Lời nói đầu
Trong các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp,nguyên vật liệu là yếu tố cấu
thành thực thể chính của sản phẩm, nó chiếm tỷ trọng lớn và là yếu tố quyết định
trong tổng chi phí sản xuất ra sản phẩm. Do đó quản lý các chi phí về nguyên vật
liệu là việc cấp bách trớc mắt cũng nh lâu dài trong bất kỳ doanh nghiệp sản xuất
nào, là trung tâm và thực chất của việc quản lý các chi phí. Chi phí nguyên vật
liệu, giá thành sản phẩm và lợi nhuận của doanh nghiệp có mối liên hệ mật thiết
với nhau. Chỉ cần một chút thay đổi về chi phí nguyên vật liệu cũng tác động lớn
đến giá thành sản phẩm và lợi nhuận của doanh nghiệp. Tiết kiệm chi phí nguyên
vật liệu sẽ làm tiết kiệm lớn tổng chi phí sản xuất, làm hạ giá thành sản phẩm tăng
khả năng cạnh tranh của sản phẩm, đẩy nhanh việc tiêu thụ sản phẩm từ đó tạo cho
doanh nghiệp sự ăng trởng và phát triển bền vững. Mặt khác để cho quá trình sản
xuất đợc duy trì liên tục thì ngoài vật liệu đợc đa vào sản xuất vẫn cần một lợng
nguyên vật liệu dự trữ nhất định. Nh vậy nguyên vật liệu chiếm một vị trí quan
trọng trong quá trình sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp vì vậy để cho doanh
nghiệp đứng vững và đi lên cần phải quan tâm chú ý đến đầu vào của sản xuất đó
là nguyên vật liệu. Vì vậy việc hạch toán kế toán nguyên vật liệu là một yêu cầu
không thể thiếu trong quản lý.
Trên cơ sở nghiên cứu và phân tích hệ thống kế toán ở nớc ta nói chung và hệ
thống kế toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp sản xuất nói riêng. Chuyên
đề "Hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp công
nghiệp" đã đợc hoàn thành với nội dung nh sau:
Phần I: Những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán nhập xuất nguyên vật liệu
trong doanh nghiệp sản xuất.
Phần II: Thực trạng và một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác kế toán
nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp công nghiệp
Em xin cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của Thầy giáo và Trung tậm t
liệu - Thông tin - Th viện đã giúp em hoàn thành chuyên đề này
1
Phần I
Những vấn đề lý luận cơ bản về hạch toán kế toán

của qúa trình sản xuất. Đây là nơi cung cáp thông tin cho các bộ phận kế toán,
phòng ban khác từ đó hoàn thành tốt nhiệm vụ của kế toán quản trị.
2
2. Nhiệm vụ của kế toán nguyên vật liệu.
Trong doanh nghiệp sản xuất khi tiến hành tổ chức kế toán nguyên vật liệu
cần thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Tổ chức, đánh giá, phân loại nguyên vật liệu phù hợp với yêu cầu quản lý
doanh nghiệp và các yêu cầu nguyên tắc quản lý thống nhất của nhà nớc.
- Tổ chức chứng từ, tài khoản, sổ kế toán phù hợp với phơng pháp kế toán
hàng tồn kho của doanh nghiệp để phân loại, ghi chép và tổng hợp số liệu về tình
hình hiện có và sự biến động tăng giảm của nguyên vật liệu trong quá trình sản
xuất kinh doanh, đồng thời cung cấp số liệu kịp thời, trung thực để tổng hợp chi
phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.
Thực hiện việc phân tích đánh giá việc thực hiện kế hoạch mua và việc sử
dụng nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
II. Phân loại đánh giá vật liệu.
1. Phân loại vật liệu.
a. Phân loại theo vị trí tác dụng của nguyên vật liệu đối với quá trình sản
xuất kinh doanh ta có:
- Nguyên vật liệu chính TK1521 là những nguyên vật liệu khi tham gia vào
quá trình sản xuất nó cấu tạo nên thực thể chính của sản phẩm.
- Vật liệu phụ TK 1522 là những thứ vật liệu khi tham gia vào quá trình sản
xuất nó kết hợp với nguyên vật liệu chính làm thay đổi màu sắc, hình dáng bên
ngoài của sản phẩm, mùi vị của sản phẩm làm tăng thêm đặc tính chất lợng của
sản phẩm kích thích thị hiếu ngời tiêu dùng hoặc tạo cho quá trình sản xuất đợc
tiến hành thuận lợi.
- Nhiên liệu TK 1523 là những thứ vật liệu khi tham gia vào quá trình sản
xuất nó tạo ra nhiệt lợng phục vụ cho quá trình sản xuất nh xăng, dầu, củi
- Phụ tùng thay thế TK 1524 là những bộ phận phụ tùng chi tiết máy doanh
nghiệp mua về để thay thế sửa chữa tài sản cố định.

* Với nguyên vật liệu nhận vốn góp liên doanh.
=
4
* Với nguyên vật liệu đợc viện trợ biếu tặng.
=
* Với trờng hợp nhập khẩu có thuế nhập khẩu thì thuế nhập khẩu đợc tính
vào giá mua ghi trong hoá đơn.
* Với phế liệu thu hồi đợc xác định theo đánh giá của cán bộ kỹ thuật và tính
theo mức giá trên thị trờng.
b. Đối với vật liệu xuất kho kế toán phải xác định giá thực tế của vật liệu xuất
kho để tiến hành ghi sổ. Tuỳ vào từng trờng hợp và điều kiện cụ thể của doanh
nghiệp mà kế toán có thể tính giá thực tế của vật liệu theo một trong các phơng
pháp sau:
Phơng pháp 1: Phơng pháp giá đơn vị bình quân cả kỳ dự trữ.
+
+
= x
Phơng pháp 2: Phơng pháp giá đơn vị bình quân sau mỗi lần nhập
+
+
Phơng pháp 3: Phơng pháp giá đơn vị bình quân cuối kỳ trớc
= x
Phơng pháp 4: Phơng pháp nhập trớc, xuất trớc (FIFO)
Theo phơng pháp này giả định những vật liệu nhập trớc sẽ đợc u tiên xuất tr-
ớc nh vậy các vật liệu tồn cuối kỳ sẽ là các vật liệu mua vào các lần sau cùng trong
kỳ.
Phơng pháp 5: Phơng pháp nhập sau, xuất trớc (LIFO)
5
Giá đơn vị
bình quân

Trình tự kế toán nhập xuất nguyên vật liệu đợc tiến hành nh sau:
6
Hệ số
giá
=
a. Kế toán nhập kho nguyên vật liệu
* Trờng hợp mua nguyên vật liệu
- Sử dụng sản xuất sản phẩm thuộc đối tợng chịu thuế giá trị gia tăng theo ph-
ơng pháp khấu trừ.
+ Hàng và hoá đơn cùng về.
Nợ TK 152: Giá mua cha có VAT
Nợ TK 1331: VAT đợc khấu trừ
Có TK 111, 112, 331
Có TK 141
Có TK 311
+ Hàng về trớc hoá đơn về cha về:
ghi giá tạm tính: Nợ TK 152
Có TK 311
Khi hoá đơn về tiến hành điều chỉnh từ giá tạm tính sang giá thực tế.
Nếu giá tạm tính lớn hơn giá thực tế thì kế toán thực hiện bút toán đó.
Nếu giá tạm tính nhỏ hơn giá thực tế thì kế toán thực hiện bút toán bổ xung.
+ Hoá đơn về trớc, hàng cha về
Nếu cuối tháng hàng cha về:
Nợ TK 151
Nợ TK 1331
Có TK 111, 112, 311
Khi hàng về ghi: Nợ TK 152
Có TK 151
- Sử dụng sản xuất sản phẩm chịu VAT theo phơng pháp trực tiếp hoặc không
chịu thuế VAT.

Khi xử lý tuỳ thuộc vào môi trờng hợp thực tế phát sinh để phản ánh vào các
tài khoản tơng ứng.
b. Kế toán xuất kho nguyên liệu.
8
Chiết khấu hàng mua
Trị giá nguyên vật liệu nhập kho
Giá thành NVL tự sản xuất gia công
Trị giá NVL thừa cha rõ nguyên nhân
Trị giá NVL thừa đã xác định
đợc nguyên nhân