Đề tài nghiên cứu khoa học GVHD: Nguyễn Thị Lan Anh
NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY VÀ HỌC MÔN HOÁ HỌC
BẰNG VIỆC GIẢI THÍCH CÁC HIỆN TƯỢNG THỰC TIỄN
CÓ LIÊN QUAN ĐẾN BÀI HỌC
A/ ĐẶT VẤN ĐỀ
I/ CƠ SỞ LÝ LUẬN
Phân môn hoá học trong trường trung học phổ thông giữ một vai trò quan
trọng trong việc hình thành và phát triển trí dục của học sinh. Mục đích của môn
học là giúp cho học sinh hiểu đúng đắn và hoàn chỉnh, nâng cao cho học sinh
những tri thức, hiểu biết về thế giới, con người thông qua các bài học, giờ thực
hành
Học hoá để hiểu, giải thích được các vấn đề thực tiễn thông qua cơ sở cấu
tạo nguyên tử, phân tử, sự chuyển hoá của các chất bằng các phương trình phản
ứng hoá học
Hóa học là khởi nguồn, là cơ sở phát huy tính sáng tạo ra những ứng dụng
phục vụ trong đời sống của con người. Hoá học góp phần giải tỏa, xoá bỏ hiểu biết
sai lệch làm phương hại đến đời sống, tinh thần của con người
Để đạt được mục đích của môn hoá học trong trường phổ thông thì ngoài
việc phải tiếp thu đầy đủ những kiến thức từ trên lớp, từ sách giáo khoa, từ các
thầy cô, học sinh còn cần tự mình sưu tầm và tìm hiểu những hiện tượng xảy ra
trong cuộc sống thường ngày. Vận dụng những kiến thức đã học được để giải thích
những hiện tượng đó, nhờ vậy mà học sinh được củng cố kiến thức sâu sắc hơn,
các em thấy học môn Hóa dễ hiểu, thiết thực, gần gũi với đời sống và lôi cuốn
hơn.
II/ CƠ SỞ THỰC TIỄN
III/ THỰC TRẠNG VÀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
SVTH: Bùi Thị Thanh Hằng 1 Lớp: 08SHH
Đề tài nghiên cứu khoa học GVHD: Nguyễn Thị Lan Anh
1/Thực trạng:
Trước tình hình học hoá học phải đổi mới phương pháp dạy học đã và đang
thực sự là yếu tố quyết định hiệu quả giờ dạy. Một trong những yếu tố để đạt giờ

dụng trong thực tiễn đời sống thường ngày chỉ bằng những kiến thức rất phổ thông
mà không gây nhàm chán, xa lạ; lại có tác dụng kích thích tính chủ động, sáng tạo,
hứng thú trong môn học; làm cho hoá học không khô khan, bớt đi tính đặc thù và
phức tạp.
Trong phạm vi đề tài tôi kkông có tham vọng giải quyết mọi vấn đề trong
thực tiễn có thể để “Nâng cao hiệu quả dạy và học môn hoá học bằng việc giải
thích các hiện tượng thực tiễn có liên quan đến bài học” mà chỉ nêu lên một vài
suy nghĩ, đề suất của cá nhân coi đó là kinh nghiệm qua một số ví dụ minh hoạ,
với mong muốn góp phần tạo ra và phát triển phương pháp dạy hoá học hiệu quả
cao hơn qua các bài giảng hoá học.
B/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Từ cơ sở lý luận và thực tiễn dạy học, tôi đã thấy rằng: “Nâng cao hiệu quả
dạy và học môn hoá học bằng việc giải thích các hiện tượng thực tiễn có liên quan
đến bài học” sẽ tạo hứng thú, khơi dậy niềm đam mê; học sinh hiểu được vai trò
và ý nghĩa thực tiễn trong học hoá học. Để thực hiện được, người giáo viên cần
nghiên cứu kỹ bài giảng, xác định được kiến thức trọng tâm, tìm hiểu, tham khảo
các vấn đề thực tế liên quan phù hợp với từng học sinh ở thành thị, nông thôn …;
đôi lúc cần quan tâm đến tính cách sở thích của đối tượng tiếp thu, hình thành giáo
án theo hướng phát huy tính tích cực chủ động của học sinh, phải mang tính hợp
SVTH: Bùi Thị Thanh Hằng 1 Lớp: 08SHH
Đề tài nghiên cứu khoa học GVHD: Nguyễn Thị Lan Anh
lý và hài hoà; đôi lúc có khôi hài nhưng sâu sắc, vẫn đảm nhiệm được mục đích
học môn hoá học. Tuy nhiên, thời gian giành cho vấn đề này là không nhiều, “nó
như thứ gia vị trong đời sống không thể thay cho thức ăn nhưng thiếu nó thì kém
đi hiệu quả ăn uống ”.
I/ CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:
“Nâng cao hiệu quả dạy và học môn hoá học bằng việc giải thích các hiện
tượng thực tiễn có liên quan đến bài học” bằng cách:
1. Nêu hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống ngày, thường sau khi đã
kết thúc bài học. Cách nêu vấn đề này có thể tạo cho học sinh căn cứ vào những

với nội dung bài giảng để rút ra những kết luận mang tính quy luật. Làm cho học
sinh không có cảm giác khó hiểu vì có nhiều vấn đề lý thuyết nếu đề cập theo tính
đặc thù của bộ môn thì khó tiếp thu được nhanh so với gắn nó với thực tiễn hàng
ngày.
II/ CÁC BIỆN PHÁP ĐỂ TỔ CHỨC THỰC HIỆN:
1/ Để tổ chức thực hiện được giáo viên có thể dùng nhiều phương tiện,
nhiều cách như: bằng lời giải thích, hình ảnh, đoạn phim, … có thể tiến hành dạy
trong hoàn cảnh dùng máy chiếu hay không dùng máy chiếu … Điều này cần phụ
thuộc vào điều kiện ở mỗi trường, căn cứ vào hoàn cảnh cụ thể và phong cách dạy
khác nhau để huy động tối đa. Vì hiệu quả giáo dục với nội dung đề tài này, có
những kinh nghiệm có thể áp dụng cho người này nhưng có những phong cách
không thể áp dụng cho giáo viên khác. Vì phong cách dạy “nó như tính cách của
mỗi con người không thể ai cũng giống ai” nhưng đảm bảo được nội dung dạy
học theo yêu cầu của chương trình.
SVTH: Bùi Thị Thanh Hằng 1 Lớp: 08SHH
Đề tài nghiên cứu khoa học GVHD: Nguyễn Thị Lan Anh
2/ Một số ví dụ minh họa thông qua một số hiện tượng trong thực tiễn
trong số hàng nghìn, hàng vạn hiện tượng, tình huống thực tiễn có thể áp dụng:
* Ví dụ 01: Vai trò của Ozon trong đời sống và công nghiệp như thế nào?
Ozon có khả năng “cải tạo” nước thải, có thể khử các chất độc như: Phenol,
hợp chất Xianua, nông dược, chất trừ cỏ, các hợp chất hữu cơ gây bệnh … có
trong nước thải và Ozon có thể tác dụng với các ion kim loại (sắt, thiếc, chì,
mangan…) Biến nước thải thành nước sạch vô hại.
Trên tầng cao khí quyển 10 − 30km quanh Trái đất, Ozon

tồn tại thành một
tầng khí quyển riêng, có khả năng hấp thụ tia tử ngoại phát ra từ mặt trời. Vì các
tia tử ngoại làm cho người, động thực vật bị đột biến gen, gây bệnh nan y … Gần
đây do công nghiệp phát triển, các nhà máy xuất hiện khí thải, động cơ phản lực
… thải vào khí quyển một lượng bụi và khí ô nhiểm, thì Ozon lại góp phần oxi

OH) có khả năng thẩm thấu rất cao, có
thể xuyên qua màng tế bào tiến sâu vào trong gây đông tụ protein làm cho tế bào
bị chết (Do protein là cơ sở sự sống của tế bào).
Thực tế thấy rằng chỉ có cồn 75% là có khả năng sát trùng tốt nhất, vì nếu
cồn > 75% thì nồng độ cồn quá cao làm cho protein bị đông tụ nhiều, làm protein
trên bề mặt vi khuẩn đông cứng hình thành một lớp vỏ cứng ngăn không cho cồn
thấm vào nên vi khuẩn không bị chết. Nếu cồn quá loãng (< 75%) thì hiệu quả sát
trùng kém.
Áp dụng: Trong y tế, cồn được sử dụng đại trà khi tiêm, rửa vết thương …
nhưng có ít người quan tâm tại sao lại dùng cồn? Trong khi học, nếu học sinh
được biết sẽ rất tốt cho cuộc sống. Giáo viên có thể đưa vấn đề này vào trong các
tiết dạy về bài Ancol etylic (ở lớp 9 hay lớp 11).
* Ví dụ 04: Tại sao không đựng dung dịch HF trong bình đựng bằng thủy tinh?
Dung dich HF, tuy là axit yếu nhưng có tính chất đặc biệt là ăn mòn được
thuỷ tinh. Do thành phần của thuỷ tinh chính là SiO
2
, khi cho dung dịch HF vào
thì có phản ứng:
2 4 2
4 2SiO HF SiF H O+ → ↑ +
SVTH: Bùi Thị Thanh Hằng 1 Lớp: 08SHH
Đề tài nghiên cứu khoa học GVHD: Nguyễn Thị Lan Anh
Áp dụng: Đây là vấn đề bắt buộc trong quá trình dạy về Flo và tính chất của
dung dịch HF (lớp 10), giúp học sinh giải đáp được bài tập, mà trong thực tiễn
tránh đựng dung dịch HF trong bình thuỷ tinh khi gặp.
* Ví dụ 05: Làm thế nào để khắc được thuỷ tinh?
Muồn khắc thuỷ tinh, người ta nhúng thuỷ tinh vào sáp nóng chảy, lấy ra
cho nguội, dùng vật nhọn tạo hình, chữ … cần khắc nhờ lớp sáp (nến) mất đi, rồi
nhỏ dung dịch HF vào thuỷ tinh sẽ bị ăn mòn ở những nơi đã bị cạo đi lớp sáp.
2 4 2

thuỷ tinh mà còn giải thích hiện tượng đó. Giúp học sinh sẽ nhớ đến bài học khi
gặp vấn đề này. Thậm chí đây là cơ sở cho việc học nghề, khơi dậy niềm đam mê
học tập và khám phá, càng tốt hơn nếu học sinh được tiến hành thí nghiệm. Giáo
viên có thể đề cập đến trong bài giảng về Flo, dung dịch HF hoặc trong tiết thực
hành (ở lớp 10).
* Ví dụ 06: Vì sao lại không dùng xăng pha chì nữa?
Xăng pha chì là thêm Tetraetyl chì có tác dụng tiết kiệm 30% xăng dầu khi
sử dụng. Nhưng khí cháy trong động cơ, chì oxit bám vào các ống xả, thành xi
SVTH: Bùi Thị Thanh Hằng 1 Lớp: 08SHH
Đề tài nghiên cứu khoa học GVHD: Nguyễn Thị Lan Anh
lanh nên thực tế xăng còn hoà tan thêm vào Dibrom etan thì chì oxit sẽ bị chuyển
thành Chì bromua (PbBr
2
), dễ bay hơi, thoát ra khỏi xi lanh, ống xả, thải vào
không khí làm ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Vì chì sẽ ở trong môi trường khí, tồn tại trong thực vật, động vật nên khi
tiếp xúc với khí thải, động thực vật bị bệnh sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến
sức khoẻ con người. Ngoài ra hơi Brom bay ra gây nguy hiểm tới đường hô hấp,
làm bỏng da. Hiện nay, nước ta đã không sử dụng xăng pha chì.
Áp dụng: Hiện nay, nước ta không còn sử dụng xăng pha chì nữa, nhưng
không ít một bộ phận học sinh và nhân dân không hiểu vì sao. Nên thông qua bài
học liên quan, giáo viên có thể làm rõ tại sao. Vấn đề này có thể xen trong tiết dạy
về dầu mỏ (ở lớp 9 hoặc lớp 11).
* Ví dụ 07: Tục ngữ Việt Nam có câu: “Nước chảy đá mòn”, câu này mang hàm ý
của khoa học hoá học như thế nào?
Trong đá thông thường chủ yếu là CaCO
3
nên trong nước sẽ tồn tại phương
trình điện ly:
2 2

3
)
2
trôi theo, qua thời gian đá sẽ bị mòn dần.
Áp dụng: Hiện tượng này thường thấy ở những phiến đá ở những dòng chảy
đi qua. Nếu không để ý, trong xây dựng sẽ có ảnh hưởng không ít. Góp phần hiểu
được dụng ý của khoa học của câu tục ngữ, làm cho hoá học trở nên gần gủi, có
SVTH: Bùi Thị Thanh Hằng 1 Lớp: 08SHH
Đề tài nghiên cứu khoa học GVHD: Nguyễn Thị Lan Anh
hồn văn hơn. Giáo viên có thể xen vấn đề này trong khi dạy đến phần về muối
CaCO
3
(ở lớp 9, lớp 11 hay lớp 12).
* Ví dụ 08: Cao dao Việt Nam có câu:
“Lúa chiêm lấp ló đầu bờ,
Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên”
Câu này mang hàm ý của khoa học hoá học như thế nào?
Câu ca dao nhắc nhở người làm lúa: Vụ chiêm khi lúa đang trổ đòng đòng
mà có trận mưa rào, kèm theo sấm chớp thì sẽ rất tốt và cho năng suất cao sau này.
Do trong không khí có ~ 80% khí N
2
và ~ 20% khí O
2
, khi có chớp (tia lửa
điện) sẽ tạo điều kiện cho N
2
hoạt động:
3000
2 2
N 2

SVTH: Bùi Thị Thanh Hằng 1 Lớp: 08SHH
Đề tài nghiên cứu khoa học GVHD: Nguyễn Thị Lan Anh
Trong đá thông thường chủ yếu là CaCO
3
, khi trời mưa, trong không khí có
CO
2
tạo môi trường axit làm tan được đá vôi, những giọt nước mưa rơi xuống như
vô vàn mũi dao nhọn, sắc khắc vào đá những đường nét khác nhau
3 2 2 3 2
( )CaCO CO H O Ca HCO
+ + →
Và xuất hiện quá trình điện ly:
2
3 2 3
( ) 2Ca HCO Ca HCO
+ −
→ +
2 3
3 3
CaCO Ca CO
+ −
+ƒ
– Theo thời gian dần tạo ra các hang động khi nước có Ca(HCO
3
)
2
ở đất đá do áp
suất nhiệt độ đột nhiên thấp nên khi giọt nước nhỏ từ từ có tồn tại phương trình:
3 2 3 2 2

2 3
3O 2Oƒ
Tạo ra một lượng nhỏ O
3
, O
3
có khả năng sát trùng:
3 2
O O O
+
&
ƒ
(sát trùng)
Nên ngoài những hạt mưa cuốn theo bụi thì O
3
là tác nhân làm môi trường sạch sẽ
và cảm giác tươi, mát.
Áp dụng: Vấn đề này giáo viên nên đề cập trong bài giảng về Ozon (ở lớp
10), giúp học sinh kiểm nghiệm trong cuộc sống mà đôi khi có nhiều học sinh
không chú ý đến. Đây là một hiện tượng tự nhiên không xa lạ với học sinh.
* Ví dụ 12: Ma trơi là gì? Ma trơi thường gặp ở đâu?
“Ma trơi” chỉ là cái tên gọi mê tín mà thực chất, trong cơ thể (xương động
vật) có chứa một hàm lượng P khi chết phân huỷ tạo 1 phần thành khí PH
3
(Photphin) khi có lẫn một chút khí P
2
H
4
(Diphotphin), khí PH
3

Áp dụng: Giáo viên có thể xen vào bài giảng của phân về protit (ở lớp 12).
Đây cũng là vấn đề thiết thực bắt găp trong cuộc sống và phục vụ thiết yếu trong
việc chế biến thực phẩm.
* Ví dụ 15: Tại sao khi nấu nước giếng ở một số vùng lại có lớp cặn ở dưới
đáy ấm? Cách tẩy lớp cặn này?
Trong tự nhiên nước ở một số vùng là nước cứng tạm thời, là nước có chứa
muối Ca(HCO
3
)
2
, Mg(HCO
3
)
2
. Khi nấu sôi sẽ xảy ra phản ứng hoá học :
( )
( )
3 3 2 2
2
3 3 2 2
2
2
2
o
o
t
t
Ca HCO CaCO CO H O
Mg HCO MgCO CO H O
→ ↓ + ↑ +

* Ví dụ 17: Vải khác nhau có giá trị khác nhau nên phân biệt như thế nào?
Căn cứ vào bản chất của các chất liệu làm nên vải, ta có thể nhận biết cách
đơn giản sau:
1/ Nếu vải làm bằng sợi bông: Khi đốt sợi vải cháy nhanh, ngọn lửa màu
vàng, có mùi như đốt giấy và tro có màu xám đậm.
SVTH: Bùi Thị Thanh Hằng 1 Lớp: 08SHH
Đề tài nghiên cứu khoa học GVHD: Nguyễn Thị Lan Anh
2/ Nếu vải làm bằng sợi tơ tằm: Khi đốt sợi vải cháy chậm hơn vải sợi bông,
có mùi khét như đốt tóc, sợi tơ co cục, màu nâu đen, lấy tay bóp thì tan.
3/ Nếu vải làm bằng lông cừu (len lông cừu): Khi đốt bắt cháy không
nhanh, bốc khói, có mùi khét như đốt tóc và tạo thành những bọt phồng, rồi vón
cục có màu đen hơi óng ánh, giòn, bóp tan ngay.
4/ Nếu vải làm bằng sợi viscozơ: Khi đốt sợi vải cháy nhanh, ngọn lửa màu
vàng, có mùi như đốt giấy và tro có màu xám nhưng rất ít.
5/ Nếu vải làm bằng sợi axetat: Khi đốt sợi vải bắt cháy chậm ,thành giọt
dẻo màu nâu đậm, có hoa lửa, không bốc cháy thành ngọn lửa, sau đó kết thành
cục màu đen, dể bóp nát.
6/ Nếu vải làm bằng sợi poliamit (nilon): Khi đốt sợi vải không cháy ngọn
lửa mà co vón lại và cháy thành từng giọt dẻo màu trắng, có mùi của rau cần, khi
nguội thì biến thành cục cứng có màu nâu nhạt, bóp khó nát
Áp dụng: Giáo viên có thể đưa vào phần nhận biết của bài dạy liên quan (ở
lớp 9 hoặc lớp12), mặt khác cũng có tác dụng cung cấp cho học sinh phương pháp
trong đời sống nhận biết các chất liệu vải phụ vụ cho mục đích sử dụng, điều này
cũng rất thực tiễn.
* Ví dụ 18: Sherlock Homes đã phát hiện ra cách lấy dấu vân tay của tội
phạm lưu trên các vật ở hiện trường như thế nào chỉ sau một vài phút thí
nghiệm?
Lấy một tờ giấy sạch, ấn một ngón tay vào mặt giấy rồi nhấc ra sau đó đem
phần giấy có dấu vân tay đặt trên miệng ống nghiệm có đựng cồn iod, dùng đèn
cồn để đun nóng phần đáy ống nghiệm. Đợi cho khí màu tím thoát ra (I

* Ví dụ 20: Vì sao tay một người dính cồn iod cầm bánh mì thì có chấm xanh
trên bánh?
Do cồn iod là hỗn hợp tan của Iod và Ancol etylic (C
2
H
5
OH), Iod gặp tinh
bột tạo ra phức màu xanh dương.
SVTH: Bùi Thị Thanh Hằng 1 Lớp: 08SHH
Đề tài nghiên cứu khoa học GVHD: Nguyễn Thị Lan Anh
Điều này cũng có thể giải thích khi bôi cồn iod lên phía trong quả chuối
xanh lại cũng có hiện tượng tương tự (do trong chuối xanh có tinh bột (C
6
H
10
O
5
)
n
).
Nhưng nếu là chuối chín thì không thấy hiện tượng này (do chuối chín chuyển tinh
bột thành đường Glucozo (C
6
H
12
O
6
). Người ta sử dụng tinh bột để nhận biết iod và
ngược lại.
Áp dụng: Điều này được đề cập khi dạy về Iod (ở lớp 10) và Tinh bột (ở lớp

2 3 3
2
4 2Ag S NH Ag NH S
+
−
 
+ → +
 
Nên Ag
2
S bị hoà tan, bề mặt dây bạc lại trở nên sáng bóng.
SVTH: Bùi Thị Thanh Hằng 1 Lớp: 08SHH
Đề tài nghiên cứu khoa học GVHD: Nguyễn Thị Lan Anh
Áp dụng: Đây là những ứng dụng rất hay của bạc. Giáo viên có thể đưa
những vấn đề này vào bài về kim loại (ở lớp 9 hay lớp 12).
* Ví dụ 23: Tại sao khi ăn cơm nhai kỹ sẽ thấy vị ngọt?
Cơm chứa một lượng lớn tinh bột, khi ăn cơm trong tuyến nước bọt của
người có các enzim. Khi nhai kỹ trộn đều, tuyến nước bọt làm tăng cơ hội chuyển
hoá một lượng tinh bột theo phản ứng thuỷ phân thành mantozơ, glucozơ gây ngọt
theo sơ đồ:
( )
2 2
, ,
6 10 5 12 22 11 6 12 6
Amilaza H O Mantaza H O
n
C H O C H O C H O
TB Mantozo Glucozo
→ →
Áp dụng: Vấn đề này có thể đề cập đến trong bài dạy về tinh bột (ở lớp 9,

2
. Mà người dân chúng ta hay có thói quen xuống giếng
thau giếng hoặc vì lấy gầu múc nước… Đã có nhiều trường hợp bị tử vong một lúc
nhiều mạng người vì gặp phải giếng có khí độc (CO) gây đông máu, CH
4
… và
không có O
2
gây ngạt trong tíc tắc, làm người xuống cứu cũng chết. Để tránh, tốt
nhất không nên xuống các giếng đào, nếu có xuống phải đeo bình oxi. Còn muốn
biết có khí độc(CO), hoặc nhiều khí thiên nhiên(CH
4
…) và không có O
2
chỉ cần
lấy dây buộc một con gà, vịt … thả xuống nếu nó chết thì chứng tỏ có khí độc.
Áp dụng: Đây là một hiện tượng hay xảy ra, giáo viên nên đưa vào bài giảng
để nhắc nhở học sinh, cộng đồng …tránh những cái chết thương tâm. Vấn đề này
có thể xen vào bài dạy Cacbon hay Metan (ở lớp 9 hay lớp 11).
* Ví dụ 27: Gương soi có lịch sử như thế nào?
Thời xa khi muốn soi mình phải soi qua mặt nước, khi đến thời đồ đồng
thau thì bằng gương làm bằng đồng nhưng nhanh ố, sau dần chuyển sang thuỷ
ngân tráng sau tấm kính phẳng, nhưng thuỷ ngân gây ngộ độc cho người sản xuất.
Dần dần và ngày nay người ta đã thay thế bằng bạc tráng sau tấm kính nhờ phản
ứng anđehit (R−CHO) với dung dịch AgNO
3
/NH
3
hay thay andehit bằng glucozơ.
3 3 2 4 4 3

( ) ( )
3 2
2 4 3 4
3 2
2
2
2
2
2
2 3
2 4 3 2 3 2 4
( ) 2 3
( ) 3 2 ( ) 3
Al SO Al SO
Al H O AlOH H
AlOH H O Al OH H
Al OH H O Al OH H
Al SO H O Al OH H SO
+ −
+ + +
+
+ +
+
+
→ +
+ +
+ +
+ ↓ +
+ ↓ +
ƒ

2
. Khi hoà tan cloramin vào nước sẽ giải
phóng cho ra khí Clo. Clo tác dụng với nước tạo ra HClO.
2 2
H O Cl HCl HClO+ +ƒ
HClO có tính oxy hóa rất mạnh nên phá hoại hoạt tính một số enzim trong
vi sinh vật, làm cho vi sinh vật chết.
Cloramin không gây độc hại cho người dùng nước đã được khử trùng bằng chất
này.
Áp dụng: Cloramin là chất được sử dụng nhiều để làm sạch nước trong
những vùng lụt bão. Giáo viên có thể đề cập đến chất này trong bài Clo (ở lớp 9,
lớp 10).
* Ví dụ 31: Teflon là chất gì?
Teflon có tên thay thế là: Poli(tetrafloetilen) [(−CF
2
−CF
2
−)
n
]. Đó là loại
polime nhiệt dẻo, có tính bền cao với các dung môi và hóa chất. Nó độ bền nhiệt
cao, có độ bền kéo cao và có hệ số ma sát rất nhỏ. Teflon bền với môi trường hơn
cả Au và Pt, không dẫn điện.
Do có các đặc tính quý đó, teflon được dùng để chế tạo những chi tiết máy
dễ bị mài mòn mà không phải bôi mỡ (vì độ ma sát nhỏ), vỏ cách điện, tráng phủ
lên chảo, nồi,… để chống dính.
Áp dụng: Giáo viên có thể vận dụng vào bài polime (ở lớp 9 hay lớp 12)
SVTH: Bùi Thị Thanh Hằng 1 Lớp: 08SHH
Đề tài nghiên cứu khoa học GVHD: Nguyễn Thị Lan Anh
* Ví dụ 32: Thuốc chuột là chất gì? Nếu sau khi ăn thuốc mà không có nước

2
, phản ứng
tỏa nhiệt.
2 2
0C O CO H
+ → ↑ ∆ <
Nhiệt tỏa ra được tích góp dần dần, khi đạt đến nhiệt độ cháy của than thì
than tự bốc cháy.
Áp dụng: Giáo viên có thể đưa vấn đề này vào bài C (lớp 9, lớp 11) hoặc bài
O
2
(lớp 8, lớp 10).
* Ví dụ 34: Vì sao bôi vôi vào chỗ ong, kiến đốt sẽ đỡ đau?
Do trong nọc ong, kiến, nhện có axit hữu cơ tên là axit fomic (HCOOH).
Vôi là chất bazơ nên trung hòa axit làm ta đỡ đau.
( )
2 2
2
2 ( ) 2HCOOH Ca OH HCOO Ca H O+ → +
Áp dụng: Giáo viên có thể vận dụng vấn đề này vào bài axit cacboxylic (ở
lớp 9 hay lớp 11) hoặc bài một số hợp chất quan trọng của canxi (ở lớp 12).
* Ví dụ 35: Vì sao ban đêm không nên để nhiều cây xanh trong nhà?
SVTH: Bùi Thị Thanh Hằng 1 Lớp: 08SHH
Đề tài nghiên cứu khoa học GVHD: Nguyễn Thị Lan Anh
Ban ngày, do có ánh sáng mặt trời nên cây xanh tiến hành quá trình quang
hợp, hấp thụ CO
2
và giải phóng khí O
2
.

này làm tổn thương đến hoạt động hô hấp của cá vì vậy có thể làm chết cá.
Trong nông nghiệp, từ lâu người ta đã dùng đất đèn để làm kích thích quả
xanh mau chín và chín đồng loạt ở các kho, thường dùng để dấm dứa, chuối, cà
chua,… vào dịp cuối mùa đông, đầu mùa xuân.
Áp dụng: Giáo viên có thể vận dụng vào bài Axetilen (ở lớp 9, lớp 11)
* Ví dụ 37: Vì sao muối NaHCO
3
được dùng để chế thuốc đau dạ dày?
Trong dạ dày, có chứa dung dịch HCl. Người bị đau dạ dày là người có
nồng độ dung dịch HCl cao làm dạ dày bị bào mòn. NaHCO
3
dùng để chế thuốc
đau dạ dày vì nó làm giảm hàm lượng dung dịch HCl có trong dạ dày nhờ phản
ứng:
3 2 2
NaHCO HCl NaCl CO H O+ → + +
SVTH: Bùi Thị Thanh Hằng 1 Lớp: 08SHH
Đề tài nghiên cứu khoa học GVHD: Nguyễn Thị Lan Anh
Áp dụng: Giáo viên có thể vận dụng kiến thức này vào bài HCl (ở lớp 10),
bài một số hợp chất quan trọng của Natri (ở lớp 12).
* Ví dụ 38: Vì sao trong công nghiệp thực phẩm, muối (NH
4
)
2
CO
3
được dùng
làm bột nở?
NH
4

của dung dịch thay đổi khi độ axit thay đổi.
Trong rau muống (và vài loại rau khác) có chất chỉ thị này. Trong chanh có
7% axit citric. Vắt chanh vào nước rau làm thay đổi độ axit, do đó làm thay đổi
màu nước rau. Khi chưa vắt chanh, nước rau muống có màu xanh lét là chứa chất
kiềm canxi.
SVTH: Bùi Thị Thanh Hằng 1 Lớp: 08SHH
Đề tài nghiên cứu khoa học GVHD: Nguyễn Thị Lan Anh
Áp dụng: Giáo viên có thể đưa các vấn đề thực tế này vào bài axit
cacboxylic (ở lớp 9, lớp 12).
* Ví dụ 41: Vì sao sau khi ăn trái cây thì không nên đánh răng ngay?
Các nhà khoa học khuyến cáo: Ai ăn trái cây thì phải một giờ sau mới được
đánh răng. Tại sao vậy? Vì chất chua (axit hữu cơ) trong trái cây sẽ kết hợp với
những thành phần trong thuốc đánh răng theo bàn chải sẽ tấn công các kẽ răng và
gây tổn thương lợi. Bởi vậy phải đợi đến khi lượng nước bọt trung hòa axit trong
trái cây, nhất là táo, cam, nho, chanh.
Ta đã biết thức ăn vào dạ dày phải lưu giữ lại từ 1−2 giờ. Nếu sau bữa ăn, ta
ăn ngay trái cây sẽ làm tăng thêm sự lưu trệ trong dạ dày.
Áp dụng: Giáo viên có thể áp dụng vấn đề này vào bài axit cacboxylic (ở
lớp 9, lớp 12)
* Ví dụ 42: Vì sao các đồ vật bằng bạc để lâu ngày thường bị xám đen? Vì sao
dùng đồ bằng bạc đựng thức ăn, thức ăn lâu bị ôi?
Do bạc tác dụng với khí O
2
và H
2
S có trong không khí tạo ra bạc sunfua
(Ag
2
S) màu đen.
2 2 2 2