Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Lời nói đầu
Trong thế giới tự nhiên, xã hội loài người là một hình thức tổ chức
cao nhất, trong đó con người luôn đóng vai trò là nhân tố trung tâm của
mọi hoạt động diễn ra trong xã hội và mọi hoạt động đó cũng không nằm
ngoài mục đích nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho con người. Để có
được những thành tựu to lớn trên mọi phương diện của đời sống con người
như ngày hôm nay, con người đã không ngừng phấn đấu, tìm tòi học hỏi và
nhận thức ngày càng sâu sắc hơn thực tại khách quan nhằm cải thiện môi
trường sống và hoàn thiện chính bản thân mình.
Mỗi con người tồn tại được một cách bình thường trong xã hội đều
cần phải duy trì hai yếu tố cơ bản nhất, đó là trí lực và thể lực; trong đó yếu
tố này là tiền đề cho yếu tố kia phát triển và không tách rời nhau trong toàn
bộ đời sống con người. Muốn có được thể lực tốt nhất, con người phải luôn
biết cách chăm sóc sức khoẻ cho chính mình: khi khoẻ mạnh phải giữ gìn
sức khoẻ và khi ốm đau phải chạy chữa. Điều này dẫn đến các hoạt động y
tế dần nẩy sinh và không thể thiếu được trong đời sống con người khi hiểm
họa bệnh tật ngày một nhiều.
Do đó, với mục tiêu phát triển toàn diện con người, Đảng và Nhà
nước ta luôn coi trọng sự nghiệp y tế là một trong những sự nghiệp quan
trọng nhất, thiết yếu nhất trong đời sống kinh tế - xã hội, góp phần thúc đẩy
các lĩnh vực khác phát triển đi lên. Theo đó mục tiêu phát triển sự nghiệp y
1
1
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
tế chỉ có thể do nhà nước quản lý và bảo đảm bằng quỹ tài chính lớn nhất,
Tài chính - Vật giá quận Hoàn Kiếm. Nhưng do kiến thức còn hạn chế nên
bài viết của em không thể tránh khỏi những sai sót, em kính mong sự góp ý
của các Thầy, cô giáo Khoa Ngân hàng - Tài chính Trường Đại học Kinh tế
Quốc dân và các cán bộ Phòng Tài chính - Vật giá quận Hoàn Kiếm.
Em xin chân thành cảm ơn!
3
3
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
Chương 1
SỰ CẦN THIẾT PHẢI QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH
NHÀ NƯỚC CHO SỰ NGHIỆP Y TẾ
1.1. QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI SỰ
NGHIỆP Y TẾ TUYẾN CƠ SỞ
1.1.1. Tầm quan trọng của sự nghiệp y tế trong đời sống xã hội
• Tác động của các hoạt động y tế đến đời sống xã hội
Đời sống kinh tế – xã hội là hình thức biểu hiện cao nhất, tiến bộ
nhất của con người, khác xa với các hoạt động khác có trong thế giới tự
nhiên ở chỗ con người nhận thức được thực tại khách quan và các quy luật
tự nhiên. Để phát triển kinh tế – xã hội thì yếu tố quyết định phải chính là
con người và mục tiêu của phát triển kinh tế – xã hội phải hướng tới duy trì
sự tồn tại, phát triển của con người. Muốn vậy, con người phải có được một
thể lực và trí lực thích hợp nhất, trong đó thể lực lại là tiền đề cho tạo ra và
nâng cao trí lực.
Thể lực thể hiện sự ngày càng thích nghi với môi trường sống của
con người và chính con người lại tự nhận thức, biết nâng cao thể lực thông
qua các hoạt động y tế của mình. Các hoạt động y tế với mục tiêu chăm sóc
sức khoẻ và bảo vệ con người trước những tác động tiêu cực của môi
5
5
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
đạo và định hướng XHCN trong nền kinh tế thị trường, ngành y tế phải
đảm bảo sự công bằng và hiệu qủa trong chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân.
• Nhu cầu về các dịch vụ y tế
Trong sự phát triển ngày nay, khoa học – kỹ thuật ngày một hiện đại
cũng là điều kiện để phát triển lĩnh vực y tế theo kịp và đáp ứng nhu cầu đa
dạng của con người. Không chỉ khi mắc bệnh thì con người mới có nhu cầu
được chạy chữa mà chăm sóc sức khoẻ ban đầu lại là hết sức quan trọng.
Từ khi chưa sinh ra, thai nhi đã được hưởng các chương trình phòng chống
bệnh tật hay các dịch vụ chăm sóc khác qua chăm sóc người mẹ (tiêm
chủng cho phụ nữ mang thai, khám và theo dõi định kỳ thai nhi..). Suốt
toàn bộ đời sống của mình con người luôn luôn đòi hỏi được phòng ngừa
bệnh tật tối đa và đến khi mắc bệnh lại cần điều kiện chữa trị tốt nhất. Một
chu trình phòng chống bệnh tật cho con người cứ diễn ra liên tục suốt toàn
bộ quá trình tồn tại của con người. Chính vì vậy, nhu cầu về các dịch vụ y
tế cho con người là vô cùng to lớn, mỗi người đều muốn mình nhận được
những dịch vụ y tế tốt nhất có thể có.
Do nhu cầu về các dịch vụ y tế rất lớn như vậy và lại mang tính chất
đơn lẻ của các cá nhân nên nhu cầu cần được xác định một cách thống nhất,
có thể phân định ra hai loại nhu cầu sau: nhu cầu do cá nhân xác định và
nhu cầu do Chính phủ xác định.
Sự can thiệp của Chính phủ vào việc xác định các nhu cầu về dịch vụ
y tế cũng là một tất yếu trong quá trình quản lý bộ máy Nhà nước và quản
6
6
cho công tác triển khai các hoạt động trong sự nghiệp y tế với nền kinh tế
thị trường định hướng XHCN có sự quản lý của Nhà nước.
Trong nền kinh tế thị trường thì mọi hàng hoá, dịch vụ được định giá
bởi thị trường nhưng dịch vụ y tế lại không nên để thị trường kiểm soát mà
phải có sự quản lý của Chính phủ và được trợ cấp bởi Chính phủ theo một
số điểm quan trọng sau:
+ Thị trường dịch vụ y tế hoạt động phải đem lại mục tiêu công
bằng, nhất là đối với xã hội XHCN tồn tại ở nước ta. Nếu giá cả và khối
lượng dịch vụ y tế được xác định hoàn toàn bởi thị trường thì gây ra tình
trạng mất công bằng, chỉ có những người có đủ tiền mới được hưởng
những dịch vụ y tế có thể với chi phí cao mà những người có thu nhập thấp
hơn không thể có được.
+ Để đạt được công bằng trong thị trường các dịch vụ y tế thì phải
mất đi tính hiệu quả tương ứng với công bằng đạt thêm được, cho nên đóng
vai trò kiểm soát thị trường Chính phủ đứng ra trợ cấp để phát triển các
dịch
vụ y tế ngày một tốt hơn thông qua những chính sách của mình bằng nguồn
Ngân sách Nhà nước.
+ Dịch vụ y tế không thể là hàng hoá công cộng thuần tuý mà chỉ
gần gũi với hàng hoá công cộng thuần tuý ( vẫn tồn tại sự cạnh tranh nhưng
rất hạn chế ) bởi đây là một yếu tố kích thích và tích luỹ cho thị trường dịch
vụ y tế phát triển. Hơn nữa, đời sống con người ngày một nâng cao nên có
8
8
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
thể trang trải một phần chi phí cho việc sử dụng các dịch vụ y tế, giảm bớt
gánh nặng cho Ngân sách Nhà nước.
Do vậy, sự nghiệp y tế là yêu cầu tất yếu khách quan của chế độ xã
hội ở nước ta và phải nhằm thực hiện những mục tiêu đem lại những kết
quả về chăm sóc sức khoẻ nhân dân cao nhất. Phấn đấu để mọi người dân
đều được hưởng các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ ban đầu, có điều kiện tiếp
cận và sử dụng các dịch vụ y tế có chất lượng. Mọi người đều được sống
trong cộng đồng an toàn, phát triển tốt về thể chất và tinh thần. Giảm tỷ lệ
mắc bệnh, nâng cao thể lực, tăng tuổi thọ và phát triển giống nòi.
Trong điều kiện hiện nay, khi chuyển cơ chế mới thì sự nghiệp y tế
được xác định là loại hình sự nghiệp có thu tự đảm bảo một phần chi phí
hoạt động thường xuyên hay là loại hình sự nghiệp có thu tự đảm bảo toàn
bộ chi phí hoạt động thường xuyên, cụ thể được xác định như sau:
(
1
)
Trong đó:
(
1
)
Việc phân chia loại hình sự nghiệp có thu được cụ thể hoá trong Nghị định số 10/NĐ-CP ng yà
16/01/2002 của Chính phủ v Thông tà ư số 25/2002/TT-BTC ng y 21/03/2002 cà ủa Bộ t i chính.à
10
10
Mức tự đảm bảo
chi phí hoạt động
thường xuyên của
đơn vị sự nghiệp
[A](%)
Tổng số nguồn thu sự nghiệp
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
+ Chi hoạt động sản xuất, cung ứng dịch vụ ( kể cả chi nộp thuế,
trích khấu hao tài sản cố định).
+ Chi mua sắm tài sản, sửa chữa thường xuyên cơ sở vật chất: nhà
cửa, máy móc thiết bị...
+ Chi khác.
+ Đơn vị sự nghiệp tự đảm bảo toàn bộ chi phí hoạt động thường
xuyên: Là đơn vị có nguồn thu sự nghiệp đảm bảo được toàn bộ chi phí
hoạt động thường xuyên, ngân sách không phải cấp kinh phí bảo đảm hoạt
động thường xuyên cho đơn vị ( đây là những đơn vị có tỷ lệ A lớn hơn
hoặc bằng 100%).
+ Đơn vị sự nghiệp tự đảm bảo một phần chi phí hoạt động thường
xuyên: Là đơn vị có nguồn thu sự nghiệp chưa tự trang trải toàn bộ chi phí
hoạt động thường xuyên, Ngân sách Nhà nước cấp một phần chi phí hoạt
động thường xuyên cho đơn vị ( đây là những đơn vị có tỷ lệ A nhỏ hơn
100%).
Theo đó, các đơn vị sự nghiệp y tế hiện nay được chủ động hơn
trong hoạt động của mình khi áp dụng Nghị định 10/2002/NĐ-CP, phần
nào giảm bớt đi gánh nặng cho Ngân sách Nhà nước và thể hiện sự đổi mới
trong quản lý các đơn vị sự nghiệp có thu nói chung cũng như sự nghiệp y
tế nói riêng.
12
12
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
1.1.2. Nội dung quản lý chi Ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y tế
tuyến cơ sở
sách Nhà nước cấp kinh phí hoạt động thường xuyên. Mức kinh phí Ngân
sách Nhà nước cấp được ổn định theo định kỳ 3 năm và hàng năm được
tăng thêm theo tỷ lệ do Thủ tướng Chính phủ quyết định. Hết thời hạn 3
năm, mức Ngân sách Nhà nước bảo đảm sẽ được xác định lại cho phù hợp.
Ngoài nguồn từ Ngân sách Nhà nước, chi cho các hoạt động sự
nghiệp y tế còn bao gồm các khoản khác như: nguồn thu sự nghiệp của các
đơn vị ( đã nêu ở phần 1.2.1.) và các nguồn khác theo quy định ( các dự án
viện trợ, quà biếu tặng...).
• Nội dung các hoạt động trong sự nghiệp y tế tuyến cơ sở
Sự nghiệp y tế tuyến cơ sở ( gồm y tế thôn, bản, xã, phường, quận,
huyện, thị xã ) là tuyến y tế trực tiếp gần dân nhất, bảo đảm cho mọi người
dân được chăm sóc sức khoẻ cơ bản với chi phí thấp, góp phần thực hiện
công bằng xã hội, xoá đói giảm nghèo, xây dựng nếp sống văn hoá, trật tự
an toàn xã hội, tạo niềm tin của nhân dân với chế độ xã hội chủ nghĩa. Do
vậy, các hoạt động y tế cơ sở phải là toàn diện và nằm trong các hoạt động
chủ yếu sau:
14
14
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
+ Các hoạt động khám chữa bệnh thông thường, sơ cứu bệnh nhân
nặng và chăm sóc sức khoẻ ban đầu trên địa bàn quận, huyện, xã, phường
là chủ yếu ( những trường hợp bệnh nhân nặng phải chuyển lớn tuyến trên).
+ Hoạt động trong khuôn khổ các chương trình quốc gia về y tế: các
đơn vị sự nghiệp y tế tuyến cơ sở là các đơn vị trực tiếp triển khai các
chương trình dưới sự chỉ đạo trực tiếp về nghiệp vụ của các sở y tế, bao
gồm các mục tiêu sau:
+ Mục tiêu phòng chống bệnh sốt rét.
đời
sống nhân dân trên các địa bàn dân cư nên việc thực hiện quản lý các hoạt
động này có ý nghĩa quan trọng bậc nhất và tạo cơ sở vững chắc của cả
thực hiện các chủ trương chính sách về y tế của Nhà nước cũng như giảm
bớt gánh nặng cho các tuyến y tế cấp trên.
• Công tác quản lý chi Ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y
tế tuyến cơ sở
Sự nghiệp y tế có tính chất quan trọng trong các chiến lược phát triển
kinh tế – xã hội của Đảng và Nhà nước ta đề ra, đặt dưới sự lãnh đạo của
16
16
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
các cơ quan Hành chính sự ngiệp và các cơ quan quản lý Nhà nước nên các
đơn vị sự nghiệp hoạt động trong lĩnh vực y tế được xác định lấy nguồn từ
Ngân sách Nhà nước đảm bảo cho hầu hết các hoạt động của mình. Do vậy,
việc quản lý Ngân sách Nhà nước chi cho sự nghiệp y tế là yêu cầu không
thể thiếu trong điều kiện cần phát huy hơn nữa vai trò và hiệu quả của y tế
trong đời sống kinh tế – xã hội.
Để quản lý các khoản chi Ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp y tế
cũng nảy sinh nhiều cách thức phân chia khác nhau nhưng một cách tổng
quát có thể chia làm các nhóm chi chủ yếu sau:
- Nhóm một: Các khoản chi thường xuyên. Chi thường xuyên là
những khoản chi có tính định kỳ và thường xuyên trong toàn bộ hoạt động
sự nghiệp. Trong nhóm chi thường xuyên lại bao gồm một số khoản cụ thể
sau:
+ Chi cho con người: đây là các khoản chi chủ yếu phục vụ cho đội
ngũ cán bộ công nhân viên hoạt động trong lĩnh vực y tế cũng như quản lý
các đơn vị rút tiền từ Kho bạc để chi tiêu, hết hạn thời hạn của hạn mức mà
hạn mức chi không hết sẽ bị xoá bỏ. Phương thức này chủ yếu được sử
dụng trong cấp phát kinh phí chi thường xuyên.
+ Phương thức cấp phát theo lệnh chi: kinh phí sau khi cấp phát theo
lệnh chi qua Kho bạc nhà nước quận, huyện tài khoản tiền gửi của các đơn
18
18
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
vị sẽ được tăng thêm đúng bằng số ghi trong lệnh chi, sau khi hết niên độ
kế toán mà đơn vị không chi hết số kinh phí đó thì số còn lại nằm trong số
dư của tài khoản tiền gửi sẽ được chuyển sang năm sau. Phương thức này
dùng cho các cơ quan, đơn vị không có quan hệ thường xuyên với Ngân
sách Nhà nước hay các khoản chi đầu tư, mua sắm tài sản cố định của đơn
vị sự nghiệp.
+ Phương thức cấp phát ủy quyền: phương thức này chủ yếu áp dụng
cho quan hệ giữa Ngân sách Nhà nước Trung ương và Ngân sách Nhà nước
địa phương, áp dụng phương thức này khi các đơn vị thực hiện các nhiệm
vụ chi tiêu trên địa bàn do Ngân sách Nhà nước Trung ương đảm nhận; khi
quyết toán thuộc về Ngân sách Nhà nước trung ương.
+ Phương thức ghi thu- ghi chi: cho phép các đơn vị sự nghiệp sử
dụng các khoản thu sự nghiệp để chi tiêu trực tiếp.
+ Phương thức cấp phát theo số lượng công trình hoàn thành:
Phương thức này được áp dụng trong cấp phát vốn đầu tư xây dựng cơ bản,
thường thì cơ quan tài chính tạm ứng theo công trình, sau khi công trình
hoàn thành thì quyết toán số còn lại.
Tuy nhiên, để thuận tiện cho việc quản lý và hạch toán Ngân sách
Nhà nước chi cho sự nghiệp y tế thì các đơn vị sự nghiệp y tế phải quản lý
(1)
Đơn vị sự nghiệp có thu lập dự toán thu, chi Ngân sách Nh nà ước h ng nà ăm thực hiện theo quy
định tại Thông tư số 103/1998/TT-BTC ng y 18/07/1998 cà ủa Bộ t i chính v Thông tà à ư số 25/2002/TT-
BTC ng y 21/03/2002 cà ủa Bộ t i chính.à
20
20
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
việc. Quỹ tiền lương, tiền công của đơn vị sự nghiệp được xác
định như sau:
Sau khi xác định quỹ tiền lương của đơn vị, việc trả lương cho từng người
lao động được xác định như sau:
Từ cách xác định trên, tính được tổng số kinh phí Ngân sách Nhà nước chi
cho các đơn vị sự nghiệp y tế của quận, huyện bằng cách lấy tổng quỹ
lương của từng đơn vị cộng lại.
Đối với đơn vị sự nghiệp có thu áp dụng đơn giá, định mức lao động
được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt thì tiền lương, tiền công
tính theo đơn giá. Trường hợp nguồn thu, chi giảm sút, không bảo đảm
21
21
Quỹ
tiền
lươn
g của
đơn
vị
Lươn
bình
quân
=
X ( 1+
) X
Biên
chế
v lao à
động
hợp
đồng
từ 1
năm
trở
lên
X X 12 tháng
Tiền
lương
cá nhân
Lương tối
thiểu chung
người/tháng
do Nh à
nước quy
định
Hệ số
điều chỉnh
tăng thêm
cho cá
nhân
C
NV
: số chi Ngân sách Nhà nước cho nghiệp vụ chuyên môn của sự nghiệp
y tế tuyến cơ sở.
- Chi quản lý hành chính(C
QL
): vật tư văn phòng, dịch vụ công
cộng, công tác phí... theo chế độ chi tiêu tài chính hiện hành do
22
22
C
NVi
Số dự kiến
chi về vật
liệu, dụng
cụ cho
nghiệp vụ
chuyên môn
Số dự
kiến chi
về
nghiên
cứu khoa
học hay
thuê
nghiên
cứu
Số dự
kiến chi
Trong đó:
QLi
M
: mức chi quản lý hành chính bình quân/ 1cán bộ công nhân viên sự
nghiệp y tế tuyến cơ sở dự kiến kỳ kế hoạch thuộc đơn vị thứ i.
CNi
S
: số cán bộ công nhân viên bình quân dự kiến có mặt trong năm kế
hoạch thuộc đơn vị thứ i.
- Chi hoạt động sản xuất, dịch vụ: vật tư, hàng hoá... theo định mức
kinh tế, kỹ thuật do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy định và
thực hiện của năm trước, tính hao mòn tài sản cố định theo chế độ
áp dụng hiện hành.
- Chi mua sắm, sửa chữa: được xác định dựa vào yêu cầu thực tế
của các đơn vị sự nghiệp theo công thức sau:
∑
=
×=
n
i
iiMS
TNGC
1
)(
Trong đó:
23
23
Tài liệu được sưu tầm từ nguồn internet và chính tác giả chia
sẻ
TaiLieuTongHop.Com - Kho tài liệu trực tuyến miễn phí
- Bước 3: Trung tâm y tế quận, huyện sau khi nhận được dự toán
của các đơn vị thì tổng hợp với dự toán của Trung tâm y tế rồi gửi
lên Phòng Tài chính – Vật giá quận, huyện.
- Bước 4: Phòng Tài chính – Vật giá quận, huyện tổng hợp, lập dự
toán của sự nghiệp y tế với dự toán Ngân sách quận, huyện gửi
UBND cùng cấp và bảo vệ trước Sở Tài chính – Vật giá tỉnh,
thành phố trực thuộc Trung ương ( trước 15/8 hàng năm).
- Bước 5: Sau khi cân đối với dự toán Ngân sách Nhà nước tỉnh,
thành phố trực thuộc Trung ương Sở Tài chính – Vật giá ấn định
số giao dự toán cho sự nghiệp y tế của quận, huyện.
- Bước 6: Phòng Tài chính – Vật giá quận, huyện sau khi nhận
được số giao dự toán từ Sở Tài chính – Vật giá tiến hành phân bổ
Ngân sách Nhà nước chính thức cho các đơn vị sự nghiệp y tế cơ
sở để các đơn vị này có thể chủ động trong chi tiêu ( chậm nhất
vào ngày 05 tháng 01 của năm tài chính).
- Việc giao dự toán của Phòng Tài chính – Vật giá quận, huyện
cũng phải được Chủ tịch UBND cùng cấp ra văn bản xác định
đơn vị sự nghiệp thuộc loại tự bảo đảm chi phí hoặc đơn vị sự
nghiệp bảo đảm một phần chi phí; giao dự toán thu, chi Ngân
sách Nhà nước cho các đơn vị trực thuộc, trong đó có mức Ngân
sách Nhà nước bảo đảm hoạt động thường xuyên ( đối với đơn vị
tự bảo đảm một phần chi phí).
25
25
Copyright: Tài liệu đại học ©