NỘI DUNG
I – ĐẶT VẤN ĐỀ

Trang

1.Lý do chọn đề tài
2.Mục đích nghiên cứu
3.Đối tượng nghiên cứu
4.Đối tượng , phạm vi nghiên cứu
5.Phương pháp nghiên cứu
6.Kế hoạch nghiên cứu
II :GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1.Cơ sở lý luận

1
2
2
2
2
2

2.Cơ sở thực tiễn

4

2.1.Khái quát về trường
2.2 Thuận lợi
2.3 Khó khăn

5
5


22

4.2.Đối với trẻ
4.3.Đối với phụ huynh
III.KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận
2. Khuyến nghị
IV.TÀI LIỆU THAM KHẢO

23
23
24

1/28

3

27


I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1/ Lý do chọn đề tài
Thế kỷ XXI là kỷ nguyên của Công nghệ thông tin và hội nhập Quốc tế.
Trong thời đại tri thức này chủ yếu là cạnh tranh giữa các nền giáo dục và đào
tạo. Để đưa Đất nước ta hội nhập thành công và cạnh tranh thắng lợi, sánh vai
được với các cường quốc trên thế giới. Để nước Việt Nam trường tồn và có vị trí
xứng đáng trên trường quốc tế, thì giáo dục và đào tạo nhất thiết phải đào tạo ra
những con người có tư duy sáng tạo, có thói quen tìm tịi và phát huy cái mới, có
khả năng hợp tác, chia sẻ.... Nói tóm lại là đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát

cách nhanh chóng và dễ dàng.
Vì những lý do trên mà tôi đã quyết định lựa chọn nghiên cứu đề tài:
"Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động cho trẻ mẫu giáo 5 -6 tuổi
làm quen chữ cái ", với mong muốn góp một phần nhỏ bé tri thức của mình
trong việc nâng cao hiệu quả cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi làm quen với chữ viết.
2/ Mục đích nghiên cứu:
Biện pháp dạy trẻ làm quen với chữ cái góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục mầm non.
3/ Đối tượng , phạm vi nghiên cứu:
+ Đối tượng nghiên cứu :Trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi
+ Phạm vi nghiên cứu : Biện pháp nâng cao chất lượng môn làm quen chữ cái .
4/ Đối tượng khảo sát, thực nhiệm:
- Trẻ lớp mẫu giáo Lớn A7 trong trường.
5/ Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp lý luận: Đọc tài liệu, thu thập , phân tích khái qt hóa hệ
thống hóa tài liệu có liên quan tới tâm lý học, sinh lý học giáo dục học mầm non
.

- Phương pháp thực tiễn: Điều tra khảo sát, quan sát thực tế.
- Đối tượng nghiên cứu: Lớp giáo lớn A7.
6/ Phạm vi kế hoạch nghiên cứu:
- Từ tháng 8 -9 /2017 : Chọn đề tài và trang bị lý luận
- Từ tháng 10- 3/2018: Tổ chức cho trẻ thực hiện các biện pháp hoạt động
- từ tháng 3 – 4/2018 : phân tích kết quả và viết sáng kiến kinh nghiệm
3/28


II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I – Cơ sở lý luận:
Như chúng ta đã biết trẻ mẫu giáo 5 tuổi khi bước vào trường tiểu học là

Bắt nguồn từ những tầm quan trọng trên, nên là một giáo viên mầm non
tơi ln tìm tịi đưa ra những phương pháp giảng dạy sao cho lượng kiến thức trẻ
tiếp thu được đạt kết quả cao, trẻ hứng thú, sơi nổi tích hợp được nhiều nội dung
vào giảng dạy để giờ học phong phú hơn, tạo sự lôi cuốn đối với trẻ và phù hợp
với điều kiện trường mình đang cơng tác. Đối với trẻ mầm non hoạt động làm
quen với chữ cái là một trong những hoạt động quan trọng trong việc phát triển
toàn diện của trẻ, nó có tầm quan trọng rất lớn trong việc phát triển vốn từ, phát
triển ngôn ngữ, khả năng phát âm - đọc chuẩn chữ, tiếng mẹ đẻ, để phát triển các
giác quan và hoàn thiện các nhân cách cho trẻ.
Thấy được tầm quan trọng của hoạt động làm quen với chữ cái, Bản thân
tôi đã cố gắng thực hiện tốt chuyên đề học hỏi kinh nghiệm ở các đồng nghiệp,
nghiên cứu các biện pháp hữu hiệu nhất nhằm truyền thụ đến trẻ sao cho trẻ lĩnh
hội một cách nhẹ nhàng thoải mái hơn tránh được sự gị bó. Và tơi đó chọn đề
tài nghiên cứu "Một số biện pháp để nâng cao để nâng cao chất lượng hoạt
động cho trẻ cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen chữ cái". Trong thực tế ở trường Mầm
Non để thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới thì hầu như các giáo viên
đang còn bị vướng mắc giữa cái mới và cái cũ, chưa thiết kế cho mình được tiết
dạy thực sự đổi mới và khoa học mà họ đang cịn bắt chước nhau. Do đó họ
đang cịn lúng túng trong cách lựa chọn các hình thức cho tiết học, bên cạnh đó
là cách sử dụng đồ dùng trực quan thì họ chưa phát huy được cơng dụng của đồ
dùng sẵn có trong thực tế, chưa ứng dụng được cơng nghệ thơng tin, giáo án
điện tử vào bài dạy, vì vậy mà tiết học cịn nhiều hạn chế, có thể nói nội dung
của tiết học cịn nghèo nàn, dụng cụ học tập chưa sinh động, giờ học trở nên khô
khan, cứng nhắc, do đó kiến thức, kỹ năng mà trẻ thu được trên tiết học còn
chưa đáp ứng được với yêu cầu kiến thức cô đặt ra cho trẻ.
2. Cơ sở thực tiễn
2.1. Khái qt vµi nÐt vỊ trêng
5/28




trường để góp ý, đúc rút kinh nghiệm. Bên cạnh đó cịn tổ chức cho chị em giáo
viên chủ yếu là lớp 5 tuổi được thăm lớp dự giờ các trường trọng điểm trong
tỉnh về bộ môn và sưu tầm các nguồn phế liệu rẻ tiền, sẵn có ở địa phương để
làm đồ chơi hấp dẫn và phù hợp với trẻ. Tham khảo thêm sách báo tạp chí có nội
dung liên quan đến việc cho trẻ làm quen chữ cái. Chị em đã động viên lẫn nhau
sáng tác thơ ca, hò, vè, ca dao, đồng dao, câu đố về chuyên đề do Ngành học và nhà
trường tổ chức.
- Lớp luôn luôn được sự quan tâm của BGH nhà trường, các cấp uỷ Đảng
và chính quyền địa phương ln quan tâm chăm lo cho công tác giáo dục.
- Hai giáo viên đứng lớp mẫu giáo lớn A7 đều đạt trình độ chuẩn trở lên,
đều là giáo viên giỏi cấp Quận, luôn yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình, năng động.
- Ban Giám hiệu đã có kế hoạch chỉ đạo chuyên đề làm quen với chữ cái,
từ đó giáo viên đứng lớp rất thuận tiện cho việc thực hiện kế hoạch.
- Lớp được trang bị bộ bàn ghế ngồi học đúng quy cách của Bộ Giáo dục
và Đào tạo đề ra, được trang bị ti vi, đầu quay thuận lợi cho việc dạy và học.
2.3 Khó khăn:
Trong q trình thực hiện chun đề bản thân tơi cịn gặp nhiều khó khăn,
một số cháu mới đi học năm đầu tiên nên chưa mạnh dạn, nhiều cháu cịn nói
ngọng, nói lắp, nhận thức của trẻ chênh lệch nhau nên việc truyền thụ kiến thức
gặp rất nhiều khó khăn. Mặc dù trường đã mua sắm đầy đủ về cơ sở vật chất
cũng như đầu tư về chuyên môn nhưng cũng chưa thực sự đáp ứng đủ so với
nhu cầu học tập của chuyên đề "Làm quen chữ cái". Bên cạnh đó phụ huynh
huynh chưa nhận thức được hết tầm quan trọng của độ tuổi mẫu giáo. Còn xem
nhẹ việc học ở độ tuổi này. Cho con nghỉ học còn tuỳ tiện, đi muộn về sớm,
chưa chịu khó dạy thêm cho con ở nhà. Một số phụ huynh lại nơn nóng trong
việc học chữ của con em mình nên đã dạy trước tập viết dẫn đến việc tiếp thu
bài của tiết học không đồng đều, trẻ tỏ ra kiêu căng vì mình đã biết rồi nên
khơng cịn chú ý đến tiết học, còn khi viết do phụ huynh dạy trước ở nhà nên
viết sai nét chữ cho trẻ. Những thực trạng trên gây khó khăn trong việc truyền

30

động làm quen chữ viết
Biết cách cầm sách, mở sách ra xem và

30

Mức độ đạt được
Đạt
Chưa đạt
73,3%
26,7%
80%
20%
83,3%
16,7%
86,6%

13,4%

30
90%
10%
quy trình đọc
Nhìn vào bảng khảo sát trên tôi thấy những biện pháp thông thường, bài

soạn dập khn, cứng nhắc chưa có biện pháp mới tác động thì chất lượng đạt
được trên trẻ về các mức độ trung bình và yếu cịn ở mức rất cao, số trẻ nhận
biết và phát âm đúng còn thấp. Vì vậy tơi đã suy nghĩ làm thế nào để có biện
pháp hữu hiệu nhất trong việc thực hiện nâng cao hiệu quả cho trẻ mẫu giáo lớn

11/28


Hình 1b: Học chữ G,Y

Ví dụ khác:
Với chủ đề mà mùa xuân với tiết học "Làm quen chữ cái" l, m, n? Tôi cho
trẻ sưu tầm hoa khô, lá khô, các loại hột, hạt. Những vật liệu đó đều phải chứa
các chữ cái l, m, n như: Lá na, hạt mơ .... Cô và trẻ cùng phết vào sao cho tương
ứng với màu lá, màu hạt .... Với cách làm đồ dùng, đồ chơi như vậy tơi thấy có
những hiệu quả đáng kể. Trước hết là giảm sự đầu tư của nhà trường cũng như
giáo viên trong điều kiện kinh tế eo hẹp và cái được lớn nhất ở đây là trẻ có
hứng thú khi tham gia làm đồ dùng cho tiết học, trẻ sơi nổi hơn vì mình có phần
trong đó. Một số sáng kiến của tơi trong việc làm đồ dùng cho trẻ là không bao
giờ theo khuôn mẫu và tôi thường thay đổi, sáng tạo về cả hình dạng, màu sắc,
kích thước thực tế của nó.
Kết quả từ việc cô và trẻ cùng chuẩn bị làm đồ dùng học tập, tôi thấy trẻ hứng
thú hơn vào tiết học, bản thân cô giáo lên lớp tự tin hơn, gần gũi với trẻ hơn.
12/28


3.2. Biện pháp 2: Tạo môi trường "Làm quen chữ cái"
Với trẻ mẫu giáo thì những gì mới lại đẹp mắt, hấp dẫn là gây được sự
chú ý của trẻ. Vì thế, việc tạo mơi trường "Làm quen chữ cái" trong lớp học rất
cần thiết để làm nổi bật bộ môn và chuyên đề. Hàng ngày vào những lúc vui
chơi hay rãnh rỗi tôi và trẻ thường cắt dán chữ cái, các loại quả hay con vật để
trang trí gọi theo chủ đề.
Ví dụ: Phía trên khoảng tường rộng tơi dán chữ "Bé cùng làm quen chữ
cái" và tôi lựa chọn cắt dán để phù hợp với chủ đề.
Ví dụ như chủ đề thực vật thì tơi cắt bìa thành cây to sau đó cho trẻ vẽ cắt

phương pháp, hình thức khác nhau. Các phương pháp, hình thức đó gắn liền với
nhau một cách chặt chẽ. Mỗi phương pháp, hình thức đều có ưu thế và hạn chế
nhất định. Vì vậy khi dạy trẻ làm quen với chữ cái cô giáo cần lựa chọn các
phương pháp, hình thức phù hợp với yêu cầu của tứng tiết dạy, để thu hút sự tập
trung chú ý tạo hứng thú của trẻ trong tiết học, giúp cho giờ học đạt hiệu quả
cao.
14/28


Muốn vậy cô giáo phải: - Lấy trẻ làm trung tâm.
- Phát huy tính tích cực của trẻ.
- Dạy trẻ theo hướng lồng ghép tích hợp.
Một yêu cầu đặt ra đối với giáo viên khi cho trẻ "Làm quen chữ cái" là
các kiến thức khi truyền thụ đến trẻ phải hết sức ngắn gọn, tuyệt đối tránh hình
thức, dập khn, ln sáng tạo đổi mới vì thế trước khi lên lớp một tiết dạy
"Làm quen chữ cái" tôi phải chuẩn bị đồ dùng, soạn bài và nghiên cứu kỹ bài
soạn. Nắm rõ yêu cầu của bài dạy chọn trò chơi phù hợp với nguyên tắc động tĩnh phù hợp với chủ đề.
Ngồi ra, để tạo hứng thú thì cơ phải có nghệ thuật lên lớp ngơn ngữ diễn
đạt ngắn gọn để hấp dẫn trẻ vào tiết học. Trước khi vào bài tôi thường kể chuyện
(dựa trên chủ đề) hoặc sáng tác thơ, vè hay những trị chơi ln cuốn hút trẻ vào
thực tế để trẻ dễ nhớ, dễ hiểu tránh gị bó.
Ví dụ: Cho trẻ làm quen với chữ b, d, đ chủ đề "Mùa xuân" tôi giới thiệu:
Hôm nay chúng mình tổ chức hội hoa xn, các lồi hoa về dự hội rất là đơng
đủ. Nào chúng mình cùng xem có những lồi hoa gì? (Trẻ đi và hát bài "Màu
hoa" sau đó kể tên hoa hồng, hoa đào, hoa phù dung, hoa cánh bướm.... lần
lượt đưa từng tranh ra cho trẻ xem tranh hoa bướm và trẻ làm quen với chữ d).

15/28



đâu "Quyển vở". Cũng như ở phần trên tôi cho trẻ chơi trị chơi tạo dáng thành
chữ cái. Bạn nào có thể tạo dáng chữ o trên cơ thể nào? Cô cho trẻ được tạo như
cong ngón tay lại, cháu thì há miệng, cháu thì dùng hai cánh tay....
Trên cơ thể bộ phận nào giống chữ o, trẻ nói: Mắt, đầu....
Hai bạn có thể tạo thành chữ o khơng? (trẻ cầm tay nhau giang rộng).
Ai có thể tạo thành chữ ơ.
Cơ muốn cả lớp mình cùng tạo một chữ ơ thật lớn nào? Trẻ cầm tay nhau
đứng thành vòng trong rộng và trẻ trẻ là đấu ô.
Với chữ cái ơ cô cũng cho thực hiện như thế.
Hoặc với trị chơi "Tìm đồ dùng học tập" trên các đồ dùng học tập có
chứa các chữ cái con vừa học bây giờ cơ sẽ phát cho mỗi bạn chữ cái khi có hiệu
lệnh các con phải lấy ngay đồ dùng có chứa chữ cái đó. Ví dụ: Trẻ có chữ ơ thì
phải lấy thước kẻ, cô cho trẻ vừa đi vừa hát bài "Vịt con học chữ" sau đó cơ
kiểm tra số trẻ lấy đúng đồ dùng và cho trẻ nói tác dụng của từng đồ dùng đó.
Trong khi dạy muốn trẻ ghi nhớ các chữ cái được lâu hơn cô cần phải liên
hệ thực tế hỏi trẻ chữ cái đó có giống cái gì hay con gì hay đồ vật gì? Để phát
huy tính tích cực và tư duy của trẻ. Ví dụ: Chữ o giống quả trứng, quả cam, chữ
y giống cái nạng, chữ d giống cái giáo, chữ h giống cái ghế.
18/28


Ví dụ: Trị chơi : “vẽ chữ cái trên cát ” Với những hạt cát màu sắc trẻ rất
hứng thú vẽ những chữ cái trên đó dưới sự hướng dẫn của giáo viên.Trẻ rất hứng
thú vẽ chữ cái trên cát tranh trên cát .Trẻ vừa học vừa chơi trẻ rất hứng thú
trẻ cảm thấy thoải mái khi học .

Hình 4: Trò chơi chữ cái
Bằng các trò chơi mới trẻ sẽ hứng thú khám phá những điểm mới của bài
học, tạo được sức hút mạnh mẽ của trẻ vào bài học và giúp trẻ khắc sâu trí nhớ
về cấu tạo chữ được làm quen.

Bên phải nét thẳng, trên đầu có ơ.

Hoặc chữ V:
Quả gì tên gọi dịu êm
Như dịng sữa mẹ ni em thuở nào (quả vú sữa).
Thơ ca, hò, vè dễ nhớ, dễ đọc rất gây hứng thú cho trẻ như bài "Rềnh rềnh
ràng ràng", "Vè con cua" hay một số bài thơ cơ tự sáng tác.
* Tích hợp mơn âm nhạc
Và cũng như trên một tiết học giáo viên đưa bộ mơn âm nhạc vào cũng
khơng thể thiếu bởi nó có tính chất vui nhộn với bộ mơn làm quen với chữ cái
20/28


tôi thường chọn những bài hát phù hợp với loại tiết và phù hợp với từng chủ
điểm. Ví dụ: Nhóm chữ o, ô, ơ tôi cho trẻ hát và vận động bài "chữ otròn"
"Chữ o là chữ o tròn như vầng trăng đêm rằm chiếu sáng chữ ô là chữ ô
cô dạy chúng em biết được bài khác. Qua những bài hát đó tăng thêm sự chú ý ở
trẻ.
* Tích hợp môn môi trường xung quanh:
Bộ môn này thường gặp ở mọi tiết và nhất là tiết chữ cái, muốn cho trẻ
làm quen chữ cái một cách hiệu quả phải có tranh ảnh, mơ hình vật thật có chứa
các chữ cái mà cô định cho trẻ làm quen mà những cái đó đều xuất phát từ mơi
trường xung quanh.
Ví dụ:

Khi dạy một tiết chữ cái h, k.

Tơi cho trẻ tìm hiểu chữ h qua từ "Hoa hồng" trẻ được quan sát bơng hoa,
trẻ nói rõ cấu tạo, đặc điểm hương thơm, màu sắc của loại hoa.... làm như thế
tăng thêm về các biểu tượng và sự hứng thú. Hoặc trò chơi thì gắn chữ cái, nếu



- Đồ dùng của cháu A đặt vào ngăn tủ có chứa ký hiệu là chữ cái "m" thì
trẻ nhớ và khắc sâu biểu tượng về chữ cái "m".
- Tôi có thể đố trẻ các câu đố.
b) Thơng qua lúc dạo chơi, tham quan:
Khi cho trẻ tiếp xúc với thiên nhiên tơi có thể cung cấp kiến thức về chữ
cái qua việc tìm hiểu một số loại cây và rau có trong vườn trường, đọc tên các
loại cây, rau đó. Tìm các chữ cái đã học trong tên các cây, rau đó.
Ví dụ:

Cây xà cừ, cây rau ngót, rau muống ...

7. Biện pháp: Phối hợp với phụ huynh:
- Thông qua giờ đón, trả trẻ cơ ln tun truyền các hình thức cho trẻ
làm quen với chữ cái. Hướng cho các bậc phụ huynh kết hợp với nhà trường để
dạy trẻ học chữ cái như: gia đình có thể gợi ý hỏi trẻ kể lại chuyện ở trường,
chuyện cổ tích, truyện tranh, chuyện sinh hoạt hàng ngày ...
- Sau mỗi lần tiếp thu chuyên đề tại huyện, tôi mời phụ huynh tham dự
giờ dạy mẫu của cô.
- Kêu gọi phụ huynh tích cực đóng góp cơ sở vật chất, trang thiết bị phục
vụ cho trẻ làm quen với chữ cái như: đóng góp báo chí để lấy tài liệu, mua
truyện tranh ...
- Mời phụ huynh đến tham dự các hội thi kể chuyện, đọc thơ của bé vào
các dịp chào mừng 08/3, 20/11 ...
- Luôn trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập của trẻ để có biện pháp
tác động phù hợp, giúp trẻ phát triển một cách toàn diện.
- Với việc đặt ra các giải pháp phù hợp và việc sử dụng nhẹ nhàng, liên
hồn, khơng máy móc, không dập khuôn các phương pháp, biện pháp. Đưa ra
các nội dung tích hợp phù hợp với từng đề tài, cùng với những biện pháp nâng


Khả năng

1
2
3

Trẻ nhận biết và phát âm đúng
Trẻ cầm vở, để vở, ngồi tô đúng tư thế
Trẻ tô, viết đúng chữ cái
Trẻ hứng thú, tích cực tham gia hoạt

4
5

động làm quen chữ viết
Biết cách cầm sách, mở sách ra xem và
24/28

Số trẻ
KS
30
30
30

Mức độ đạt được
Đạt
Chưa đạt
95%
5%

huynh rất quan tâm tới việc học chữ của con em, thường xuyên trao đổi tình
hình học tập của trẻ ở lớp để về nhà rèn luyện thêm như viết đúng cách, đúng
dịng kẻ.... Tạo cho cơ giáo một điểm tựa tốt hơn.

25/28