Thuốc dùng điều trị bệnh liken phẳng Tổn thương trong bệnh liken phẳng.
Liken phẳng là một bệnh da lành tính, mạn tính mà chưa rõ nguyên
nhân. Bệnh có biểu hiện dễ nhận thấy: có những nốt sần dẹt, thường là màu
tím (có khi hồng, nâu) hình đa giác, có giới hạn rõ, bề mặt sần thường nhẵn
bóng, có khi hơi trũng và có vẩy dính.
Các sần liên kết lại thành những mảng rộng, tròn hay bầu dục hoặc
ngoằn ngoèo. Nhìn bằng kính lúp hay bằng mắt thường thật kỹ vào bề mặt
thương tổn, sẽ thấy những vạch ngang dọc, tạo thành mạng lưới.
Thương tổn thường có ở mọi vị trí nhưng hay gặp là mặt trước cổ tay, cẳng
tay, mặt trước cẳng chân, vùng thắt lưng, không mấy khi thấy ở lòng bàn chân,
bàn tay. Cũng có một số người bị liken phẳng nhưng thương tổn lại ở niêm mạc.
Nhiều khi thương tổn ở miệng mà không có các thương tổn trên da.

Các loại thuốc bôi
Với liken phẳng có tổn thương trên da thường dùng các thuốc sau:
Acid salicylic: Dạng mỡ có các nồng độ 3%, 5% và 10%. Acid salicylic là
một chất làm tiêu hủy chất keratin manh (keratolytic) sẽ làm tiêu lớp thượng bì có
tăng sừng dày, lớp hạt và tăng gai, đồng thời làm cho da mỏng đi. Khi bôi lên da
sẽ thấy các tổn thương bong ra từng mảng. Nên bôi mỗi ngày 2- 3 lần.
Áp tuyết nitơ lỏng hay carbonic lỏng: Những chất này được để ở nhiệt độ
nhất định sẽ hóa lỏng. Dùng que bông, tẩm các chất lỏng này, bôi lên da. Các chất
lỏng này sẽ làm cho da mỏng ra, đỡ thương tổn. Khi liken phẳng thể khu trú dai
dẳng thì cho dùng loại nitơ hay carbonic lỏng. Thật ra, các chất này không phải là
đắt, khó kiếm nhưng vì cần phải dùng nhiệt độ khá thấp để hóa lỏng, nên chỉ ở các
bệnh viện tuyến Trung ương mới có. Do đó phải tới các bệnh viện này để bôi,
khoảng 3 ngày hay mỗi tuần một lần. Khi bôi cần áp đầu bông chứa thuốc vào sát
da một lúc thì thuốc mới có hiệu quả (tuy có hơi bị buốt nhẹ). Ở tuyến không có
nitơ hay carbonic lỏng chỉ dùng riêng acid salicylic cũng chữa được các triệu

như astemisol, terfenadin có thể gây xoắn đỉnh (nhất là khi dùng phối hợp với các
thuốc có tiềm năng gây xoắn đỉnh như erythromycin, quinidin).
Thuốc ngủ: Có thể dùng thuốc ngủ (gardenal) hay thuốc an thần, gây ngủ
(diazepam) với liều thích hợp, nếu vì ngứa mà không ngủ được. Nhưng không
được dùng kéo dài.

Các thuốc khác
Do có quan niệm nấm gây dị ứng, sinh ra liken phẳng, nên một số thuốc
chống nấm kết hợp với chống ngứa (như mỡ ketoconazol + corticoid) cũng được
giới thiệu là thuốc dùng cho bệnh liken phẳng. Dùng các thuốc này, có thể thấy
giảm một số triệu chứng của bệnh.