Lập danh mục đầu tư cổ phiếu: Ba bước để là
chính mình Để là chính mình trong đầu tư cổ phiếu, nhà đầu tư cần biết cách lập danh
mục đầu tư, tuỳ theo mục tiêu đầu tư của riêng mình.

“Nay nên đánh con gì?” Những câu hỏi kiểu như vậy vẫn xuất hiện phổ biến trên
các sàn chứng khoán, các diễn đàn, dù thị trường đã hơn chín năm hoạt động. Để
là chính mình trong đầu tư cổ phiếu, nhà đầu tư cần biết cách lập danh mục đầu tư,
tuỳ theo mục tiêu đầu tư của riêng mình
“Tôi lỡ đầu tư vào một cổ phiếu penny (cổ phiếu nhỏ – NV), có các thông số cơ
bản rất tốt, cổ tức rất cao. Nhưng khi thị trường lên, thì muốn tranh mua vài trăm
cổ phiếu cũng khó, vì không ai bán. Còn thị trường xuống, thì đành nhìn tiền của
mình mất đi từng ngày, vì bán không ai mua”.
Đó là tâm sự của một nhà đầu tư mà chúng tôi từng tiếp cận trên sàn. Nhà đầu tư
trên đã xác định mục đích lướt sóng, nhưng lại đầu tư vào những cổ phiếu chỉ phù
hợp với đầu tư dài hạn.
Trong bất cứ trường hợp nào, thanh khoản là yếu tố đặc biệt quan trọng trong đầu
tư cổ phiếu niêm yết. Vì vậy việc chọn lựa các cổ phiếu tiềm năng để đưa vào
danh mục đầu tư thường phải thoả mãn yêu cầu đầu tiên là tính thanh khoản. Tuỳ
thuộc vào tổng số vốn dự kiến đầu tư và yêu cầu phân bổ vốn mà nhà đầu tư có thể
chọn lọc các cổ phiếu có số lượng cổ phiếu giao dịch bình quân cao nhất trong
nhiều tháng liên tục thuộc nhóm các cổ phiếu có lượng giao dịch trung bình cao
nhất thị trường.

Bollinger Bands, Fibonacci, Trendline…
Việc chọn lọc này dựa trên kinh nghiệm và kiến thức của mỗi nhà đầu tư khi ứng
dụng các công cụ của các chương trình phân tích kỹ thuật như MetaStock,
AmiBroker… Nhà đầu tư có thể sử dụng dịch vụ tư vấn nếu không đủ kỹ năng
hoặc thời gian nghiên cứu.
Mỗi một cổ phiếu có đặc điểm tăng hoặc giảm giá không giống nhau mặc dù nhìn
chung giá vận động theo xu hướng chung của toàn thị trường. Do đó, việc vận
dụng các phương pháp chọn lọc sẽ đưa đến các kết quả khác nhau và đòi hỏi một
quá trình đúc kết kinh nghiệm để lựa chọn được các phương pháp hiệu quả nhất và
ứng dụng vào thực tế của thị trường.
Phân tích kỹ thuật là một nghệ thuật, hiểu theo nghĩa, phải có trải nghiệm thực tế
để diễn giải các biểu đồ phù hợp. Tỷ như nguyên lý giá phản ánh tất cả ở thị
trường Việt Nam phải chú ý tới biên độ giao dịch.
Năng lực theo dõi
Sau quá trình chọn lọc trên, nhà đầu tư có thể kết hợp thực hiện chọn lựa một số
cổ phiếu ở các ngành tiềm năng trong từng giai đoạn thông qua việc nghiên cứu và
phân tích cơ cấu ngành, chi tiết về tiềm năng của từng ngành dựa trên các báo cáo
của các tổ chức có uy tín và các phương tiện thông tin đại chúng.
Đối với nhà đầu tư cá nhân, danh mục các cổ phiếu theo dõi để đầu tư có thể
khoảng 20 – 30 mã tuỳ thuộc vào quỹ thời gian nghiên cứu của mỗi người. Tuy
nhiên, nhằm đảm bảo việc theo dõi và quản lý danh mục một cách sát sao và hiệu
quả, tổng số mã cổ phiếu đầu tư trong cùng một thời điểm không nên quá năm mã
cổ phiếu và thuộc vài ngành khác nhau để tránh rủi ro.
Khi đạt các mức lợi nhuận kỳ vọng hoặc nhận thấy các cổ phiếu khác trong danh
mục đang theo dõi có tiềm năng hơn thì cơ cấu lại danh mục nhưng vẫn chỉ nên
đầu tư tối đa năm mã cổ phiếu mà thôi.
Danh mục đầu tư cũng có thể chia làm dài hạn và ngắn hạn nhằm tận dụng được
các biến động của thị trường và tối ưu hoá lợi nhuận. Các cổ phiếu đầu tư ngắn
hạn có thể không nằm trong số các mã cổ phiếu theo dõi nhưng chỉ nên đầu tư 1 –
2 mã trong một thời điểm là thích hợp.