Đổi mới việc thực hiện chính sách dân tộc ở
tỉnh Thừa Thiên Huế trong giai đoạn hiện nay
H. : Trung tâm
đào tạo, bồi
dưỡng giảng viên
lý luận chính trị,
2010
Số trang
109 tr.
Nguyễn Thành Minh
Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị
Luận văn Thạc sĩ ngành: Chủ nghĩa Xã hội Khoa học; Mã số: 60 22 85
Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Quốc Phẩm
Năm bảo vệ: 2010
Abstract: Nghiên cứu những vấn đề lý luận có liên quan đến chính sách dân tộc và
việc thực hiện chính sách dân tộc. Đánh giá, phân tích thực trạng việc thực hiện chính
sách dân tộc và yêu cầu đặt ra đối với việc đổi mới việc thực hiện chính sách dân tộc ở
tỉnh Thừa Thiên Huế. Đề xuất và luận giải những quan điểm, giải pháp cơ bản nhằm
đổi mới việc thực hiện chính sách dân tộc ở tỉnh Thừa Thiên Huế.
Keywords: Chính sách dân tộc; Thừa Thiên Huế; Chủ nghĩa xã hội khoa học
Content
Mở đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Việt Nam là một quốc gia đa dân tộc với 54 dân tộc anh em trong đó có 53 dân tộc thiểu
số chủ yếu sinh sống rải rác trên những vùng rừng núi của đất nước, nơi có vị trí chiến lược
xã hội, là lá chắn vững chắc cho sự nghiệp giữ vững nền độc lập dân tộc. Bên cạnh những
thành tựu phát triển to lớn của đất nước, đồng bào các dân tộc thiểu số và miền núi, ở các
vùng sâu, vùng xa vẫn còn tình trạng nghèo khó, bệnh tật và thất học Thực trạng đó đòi hỏi
cần phải đổi mới hơn nữa chính sách dân tộc nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần
cho đồng bào, góp phần ổn định chính trị, giữ vững an ninh biên giới, tăng cường đại đoàn kết
toàn dân tộc.
Tỉnh Thừa Thiên Huế có hai huyện miền núi là Nam Đông và A Lưới, bốn huyện có xã
miền núi là Hương Trà, Phú Lộc, Phong Điền, Hương Thủy. Các dân tộc thiểu số sinh sống ở
Thừa Thiên Huế chủ yếu gồm Tà - Ôi, Pa kô, Pa hy, Vân kiều, Cơ tu và một bộ phận nhỏ các
dân tộc khác, tập trung chủ yếu ở các huyện xã trên. Tuy nhiên, hiện nay giữa địa phương và
Trung ương vẫn chưa thống nhất tên gọi của một số tộc người. (Người Pa kô, Pa hy không có
trong danh mục các dân tộc ở Việt Nam, mặc dù tỉnh Thừa Thiên Huế đã nhiều lần đề nghị bổ
sung vào danh mục dân tộc Pa kô). Đây là một khó khăn lớn trong thực hiện chính sách dân tộc,
đặc biệt trên phương diện tâm lý tộc người.
Với truyền thống đoàn kết, tinh thần yêu nước, các dân tộc thiểu số tỉnh Thừa Thiên
3
Huế đã góp phần to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc. Từ sau khi thống
nhất đất nước, đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Thừa Thiên Huế đã và đang tạo ra thế chiến
lược lâu dài cho sự phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị trên địa bàn, góp
phần vào thắng lợi của công cuộc đổi mới đất nước. Tuy nhiên, cùng với những thành tựu
phát triển của tỉnh Thừa Thiên Huế trong những năm vừa qua, so với mặt bằng chung của cả
nước, vùng dân tộc thiểu số và miền núi ở Thừa Thiên Huế đang gặp rất nhiều những khó
khăn: đời sống kinh tế, văn hóa - xã hội còn thấp, sự chênh lệch về trình độ dân trí giữa miền
xuôi và miền núi, giữa dân tộc này với dân tộc khác ngày càng rõ rệt, những tiềm năng to lớn
của đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh chưa được phát huy một cách hiệu quả.
Bên cạnh đó, tàn tích của chiến tranh đặc biệt là chất độc màu da cam cũng để lại những hậu
quả nặng nề. Tất cả những khó khăn trên đã tạo khe hở để các thế lực thù địch lợi dụng nhằm
đẩy mạnh việc thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, xuyên tạc chính sách đoàn kết dân tộc
của Đảng và Nhà nước ta, gây mất trật tự an ninh trên địa bàn tỉnh.
Quốc Phẩm - Trịnh Quốc Tuấn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1999. Công
trình đã đi sâu vào giải quyết những vấn đề lý luận và thực tiễn của quan hệ dân tộc ở
nước ta trong tình hình mới.
- Vấn đề dân tộc và công tác dân tộc ở nước ta, ủy ban dân tộc và miền núi, Nxb Chính
trị quốc gia, Hà Nội, 2001. Tác phẩm trình bày những quan điểm, chính sách dân tộc của
Đảng và Nhà nước, những yêu cầu nhiệm vụ đối với người cán bộ làm công tác dân tộc trong
giai đoạn hiện nay.
- Vấn đề dân tộc và định hướng xây dựng chính sách dân tộc trong thời kỳ công nghiệp
hóa, hiện đại hóa, Viện nghiên cứu chính sách dân tộc và miền núi, Nxb Chính trị quốc gia,
Hà Nội, 2002. Đây là tập hợp những bài báo khoa học tham gia hội thảo: Vấn đề dân tộc và
định hướng xây dựng chính sách dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa do TS
Bế Trường Thành chỉ đạo biên soạn. Nội dung cuốn sách trình bày những vấn đề lý luận,
nhận thức về dân tộc và chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta. Những định hướng cơ
bản trong việc quy hoạch dân cư, đẩy nhanh nhịp độ phát triển kinh tế hàng hóa, công nghiệp
hóa, hiện đại hóa. Đồng thời, tác phẩm cũng kiến nghị những giải pháp nhằm phát triển kinh
tế, giải quyết các vấn đề xã hội, phát huy bản sắc văn hóa, ổn định và cải thiện đời sống đồng
bào dân tộc.
- Một số vấn đề về bảo vệ môi trường vùng dân tộc và miền núi, Vụ chính sách dân tộc
thuộc ủy ban dân tộc, Hà Nội, 2005. Với mười chuyên đề được trình bày một cách khoa học,
cuốn sách là tài liệu tham khảo bổ ích cho cán bộ bảo vệ môi trường công tác trong lĩnh vực
dân tộc và miền núi. Tác phẩm chủ yếu đi vào phân tích những vấn đề về môi trường, vai trò
của việc bảo vệ môi trường ở vùng dân tộc và miền núi, thực trạng môi trường ở vùng dân tộc
và miền núi, đề xuất các giải pháp khoa học nhằm bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ở
vùng dân tộc và miền núi.
- Một số vấn đề dân tộc và phát triển, PGS,TS Lê Ngọc Thắng, Nxb Chính trị quốc gia,
Hà Nội, 2005. Tác phấm chủ yếu đề cập đến một số nội dung về vấn đề lý luận, chính sách
dân tộc; các vấn đề về phát triển kinh tế, bảo tồn và phát huy các bản sắc văn hóa, ổn định xã
5
hội của vùng dân tộc và miền núi; đổi mới nội dung và phương thức công tác dân tộc; vai trò
thức lý luận mới về dân tộc, quan hệ dân tộc và chính sách dân tộc, đánh giá thực trạng và đề
xuất những giải pháp nhằm giải quyết các vấn đề dân tộc và công bằng, bình đẳng giữa các
6
dân tộc trong thời kỳ đổi mới ở nước ta hiện nay.
- Viết về vấn đề dân tộc và miền núi ở tỉnh Thừa Thiên Huế cũng có một số tác phẩm
như:
- Tài liệu các chuyên đề, nghiệp vụ, chính sách dân tộc cho cán bộ địa phương tỉnh
Thừa Thiên Huế của Ban Dân tộc tỉnh Thừa Thiên Huế, năm 2005. Tác phẩm chủ yếu đề cập
đến những nội dung chủ yếu trong công tác dân tộc ở tỉnh Thừa Thiên Huế và trang bị cho
cán bộ làm công tác dân tộc những kỹ năng cần thiết nhằm thực hiện tốt trách nhiệm của
mình.
- Đồng bào các dân tộc thiểu số Thừa Thiên Huế mang họ Hồ của chủ tịch Hồ Chí
Minh của Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế, năm 2004. Đây là tập hợp những bài viết của các tác giả
nghiên cứu về đồng bào dân tộc ít người tỉnh Thừa Thiên Huế mang họ Hồ trong đó chủ yếu
đi sâu vào nghiên cứu lịch sử, ý nghĩa của sự kiện đồng bào các dân tộc thiểu số Thừa Thiên
Huế mang họ Hồ và vai trò của đồng bào dân tộc thiểu số mang họ Hồ ở tỉnh Thừa Thiên Huế
đối với cách mạng Việt Nam.
- Góp phần tìm hiểu văn hóa dân gian dân tộc Tà - Ôi A Lưới - Thừa Thiên Huế của tác
giả Trần Hoàng và Nguyễn Thị Sửu, Nxb Văn hóa dân tộc, Hà Nội, 2003. Tác phẩm chủ yếu
tìm hiểu những nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Tà - Ôi ở huyện A Lưới - tỉnh Thừa Thiên
Huế được thể hiện qua kiến trúc nhà ở, trang phục, các món ăn dân tộc, những lễ hội hàng
năm và các tục lệ của người Tà - Ôi.
Ngoài ra còn có một số luận văn, luận án nghiên cứu về vấn đề dân tộc như: “Đổi
mới chính sách của Đảng, nhà nước trong đào tạo, sử dụng đội ngũ cán bộ dân tộc miền
núi phía Bắc nước ta hiện nay” của tác giả Lô Quốc Toản ( năm 1993). “Đổi mới thực
hiện chính sách dân tộc trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (từ thực
tiễn các tỉnh miền núi phía Bắc)” của tác giả Nguyễn Thị Phương Thủy (năm 2001). Hai
luận văn này sau khi bảo vệ thành công đã được các tác giả phát triên nghiên cứu và bảo
vệ thành công ở mức luận án tiến sĩ triết học. Luận văn của thạc sỹ Lô Quốc Toản được
hiện chính sách dân tộc.
- Đánh giá, phân tích thực trạng việc thực hiện chính sách dân tộc và yêu cầu đặt ra đối với việc
đổi mới việc thực hiện chính sách dân tộc ở tỉnh Thừa Thiên Huế.
- Đề xuất và luận giải những quan điểm, giải pháp cơ bản nhằm đổi mới việc thực hiện
chính sách dân tộc ở tỉnh Thừa Thiên Huế.
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
- Cơ sở lý luận và thực tiễn
+ Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và
các chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về vấn đề dân tộc và chính sách
dân tộc.
+ Cơ sở thực tiễn của luận văn là thực trạng đời sống kinh tế - xã hội và văn hóa của
vùng đồng bào dân tộc thiểu số và việc triển khai thực hiện các chính sách dân tộc của Đảng
và Nhà nước ở tỉnh Thừa Thiên Huế.
8
- Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng phương pháp lôgic - lịch sử, tổng hợp, phân tích tài liệu, khảo sát
thực tế, điều tra xã hội học,v.v
6. Đóng góp mới của luận văn
- Trên lập trường của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, luận văn đánh giá khách
quan khoa học thực trạng việc thực hiện chính sách dân tộc và yêu cầu phải đổi mới việc thực hiện
chính sách dân tộc ở tỉnh Thừa Thiên Huế.
- Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuất những giải pháp cơ bản nhằm đổi
mới việc thực hiện chính sách dân tộc ở tỉnh Thừa Thiên Huế trong giai đoạn hiện nay.
- Những kết quả nghiên cứu của luận văn có thể làm tài liệu tham khảo phục vụ công
tác dân tộc và giảng dạy các môn học như: dân tộc học, chủ nghĩa xã hội khoa học, triết học,
đồng thời luận văn cũng là một tài liệu tham khảo để nghiên cứu những vấn đề liên quan đến
vấn đề dân tộc và việc thực hiện chính sách dân tộc ở tỉnh Thừa Thiên Huế.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu luận văn gồm có 3
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
14. Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên
chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb Sự thật, Hà Nội.
15. Đảng Cộng sản Việt Nam (1992), Văn kiện Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương
Khóa VII, Nxb Sự thật, Hà Nội.
16. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
17. Đảng Cộng sản Việt Nam (1998), Văn kiện Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương
khóa VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
18. Đảng Cộng sản Việt Nam (1998), Văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung -
ương khóa VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
19. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính
trị quốc gia, Hà Nội.
20. Đảng Cộng sản Việt Nam (2003), Văn kiện Hội nghị lần thứ bảy ban chấp hành trung ương
khóa IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
21. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính
trị quốc gia, Hà Nội.
22. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 5, 1935, Nxb Chính trị
quốc gia.
23. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 47, 1986, Nxb Chính trị
quốc gia.
24. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 49, 1988,1989, Nxb Chính
trị quốc gia.
25. Trần Hoàng - Nguyễn Thị Sửu (2003), Góp phần tìm hiểu văn hóa dân gian dân tộc Tà - Ôih
A Lưới Thừa Thiên Huế, Nxb Văn hóa dân tộc, Hà Nội.
26. Hội đồng quốc gia chỉ đạo biên soạn từ điển bách khoa Việt Nam(1995), Từ điển bách khoa
Việt Nam, t.1 (A - Đ) Nxb Từ điển bách khoa, Hà Nội.
10
27. Hội đồng quốc gia chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các bộ môn khoa học Mác - Lênin,
47. Hoàng Sơn(2007), Người Tà Ôi ở Thừa Thiên Huế, Nxb Văn hóa dân tộc, Hà Nội
48. Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế, Kỷ yếu hội thảo Đồng bào các dân tộc mang họ Hồ của Chủ tịch
11
Hồ Chí Minh, Thừa Thiên Huế, 2004
49. Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế (1996), Văn kiện Đai hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thừa Thiên Huế
lần Thứ XI, Thừa Thiên Huế
50. Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế(2004), Văn kiện Hội nghị lần thứ mười ba ban chấp hành Đảng bộ
tỉnh Thừa Thiên Huế khóa XII, Thừa Thiên Huế,
51. Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế( 2005), Văn kiện Đại hội đại biểu đảng bộ tỉnh Thừa Thiên Huế lần
Thứ XIII, Thừa Thiên Huế
52. Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế( 2010), Dự thảo báo cáo chính trị của ban chấp hành đảng bộ tỉnh
Thừa Thiên Huế khóa XIII trình Đại hội đại biểu đảng bộ tỉnh lần thứ XIV, Thừa Thiên Huế.
53. Lê Ngọc Thắng(2005), Một số vấn đề về dân tộc và phát triển, Nxb Chính trị quốc gia, Hà
Nội.
54. Trịnh Quốc Tuấn (1996), Bình đẳng dân tộc ở nước ta hiện nay - vấn đề và giải pháp, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
55. Vương Hoàng Tuyên(1981), Tập san sử học số 2, Thông báo khoa học , Nxb Đại học và
trung học, Hà Nội.
56. Trung tâm từ điển học(2007), Từ điển tiếng Việt, Nxb Đà Nẵng, Đà Nẵng.
57. Viện Chủ nghĩa xã hội khoa học - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2002), Tập bài
giảng lý luận dân tộc và chính sách dân tộc (Hệ cử nhân), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
58. Viện Dân tộc, Giải pháp cải thiện đời sống cho đồng bào các dân tộc thiểu số, Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội, 2006
59. Viện nghiên cứu văn hóa thông tin tại Huế (2004), Tiếp cận văn hóa miền Trung, Huế.
60. Viện nghiên cứu chính sách dân tộc và miền núi (2002), Vấn đề dân tộc và định hướng xây
dựng chính sách dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội.
61. Vụ chính sách dân tộc(2005), Một số vấn đề bảo vệ môi trường vùng dân tộc và miền núi, Hà
Nội, 2005.