TRƯỜNG ………………….
KHOA……………………….
Đề án kinh tế chính trị
Đề tài:
(
Chủ nghĩa Mác - Lênin về xã hội chủ nghĩa và thời kỳ quá độ lên
chủ nghĩa xã hội, thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa ở Việt Nam
)
MỤC LỤC
Teõn danh muùc Trang
-Phaàn mụỷ ủaàu.
A-Lyự luaọn cuỷa Leõnin veà Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực
I-Chớnh saựch kinh teỏ mụựivaứ sửù taỏựt yeỏu phaỷi sửỷ duùng Tử
baỷn Nhaứ nửụực .
1.Chớnh saựch kinh teỏ mụựi (NEP ).
1Taỏt yeỏu khaựch quan phaỷi sửỷ duùng Chuỷ Nghúa Tử Baỷn
Nhaứ Nửụực luực ủoự.
2.Caực thaứnh tửùu nhụứ chớnh saựch kinh teỏ mụựi .
II-Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực .
1.Khaựi nieọm.
1
3
3
2
3
7
8
8
12
26
26
26
LỜI NĨI ĐẦU
Phát triển kinh tế là vấn đề quan trọng nhất từ trước tới nay của xã hội
loai người. Kể từ khi con người xuất hiện , xã hội lồi người đã trải qua và
hình thành xã hội : cuộc sống ngun thuỷ , chiếm hữu nơ lệ , phong kiến , tư
bản chủ nghĩa và đỉnh cao đang huớng tới xã hội chủ nghĩa . Tương ứng với
mỗi tình thái xã hội trong một hình thái kinh tế mang nét đặc trưng riêng . Tư
bản chủ nghĩa cũng vậy , đây là một giai đoạn mà của cải vật chất của xã hội
được sản xuất ra nhiều hơn tất cả các giai đoạn trước cộng lại . Một giai đoạn
chứng kiến bao sự biến đổi cả về mặt chất lẫn về mặt lượng của xã hội lồi
người : kinh tế , khoa học kĩ thuật , chính trị , văn hố Tuy nhiên trong giai
2
đoạn này cũng là một giai đoạn phát triển còn nhiều thiếu sót như phân biệt
giàu nghèo , khủng hoảng king tế , chiến tranh bất công bằng trong xã hội
Từ những khuyết tật đó , con người muốn hướng tới một xã hội ở đó con
người có quyền bình đẳng , không còn đói nghèo và áp bức bóc lột , vật chất
sản xuất ra có thể đáp ứng mọi nhu cầu của con người đó chính là chế độ xã
hội chủ nghĩa.
Nhưng liệu xã hội tiến lên cộng sản chủ nghĩa bằng con đường nào và
trong bao lâu , đây là một bài toán nan giải đã đang và sẽ đặt ra với tất cả
nhân loại. Để tiến lên xã hội chủ nghĩa thì cần phải trải qua hai giai đoạn : đó
là giai đoạn chủ nghĩa xã hội và giai đoạn chủ nghĩa cộng sản. Hiện nay nước
ta đang ở trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội ; một thời kì mang tính
chất quá độ , cái mới thì chưa thành cái cũ thì chư hoàn toàn dứt bỏ , thời kí
này có sự giao nhập của nhiều tư tưởng . Dưới ngọn cờ của Đảng là kim chỉ
nam la Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh chúng ta cúng khong thể đốt
cháy giai đoạn hay phủ nhận hoàn toàn những thành tựu mà chủ nghĩa tư bản
I- Chính sách kinh tế mới và sự cần thiết phải sử dụng Chủ
nghĩa Tư bản Nhà nước .
1. Chính sách kinh tế mới và sự cần thiết phải sử dụng Chủ nghĩa Tư bản
Nhà nước .
Sau khi giành được chính quyền từ tay phong kiến lại bước vào cuộc
chiến nhằm lật đổ chế độ thành quả cách mạng vừa đạt được . Một nước nga
vừa bước ra khỏi cuộc nội chiến với nền kinh tế lâm vào tình trang khủng
hoảng trầm trọng : Thiếu lương thực , thiếu năng lượng , sản xuất đình đốn ,
nông dân nghèo đói , khối liên minh công nông có nguy cơ tan vỡ thì chỉ
sau một thời gian ngắn hầu hết các ngành đều đã đạt và vượt mức trước chiến
tranh , nền kinh tế được phục hồi dần , nhân dân hăng hái thi đua lao động sản
xuất . Nước Nga như được thổi một luồng sinh lực mới kể từ khi chính sách
kinh tế mới ra đời . Thực tiễn đó đã bác bỏ những kể thù của Nhà nước Xô
viết và những bọn hoài nghi khách coi chính sách kinh tế mới như là một
chính sách quay về chủ nghĩa tư bản .
Khi kế thừa những lý luận của Mác- Anghen , Lê Nin đã nói đến một
thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Đặc điểm nổi bật của thời kỳ này là
những nhân tố của xã hội mới và những tàn tích của xã hội cũ tồn tại đan xen
lẫn nhau , đấu tranh với nhau trên mọi lĩnh vực của đời sống chính trị, kinh tế,
văn hoá, xã hội , tư tưởng , tập quán trong xã hội trong giai đoạn này, chưa
có một lực lượng nào thắng thé tuyệt đối , có nghĩa là việc tiếp tục áp dụng
phương thức sản xuất và phân phối cộng sản chủ nghĩa là một sai lầm đáng
tiếc và ngay giai đoạn thấp của Chủ nghĩa cộng sản chúng ta cũng không thể
đạt tới được .
Sự thiên tài của Lê Nin được thểhiện ở việc người đã nhận ra sự ấu trĩ
ấy và đã phát triển ngay lý luận của Mác khi cách mạng Xã hội Chủ nghĩa
mới giành được thắng lợi chỉ trong một thời gian rất ngắn . Lênin nhấn mạnh
việc cần phải xác định xem mình đang ở giai đoạn nào của quá trình phát
triển. Những xí nghiệp nhỏ trước đây bị Quốc hữu hoá nay cho tư nhân thuê
hay mua lại đẻ kinh doanh tự do , chủ yếu là xí nghiệp sản xuất hàng tiêu
nhất định . Sai lầm ở đây là những người cộng sản tưởng rằng chỉ cần thiết lập
chế độ sản xuất quốc doanh và chế đọ nhà nước phân phối là đã bắt đầu một
chế độ kihn tế mới khác với chế độ trước .
Như vậy đến thời kỳ hoà bình xây dựng chủ nghĩa xã hội thì chính sách
kinh tế công sản thời chiến không còn thích hợp là một điều tất yếu và cần
phải được thay thế bằng một chính sách khác phù hợp hơn với quy luật của sự
phát triển
6
Theo Lênin , nền kinh tế xã hội chủ nghĩa vẫn cần phải được tổ chức
theo kiểu sản xuất hàng hoá và vận động theo các quy luật kinh tế hoàng hoá ,
kinh tế thị trượng . Giai cấp vô sản lãnh đạo cần thiết phải biết sử dụng tốt các
quan hệ hàng - tiền , các phạm trù kinh tế của sản xuất hàng hoá để thực hiện
được mục đích của mình . chính sách kinh tế mới ( NEP ) ra đời . Vậy thực
chất của chính sách này là như thê nào và nó có ưu điểm gì hơn so với chính
sáchsách cộng sản thời chiến.
Có thể khái quát toàn bộ nội dung của chính sách kinh tế mới thành
chính sách phát triển mạnh mẽ lực lượng sản xuất , đặc biệt đối với một nước
tiểu nông quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Đây được coi là nhiệm vụ cơ bản và
bức thiết nhất , phù hợp với cương lĩnh mà Đảng đã đề ra .
Chúng ta biết rằng bất cứ một lí luận nào đưa ra đều phải dựa trên những
cơ sở thực tế khách quan . Nước Nga lúc bấy giờ là một nước trung nông ,
nông dân chiếm đại đa số nhưng sau chiến tranh nó lại rơi vào tình trạng thiếu
lương thực trầm trọng , nạn đầu cơ tích trữ lúa mì gia tăng khiến cho chính
phủ không thể kiểm soát được tình hình . Các hoạt động sản xuất đều bị đình
trệ , toàn bbộ nền đại công nghiệp bị phá huỷ toàn bbộ sau chiến tranh , công
nhân thiếu việc làm , thiếu lương thực , đời sống hết sức khó khăn . Kể cả đối
với một nước giàu nhất và phát triển nhất thì sau cuộc chiến tranh đế quốc tàn
phá cũng chỉ có thể khôi phục được nền đại sản xuất công nghiệp sau nhiều
năm . Vậy với một nước tiểu nông , giải pháp tối ưu để khôi phục nền kinh tế
phải chăng là cải thiện đời sống của người nông dân và nâng cao lực lượng
nhiên nói đến tự do trao đổi là tự do buôn bán , mà tự do buôn bán theo quan
điểm của Lênin thời đó - tức là lùi lại chủ nghĩa tư bản. Lênin chỉ rõ , tự do
buôn bán là khôi phục chủ nghĩa tư bản trên một mức độ lớn , là tự do của chủ
nghĩa tư bản . Điều đó có phải là một thất bại nặng nề của giai cấp vô sản hay
không hay chỉ là một bước lùi mang tính chiến lược mà chính quyền Xô Viết
thi hành nhằm đạt được cái mà mình muốn .
Cần thấy ngay rằng với chính sách tự do trao đổi , từng lớp sản xuất
nhỏ đã phát triển nhanh chóng và chủ nghĩa tư bản là cần cho đông đảo quần
chúng nông dân và cho tư bản tư nhân là người phải buôn bán để thoã mãn
nhu cầu nông dân . Để vừa khuyến khích sản xuất phát triển mà vẫn giữ được
bản chất chuyên chính của mình , giai cấp vô sản chỉ có thể thừa nhận cho chủ
nghĩa tư được phát triển ở một chừng mực nào đó . Tư bản tư nhân cần phải
được phát triển theo sự điều tiết của Nhà nước , và điều đó tất dẫn đến sự ra
đời của chủ nghĩa tư bản Nhà nước .
Một nguyên nhân nữa dẫn đến sự ra đời của chủ nghĩa tư bản nhà nước
là ở ngay tình trạng sản xuất của nước Nga lúc bấy giờ . Mác và Anghen dự
báo rằng : Cách mạng vô sản và do đó chủ nghĩa xã hội và Chủ nghĩa cộng
sản sẽ nổ ra và thắng lợi cùng một lúc , hoặc trong phần lớn các nước tư bản
tiên tiến ở tây âu . Thế nhưng nước Nga là một nước tư bản trung bình - theo
cách đánh giá của Lênin - đang muốn tiến lên con đường chủ nghĩa xã hội .
Nó không phải là nước Anh xã hội chủ nghĩa hay nước Đức xã hội chủ
nghĩa . Vì vậy nếu chỉ muốn không thôi mà không có nền tảng kinh tế vững
chắc thì con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội đột phá vào tương lai là một điều
không tưởng . Lênin nói rõ thêm không có kĩ thuật tư bản chủ nghĩa đựoc xây
dựng trên những trên những phát minh mới nhất của khoa học hiện đại thì
không thể nói đến chủ nghĩa xã hội được . Nhiệm vụ của chính quyền vô sản
Nga là hết sức nặng nề . Làm sao để nước Nga vốn lạc hậu về khoa học kĩ
8
thuật , trình độ dân chí thấp lên một nước có trình độ khoa học kĩ thuật phát
triển , khoa học kĩ thuật tiến tiến khi mà đại đa số nhân dân là nông dân
Chính sách kinh tế mới đã tạo điều kiện phát triển lực lượng sản xuất ở cả
thành thị lẫn nông thôn , vì nó đắp ứng được nhu cầu của qui luật kinh tế của
nền sản xuất xã hội chủ nghĩa còn mang tính chất hàng hoá và có nhiều thành
9
phần . Nhờ đó , trong một thời gian ngắn , Nhà nước Xơ Viết đã khơi phục
được nền kinh tế quốc dân bị chiến tranh tàn phá , ã tiến được một bứoc dài
trong việc củng cố khối liên minh cơng nơng ; một Nhà nước cơng nơng nhiều
dân tộc đầu tiên trên thế giới đã được thành lập , đó là liên bang cộng hồ xã
hội chủ nghĩa Xơ Viết .
Chính sách kinh tế mới còn có ý nghĩa quốc tế của nó . Đối với các nước
tiên tiến lên chủ nghĩa xã hội đều cần thiết vận dụng tinh thần cơ bản của
chính sách đó bchẳng hạn như vấn đề quan hệ hàng hố - tiền tệ , ngun tắc
liên minh cơng nơng , sử dụng nền kinh tế nhiều thành phần .
Chính sách kinh tế mới được qn triệt trong các ngành kinh tế và lấy
việc khơi phục nơng nghiệp làm nhiệm vụ hàng đầu , là vấn đề cấp bách trước
mắt . Đến cuối xn năm 1922 , Liên Xơ đã vượt qua được nạn đói và
đếnnăm 1925 , nơng nghiệp Liên Xơ đã vượt mức trước chién tranh .
Tổng sản lượng cơng nghiệp năm 1925 so với năm 1913 mới đặt 75.5%.
tuy nhiên ngành iện và cơ khí chế tạo vượt mức trước chiến tranh , nhiều xí
nghiệp cơng nghiệp nhẹ và cơng nghiệp thực phẩm đã đặt và vượt mứ trước
chiến tranh . Trong việc thực hiện chính sách kinh tế mới , Lênin coi thương
nghiệp là mắt xíchtrong chuỗi dây xích các sự biến lịch sử mà Nhà nước phải
đem tồn lực ra mà nắm lấy nó . Do đó thương nghiệp đã được tăng cường
mạnh mẽ .
II-Chủ nghĩa tư bản nhà nước
1.Khaựi nieọm:
Chuỷ Nghúa Tử Baỷn laứ moọt hỡnh thaựi kinh teỏ xaừ hoọi lụựn
cuỷa xaừ hoọi loaứi ngửụứi vụựi caực giai ủoán phaựt trieồn khaực
nhau.Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực laứ moọt trong nhửừng giai ủoán
lũch sửỷ quan tróng cuỷa Chuỷ Nghúa Tử Baỷn .Khõng moọt ai coự theồ
chuyeồn lẽn giai ủoán Chuỷ Nghúa Tử Baỷn ủoọc quyền va ủổnh cao laứ
Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực . Chuỷ Nghúa Tử Baỷn ủoọc quyền
Nhaứ Nửụực laứ hỡnh thửực thoỏng trũ cuỷa Chuỷ Nghúa Tử Baỷn ủoọc
quyền dửùa trẽn cụ sụỷ tớch tú vaứ taọp trung tử baỷn ra ủụứi tửứ sau
chieỏn tranh theỏ giụựi thửự nhaỏt ,noự xuaỏt hieọn ủầu tiẽn ụỷ ẹửực .Do
cánh tranh quaự khoỏc lieọt nẽn caực nhaứ saỷn xuaỏt tử baỷn coự xu
hửụựng liẽn keỏt vụựi nhau hay quy luaọt caự lụựn nhuoỏt caự beự hỡmh
thaứnh nẽn caực taọp ủoaứn ủoọc quyền quoỏc gia ủeỏn caực taọp ủoaứn
xuyẽn quoỏc gia cac- ten, xanh-di-ca,congglomera .Trong giai ủoán naứy
vai troứ cuỷa nhaứ nửụực con chửa thửùc sửù quan tróng laộm nhửng sau
naứy thỡ noự caứng theồ hieọn vai troứ cuỷa mỡnh nhử trong giai ủoán
Chuỷ Nghúa Tử Baỷn ủoọc quyền Nhaứ Nửụõc coọng saỷn theồ noựi tử
baỷn d táo ra phần moọt nền taỷng kinh teỏ vửừng chaộc vụựi cụ sụỷ
khoa hóc kú thuaọt tiẽn tieỏn,nền saỷn xuaỏt cụ khớ ,tửù ủoọng hoaự táo
ra moọt khoỏi lửụùng vaọt chaỏt khoồng lồ.
Lẽnin ủaừ tửứng so saựnh nửụực nga vụựi nửụực ẹửực luực baỏy giụứ
vaứ cho raống neỏu nửụực Nga coự ủầy ủuỷ vaọt chaỏt kyừ thuaọt nhử
11
nửụực ẹửực thỡ coự theồ chuyeồn tieỏp lẽn Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi maứ
khõng phaỷi traỷi qua baỏt kỡ moọt giai ủoán trung gian naứo. Ngửụứi
nhaọn ủũnh raống “Chuỷ Nghúa Tử Baỷn ủóc quyền Nhaứ nửụực laứ sửù
chuaồn bũ vaọt chaỏt ủầy ủuỷ nhaỏt cho Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi ,laứ phoứng
chụứ ủi vaứo Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi maứ giửừa naỏc thang ủoự vụựi naỏc
thang Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi khõng coứn moọt naỏc thang naứo nửừa
caỷ” .Nhử vaọy xaừ hoọi coọng saỷn chổ coự theồ xuaỏt hieọn moọt caựch
tửù nhiẽn khi nhửừng tiền ủề vaọt chaỏt vaứ tiền ủề xaừ hoọi ủửụùc
chuaồn bũ ủầy ủuỷnhaỏt , moọt “phoứng chụứ” lyự tửụỷng cho Chuỷ Nghúa
Xaừ Hoọi ủaừ saỹn saứng.
Nhửng thaộng lụùi cuỷa Caựch Máng Thaựng 10 Nga khõng xuaỏt
phaựt tửứ tiền ủeứ noựi trẽn.Laứ moọt nửụực tử baỷn phaựt trieồn trung
naộm giửừ nhửừng vũ trớ then choỏt tróng yeỏu cuỷa nền kinh teỏ ,giửừ
vai troứ chuỷ ủáo cuỷa caực thaứnh phần kinh teỏ khaực .
Sửù phaựt trieồn cuỷa Chuỷ Nghúa Tử Baỷn nhaứ nửụực trong thụứi
kỡ quaự ủoọ lẽn Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi khõng coự múc ủớch tửù
thãn ,maứ laứ phửụng tieọn ,con ủửụứng ủeồ taờng saỷn xuaỏt ,laứ bieọn
phaựp bieỏn caực xớ nghieọp Tử baỷn chuỷ nghúa thaứnh Xaừ hoọi chuỷ
nghúa .LÊ-NIN noựi “thửụứng chuựng ta vn coứn laọp lái caựi lyự
luaọn cho raống Chuỷ Nghúa Tử Baỷn laứ xaỏu, Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi laứ
toỏt “Cuừng nhử quan ủieồm trửụực ủãy cho raống “maởt traờng Trung Hoa
troứn hụn maởt traờng Hoa Kè “.Nhửng caựi lớ luaọn aỏy laứ sai vỡ noự
khõng ủeỏm xổa ủeỏn toaứn boọ keỏt caỏu kinh teỏ xaừ hoọi hieọn coự
,maứ chổ nhỡn thaỏy coự hai keỏt caỏu trong soỏ ủoự thõi .Chuỷ Nghúa Tử
Baỷn la xaỏu so vụựi Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi nhửng laứ toỏt so vụựi nền
tieồu saỷn xuaỏt .Chuỷ Nghúa Tử Baỷn nhaứ nửụực về kinh teỏ cao hụn
raỏt nhiều so vụựi nền kinh teỏ luực ủoự cuỷa nửục Nga vỡ vaọy nửụực
Nga phaỷi bieỏt lụùi dúng noự laứm maột xớch trung gian giửừa nền tieồu
saỷn xuaỏt vaứ Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi ,laứm phửụng tieọn ,laứm con ủửụứng
,phửụng phaựp,phửụng thửực ủeồ ỷ taờng lửùc lửụùng saỷn xuaỏt lẽn .Vaứ
ủiều ủoự seừ ủửa nửụực Nga ủeỏn Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi baống con
ủửụứng chaộc chaộn nhaỏt.
Vụựi ủiều kieọn ủaởc bieọt ủoự ,vụựi sửù kieồm kẽ, kieồm soaựt vaứ
sửù thn hụùp cuỷa voỏn cuỷa nhaứ nửụực vaứo caực doanh nghieọp cõng
nghieọp,nõng nghieọp vaứ dũch vú seừ hửụựng sửù hoát ủoọng cuỷa caực
doanh nghieọp theo tay laựi cuỷa nhaứ nửụực xaừ hoọi chuỷ nghúa .Bụỷi
vaọy Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực theo caựch noựi cuỷa Lẽ-nin “laứ
caựi khõng ủaựng sụù “laứ saỷn phaồm taỏt yeỏu “laứ moọt “bửụực tieỏn
trong sửù phaựt trieồn cuỷa lũch sửỷ ủoỏi vụựi caực nửụực quaự ủoọ lẽn
Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi tử moọt nền kinh teỏ lác haọu
Coự theồ noựi noọi dung cuỷa Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực qua
caực maởt sau :
trieồn trong loứng cheỏ ủoọ Xaừ Hoọi Chuỷ Nghúa duứ raống sửù phaựt
trieồn cuỷa noự coự laứ khaựch quan ,taỏt yeỏu ủi chaờng nửừa.Vỡ vaọy
muoỏn duy trỡ Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực thỡ chớnh quyền võ
saỷn phaỷi táo ra caực ủiều kieọn ủeồ thửự Chuỷ Nghúa Tử Baỷn
naứycoự theồ tồn tái vaứ phaựt trieồn.Vieọc sửỷ dúng sao cho coự hieọu
quaỷ hỡnh thửực kinh teỏ Tử baỷn Nhaứ Nửụựccuừng laứ moọt vaỏn ủề
cần ủửụùc quan tãm .
Theo lyự luaọn cuỷa V.I.Lẽnin về Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực Û
thỡ Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực laứ saỷn phaồm cuỷa sửù can thieọp
tớch cửùc cuỷa nhaứ nửụực vaứo hoát ủoọng trong caực xớ nghieọp tử
baỷn.Vaọy muoỏn Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực ra ủụứi thỡ ủiều
trửụực tiẽn laứ phaỷi coự quan heọ saỷn xuaỏt Tử Baỷn Chuỷ Nghúa , tửực
laứ cần phaỷi coự giai caỏp tử saỷn vaứ giai caỏp võ saỷn.ễÛ nửụực Nga
luực baỏy giụứ giai caỏp tử saỷn hầu nhử khõng coứn tồn tái , caực xớ
nghieọp tử baỷnkeồ caỷ vửứa vaứ nhoỷ ủều bũ quoỏc hửừu hoaự,nền ủái
cõng nghieọp Tử Baỷn Chuỷ Nghúa bũ taứn phaự naởng nề, caự cõng
xửoỷng vaứ nhaứ maựy bũ ngửứng hoát ủoọng .Giai caỏp võ saỷn voỏn laứ
giai caỏp saỷn xuaỏt ra cuỷa caỷi vaọt chaỏt trong caực xớ nghieọp cuỷa nền
ủái cõng nghieọp Tử Baỷn Chuỷ Nghúa nẽn hó, nhửừng ngửụứi cõng
14
nhãn “ủaừ bũ maỏt tớnh giai caỏp,nghúa laứ bũ daồy ra ngoaứi con ủửụứn
tồn tái giai caỏp cuỷa mỡnh , vaứ khõng coứn tồn tái vụựi tử caựch laứ
giai caỏp võ saỷn nửừa ẹõi khi về hỡnh thửực noự ủửùoc coi laứ giai caỏp
võ saỷn, nhửng noự khõng coự goỏc r kinh teỏ.Vỡ vaọy moọt yẽu cầu
ủaởt ra laứ muoỏn khõi phúc quan heọ saỷn xuaỏt Tử Baỷn Chuỷ Nghúa
thỡ phaỷi phúc hồi giai caỏp tử saỷn trong nửụựcvaứ kẽu gói ủầu tử
cuỷa tử saỷn nửụực ngoaứi.Nhụứ ủoự giai caỏp cõng nhãn mụựi coự ủieứu
kieọn tieỏp túc phaựt trieồn, “ ủửụùc laứm vieọc trong caực cõng xửụỷng
cụ khớ lụựn chửự khõng laứm caựi vieọc ủầu cụ, chửự khõng phaỷi cheỏ
táo caựi baọt lửỷa ủeồ baựn… .Quan heọ saỷn xuaỏt Tử Baỷn Chuỷ Nghúa
ủaởt ra hay khõng hay lái bi laọt ủoồ vaứ bũ cheỏ nháo.ễÛ ủãy vai troứ
15
cuỷa nhaứ nửụực laứ raỏt to lụựn .ẹeồ ủũnh hửụựng sửù phaựt trieồn cuỷa
Chuỷ Nghúa Tử Baỷn theo cheỏ ủoọ Xaừ Hoọi Chuỷ Nghúa thỡ nhaứ nửụực
võ saỷn khõng chổ ủụn thuần ủoựng vai troứ ngửụứi quaỷn lyự,ủiều
haứnh kinh teỏ quoỏc dãn maứ coứn phaỷi coự thửùc lửùc kinh teỏ laứm cụ
sụỷ .Do ủoự nhaứ nửụực cần trửùc tieỏp ủầu tử vaứo nhửừng lúnh vửùc ,
nhửừng ngaứnh tróng yeỏu , nhửừng vũ trớ “phaựo ủaứi” ,”huyeỏt mách”
cuỷa nền kinh teỏ quoỏc dãn nhử: keỏt caỏu há tầng kinh teỏ xaừ hoọi ,
heọ thoỏng taứi chớnh ngãn haứng, quoỏc phoứng an ninh…
Nhaứ nửựục võ saỷn taực ủoọng ủeỏn quaự trỡnh tuần hoaứn TB thõng
qua caực chớnh saựch về thueỏ
16
Tử lieọu saỷn xuaỏt
T – H …….Saỷn xuaỏt
… H’_T’
Sửực lao ủoọng
Mi giai ủoán cuỷa quaự trỡnh tuần hoaứn nhaứ nửụực lái coự
nhửừng chớnh saựch taực ủoọng nhau nhử : ụỷ gai ủoán baựn (H’ – T’)
chớnh quyền Xõ Vieỏt coự theồ yẽu cầu nhaứ tử baỷn baựn thẽm tửứ
50% ủeỏn 100% soỏ lửụùng saỷn phaồm tiẽu duứng cho caực cõng nhãn
ụỷ xớ nghieọp tõcuừng vụựi moọt giaự baựn, laứm nhử vaọy laứ ủeồ caỷi
thieọn ủụứi soỏng cõng nhãn khaực .
Tửứ nhửừng phãn tớch tẽn ta thaỏy raống vieọc aựp dúng thaứnh
cõng Chuỷ Nghúa Tử Baỷn nhaứ nửụực ủoứi hoỷi phaỷi coự nhửừng caỷi
bieỏn sãu saộc trong caựch nhỡn vaứ trong caựch laứm cuỷa giai caỏp võ
saỷn ủoỏi vụựi Chuỷ Nghúa Tử Baỷn .ẹãy laứ mõùt vaỏn ủề mụựi meỷ
cần ủửụùc tieỏp túc nghiẽn cửựu tửứ kinh nghieọm thửùc tin.
3.Taực dúng cuỷa Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực .
hoaỷng , tớn nhieọm cuỷa nõng dãn ủoựi vụựi chớnh quyền Xõ Vieỏt bũ
giaỷm suựt nghiẽm tróng .Chổ coự Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực
mụựi “cửựu nguy”ủửụùc cho nền chuyẽn chớnh võ saỷn.Chuỷ Nghúa Tử
Baỷn Nhaứ Nửụực seừ laứ sửù liẽn hụùp nền saỷn xuaỏt nhoỷ lái thaứnh
nền ủái saỷn xuaỏt , moọt ủaởc trửng cuỷa xaừ hoọi coọng saỷn . Moọt
nửụực tieồu nõng vụựi ủái ủa soỏ nhửừng ngửụứi saỷn xuaỏt haứng hoaự
nhoỷ thỡ “tớnh tửù phaựt tieồu tử saỷn chieỏm ửu theỏ vaứ khõng theồ
khõng chieỏm ửu theỏ” .Chớnh nhửừng ngửụứi tieồu tử saỷn naứy ủang
ngaỏm ngầm phaự hoái sửù ủoọc quyền cuỷa Nhaứ nửụực XÔ
Vieỏtbaống vieọc ủầu cụ tớch trửừ, choỏng lái caực bieọn phaựp kinh teỏ
cuỷa chớnh quyền.Nhửng khi Lẽnin ủửa ra thaứnh phần kinh teỏ tử baỷn
nhaứ nửụực thỡ moọi ngửụứi ủều cho raờng chớnh Chuỷ Nghúa Tử Baỷn
Nhaứ Nửụực mụựi laứ keỷ thuứ cuỷa giai caỏp võ saỷn .Vaọy thửùc chaỏt
vaỏn ủề ụỷ ủãy laứ gỡ?Chuựng ta ủều bieỏt raống cụ sụỷ kinh teỏ cuỷa
nán ủầu cụlaứ tầng lụựp nhửừng keỷtieồu tử hửừu võ cuứng roọng raừi
ụỷ nửụực Nga,coự ủái dieọn cuỷa mỡnh trong mi ngửụứi tieồu tử saỷn,
oỷơ ủãy khõng phaỷi laứ Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực ủaỏu tanh
vụựic1 maứ laứ giai caỏp tieồu tử saỷn coọng vụựi Chuỷ Nghúa Tử Baỷn tử
nhãn ủaỏu tranh choỏng lái caỷ Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực vaứ
Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi .Nhử vaọy trong thụứi kyứ quaự ủoọ Chuỷ Nghúa Tử
Baỷn Nhaứ Nửụực seừ laứ moọt nhãn toỏ quan tróng giuụự giai caỏp
cõng nhãn sụựm hoaứn thaứnh lyự tửụỷng cuỷa mỡnh .
Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực do nhaứ nửụực võ saỷn kieồm soaựt vaứ
ủieứu tieỏt coự theồ ủaồy nhanh sửù phaựt trieồn ngay tửực khaộc nền
nõng nghieọp .Nhụứ vieọc taờng nhanh lửùc lửụùng saỷn xuaỏt trong nõng
nghiieọp maứ oồn ủũnh dửụùc xaừ hoọi ,thoaựt khoỷi khuỷng hoaỷng vaứ
phần naứo khaộc phúc ủửụùc nán ủầu coỷ nhoỷ traứn lan…
Chớnh vụựi yự nghúa vai troứ cuỷa vieọc thửùc hieọn Chuỷ Nghúa Tử Baỷn
Nhaứ Nửụực nhử vaọy maứ Lẽnin noựi raống ủoự laứ ủiều cần thieỏt
ủaựng mõng ủụùi trong diều kieọn cuỷa chớnh quyền Xõ Vieỏt luực
giửaừ tử baỷn tử nhãn xãy dửùng trẽn ủaỏt ủai thuoọc về xaừ hoọi vụựi
nhửừng xớ nghieọp kieồu xaừ hoọi chuỷ nghúa chớnh coỏng .Chuỷ Nghúa
Tử Baỷn hụùp taực xaừ gioỏng Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực ụỷ ch
noự táo ủiều kién cho sụùkieồm kẽ kieồm soaựt theo doừi nhửừng quan
heọ ủaừ ghi trong hụùp ủồng giửừa nhaứ nửụực vụựi tử baỷn vaứ táo ủiều
kieọn cho haứng trieọu ngửụứi vaứ toaứn boọ dãnchuựng chuaồn bũ cho
bửụực quaự ủoọ trong tửụng lai.tửứ Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực lẽn
Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi .
Cheỏ hụùp taực dửùa trẽn cụ sụỷ nền saỷn xuaỏt tieồu cõng nghieọp
,trẽn nền saỷn xuaỏt thuỷ cõng maứ moọt boọ phaọn mang tớnh gia
trửụỷng.phaỷi cho caự hụùp taực xaừ hửụỷng ụu ủaừi về taứi chớnh ngãn
haứng .Theo Lẽnin ủãy laứ moọt hoát ủoọng vaờn minh laứ cheỏ doọ xaừ
hoọi Xaừ Hoọi Chuỷ Nghúa .
19
*Hỡnh thụực ủái uyỷ thaực :Hỡnh thụực naứy laứ nhaứ nửụực lõi
cuoỏn nhaứ tử baỷn vụựi tử caựch moọt nhf buõn ,traỷ cho hó soỏ tiền hoa
hồng ủeồ hó baựn saỷn phaồm cuỷa nhaứ nửụực vaứ mua saỷn phaồm cuỷa
nhaứ saỷn xuaỏt nhoỷ.
*Cho nhaứ tử baỷn trong nửụực thuẽ caực xớ nghieọp vuứng moỷ
,rửứng ,ủaỏt :Hỡnh thửực naứy gioỏng nhử hỡnh thửực tõ nhửụùng Nhửng
ủoỏi vụựi tõ ngửụứi]ụng khõng phaỷi laứ tử baỷn ngửụứi[cs ngoaứi maứ
laứ tử baỷn trong nửụực .Hỡnh thửực nay ủửụùc coi laứ hỡnh thửực riẽng
bieọt ủeồ phãn bieọt noự vụựi hỡnh thửực tửụng tửù nhửng ủoỏi tửụùng
thuẽ chổ laứ tử baỷn trong nửụực.
*Cho cõng nhãn thuẽ nhửng hầm moỷ nhoỷ :Qua thửùc tin
Lẽnin ruựt ra moọt hỡnh thửực nửừa cuỷa Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ
Nửụực laứ: cho cõng nhãn thuẽ nhửừng hầm moỷ .nõng dãn naứy
hoát ủõng theo kieồu noọp tõ cho nhaứ nửụực ẹãy cuừng laứ kieồu cho
thuẽ nhửng ủoỏi tửụùng cho thuẽ theo caựch noựi cuỷa lẽnin laứ nhửng
tieồu tử baỷn .
xớ nghieọp cho thuẽ ủaừ goựp phần giuựp nhaứ nửụực Xõ Vieỏt duy trỡ
hoát ủoọng ụỷ caực cụ sụỷ kinh teỏ ,taờng thẽm saỷn phaồm cho xaừ
hoọi ,vieọc laứm cho ngửụứi lao ủoọng .Hỡnh thụực ủái lyự thửụng
nghieọpvaứ caực hụùp taực xaừ tử baỷn chuỷ nghúa tong caực lúnh vụùc saỷn
xuaỏt ,tớn dúng vaứ tiẽu thú ủaừ goựp phần phaựt trieồn heọ thoỏng
thửụng nghieọp Xaừ Hoọi Chuỷ Nghúa ,ủaồy nhanh quaự trỡnh troa ủoồi ,lửu
thõng haứng hoaự tiền teọ ,laứm soỏng ủóng nền saỷn xuaỏt nhoỷ ,qua
ủoự caỷi bieỏn nhgề tieồu nõng ,noỏi liền quan heọ trao ủoồi cõng-
nõng nghieọp ,thaứnh thũ -nõng thõn giửừa trong nửụực vaứ quoỏc teỏ…
Thửùc hiẽn chớnh saựch mụựi (NEP) maứ moọt phần ủaởc trửng laứ
Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực ,chớnh quyền XõVieỏt ủaừ giửừ
nhửừng vũ trớ vửừng chaộc trong nõng nghieọp vaứ cõng nghieọp vaứ coự
khaỷ naờng tieỏn lẽn ủửụùc .Nõng dãn vửứa loứng ,cõng nghieọp vaứ
nõng nghieọp ủang hồi sinh vaứ phaựt trieồn .ẹoự laứ moọt thaộng lụùi
cuỷa chớnh quyền Xõ Vieỏt noựi riẽng vaứ cuỷa nền kinh teỏ trong thụứi
kyứ qua ủoọ noựi chung.Tuy nhiẽn so vửựi sửù mõng muoỏn ,múc tiẽu
ban ủầu ủaởt cuỷa Lẽnin thỡ keỏt quaỷ thửùc haứnh cheỏ ủoọ naứy vn
coứn raỏt thaỏp .Nguyẽn nhãn quan tróng nhaỏt laứ Chuỷ Nghúa Tử
Baỷn ủeỏ quoỏc vn ủang tỡm caựch boựp cheỏt chớnh quyền XõVieỏt
,vỡ theỏ sửù hụùp taực ,ủầu tử cuỷa Tử baỷn nửụực ngoaứi vaứo Liẽn
Xõk ủát ủửụùc nhử sửù mõng muoỏn.
B-Vãn dúng ụỷ Vieọt Nam.
I-Tớnh taỏt yeỏu khaựch quan phaỷi sửỷ dúng Chuỷ Nghúa Tử Baỷn
Nhaứ Nửụực ụỷ Vieọt Nam
1.Tỡnh tráng moọt nền kinh teỏ tửứ xuaỏt phat ủieồm thầp:
-Trửụực khi Phaựp thuoọc nửụực Vieọt Nam coự moọt nền saỷn xuaỏt
nõng nghieọp phong kieỏn lác haọu .Vụựi sụù sãm lửụùc cuỷa thửùc
dãn Phaựpvaứ nay laứ ủeỏ quoỏc Myừ ,Phaựt xớt nhaọt vaứ hai cuoọc
khaựng chieỏn trửụứng kyứ ủaừ laứm cho nền kinh teỏ nửụực ta ra vaứo
tỡnh tráng kieọt queọ ,chuựng vụ veựt taứi nguyẽn ,bần cuứng hoaự ủụứi
Baỷn ,vỡ vaọy ta khõng theồ aựp dúng caực quan heọ saỷn xuaỏt Chr
Nghúa Xaừ Hoọi vaứo moọt nền kinh teỏ tieồu nõng ,keựm phaựt trieồn
.Noự khõng nhửừng kỡm haừm sửù phaựt trieồn cuỷa lửùc lửụùng saỷn
xuaỏt maứ coứn laứm sai leọch nhửừng nhaọn thửực về Chuỷ Nghúa Xaừ
Hoọi ,nền kinh teỏ ủaỏt nửụực rụi vaứo khuỷng hoaỷng toaứn dieọn, sãu
saộc .Thửùc tráng kinh teỏ thụứi kyứ keỏ hoách hoaự ủaừ xhửựng minh sai
lầm naứy .Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực laứ hỡnh thửực quan
tróng ,quaự ủoọ ,thieỏu hoaởc khõng qua caực hinh thửực trung gian coự
tớnh chaỏt quaự ủoọ naứy thỡ saỷn xuaỏt nhoỷ khõng theồ lẽn Chuỷ Nghúa
Xaừ Hoọi ủửụùc
3. Tửứ yẽu cầu phaỷi nhanh choựng hieọn ủái hoaự lửùc lửụùng
saỷn xuaỏt .
Dửụựi goực nhỡn lũch sửỷ cõng nghieọp hoaự laứ nhieọm vú chuỷa
Chuỷ Nghúa Tử Baỷn ,maứ leừ ra theo con ủửụứng phaựt trieồn tuần tửù
seừ traỷi qua .Nhửngẹaỷng vaứ nhãn dãn ta ủaừ lửùa chón con ủửụứng ủi
lẽn Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi khõng qua cheỏ ủoọ Tử Baỷn Chuỷ Nghúa
.Con ủửụứng ruựt ngaộn ủaựng keồ về maởt thụứi gian phaựt trieồn lẽn
Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi ủaừ ủaởt nửụực ta vaứo moọt tỡnh theỏ khoự khaờn
khi phaỷi tỡm caựch cõng nghieọp hoaự ,hieọ ủái hoaự lửùc lửụùng saỷn
22
xuaỏt ủeồ coự cụ sụỷ vaọt chaựt kyừ thuaọt baỷo ủaỷm cho sửù tồn tái cuỷa
Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi .Vieọc lửùa chón con ủửoứng phaựt trieồn cuừng
phaỷi tớnh ủeựn nhửừng yeỏu toỏ ủaởc trửng cuỷa thụứi ủái nhử trỡnh ủoọ
phaựt trieồn khoa hóc kyừ thuát hay Chuỷ Nghúa Tử Baỷn ủaừ chuyeồn
sang moọt hỡnh thửực mụựi .Chuỷ Nghúa Tử Baỷn ủoọc quyền Nhaứ
nửụực ,tửực laứ tỡnh hỡnh hieọn nay cuỷa nửụực ta ủaừ khaực xa thụứi
Lẽnin .ẹiều naứy ủoứi hoỷi ẹaỷng vaứ Nhaứ nửụực Vieọt Nam phaỷi coự
nhửừng saựng táo mụựi trong vieọc vaọn dúng tử tửụỷng cuỷa Lẽnin ủeồ
ủửa ủaỏt nửụực nhanh choựng thoaựt khoi khuỷng hoaỷng .
Nhửng vieọc sửỷ dúng ngay quan heọ saỷn xuaỏt Tử Baỷn Chuỷ Nghúa
23
Baống caựch ủoự ,moọt maởt seừ nãng cao trỡnh ủoọ xaừ hoọi hoa saỷn
xuaỏt theo ủũnh hửụựng Xaừ Hoọi Chuỷ Nghúa ụỷ bẽn trong cuỷa nền
kinh teỏ ,maởt khaực cho pheựp sửỷ dúng toỏt nhaỏt nhửừng thaứnh quaỷ
phaựt trieồn cuỷa nhãn loái vaứo sửù nghieọp xãy dửùng Chuỷ Nghúa
Xaừ Hoọi ụỷ nửụực ta.
*. Do yẽu cầu thửùc hieọn taờng trửụỷng vaứ phaựt trieồn bền vửừng
múc tiẽu : “dãn giaứu” . “ nửụực mánh” , “ xaừ hoọi cõng baống vaờn
minh” vaứ Chuỷ Nghúa Xaừ Hoọi
Cho ủeỏn nay chuựng ta khõng coứn aỷo tửoỷng sụựm coự moọt ngaứy
xaừ hoọi toỏt ủép trong khi nền kinh teỏ coứn keựm phaựt trieồn ,naờng
suaỏt lao ủoọng thaỏp ,khoa hóc kysx thuaọt coứn lác haọu .Nhửng chuựng
ta phaỷi chuỷ trửụng keỏt hụùp ngay tửứ ủầu taờng trửụỷng kinh teỏ vụựi
tiớen boọ vaứ cõng baống xaừ hoọi ,tửứng bửụực xãy dửùng trẽn thửực j
teỏ moọt xaừ hoọi trong ủoự nhãn dãn lao ủóng laứm chuỷ ,mói ngửụứi
soỏng nhãn aựi ,aỏm no hánh phuực …
ễÛ nửụực ta viẽc thửùc hieọn nhửừng múc tiẽu trẽn gaởp phaỷi hai
khoự khaờn chuỷ yeỏu laứ thieỏu voỏn vaứ do chửa coự trỡnh ủó khoa hóc
kyừ thuaọt cõng ngheọ hieọn ủái .ẹaỏt nửựoc haứng chúc naờm khõng
coự tớch luyừ noọi boọ nền kinh teỏ .Tuy nhiẽn baột ủaứu tửứ naờm 1994
khaỷ naờng tớch luyừ noọi boọ ủaừ xuaỏt hieọõn nhửng khõng nhiều , noựi
caựch khaực laứ ụỷ mửực ủoọ khõng ủaựng keồ .Qua 10 naờm ủoồi mụựi
theo quan ủieồm thửùc hieọn nhaỏt quaựn chớnh saựch nền kinh teỏ nhiều
thaứnh phần va “ mụỷ” caỷ trong ln ngoaứi thõng qua huy ủoọng voỏn
nhaứ nửụực , nhaỏt laứ thõng qua ủầu tử trửùc tieỏp (FDI) vaứvieọn trụù
chớnh thửực cuỷa chớnh phuỷ (ODA) ,nửụực ta ủaừ ủát nhũp ủoọ taờng
trửụỷng va liẽn túc qua nhiều naờm ,tửứ naờm 1991-1995 ,vụựi mửực
taờng trửụỷng bỡnh quãn cuỷa 5 naờm naứy laứ 8,2%/naờm ,ủua daỏt nửụực
ra khoỷi tỡnh trnág khuỷng hoaỷng kinh teỏ xaừ hoọi ; loứng tin cuỷa nhãn
dãn vaứo ủũnh hửụựng Xaừ Chuỷ Nghúa ngaứy moọt taờng lẽn ,con
aỷo ,nền kinh teỏ soỏ…keựo theo lyự thueỏt mụựi về nền kinh teỏ ,ủoứi
hoỷi caực dãn toọc trẽn theỏ giụựi phaỷi coự tử duy mụựi ủoỏi vụựi thaựch
thửực vaứ cụ hoọi trong qua trỡnh phaựt trieồn .
Quaự trỡnh toaứn cầu hoaứ din ra ụỷ nhiều caỏp ủó khaực nhau
,tửứ hụùp taực song phửụng giửừa hai nửụực ,hỡnh thanh tam giaực tửự giaực
,caực tieồu vuứng kinh teỏ ,liẽn minh khu vửùc ,maọu dũch tửù do ,diẽn
ủaứn kinh teỏ ,liẽn minh kinh teỏ, caực toồ chửực toaứn cầu …hieọn nay
trẽn toaứn theỏ giụựi coự khoang trẽn 100 toồỷ chửực nhử vaọy.
Toaứn cầu hoaự laứ moọt quaự trỡnh vuứa hụùp taực vửứa ủaỏu tranh
,mi nửụực cần taọn dúng toỏi ủa theỏ vaứ lửùc cuỷa mỡnhủeồủaồm baỷo
lụùi ớch cuỷa dãn toọc trong quan heọ song phửụng vaứ ủa phửụng vụựi
caực nửụực.
Caực nửụực phaựt trieồn cuừng nhử ủang phaựt trieồn ủều tỡm caựch
hoọi nhaọp nền kinh teỏ cuỷa mỡnh ủeồ thu ủửụùc lụùi theỏ lụựn nhaỏt.
II\ Sửù vaọn dúng caực hỡnh thửực kinh teỏ tử baỷn nhaứ
nửụực ụỷ nửụực ta
Chuỷ Nghúa Tử Baỷn Nhaứ Nửụực vụựi tớnh caựch laứ nhửừng hỡnh
thửực kinh teỏ cú theồ ủaừ ủửụùc Lẽnin nghiẽn cửựu vaứ thửùc haứnh ụỷ
nửụực nga sau noọi chieỏn .ẹeỏn nay ,nhửừng hỡnh thửực cú theồ ủoự vn
coứn nhửừng giaự trũ thửùc tin lụựn lao, Vụựi tinh thần cụ baỷn laứ phaựt
trieồn Chuỷ Nghúa Tử Baỷn noọi ủũa dửụựi sửù kieồm soaựt ủiều tieỏt
cuỷa nhaứ nửụực vaứ du nhaọp Chuỷ Nghúa Tử Baỷn tửứ bẽn ngoaứi
25
Copyright: Tài liệu đại học ©