Trường THCS Lương Phi Năm học 2012 - 2013
MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ CỦA GVCN NHẰM
XÂY DỰNG NỀ NẾP VÀ KÍCH THÍCH HỨNG THÚ
HỌC TẬP CHO HỌC SINH KHỐI 8
TRƯỜNG THCS LƯƠNG PHI
A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Đất nước ngày một phát triển thì việc giáo dục thế hệ trẻ là một quá trình tổ chức
có mục đích, có kế hoạch của toàn xã hội. Xã hội đổi mới đòi hỏi con người phải phát
triển toàn diện từ trình độ, tài năng đến nhân cách, phẩm chất, đạo đức.
Trước những yêu cầu cần thiết của việc đổi mới giáo dục hiện nay, giáo viên
không ngừng đổi mới phương pháp giảng dạy. Giáo viên chủ nhiệm lớp cũng có những
nhiệm vụ rất cơ bản. Giáo viên chủ nhiệm vừa phải là giáo viên dạy giỏi các môn được
phân công, vừa phải là một nhà sư phạm. Để hoàn thành điều đó, đòi hỏi giáo viên chủ
nhiệm không ngừng học tập tích lũy kinh nghiệm giáo dục. Vậy nên, giáo viên chủ
nhiệm lớp có một vị trí đặc biệt trong việc tổ chức học sinh thực hiện mục tiêu giáo dục
toàn diện.
Dạy học ngày nay là tạo cơ hội cho học sinh phát huy tích cực nhận thức và rèn
luyện, là dạy cho học sinh cách học, cách chiếm lĩnh tri thức của nhân loại. Dạy học là
kích thích sự ham hiểu biết và phát triển động cơ, có thái độ học tập tự giác, sáng tạo ở
học sinh. Khơi dậy ở thế hệ trẻ ý thức, trách nhiệm, sự ham mê cống hiến cho xả hội để
khẳng định vai trò chủ thể trong cuộc sống.
Có thể nói chưa bao giờ việc học tập của học sinh được xã hội quan tâm nhiều
như hiện nay. Đó chính là điều kiện thuận lợi cho người học tiếp thu và lĩnh hội tri thức.
Tuy nhiên học sinh ngày nay được sống trong sự lựa chọn giữa cái tốt và cái xấu, giữa
tích cực và tiêu cực, giữa thiện và ác, giữa giá trị vật chất và tinh thần, giữa trách nhiệm
và quyền lực. Chính bối cảnh ấy đòi hỏi những người có trách nhiệm cần nâng cao ý
thức, trách nhiệm trong giáo dục. Giáo viên chủ nhiệm là người có trách nhiệm trực
tiếp, đầu tiên nghiên cứu thực trạng; xác định nội dung các biện pháp, hình thức, lên kế
hoạch và tổ chức phối hợp các lực lượng xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh;
thiết lập quan hệ tốt đẹp nhằm phát huy những yếu tố tích cực hạn chế tối đa những ảnh
hưởng tiêu cực đến quá trình giáo dục học sinh. Đó là thời cơ vô cùng thuận lợi nhưng
1. Tình hình chung:
Học vấn là cả một quá trình. Ngày nay, không ít học sinh nhận ra được
điều đó. Nhưng cũng có đa số học sinh có thái độ và nhận thức chưa đúng đắn về việc
học. Cho nên các em rất lười học, không thích học. Thực tế có rất nhiều nguyên nhân
khiến các em không hứng thú trong việc học tập:
- Gia đình là một trong những nhân tố quyết định việc học tập của học sinh. Gia
đinh chưa tạo điều kiện tốt cho học sinh học tập. Ở Lương Phi, đa số phụ huynh học
sinh là ruộng, làm rẫy, làm thuê ít quan tâm đến việc học của con em. Họ thường
xuyên vắng nhà vào ban ngày, ban đêm thì họ mệt mỏi cần nghỉ ngơi, không còn thời
gian kiểm tra bài vở, quản lí giờ giấc của con em. Hoặc có chăng thì việc kiểm tra cũng
không thường xuyên, không ổn định.
- Quan hệ bạn bè của các em ở lứa tuổi lớp 8 nhiều hơn các lớp dưới và có phần
phức tạp hơn. Áp lực từ bạn bè rủ rê mời gọi, do nể nang bạn, ham chơi không thể từ
chối những cám dỗ.
- Nguyên nhân phần lớn là do tự bản thân học sinh không tìm thấy hứng thú
trong các môn học. Kiến thức dài, khô dể làm nhàm chán và các em không xác định
được mục tiêu học tập.
- Kiến thức căn bản là vô cùng quan trọng, là nền tảng để chinh phục sự nghiệp,
tương lai nhưng do mất căn bản ở lớp dưới, khả năng tiếp thu chậm và dần học sinh
không có khả năng học tập.
- Khả năng trình bày vấn đề kém, trí nhớ kém, hay quên. Các em thiếu tự tin,
mặc cảm, tự ti và co mình vào góc lớp cũng là nguyên nhân khiến học sinh chán học.
- Giáo viên bộ môn đóng vai trò không nhỏ giúp học sinh ham thích tiếp thu kiến
thức. Học sinh THCS nói chung, học sinh khối lớp 8 nói riêng, đa số các em có cái tâm
lí là thích thầy cô nào thì thích học môn học đó. Cho nên đôi khi thầy cô các em không
thích vì nguyên nhân nào đó như: tiết học thiếu hấp dẫn, giọng đều đều buồn ngủ, thì
môn học do thầy cô phụ trách các em cũng không thích học. Đôi khi có những biểu hiện
chống đối: không chép bài, không học bài, thậm chí không nghe giảng bài, không xây
dựng bài
- Ở lớp 8, lứa tuổi khủng hoảng về tâm lí và tình cảm cũng là nguyên nhân khiến
- Việc đến thăm gia đình học sinh chưa thường xuyên và cũng chưa có biện pháp
cụ thể để phối hợp với phụ huynh giáo dục động cơ học tập cho học sinh cũng như việc
thông tin cho phụ huynh biết về tình hình con em còn chậm, chưa kịp thời và có hiệu
quả.
- Việc xử lí học sinh tôi chỉ dựa trên nguyên tắc, quy định của trường học, chưa
tìm hiểu kĩ nguyên nhân của vấn đề.
- Tổ chức cho học sinh học nhóm ở nhà và ở lớp: có sự phân nhóm chú ý đến đối
tượng học trong nhóm, chọn được địa điểm học nhưng tôi chưa hỗ trợ, kiểm tra, đôn
đốc, nhắc nhở nhóm hoạt động có hiệu quả. Nên kết quả cuối cùng đều thất bại. Việc
học nhóm trở nên mất thời gian và công sức. Thường đến cuối học kì I thì "bể nhóm",
nhóm không hoạt động, hoặc hoạt động không thường xuyên, không hiệu quả.
Hiểu được các nguyên nhân mà học sinh không hứng thú học tập, hiểu được các
biện pháp của bản thân không mang lại hiệu quả cho việc giáo dục, quản lí học sinh.
Trong những năm gần đây tôi đã không ngừng thay đổi phương pháp nhằm nâng cao ý
thức học tập, chiếm lĩnh tri thức cho học sinh. Một số biện pháp quản lí nhằm xây dựng
nề nếp và kích thích hứng thú học tập cho học sinh khối 8 đã mang đến những thành
công đáng kể ( được vận dụng năm học trước 2011-2012 với lớp 9A2). Năm nay tôi lại
áp dụng biện pháp này với lớp 8A3 (lớp chủ nhiệm ).
3. Đặc điểm tình hình của lớp 8A3:
- Đa số các em cùng xã nhưng ở các ấp khác nhau.
- Ba mẹ ít học, lo làm ăn chưa chăm lo đến việc học của con.
- Trong lớp tập trung nhiều học sinh cá biệt.
- Biểu hiện đầu năm của lớp:
+ Về mặt học tập: Các em thường xuyên không thuộc bài vì nhiều nguyên
nhân. Trong đó nguyên nhân phần lớn là do lười học, không thích học, thích đi chơi,
thích giao du với bạn bè, thích "chát" trên mạng, thích chơi games Việc soạn bài thì
Sáng kiến kinh nghiệm - 3 - Nguyễn Thị Kim Điểu
Trường THCS Lương Phi Năm học 2012 - 2013
làm qua loa, làm cho kiểm tra chứ không nhằm chuẩn bị cho bài học mới ( thường chép
bài soạn của bạn). Không có ý thức phấn đấu, chưa có tinh thần thi đua trong học tập.
không phép. Tôi đã nhắc nhở mà tình hình không được cải thiện. Qua việc hỏi thăm em
và bạn bè trong lớp được biết: Cha mẹ đi làm công nhân trên Sài gòn. Em sống ở nhà
chỉ một mình cùng người dì ở nhà cạnh bên. Em ngủ trưa nên thường dậy trễ, có khi
nghỉ học luôn. Biết được như vậy tôi cử một bạn trong lớp thường đi học ngang nhà
( Chau Chhay), ngày nào cũng vậy ghé qua nhà bạn, rủ bạn đi chung.
b/ Tìm hiểu tâm, sinh lí của học sinh lớp 8:
Ở lứa tuổi lớp 8, các em đã vào giai đoạn của tuổi dậy thì. Về tâm, sinh lí có sự
thay đổi lớn. Giáo viên chủ nhiệm cần nắm rõ đặc điểm của mỗi học sinh. Mỗi em có
khả năng tự nhận thức, tư duy khác nhau. Em thì nhanh nhẹn, hoạt bát, em thì ít nói,
trầm tính, ưu tư Để tình hiểu tâm sinh lí các em tôi đã thực hiện một số câu hỏi để các
em trực tiếp trả lời trong phiếu như sau:
Bạn và Tôi
- Mình muốn chơi với tuýp người như thế nào? (thông minh, vui vẻ, trầm tính, hài hước,
lạc quan, hiền lành,dễ tính, ngăn nắp )
- Những người bạn xung quanh mình có những tính cách đó không?
Sáng kiến kinh nghiệm - 4 - Nguyễn Thị Kim Điểu
Trường THCS Lương Phi Năm học 2012 - 2013
- Mình có bao nhiêu bạn thân? Mối quan hệ với các bạn thân này như thế nào? ( nói
chuyện, chia sẻ với nhau, cùng nhau làm cái gì đó, cùng chơi điện tử với nhau, cùng sở
thích
- Bạn bè nghĩ về mình như thế nào?
- Quan niệm của mình như thế nào về tình yêu và hạnh phúc? ( nói theo cách hiểu đơn
giản nhất).
c/ Tìm hiểu tính cách và hành vi ứng xử của từng học sinh.
Việc tìm hiểu tính cách các em, tôi theo dõi qua biểu hiện trên lớp, qua thông tin
từ giáo viên bộ môn, qua trò chuyện với nhóm học sinh của lớp, thậm chí tôi trực tiếp
hỏi han, gợi chuyện với chính các em. Lúc bấy giờ tôi phải gạt bỏ khoảng cách giáo
viên - học sinh mà là đang nói chuyện với một người bạn. Cần tạo không khí cởi mở, tự
nhiên chân thành, gần gũi để hiểu được các em.
Ngoài ra việc tìm hiểu này có thể thực hiện bằng hệ thống câu hỏi như sau:
)
- Mình thích công việc loại nào? ( thương mại, nghiên cứu, dịch vụ, nghệ thuật,
kiến trúc )
Trường THCS Lương Phi Năm học 2012 - 2013
Tinh thần đoàn kết đầu năm của lớp rất kém. Dàn cán bộ lớp bị chuyển đi. Lớp
8A3 như một đội quân hỗn tạp, lộn xộn. Cần xây dựng một tập thể vững mạnh, tiên tiến
là điều không tưởng. Trước tình hình đó, điều đầu tiên tôi làm là xây dựng tổ chức bộ
máy tự quản của lớp gồm:
- Một lớp trưởng: Võ Minh Tài
- Một lớp phó học tập: Hình thị Cẩm Tiên
- Một lớp phó trật tự: Phạm Minh Ngọc
- Một thư kí kiêm luôn vai trò thủ quỷ của lớp: Phan Thị Thanh Thúy
- 3 tổ trưởng( Cán sự bộ môn) là người học giỏi một số môn học, có khả năng
quản lí tổ tốt, có trách nhiệm với tổ chức, giúp các bạn học yếu học tốt những môn học
này.
+ Tổ trưởng tổ 1: Lê Diễm Thu
+ Tổ trưởng tổ 2: Lê Thị Oanh Kiều
+ Tổ trưởng tổ 3: Nguyễn Phúc Thái
- Đội cờ đỏ lớp: 2 em theo yêu cầu của trường là người năng nổ, nhiệt tình, hoạt
bát, nhanh nhen, học khá, giỏi, có trách nhiệm trong công việc.
+ Trần Thị Ngọc Giàu
+ Huỳnh Bích Thủy
Việc bầu chọn này theo sự tín nhiệm của lớp và năng lực thực sự của bản thân học
sinh mà giáo viên chủ nhiệm phát hiện tư vấn cho lớp.
b/ Phổ biến cho cả lớp hiểu rõ chức năng, nhiệm vụ cho từng loại cán bộ tự
quản và yêu cầu học sinh cả lớp có trách nhiệm ủng hộ, giúp đỡ, hợp tác đội ngũ tự
quản thực hiện tốt nhiệm vụ được phân công.
- Lớp trưởng: Tổ chức, theo dõi hoạt động tự quản của lớp dưới sự chỉ đạo cố
vấn của giáo viên chủ nhiệm. Luôn có trách nhiệm quản lí lớp trong mọi hoạt động tập
thể của trường. Biết nhận xét, đánh giá kết quả các mặt thi đua của lớp hàng tuần, hàng
c/ Giáo viên chủ nhiệm tổ chức bồi dưỡng năng lực quản lí cho bộ máy tự
quản của lớp:
Bộ máy tự quản của lớp bao gồm:lớp trưởng, lớp phó học tập, lớp phó trật tự, tổ
trưởng, thư kí và thủ quỷ, đội cờ đỏ của lớp.
Việc tổ chức bồi dưỡng cần thực hiện đầu năm học, sau khi tổ chức biên chế lớp.
Tôi cho các em thấy được vị trí, vai trò và nhiệm vụ của từng em trong tập thể. Mỗi em
phải "biết ra lệnh và vâng lệnh". Trong buổi tập huấn bồi dưỡng năng lực quản lí lớp tôi
nêu lên một số tình huống cần xử lí và yêu cầu các em nêu ra cách biện pháp xử lí của
mình. Các em nêu lên một số trường hợp thường gặp trong lớp ra bàn bạc để giải quyết
nhanh, gọn, đạt hiệu quả và nhờ tôi tư vấn biện pháp tối ưu. Qua đó tôi nêu một số biện
pháp cần thiết cơ bản để xử lí tình huống giúp các em.
VD: Có 1 tình huống như sau: Tổ trưởng kiểm tra bài tập toán của bạn A thấy
thầy dặn về nhà làm 5 bài nhưng bạn chỉ là 3 bài. Vậy tổ trưởng phải làm gì?
( Biện pháp: Tổ trưởng hỏi lí do tại sao 2 bài bạn chưa làm. Nếu bạn trả lời khó, làm
không được thì tổ trưởng xem bạn ngồi bên cạnh có làm được 2 bài đó không, phân
công bạn kế bên giúp bạn làm nốt 2 bài còn lại, còn nếu không thì tổ tưởng có thể trực
tiếp hường dẫn bạn làm.).
d/ Xây dựng tình đoàn kết:
Đoàn kết sẽ tạo nên một sức mạnh vô cùng to lớn. Có tinh thần đoàn kết tập thể
lớp mới thiết lập được các mối quan hệ lành mạnh, tạo được tình cảm bạn bè, tình thầy
trò, lòng nhân ái Đặc điểm lớp 8A3 mất đoàn kết, chơi nhóm, chia phe, phân biệt đối
xử rạch ròi trong giao tiếp và trong học tập. Để các em có niềm vui và động lực học tập
khi đến trường, đến lớp thì việc cần làm của tôi lúc này là tạo nên sự nhất trí trong tập
thể lớp. Điều này có ý nghĩa rất lớn trong việc giáo dục đạo đức và là tiền đề thuận lợi
để thực hiện các nội dung giáo dục khác. Việc xây dựng cần thời gian lâu dài, có sự
kiên trì của cả giáo viên chủ nhiệm và tập thể lớp nhất là vai trò của đội ngũ cán bộ lớp.
Muốn được như ý muốn thì trước hết tôi cùng cán bộ lớp giải quyết những mâu
thuẫn khiến lớp mất đoàn kết: Tìm hiểu nguyên nhân xảy ra mâu thuẫn trong nội bộ,
khéo léo khuyên bảo các em.
Chẳng hạn trường hợp : Em Phùng Ngọc Nhẹ. Em là người ít nói, trầm tính,
Để nâng cao kết quả hoạt động học tập của lớp, Tôi cần thông qua tập thể lớp đề
ra những yêu cầu học tập đối với các em. Xây dựng dư luận tập thể lành mạnh, giúp các
em xác định nghĩa vụ học tập, xác định được động cơ và thái độ học tập đúng đắn. Tôi
tích cực tìm tòi biện pháp giáo dục tốt để đạt được kết quả giáo dục như mong muốn.
3.1 Tổ chức nhóm học tập "đôi bạn cùng tiến".
- Để tổ chức được điều đầu tiên tôi làm là sắp xếp chỗ ngồi hợp lí. Lựa chọn 2
học sinh ngồi cùng bàn là 2 học sinh có học lực khác nhau: giỏi - yếu, khá - yếu, giỏi -
trung bình, khá - trung bình. Hai em này cùng địa bàn càng tốt.
- 15' đầu giờ đôi bạn ngồi cùng bàn truy bài và kiểm tra bài lẫn nhau, nhắc nhở
nhau những thiếu sót trong quá trình soạn bài. sẵn sàng chia sẻ những khó khăn trong
khi tiếp nhận kiến thức mới.
- Thi đua phát biểu xây dựng bài, phát huy đạt điểm tốt hạn chế điểm xấu.
- Rủ bạn đến trường: phân công 2 học sinh nhà cạnh nhau, hoặc đi cùng đường
rủ nhau đi học. Nếu 1 trong 2 học sinh vắng thì học sinh còn lại phải biết nguyên nhân
nghỉ học của bạn để báo với lớp trưởng và giáo viên chủ nhiệm. Việc này hạn chế được
việc đi trễ, trốn học và vắng không phép của học sinh. (Điều này góp phần vào việc
tham gia phong trào thi đua tiết học tốt đạt hiệu quả.)
Muốn "đôi bạn cùng tiến" học tập tốt, tôi phải theo sát lớp 15' đầu giờ suốt
những tuần đầu tiên của năm học nhằm hỗ trợ cán bộ lớp điều khiển lớp, đưa lớp đi vào
nề nếp.
3.2 Tổ chức hoạt động chiếm lĩnh tri thức mới:
Tôi phối hợp chặt chẽ với giáo viên bộ môn để có kế hoạch tổ chức bồi dưỡng,
giúp đỡ từng loại học sinh giỏi, khá, trung bình, yếu; nhằm nâng cao chất lượng dạy và
học. Thực hiện mục tiêu giáo dục, tôi tác động trực tiếp đến ý thức học sinh về nghĩa vụ
học tập, động cơ và thái độ học tập, phương pháp học tập, điều kiện và kết quả học tập
- Theo dõi thường xuyên ý thức và kết quả học tập của từng học sinh nói riêng,
cả lớp nói chung đối với từng môn học.
- Trao đổi với giáo viên bộ môn về những học sinh có khó khăn trong học tập và
rèn luyện (hoàn cảnh gia đình không thuận lợi, sức khỏe yếu, ý thức kỉ luật kém, tật
bẩm sinh ) để giáo viên bộ môn có hướng giáo dục phân loại học sinh.
b/ Thời gian hoạt động nhóm:
Tùy theo tình hình lớp mà giáo viên chủ nhiệm phân lượng thời gian giúp nhóm
hoạt động có hiệu quả.
Chẳng hạn: 8A3 thời khóa biểu học chính thức buổi chiều. học trái buổi (sáng):
+Thứ 2 : tiết 2 thể dục,
+Thứ 4 : Tiết 1,2 học nghề
+Thứ 7: Tiết 1 thể dục, tiết 2 Họa, tiết 3 nhạc
-> Thời gian học nhóm từ 7 giờ 30' - 9 giờ 30' vào sáng thứ 3, 5, 6 .
Nếu vì lí do nào đó cần thiết đổi thời gian vào ban đêm thì học không quá 20 giờ
tối, nhóm trưởng phải báo cáo với giáo viên chủ nhiệm.
c/ Nội dung nhóm hoạt động:
Tôi cùng bàn bạc với cả lớp đưa ra nội dung cần học nhóm là:
- Giải bài tập về nhà:( Môn Toán, Lí, Hóa, Sinh, Anh văn) sau khi ở nhà các em
đã giải xong còn 1 số bài khó, chưa biết cách giải. Đến giờ học nhóm cùng đưa ra để
giải.
- Học tiếng anh: đối thoại qua lại (điều chỉnh cách đọc cho đúng, đọc lưu loát)
- Soạn bài mới : Cả nhóm cùng nhau đọc bài và soạn bài theo yêu cầu của giáo
viên bộ môn đối với các tiết ôn tập và các tiết học có trao đổi thảo luận ở nhà. Nếu câu
hỏi nào khó, cả nhóm không tìm được câu trả lời thì đánh dấu lại đó để khi vào lớp 15'
truy bài nếu em nhóm này ngồi gần em nhóm kia thì trao đổi học hỏi lẫn nhau. Nếu
Sáng kiến kinh nghiệm - 9 - Nguyễn Thị Kim Điểu
Trường THCS Lương Phi Năm học 2012 - 2013
không được nữa thì khi giáo viên giảng bài các em chú ý hơn về vấn đề mà nhóm mình
chưa giải quyết được.
Chú ý: Nếu hs yếu trong nhóm chưa hiểu bài thì thành viên trong nhóm giải
thích cho bạn hiểu. Không làm sẵn cho bạn chép vào.
d/ Địa điểm học nhóm: tại nhà học sinh. Chọn nơi yên tĩnh, có đủ bàn ghế ngồi
học, có ba mẹ thường xuyên ở nhà.
-Tôi hỏi thăm học sinh, gia đình em nào có điều kiện thuận lợi nhất cho các em
học tập.
nhiều tiến bộ (nhất là các bạn học Tb và yếu). Cuối mỗi tuần tổng kết, giáo viên chủ
nhiệm tuyên dương. Nếu nhóm nào trong 4 tuần liền được tuyên dương thì cuối tháng
được nhận thưởng 1 táp giấy kiểm tra (quà nhỏ nhưng có tác dụng rất lớn).
- Nếu nhóm nào không hoạt động thường xuyên, hoạt động không nghiêm túc,
các thành viên trong nhóm học tập sa sút, vi phạm nhiều về mặt học tập. Thì người bị
nhắc nhở phê bình đầu tiên là nhóm trưởng, sau đó là các thành viên trong nhóm. Tuy
nhiên đối với nhóm này tôi sẽ đến thăm nhóm thường xuyên hơn; động viên, giúp nhóm
hoạt động hiệu quả hơn.
Sáng kiến kinh nghiệm - 10 - Nguyễn Thị Kim Điểu
Trường THCS Lương Phi Năm học 2012 - 2013
Ảnh nhóm hoạt động
4. Thúc đẩy động lực học tập qua tiết sinh hoạt chủ nhiệm:
Những năm trước, thường khi đến tiết sinh hoạt chủ nhiệm tôi thường dành thời
gian cho việc sơ kết hoạt động tuần vừa qua, xử lí học sinh gần hết thời gian, một ít thời
gian còn lại sinh hoạt nội dung tuần mới. Nhưng xét thấy học sinh vi phạm còn nhiều,
không khắc phục được khuyết điểm, tinh thần học tập chưa được cải thiện.
Những năm gần đây tôi thay đổi cách sinh hoạt trong tiết chủ nhiệm của mình:
4.1 Sơ kết: + Những mặt làm được và những mặt chưa làm được trong tuần qua.
+ Nhóm hoạt động hiệu quả, tuyên dương, chọn nhóm tiên tiến xuất
sắc.
+ Bầu chọn học sinh tiêu biểu trong tuần.
+ Đề ra biện pháp khắc phục những mặt làm chưa được.
4.2 Phổ biến nội dung tuần mới: Tôi chỉ chọn phổ biến một số nội dung quan
trọng. Phần sơ kết và nội dung cần thực hiện trong tuần mới được tôi đánh máy và dán
lên bảng thông tin đặt ở cuối lớp trước buổi sinh hoạt.Tôi nhắc nhở các em theo dõi
thông tin. (còn phần sơ kết chọn học sinh tiêu biểu và nhóm tiên tiến xuất sắc sau khi
sinh hoạt chủ nhiệm xong sẽ bổ sung vào sau.)
4.3 Thực hiện bảng đăng kí cam kết học tập tốt trong tuần. (Thực hiện tốt nội
quy trường học, trong đó chú trọng về mặt học tập: phát huy điểm tốt, hạn chế điểm xấu
và mặt đạo đức.)
học bạn nào tích cực nhất, học tốt nhất. Lớp trưởng ghi nhận lại.
- Cuối tuần cán bô lớp tự họp lại thống nhất ý kiến chọn bạn tiêu biển nhất trong
tuần. Nếu chưa thống nhất được đến tiết chủ nhiệm các em nêu lên để cùng giáo viên
chủ nhiệm xem xét. Tuy nhiên người quyết định cuối cùng trong việc bầu chọn học sinh
tiêu biểu trong tuần vẫn là giáo viên chủ nhiệm.
Riêng đối với giáo viên chủ nhiệm phải có bảng theo dõi . Hàng tuần tổng kết
đánh giá lại những mặt làm được và những mặt chưa làm được của học sinh và lưu vào
hồ sơ chủ nhiệm.
MẪU BẢNG THEO DÕI CAM KẾT
c/ Khen thưởng và kỉ luật:
- Học sinh nào thực hiện tốt nội dung đã đăng kí, lớp bầu chọn là học sinh tiêu
biểu thì được:
+ Tuyên dương trước lớp.
Sáng kiến kinh nghiệm - 13 - Nguyễn Thị Kim Điểu
Trường THCS Lương Phi Năm học 2012 - 2013
+ Được giáo viên chủ nhiệm ghi danh lên bảng thông tin.
+ Được thưởng một phần quà. (Quà thưởng có thể là 1 cây bút, 1 cây
thước, 1 cây compa, 1 táp giấy kiểm tra Quà thưởng phải đa dạng, mẫu mã đẹp, bắt
mắt. Ngân sách cho phần thưởng lấy từ tiền quỹ lớp và 1 phần kinh phí hỗ trợ từ giáo
viên chủ nhiệm. Mỗi tuần tối đa 3 em được nhận quà.
- Nếu có nhiều em thực hiện tốt rồi nhưng do có bạn thực hiện tốt hơn được bầu
chọn thì tôi cũng tuyên dương khích lệ tinh thần cố gắng của các em trước lớp, đồng
thời ghi nhận lại, khuyến khích các em đăng kí lại để tiếp tục phấn đấu duy trì.
- Nếu học sinh thực hiện chưa tốt, lấy gương tốt của bạn mà cố gắng. Tôi nhắc
nhở và động viên học sinh đăng kí lại để có cơ hội phấn đấu tiếp tục. Nếu 2 tuần liên tục
không thực hiện được nội dung đăng kí mà có thái độ không nghiêm túc trong học tập
sẽ viết tờ tự kiểm để kiểm điểm lại bản thân.
- Cuối tháng tổng kết lại bầu chọn 1 học sinh tiêu biểu của tháng.
Đây là một trong những biện pháp thúc đẩy động cơ, thái độ học tập cho học sinh
có hiệu quả. Biện pháp này giúp các em tiến bộ nhiều mặt, khắc phục được những sai
đầu tiên tôi thông báo với phụ huynh về việc:
- Cuối mỗi tuần ( thứ 7) tôi sẽ gửi thông tin liên lạc về tình hình học tập của các
em trong tuần ( mặt tích cực và biểu hiện tiêu cực) cho phụ huynh nắm bắt kịp thời.
- Đồng thời tư vấn cho phụ huynh biết cách để hiểu và xử lí thông tin trong phiếu
thông tin liên lạc.
+ Nếu thấy con em mình có nhiều tiến bộ, mặt tích cực nhiều, phụ huynh
cũng nên khen ngợi con và nên nhắc nhở, động viên con cố gắng phát huy tốt hơn nữa.
Đó là động lực từ gia đình. Động lực này tiếp thêm sức mạnh giúp các em học tập tiến
bộ hơn.
+ Nếu phiếu thông tin ghi con em mình có nhiều mặt sai phạm, phụ huynh
hãy bình tĩnh tìm hiểu nguyên nhân. Từ đó có biện pháp thích hợp giáo dục, nhắc nhở
con em mình sửa sai, học tập tốt hơn. Phụ huynh có thể đề xuất biện pháp xử lí con em
mình.
Sau khi xem phiếu thông tin xong phụ huynh nên ghi thông tin phản hồi lại cho
giáo viên chủ nhiệm được biết. Gửi học sinh nộp lại cho giáo viên chủ nhiệm. Phiếu
thông tin này được tôi lưu lại đến cuối năm.
* Mẫu phiếu thông tin liên lạc:
THÔNG TIN LIÊN LẠC TUẦN
Học sinh : Phan Chí Bảo, lớp 8A3
THỜI GIAN NỘI DUNG
Vi phạm Khen thưởng Nhận xét-Đánh giá
của GVCN
* Ý kiến của PHHS
……………………………………… Lương Phi, ngày tháng năm 2012
……………………………………… GVCN
……………………………………
* Đề xuất biện pháp giáo dục (nếu có)
………………………………………. Nguyễn Thị Kim Điểu
……………………………………….
……………………………………….
VD: Trong năm học 2012- 2013 chỉ tiêu của lớp 8A3:
- Phong trào "Vui trung thu": Tổ chức hội thi làm lồng đèn trung thu toàn trường.
Chỉ tiêu phấn đấu đạt từ hạng III đến hạng I.
- Các phong trào Chào mừng Ngày 20/11:
+ Làm báo tập: từ hạng III đến hạng I.
+ Thi đua tiết học tốt: Hạng I
+ Thể dục thể thao: Bóng đá : hạng II
- Cắm trại xuân: không có chỉ tiêu vì năm nay trường không tổ chức.
- Phong trào Chào mừng Ngày 26/3: các trò chơi dân gian : Đạt giải thưởng ít
nhất 1 trò chơi.
Mục tiêu đề ra ngay từ đầu năm, cả lớp xem đây như là một nhiệm vụ học tập
cùng nhau phấn đấu. Hầu như các lớp qua tôi chủ nhiệm đều được các thứ hạng cao
trong các phong trào nên việc đưa ra chỉ tiêu tham gia phong trào được các em tin tưởng
hưởng ứng với sự cố gắng hết mình.
b/ Kề vai sát cánh:
Để việc tham gia phong trào tác động tích cực mạnh mẽ đến tinh thần thái độ học
tập của lớp chủ nhiệm, Giáo viên chủ nhiệm không nên để học sinh mình có cảm giác
mình bị thầy cô chủ nhiệm bỏ rơi, bị lạc loài. Nên lúc nào tôi cũng là người kề vai sát
cánh bên các em. Có nghĩa là tôi luôn bên cạnh khi lớp tham gia bất cứ phong trào nào
của trường. Tư vấn cho các em chơi, "cầm tay chỉ việc" khi các em làm. Đây là cơ hội
giúp tôi gần gũi các em hơn, hiểu các em hơn và là cơ hội giáo dục tốt những học sinh
cá biệt.
Sáng kiến kinh nghiệm - 16 - Nguyễn Thị Kim Điểu
Trường THCS Lương Phi Năm học 2012 - 2013
Chẳng hạn: Ngay từ đầu năm em Nguyễn Tấn Tấn là học sinh khó tiếp xúc, khó
gần gũi, tính tình ương bướng, thường vi phạm nội quy trường học, chưa biết lắng nghe
ý kiến của người khác về mình, thái độ bất cần, chưa có trách nhiệm với tập thể, học tập
lơ là. Nhưng khi đến phong trào làm lồng đèn trung thu của lớp thì Tấn lại tỏ ra quan
tâm tới lớp. Em thiết kế mẫu cho chiếc lồng đèn đưa cho lớp và tôi tham khảo. Cả lớp
không đồng tình nhưng tôi đã kịp thời khích lệ sáng kiến của em và tôn trọng ý kiến đó.
em chọn vẽ. Vd: như vẽ về chủ đề dân số, môi trường )
+ Việt, Minh Ngọc có khả năng sáng tác truyện cười. Mục truyện cười 2 em đảm
trách.
+ Các em còn lại mỗi em sưu tầm 2 bài viết ( có thể là thơ hoặc truyện ) theo các
chủ đề của tờ báo.
+ Trang trí bìa: Giáo viên chủ nhiệm và em Rích So Ny đảm nhiệm.
+ Biên tập nội dung: Giáo viên chủ nhiệm cùng với em Tài, Tiên, Giàu, Thúy,
Thái vì đây là những em có khả năng viết chính tả và hành văn khá tốt.
Tất cả công việc phân công tôi đều quy định thời gian cho các em hoàn thành.
Trong quá trình làm bài có gì cần tư vấn, giúp đỡ các em liên hệ trực tiếp với tôi để có
hướng dẫn cụ thể. Bảng phân công cụ thể này sẽ được dán lên bảng thông tin của lớp.
Sáng kiến kinh nghiệm - 17 - Nguyễn Thị Kim Điểu
Trường THCS Lương Phi Năm học 2012 - 2013
- Phong trào Thể dục thể thao ( đá bóng): Nguyễn Văn Thành là một học sinh cá
biệt của lớp, học yếu, hay mất trật tự trong giờ học, ít nghe lời thầy cô dạy dỗ hay bắt
nạt bạn bè. Nhưng khi chơi đá bóng em rất "cừ", xử lí bóng rất tốt, có khả năng điều
động các bạn trong sân.Tôi cùng các em trong lớp chọn Thành làm đội trưởng. Điều
này làm em hãnh diện, giúp em thấy được những ưu điểm của mình, đồng thời qua đó
em có những điều chỉnh về cách ứng xử với mọi người xung quanh tốt hơn. Trong suốt
quá trình tập và thi đấu với tập thể, tôi thấy Thành có nhiều thay đổi tích cực trong nhận
thức và hành động. Em có trách nhiệm nhiều hơn với lớp.
d/ Tổng kết rút kinh nghiệm sau phong trào:
Sau mỗi phong trào tôi đều tổ chức tổng kết, rút kinh nghiệm chỉ ra những mặt
mạnh cần phát huy, đồng thời chỉ ra mặt yếu cần khắc phục sửa chữa. Đây là dịp các em
nhìn nhận tổng thể lại các phong trào mình đã tham gia.
VD: - Trong phong trào làm báo tập mục tiêu phấn đấu của lớp là hạng III đến
hạng nhất ( thi với khối lớp 9). Kết quả ta đạt chỉ tiêu: hạng III. Tôi khen các em về sự
góp công góp sức của cả lớp. Nhiệt tình viết, vẽ, sưu tầm Tuy nhiên nghiêm khắc
nhắc nhở các em về sự gian dối trong bài viết. (Có 1 bài viết các em sưu tầm mà ghi là
sáng tác). Điều này các em nên rút kinh nghiệm. Chúng ta nên trung thực vì đây là một
Các trò chơi phổ biến đơn giản: đuổi hình bắt chữ, đoán ô chữ, rung chuông
vàng theo chủ đề của tiết sinh hoạt. Ngoài ra còn tổ chức 1 số hoạt động khác hấp dẫn
hơn như:
- Đóng tiểu phẩm: Tôi dàn dựng và biên kịch để học sinh thực hiện.
VD: Tháng 12, tiết PPCT 7: Truyền thống cách mạng của địa phương. Tôi dàn
dựng cảnh Chị Sứ bị giặc Mỹ bắt và giết trong tác phẩm Hòn Đất của Anh Đức. Học
sinh là diễn viên.(Chú ý chọn vai cho phù hợp.) Sau tiểu phẩm là hệ thống câu hỏi tìm
hiểu truyền thống cách mạng. Qua đó học sinh thể hiện được quan điểm, cách nhìn nhận
và đánh giá lịch sử chân thực hơn.
- Trồng cây tình bạn: Trò chơi này cần thông báo trước từ đầu năm học để học
sinh chuẩn bị. Tháng 2 tiết PPCT 12: Mùa xuân trồng cây nhớ Bác, cả lớp tiến hành .
Cách tổ chức cũng đơn giản. Mỗi học sinh chuẩn bị trồng 1 loại cây ( cây có sức sống
lâu dài như xương rồng, sứ, lan, mẫu tử ). Trao đổi cây với nhau để chăm sóc.
Hình thức trao đổi: Đánh số thứ tự và tên của chủ nhân vào chậu cây, cho mỗi
học sinh lên bóc thăm số thứ tự. Em nào bóc được số thứ tự nào thì nhận chậu cây đó về
chăm sóc. Nếu bóc thăm nhằm chậu cây của mình thì được đổi bóc thăm lại.
Trò chơi này giúp các em học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh,
đồng thời giúp các em biết bảo vệ và trân trọng tình bạn.
- Kể chuyện có minh họa: Thực hiện ở tháng 5 tiết PPCT 17, cho học sinh kể
chuyện về Bác hồ với thiếu nhi. Cho 3 tổ thi đua với nhau. Mỗi tổ tự chọn câu chuyện,
dàn dựng, chọn bạn đóng minh họa, chọn bạn kể chuyện. Giáo viên chủ nhiện có vai trò
tư vấn, chỉnh sửa.
- Trao quà lưu niệm: Giáo viên chủ nhiệm tổ chức ở hoạt động cuối cùng của
năm học. Mỗi học sinh chuẩn bị một món quà do tự tay mình làm ra (có thể là 1 tấm
thiệp, một bình hoa, 1 quyển lưu bút ). Để hoạt động vui, bất ngờ thì cách thực hiện sẽ
tương tự như trồng cây tình bạn.
Cách tổ chức tiết Ngoài giờ lên lớp sinh động, học sinh tích cực tham gia là một
trong những biện pháp thu hút học sinh hoạt động học tập tốt hơn.
III. Kiểm nghiệm lại kinh nghiệm:
1/ Kết quả:
Số lượt của
tháng 11
Không thuộc bài 32 5
Không làm bài và không soạn bài 40 7
- Hoạt động nhóm có hiệu quả hơn so với những năm chủ nhiệm trước, cụ thể:
+ Năm học 2011-2012: có 3 nhóm hoạt động hiệu quả nhưng không thường
xuyên.
+ Năm học 2012-2013: có 6 nhóm hoạt động thường xuyên, hiệu quả.
- Tổ chức nhóm "đôi bạn cùng tiến": cải thiện được nề nếp học tập của lớp nhất
là giờ truy bài bớt ồn, truy bài hiệu quả; số lượt học sinh đi trễ, vắng không phép giảm
đáng kể.
Thời điểm Số lượng tiết học tốt
đạt được
Số lượt nghỉ
không phép
Số lượt đi trễ
Tháng 9 72/100 7 4
Tháng 11 94/ 100 3 1
→ Điều này được chứng minh qua phong trào thi đua tiết học tốt Chào mừng
Ngày 20/11, lớp 8A3 đạt giải nhất.
Sáng kiến kinh nghiệm - 20 - Nguyễn Thị Kim Điểu
Trường THCS Lương Phi Năm học 2012 - 2013
- Học sinh có ý thức tự giác học tập hơn. Tinh thần đoàn kết tương thân tương ái
được phát huy, cải thiện được tính chia rẻ nội bộ của lớp. Minh chứng cụ thể cho việc
này là qua các phong trào, tập thể đều đạt được các thứ hạng cao.
- Kết quả học tập của lớp 8A3 ở HKI năm học 2012-2013 cao hơn kết quả học
tập của lớp ở HKII năm học 2011-2012.
Học lực HKII (2011-2012). HKI ( 2012-2013)
Giỏi 6 7
Khá 14 16
Ban giám hiệu. Các biện pháp quản lí này không chỉ có tác dụng đối với bản thân tôi mà
còn góp phần hạn chế áp lực công việc cho Tổ chủ nhiệm của trường. Hạn chế học sinh
vi phạm, hạn chế học sinh nghỉ học, kích thích kịp thời ý thức học tập cho các em.
Biện pháp cũng góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy của giáo viên bộ môn và
chất lượng, hiệu quả giáo dục đào tạo của trường, của ngàng cả về học lực lẫn hạnh
kiểm.
3/ Phạm vi áp dụng:
Sáng kiến kinh nghiệm - 21 - Nguyễn Thị Kim Điểu
Trường THCS Lương Phi Năm học 2012 - 2013
Một số biện pháp quản lí nhằm xây dựng nề nếp và kích thích hứng thú học tập
cho học sinh khối 8 được áp dụng qua lớp 9A2( năm trước), 8A3( năm nay) thành công.
Không chỉ thế một số biện pháp này còn có thể vận dụng vào các khối lớp khác ở
trường THCS Lương Phi. Mỗi khối lớp có những đặc điểm riêng tùy theo sự vận dụng
khéo léo của giáo viên. Biện pháp này còn có thể áp dụng cho giáo viên chủ nhiệm ở
các trường THCS khác trong và ngoài huyện. Thậm chí ở các trường Tiểu học giáo viên
chủ nhiệm vẫn có thể vận dụng những biện pháp trên trong quá trình quản lí học sinh.
4/ Nguyên nhân thành công và tồn tại:
a. Nguyên nhân thành công:
- Có sự chỉ đạo, tư vấn nhiệt tình, sâu sát của Ban giám hiệu nhà trường.
- Sự cộng tác phối hợp thông tin kịp thời của giáo viên bộ môn.
- Có sự hợp tác của phụ huynh học sinh trong việc giáo dục học sinh.
- Tạo được uy tín, niềm tin yêu, kính trọng của học sinh dành cho giáo viên chủ
nhiệm.
- Bản thân không ngừng nổ lực học hỏi kinh nghiệm chủ nhiệm từ đồng nghiệp,
từ Tổ chủ nhiệm. Mạnh dạn áp dung thay đổi cách quản lí giáo dục học sinh.
- Biện pháp phải được thực hiện thường xuyên, liên tục dưới sự theo dõi kĩ lưỡng
của giáo viên chủ nhiệm thì cơ hội giáo dục càng mang lại kết quả cao. Kịp thời thay
đổi biện pháp phù hợp khi tình hình lớp thay đổi.
b. Tồn tại:
- Một bộ phận phụ huynh mặc dù có ý thức nhưng chưa tích cực tham gia giáo
nền giáo dục phải nhằm đến mục đích đào tạo những con người có bản lĩnh cho xã hội,
khao khát theo đuổi giá trị văn hóa. Như Bogoslovski nói: "Nền giáo dục phải giúp đỡ
học sinh sống đời sống thịnh vượng và ý nghĩa, nó phải xây nên những nhân cách có
khả năng hòa điệu và phong phú, giúp học sinh có khả năng tham dự vào ánh sáng chói
lòa nhất của vinh quang hạnh phúc cũng như có thể đối mặt với đau khổ một cách đầy
phẩm hạnh và cam lòng thủ đắc và cuối cùng họ có thể giúp đỡ người khác sống cuộc
đời cao thượng." Đào luyện con người văn hóa, trước hết là đào luyện một nền văn hóa
toàn diện cho con người. Một xã hội chỉ có thể trở thành văn hóa với những công dân đã
được đào luyện văn hóa. Vậy nên, công dân tương lai của đất nước phải được bồi dưỡng
văn hóa. Để thúc đẩy sự tiếp nhận, ý thức học tập cho công dân tương lai ( học sinh) thì
giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò rất quan trọng. Ảnh hưởng của phong cách giảng dạy,
sự hiểu biết sâu rộng của thầy cô giáo đến các em là rất lớn. Thái độ say mê học tập, sự
hình thành và phát triển cách tư duy độc đáo cùng những nét tính cách tốt đẹp của các
em chịu ảnh hưởng rất nhiều từ cách dạy, từ các biện pháp tác động và nhân cách của
giáo viên chủ nhiệm. Cho nên, muốn khai thác tâm lực và phát triển năng lực của học
sinh thì không chỉ qua quá trình dạy-học mà phải thông qua các hoạt động tổng thể như
hoạt động tập thể, hoạt động giao tiếp ứng xử, qua lao động, qua các hoạt động thể dục
thể thao, vui chơi giải trí
Chỉ có thông qua các hoạt động trong và ngoài giờ học mới hình thành, phát triển
được xúc cảm, tình cảm, niềm tin, mới có nhận thức đúng đắn về bổn phận, trách nhiệm
của học sinh đối với gia đình, nhà trường và xã hội. Để các hoạt động mang lại hiệu quả
tích cực đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm phải có "cái tâm" và "cái tầm", có sự tìm tòi
sáng tạo trong các biện pháp giáo dục học sinh. Một số biện pháp quản lí nhằm xây
dựng nề nếp và kích thích hứng thú học tập cho học sinh khối 8 như là cái đòn bẫy thúc
đẩy, nâng cao hiệu quả học tập cho học sinh, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục
trong nhà trường. Thực hiện bất cứ việc gì giáo viên hãy luôn nhớ rằng: " Người thầy
giáo tốt - Thầy giáo xứng đáng là thầy giáo - là người vẻ vang nhất. Dù là tên tuổi
không đăng trên báo, không được thưởng huân chương, song những người thầy giáo tốt
là những người anh hùng vô danh. Đây là một điều rất vẻ vang "( Lời dạy của chủ tịch
Hồ Chí Minh).