao tài sản cố định. (Kế toán tài sản) ................................................ 57
2.3.4.6. Thanh lý tài sản. (QTTB và Kế toán tài sản) .............................................. 58
2.3.4.7. Hạch toán, báo cáo tài sản. (Kế toán tài sản) .............................................. 58
2.3.5. Mô tả thông báo ................................................................................................. 59
2.4. Danh sách các hồ sơ dữ liệu sử dụng ........................................................................ 60
2.4.1. Các đơn vị thành viên ........................................................................................ 60
2.4.1.1. Quản trị thiết bị ........................................................................................... 60
2.4.1.2. Kế toán tài sản ............................................................................................. 63

................................................................................................................................. 81
3.1.3. Mô hình khái niệm dữ liệu ................................................................................. 82
3.1.3.1. Xác định các thực thể và các thuộc tính ..................................................... 82
3.1.3.2. Đặc tả mối quan hệ giữa các thực thể ......................................................... 83
3.1.3.3. Mô hình khái niệm ...................................................................................... 86
3.2. Thiết kế ..................................................................................................................... 87
Đề tài: Xây dựng HTTT quản l thiết bị Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 4
3.2.1. Kiến trúc ứng dụng ............................................................................................ 87
3.2.1.1. Môi trƣờng sử dụng .................................................................................... 87
3.2.1.2. Công cụ phát triển ....................................................................................... 87
3.2.1.3. Mô hình quản lý ứng dụng .......................................................................... 87
3.2.1.4. Kiến trúc ứng dụng ..................................................................................... 88
3.2.2. Mô hình quan hệ ................................................................................................ 90
3.2.3. Chuẩn hóa .......................................................................................................... 91
3.2.4. Mô hình E-R ...................................................................................................... 92
3.2.5. Cơ sở dữ liệu vật lý ............................................................................................ 93
3.2.6. Xác định sơ đồ luồng dữ liệu hệ thống .............................................................. 96
3.2.6.1. Sơ đồ hệ thống cho biểu đồ 1.1 Mua sắm tài sản ....................................... 96
3.2.6.2. Sơ đồ hệ thống cho biểu đồ 1.2 Bàn giao tài sản ........................................ 96
3.2.6.3. Sơ đồ hệ thống cho biểu đồ 2.1 Đăng ký sổ tài sản .................................... 97
3.2.6.4. Sơ đồ hệ thống cho biểu đồ 2.2 Lập thẻ tài sản .......................................... 97
3.2.7. Chức năng của chƣơng trình .............................................................................. 98
3.2.8. Thiết kế giao diện ............................................................................................ 100
3.2.8.1. Xác định các giao diện nhập liệu .............................................................. 100
3.2.8.2. Xác định các giao diện xử lý..................................................................... 100
3.2.8.3 Giao diện ngƣời dùng ................................................................................ 101
3.2.9. Thiết kế đầu ra ................................................................................................. 104
3.2.9.1. Biên bản bàn giao tài sản .......................................................................... 104
3.2.9.2. Sổ quản lý tài sản ...................................................................................... 105

3. Hƣớng khắc phục, phát triển mở rộng: ...................................................................... 121
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................................. 123

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt
Đại học Thái Nguyên (ĐH TN)
Hệ thống thông tin (HTTT)
Ngƣời sử dụng (NSD)
Structured Analysis and Design Technique (SADT)
BFD (Business Function Diagram)
Cơ sở dữ liệu (CSDL)
Miền núi Bắc Việt nam (MNB)
Tài sản cố định (TSCĐ)
Kiến trúc hệ thống (KTHT)
Quản trị thiết bị (QTTB)
Kế toán tài sản (KTTS)
DFD-Data Flow Diagram
Structured Analysis and Design Technique (SADT)
BFD (Business Function Diagram)
Physical Data Flow Diagram - PDFD
Danh mục các bảng Trang
Bảng 3.1: Thông tin hồ sơ quản lý tài sản .................................................................. 70
Bảnh 3.2: Các bảng cơ sở dữ liệu vật lý ..................................................................... 94
Danh mục hình vẽ, đồ thị
Hình 1.1: Sơ đồ xây dựng HHTT tin học hóa trang ................................................... 14
Hình 1.2: Sơ đồ xây dựng HTTT trang 18
Hình 1.3: Sơ đồ 3 chiều không gian phát triển hệ ........................................................ 9
Hình 1.4: Vi dụ Biểu đồ chức năng nghiệp vụ của HTTT .............................................. 23
Hình 1.5: Ví dụ: BFD về “Quản lý trông giữ xe” ........................................................... 25
Hình 1.6: Sơ đồ quy trình phát triển hệ thống ............................................................. 48
Hình 2.1: Sơ đồ tổ chức quản lý tài sản thiết bị trong ĐHTN ................................... 53

đạt hiệu quả cao trong đào tạo. Do đó, việc ứng dụng Công nghệ thông tin
trong quản lý nhằm giảm tối đa chi phí cũng nhƣ nguồn lực để nâng cao khả
năng cạnh tranh trong thời kỳ hội nhập quốc tế.
Đại học Thái Nguyên (ĐH TN) cũng không nằm ngoài xu thế đó cũng
phải tự hoàn thiện về mọi mặt. Trong đó mặt quản lý đƣợc Đảng ủy và ban
giám đốc Đại học rất chú trọng phát triển cả về con ngƣời và công cụ quản lý.
Đề tài: Xây dựng HTTT quản l thiết bị Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 7
Trong Đại học hiện hay đã sử dụng một số phần mềm ứng dụng (quản lý đào
tạo, kế toán, quản lý Đảng viên …) hiệu quả đạt đƣợc khi áp dụng các phần
mềm này rất cao.
Hiện nay tại ĐH TN việc quản lý thiết bị đƣợc một ban quản lý thiết bị
gồm 5 ngƣời, Việc quản lý của ban thiết bị này chủ yếu đang áp dụng trên các
công cụ thủ công, sổ sách, các tập tin dạng văn bản Word, Excel. Nên việc
quản lý gặp rất nhiều khó khăn vì các thiết bị của toàn Đại học năm ở các vị
trí địa lý và phân cấp chức năng quản lý khác nhau.
Nhu cầu sử dụng một HTTT Quản lý thiết bị của ĐH TN là rất cần thiết
và cấp bách hiện nay. Hệ thống đó phải khắc phục đƣợc một số tồn tại theo
kiểu quản lý thủ công (Báo cáo nhanh về số lƣợng và giá trị các thiết bị trong
toàn Đại học, việc điều chuyển các thiết bị trong đại học có hiệu quả cao,
quản lý tài sản công một cách hiệu quả hơn …)
Vì vậy trong luận văn này em muốn nghiên cứu, tìm hiểu về phân tích
thiết kế hệ thống, và đặc biệt là ứng dụng phân tích thiết kế trong lĩnh vực
Quản lý thiết bị Đại học Thái Nguyên. Phần mềm này đem lại những lợi ích
trong việc Quản lý thiết bị của Đại học.
Đề tài: Xây dựng HTTT quản l thiết bị Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 8
Chƣơng I. CƠ SỞ LÝ THUYẾT
QUY TRÌNH PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG
THEO HƢỚNG CÓ CẤU TRÖC

Lịch sử hình thành và phát triển các phƣơng pháp phân tích và thiết kế
HTTT có từ lâu và rất đa dạng. Phƣơng pháp phân tích thiết kế hệ thống hiện
đại ra đời là quá trình tiếp nối các phƣơng pháp phân tích cổ điển. Từ sự phát
triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ thông tin trong vài ba thập niên trở lại
đây, các tổ chức mà con ngƣời muốn tự động hóa càng ngày càng phức tạp,
yêu cầu tự động hóa càng cao và các đòi hỏi của ngƣời dùng càng khắt khe
hơn, các phƣơng pháp phân tích thiết kế đã không ngừng đƣợc hoàn thiện.
Cho tới nay trên thế giới đã hình thành nhiều phƣơng pháp, nhiều trƣờng phái
quan tâm đến lĩnh vực này.
1.2.1 Phương pháp phân tích thiết kế có cấu trúc (SADT-Structured
Analysis and Design Technique
Phƣơng pháp này xuất phát từ Mỹ, ý tƣởng cơ bản của nó là Phân rã một
hệ thống lớn thành các hệ thống con đơn giản. SADT đƣợc xây dựng dựa trên
7 nguyên lý sau:
. Sử dụng một mô hình
. Phân tích kiểu Top-down.
. Dùng một mô hình chức năng và một mô hình quan niệm (còn đƣợc gọi
là “mô hình thiết kế” để mô tả hệ thống.
. Thể hiện tính đối ngẫu của hệ thống
. Sử dụng các biểu diễn dƣới dạng đồ hoạ
. Phối hợp các hoạt động của nhóm
. Ƣu tiên tuyệt đối cho hồ sơ viết.
Công cụ để phân tích:
. Sơ đồ phân cấp chức năng nghiệp vụ.
Đề tài: Xây dựng HTTT quản l thiết bị Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 10
. Sơ đồ luồng dữ liệu.
. Mô hình thực thể - mối quan hệ.
. Mô hình quan hệ.
. Từ điển dữ liệu.

Đặc trƣng của phƣơng pháp Merise là tách rời dữ liệu và xử lý nhằm
đảm bảo tính khách quan trong quá trình phân tích và cung cấp đầy đủ các mô
hình để diễn đạt các bƣớc cập nhật. Hệ thống bao gồm dữ liệu và xử lý đƣợc
biểu diễn ở ba mức:
-Mức quan niệm (Concept): xác định các thành phần của dữ liệu và xử lý.
-Mức tổ chức (Oganization): chi tiết hóa những quan hệ giữa chúng.
-Mức tác nghiệp (Physic): các thành phần đƣợc thể hiện trong thực tế nhƣ
thế nào.
Công cụ để phân tích:
Trên cơ sở ba mức bất biến của HTTT , phƣơng pháp phân tích thiết kế
Merise sử dụng các mô hình tƣơng ứng trên các mức này để phân tích thiết kế
một HTTT .
MỨC DỮ LIỆU XỬ LÝ
Mức quan niệm MH quan niệm về dữ liệu MH quan niệm về xử lý
Mức tổ chức MH tổ chức về dữ liệu MH tổ chức về xử lý
Mức vật lý MH vật lý về dữ liệu MH vật lý về xử lý
Ƣu điểm của phƣơng pháp phân tích thiết kế MERISE là có cơ sở khoa
học vững chắc. Hiện là một trong những phƣơng pháp đƣợc dùng nhiều ở
Pháp và Châu Âu khi phải phân tích các hệ thống lớn. Nhƣợc điểm của
phƣơng pháp này là cồng kềnh. Do đó, để giải quyết các ứng dụng nhỏ
phƣơng pháp này thƣờng đƣa đến việc kéo dài thời gian.
1.2.3. Phương pháp phân tích MCX (Méthode de xavier castellani)
Đề tài: Xây dựng HTTT quản l thiết bị Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 12
Phƣơng pháp phân tích MCX có nguồn gốc từ Pháp, do giáo sƣ của Học
viện Tin học cho các xí nghiệp IIE (Institut Informatique d’Entrerise) sáng
tạo. Phƣơng pháp phân tích MCX dựa trên các nguyên lý và đặc trƣng cơ bản
sau:
Cho phép xây dựng đƣợc một mô hình tổng quát chính xác để biểu diễn
HTTT hoặc các phân hệ của HTTT .

Phƣơng pháp phân tích hƣớng đối tƣợng hình thành giữa thập niên 80
dựa trên ý tƣởng lập trình hƣớng đối tƣợng. Phƣơng pháp này đã phát triển,
hoàn thiện và hiện nay rất phổ dụng.
Lối tiếp cận hƣớng đối tƣợng là một lối tƣ duy về vấn đề theo lối ánh xạ
các thành phần trong bài toán vào các đối tƣợng ngoài đời thực. Với lối tiếp
cận này, chúng ta xác định các đối tƣợng, chúng tƣơng đối độc lập với nhau.
Sau đó ta có thể xây dựng ứng dụng bằng cách chắp các đối tƣợng đó lại với
nhau. Khi đã xây dựng một số đối tƣợng căn bản trong thế giới máy tính, bạn
có thể chắp chúng lại với nhau để tạo ứng dụng của mình. Nó dựa trên một số
khái niệm cơ bản sau:
Ðối tƣợng (Object): gồm dữ liệu và thủ tục tác động lên dữ liệu này.
Ðóng gói (Encapsulation): Không cho phép tác động trực tiếp lên dữ liệu
của đối tƣợng mà phải thông qua các phƣơng thức trung gian.
Lớp (Class): Tập hợp các đối tƣợng có chung một cấu trúc dữ liệu và
cùng một phƣơng thức.
Kế thừa (Heritage): tính chất kế thừa là đặc tính cho phép định nghĩa một
lớp mới từ các lớp đã có bằng cách thêm vào đó những dữ liệu mới, các
phƣơng thức mới có thể kế thừa những đặc tính của lớp cũ.
1.3. Quy trình phát triển HTTT .
Mọi phƣơng pháp phân tích thiết kế HTTT phải trải qua các giai đoạn
sau:
Đề tài: Xây dựng HTTT quản l thiết bị Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 14
 Nghiên cứu nhu cầu (hệ thống cần gì?)
 Nghiên cứu khả thi (cân nhắc giữa nhu cầu và khả năng)
 Đề xuất một kiểu kiến trúc mới của hệ thống
 Mã hóa (tổ chức dữ liệu và lập trình)
 Thử nghiệm và khai thác
Quá trình phát triển của HTTT phải bắt đầu từ tình trạng của HTTT cũ
và từ sự thiếu hiệu quả của hệ thống cũ so với nhiệm vụ đặt ra của tổ chức.

làm gì?
Tìm hiểu yêu
cầu thực tế và
yêu cầu sử dụng.
Mã hóa, chuyển
giao, bảo trì.
Bắt đầu
THỰC HIỆN
PHÂN TÍCH THIẾT KẾ
Hệ thống mới
phải làm gì?
Hình 1.1: Sơ đồ xây dựng một HTTT tin học hóa

Đề tài: Xây dựng HTTT quản l thiết bị Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 15
xây dựng 1 HTTT mới hay nâng cấp 1 HTTT cũ. Mục đích cần làm sáng tỏ
những vấn đề sau:
 Có cần thiết xây dựng HTTT mới hoặc nâng cấp HTTT cũ không? Nếu
có,
 Thời gian bắt đầu, thời gian kết thúc
 Ƣớc tính chi phí thực hiện
 Nhân lực, vật lực phục vụ cho hệ thống tƣơng lai.
 Có ích lợi và những cản trở gì.
 Trách nhiệm mỗi bên cũng đƣợc thỏa thuận sơ bộ vào giai đoạn này.
Nói tóm lại, kết thúc của giai đoạn này là một hợp đồng không chính
thức giữa ngƣời phân tích thiết kế và chủ đầu tƣ.
1.3.2. Phân tích:
Là giai đoạn trung tâm khi xây dựng 1 HTTT , giai đoạn này bao gồm
các giai đoạn và khởi sự ngay trong giai đoạn lập kế hoạch. Phân tích bao
gồm các công đoạn sau:

thống trong tƣơng lai.
Tóm lại, lập hồ sơ nhiệm vụ là một thỏa thuận không chính thức giữa 3
phía: Ngƣời phân tích, Chủ đầu tƣ và NSD.
1.3.2.3. Xây dựng mô hình hệ thống chức năng:
Ngƣời phân tích dựa vào kết quả phân tích để xây dựng mô hình nghiệp
vụ của hệ thống, từ đó làm rõ mô hình thông tin và mô hình họat động của hệ
thống. Trong toàn bộ hoạt động phân tích thì đây là giai đoạn quan trọng nhất.
Quá trình tìm hiểu và xây dựng mô hình hệ thống đƣợc gọi là hoàn tất nếu
không còn một phản hồi nào từ phía chủ đầu tƣ.
Đề tài: Xây dựng HTTT quản l thiết bị Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 17
1.3.3. Thiết kế:
Thiết kế và phân tích không phải là hai giai đoạn rời nhau. Thiết kế hệ
thống sẽ cho một phƣơng án tổng thể hay một mô hình đầy đủ của HTTT . Nó
bao gồm tất cả các đặc tả về hình thức và cấu trúc của hệ thống. Trong giai
đoạn thiết kế ngƣời phân tích phải xác định một cách chi tiết:
- Các thông tin.
- Các qui tắc phát sinh, tiếp nhận và xử lý thông tin
- Các kiểu khai thác
- Các phƣơng tiện cứng và mềm đƣợc sử dụng trong hệ thống.
Tóm lại, thiết kế bao gồm các công việc sau:
 Thiết kế dữ liệu: xác định các đối tƣợng (tập thực thể) và cấu trúc dữ
liệu đƣợc sử dụng trong hệ thống.
 Thiết kế chức năng: định ra các modun xử lý thể hiện các chức năng xử
lý của HTTT .
 Thiết kế giao diện: chi tiết hóa hình thức giao tiếp ngƣời - máy
 Thiết kế an toàn hệ thống
 Thiết kế phần cứng: tính toán các yêu cầu kỹ thuật cho hệ thống
 Dự kiến nhân sự tại các vị trí công tác của hệ thống.
1.3.4. Giai đoạn thực hiện
1.4. Mô hình không gian phát triển một hệ thống
Mỗi bƣớc trong quá trình phân tích thiết kế là một điểm trong không
gian 3 chiều đƣợc thể hiện nhƣ sau:
- Chiều thành phần của HTTT (X)
- Chiều mức bất biến (Y)
- Chiều các giai đoạn phát triển (Z)

LËp kÕ ho¹ch
Thùc hiÖn
Ph©n tÝch
ThiÕt kÕ
ChuyÓn giao
B¶o tr×

TỔ CHỨC
Hình 1.2: Sơ đồ xây dựng HTTT
Đề tài: Xây dựng HTTT quản l thiết bị Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 19


Chuyển giao
Bảo trì
Hình 1.3: Sơ đồ 3 chiều không gian phát triển hệ
thống
Đề tài: Xây dựng HTTT quản l thiết bị Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 20
học phí khi vào học", "doanh nghiệp phải đong thuế VAT". Một cách để xem
xét một quy tắc có phải là quy tắc quản lý không là nếu hủy bỏ quy tắc này thì
hệ thống có nguy cơ bị phá vỡ không?
+ Qui tắc tổ chức: qui tắc liên quan đến giải pháp họat động của hệ
thống.
+ Qui tắc kỹ thuật: qui tắc liên quan đến các yêu cầu kỹ thuật để đảm
bảo hệ thống có thể họat động đƣợc.
Tóm lại ở mức quan niệm cần trả lời các câu hỏi:
. Chức năng của HTTT là gì?
. HTTT cần những yếu tố gì?
. Hệ thống gồm những dữ liệu và các quy tắc quản lý nhƣ thế nào?
1.4.2. Mức tổ chức
Mục đích của mức tổ chức là xác định các phƣơng tiện, nhân lực, máy
móc, cách tổ chức để cung cấp các thông tin cho NSD đúng thời hạn và đủ độ
tin cậy. Tại mức này, cần trả lời các câu hỏi: Ai làm? Làm ở đâu? Làm khi
nào?
Thông tin ở mức tổ chức đƣợc mô tả theo giải pháp cơ sở dữ liệu và thực
chất là quan hệ logic của chúng. Do đó, đối với dữ liệu mức tổ chức còn gọi là
mức logic.
1.4.3. Mức logic
Quy định các công cụ tin học mà các công cụ này đƣợc NSD dùng trong
các thao tác xử lý.
1.4.4. Mức vật lý (tác nghiệp)
Đây là mức ít trừu tƣợng nhất vì nó chính là hệ thống có thể họat động

Đề tài: Xây dựng HTTT quản l thiết bị Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 22
- Các tiếp cận hƣớng dự liệu xây dựng phần mềm dựa trên việc phân rã
phần mềm theo các chức năng cần đáp ứng và dữ liệu cho các chức năng đó.
Cách tiếp cận hƣớng dữ liệu sẽ giúp cho những ngƣời phát triển hệ thống dễ
dàng xây dựng ngân hàng dữ liệu.
- Các tiếp cận hƣớng hành động lại tập trung phân tích hệ phần mềm dựa
trên các hoạt động thực thi các chức năng của phần mềm đó.
Cách thực hiện của phƣơng pháp hƣớng cấu trúc là phƣơng pháp thiết
kế từ trên xuống (top-down). Phƣơng pháp này tiến hành phân rã bài toán
thành các bài toán nhỏ hơn, rồi tiếp tục phân rã các bài toán con đến khi nhận
biết đƣợc các bài toán có thể cài đặt đƣợc ngay trên các công cụ, ngôn ngữ lập
trình hƣớng cấu trúc.
Phƣơng pháp hƣớng cấu trúc có ƣu điểm là tƣ duy phân tích thiết kế rõ
ràng, chƣơng trình sáng sủa dễ hiểu. Tuy nhiên, phƣơng pháp này cũng có
những nhƣợc điểm của nó.
- Không hỗ trợ tái sử dụng lại. Các chƣơng trình hƣớng cấu trúc phụ
thuộc chặt chẽ vào cấu trúc dữ liệu và bài toán cụ thể, do đó không thể tái
dùng lại các modul nào đó của phần mềm này cho phần mềm mới với các yêu
cầu về dữ liệu khác.
- Không phù hợp cho phát triển các phần mềm lớn. Nếu HTTT lớn, việc
phân ra thành các bài toán con cũng nhƣ phân các bài toán con thành các
modul và quản lý mối quan hệ giữa các modul đó sẽ không dễ dàng và dễ gây
ra các lỗi trong phân tích và thiết kế hệ thống, cũng nhƣ khó kiểm thử và bảo
trì.
1.6. Phân tích hệ thống
Là giai đoạn trung tâm đầu tiên trong chu trình phát triển hệ thống.
Chính kế hoạch phát triển hệ thống sẽ cung cấp đủ thông tin khái quát nhất về
hệ thống thực để tiến hành phân tích. Mục tiêu của giai đoạn này là xác định
Đề tài: Xây dựng HTTT quản l thiết bị Đại học Thái Nguyên

Quản lý
Tài chính
Tài sản
cố định
Thiết
bị
Lương
tiền
Kế
toán
Hình 1.4: Vi dụ Biểu đồ chức năng nghiệp vụ của HTTT “quản lý doanh nghiệp”

Đề tài: Xây dựng HTTT quản l thiết bị Đại học Thái Nguyên
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 24
Có hai dạng để biểu diễn mô hình chức năng nghiệp vụ là dạng phân cấp chức
năng dạng chuẩn và dạng công ty.
1.6.1.1. Xây dựng BFD theo phân cấp chức năng:
Để hình thành biểu đồ phân cấp chức năng ngƣời ta phân chia một chức
năng của một bộ phận thành các chức năng con và dựa trên nguyên tắc sau:
 Tính thực chất của mỗi chức năng: mỗi chức năng đƣợc phân rã từ một
chức năng ở mức trên phải là một bộ phận thực sự tham gia thực hiện chức
năng đã phân rã ra nó. Do đó, để hình thành một mức tiếp theo, ngƣời phân tích
phải đặt câu hỏi “để hoàn thành chức năng này thì các chức năng con nào sẽ
đƣợc thực hiện?”
 Tính đầy đủ của mỗi chức năng con: Việc thực hiện các chức năng ở
mức kế tiếp phải bảo đảm thực hiện đƣợc chức năng mức trên đã phân rã ra
chúng
 Bố trí, sắp xếp các chức năng: khi thiết lập biểu đồ BFD không nên có
quá 6 mức, một hệ thống nhỏ thông thƣờng có khoảng 3 mức. Mỗi chức năng
trong mô hình có thể có nhiều chức năng con. Ở mỗi mức các chức năng con