Trung tâm ytế Huyện Đầm Hà. Trạm ytế xã Quảng An
ĐỀ TÀI
NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
ĐIỀU TRA TÌNH HÌNH BỆNH NHÂN TĂNG HUYẾT ÁP, XÂY
DỰNG MÔ HÌNH CHĂM SÓC-BẢO VỆ SỨC KHỎE NGƯỜI
CAO TUỔI TẠI CỘNG ĐỒNG
MỤC LỤC
Chương 1: Đặt vấn đề: Trang: 1
Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu Trang: 2
Chương 3: kết quả Trang: 4
Chương 4: Phân tích kết quả Trang: 9
Chương 5: Bàn luận Trang: 11
Chương 6: Kiến nghị Trang: 13
* Tài liệu tham khảo Trang: 14
CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI: Bs Nguyễn Đức Tuyến.
Trạm Trưởng Trạm y tế xã Quảng An - Đầm Hà - Quảng Ninh
Trung tâm ytế Huyện Đầm Hà. Trạm ytế xã Quảng An
ĐỀ TÀI: PHỤC HỒI CHỨC NĂNG BỆNH NHÂN
TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO DỰA VÀO CỘNG ĐỒNG
CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI: KTV Chính Y - PHCN: Đặng Văn Minh
* TÓM TẮT ĐỀ TÀI:
“ Sức khoẻ là một tình trạng thoải mái về thể chất, tinh thần và xã
hội chứ không phải là một tình trạng không tàn tật hay bệnh tật”
( Theo định nghĩa về sức khoẻ của Tổ chức ytế Thế giới).
Công tác PHCN dựa vào cộng đồng cho Bệnh nhân Tai biến Mạch máu
não dựa vào cộng đồng là một mảng ytế trong công tác Chăm sóc sức khoẻ ban
đầu cho nhân dân trên địa bàn vì:
+ Tỷ lệ mắc bệnh Tai biến mạch máu não cao.
+ Nguyên nhân gây tử vong rất lớn chỉ đứng thứ 3 sau Ung thư và các
bệnh Tim mạch.
+ Tỷ lệ tử vong cao hoặc để lại nhiều di chứng nặng nề làm gánh nặng

Đồng thời Tôi xin chân thành cảm ơn tất cả các anh chị em đồng nghiệp
đã động viên tạo điều kiện giúp đỡ tôi về kiến thức chuyên môn, kỹ thuật thực
hành, hướng dẫn xây dựng đề tài nghiên cứu cũng như về thời gian, kinh phí
trong quá trình thực hiện Đề tài.
I./. ĐẶT VẤN ĐỀ:
- Trạm ytế cơ sở là tuyến ytế gần với mọi tầng lớp nhân dân nhất và là
nơi mà nhân dân được hưởng, sử dụng các dịch vụ ytế đầu tiên nhất vì là nơi
chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho cộng đồng dân cư trên địa bàn.
- Công tác PHCN DVCĐ cần được các cấp, các nghành cần quan tâm
đặc biệt vì ngoài công tác khám chữa bệnh chung cho nhân dân thì công tác
Trung tâm ytế Huyện Đầm Hà. Trạm ytế xã Quảng An
PHCN phủ trên diện rộng cho các đối tượng khuyết tật và tàn tật trong cộng đồng
trên địa bàn Huyện Đầm hà.
- Người cán bộ làm công tác ytế nói chung và cán bộ làm chuyên trách
PHCN DVCĐ phải có kiến thức sâu rộng, có kiến thức thực hành các kỹ thuật và
nhận thức kỹ năng vững vàng….
- Đặc biệt người cán bộ ytế cần quan tâm hơn nữa về kỹ năng thực hành
trong công tác phục hồi các chức năng khiếm khuyết cho người khuyết tật và tàn
tật, Sớm giúp đỡ họ hòa nhập cuộc sống cộng đồng gia đình và xã hội.
- Cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định, chỉ định và chống chỉ định
trong công tác thực hiện các kỹ thuật phục hồi, trước khi tiến hành kỹ thuật cần
khám sàng lọc, phân loại đối tượng để có chỉ định và chống chỉ định cụ thể.
Bởi vì hậu quả do tàn tật mang lại rất nặng nề như giảm chức năng ngăn
cản họ thực hiện đầy đủ vai trò của mình để tồn tại trong cộng đồng… mà phảI
phụ thuộc một phần hoặc hoàn toàn vào người khác để có thể tồn tại… trong lúc
người cùng tuổi, cùng giới, cùng hoàn cảnh, cùng công việc họ đều thực hiện
được nhưng người khuyết tật lại không làm được:
+ Đối với xã hội:
- Bản thân người tàn tật không tham gia được vào quá trình sản xuất ra
của cải vật chất trong xã hội…

đặc biệt là phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng.
Qua thực tiễn đó để làm cơ sở nghiên cứu và tham mưu cho Lãnh đạo
Trung tâm ytế Huyện nhà và Chính quyền địa phương góp phần nâng cao chất
lượng PHCNDVCĐ, đáp ứng đầy đủ nhu cầu chăm sóc sức khoẻ cần thiết cho
mọi tầng lớp nhân trên địa bàn Huyện Đầm Hà - QN.
* Mục tiêu cụ thể:
- Phát hiện khiếm khuyết càng sớm càng tốt.
- Điều trị sớm các khiếm khuyết và điều trị đúng bệnh.
- Tìm công ăn việc làm và dạy nghề cho họ.
Trung tâm ytế Huyện Đầm Hà. Trạm ytế xã Quảng An
- Giáo dụ đặc biệt cho người khuyết tật và tàn tật
- Phát triển tốt mạng lưới PHCN đến tận thôn bản và gia đình của họ.
Qua công tác nghiên cứu Đề tài này làm cơ sở để đề xuất một số biện
pháp – giải pháp nhằm nâng cao chất lượng phục vụ, tăng cường nhận thức và
kiến thức thực hành về mọi mặt công tác trong chương trình Phục hồi chức năng
dựa vào cộng đồng. Đồng thời làm cơ sở để đề xuất với các Ban nghành liên
quan cùng tham gia xã hội hoá công tác ytế và phối kết hợp chặt chẽ với nghành
ytế nằm trên địa bàn Huyện cùng phấn đấu xây dựng nghành ytế Huyện nhà
trong năm 2012 và những năm tiếp theo ngày càng vững mạnh.
III./. MỤC ĐÍCH, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
* Các yếu tố nguy cơ cao dẫn đến TBMMN:
+ Các bệnh về Tim mạch….
+ Bệnh tăng Huyết áp.
+ Hút thuốc lá lâu năm.
+ Nghiện rượu.
+ Đái tháo đường
+ Béo phì
+ Căng thẳng, áp lực.
+ Cơ thể phải dùng nhiều các loại thuốc.
+ Thói quen ăn uống….

PHCN cho Bệnh nhân sau TBMMN dựa vào cộng đồng.
2./. Phương pháp:
Nghiên cứu bệnh nhân TBMMN được đưa vào chương trình PHCN
DVCĐ của 10 Trạm ytế cơ sở của Địa bàn Huyện Đầm Hà đó là: Trạm ytế: Thị
trấn – Tân Lập – Quảng Lợi – Quảng Lâm – Quảng An – Tân Bình - Đại Bình -
Đầm Hà - Quảng Tân – Dực yên.
Trung tâm ytế Huyện Đầm Hà. Trạm ytế xã Quảng An
- Tổng số Cán bộ nhân viên của 10 Trạm ytế trên gồm: 60 đồng chí
cán bộ nhân viên Bao gồm các đối tượng là: Bác sỹ, Y sỹ, KTV, NHS, Đ.dưỡng.
* Phương pháp Nghiên cứu:
+ Nghiên cứu những khó khăn, Sự can thiệp tổng thể, Can thiệp Y học,
Các phương pháp PHCN cho TBMMN
* Thời gian tiến hành Nghiên cứu Đề tài:
- Dự kiến từ 25/2/2012 đến 25/11/2012.
* Địa điểm Nghiên cứu:
- Tại Trạm ytế cơ sở của 10 Trạm ytế trên địa bàn Huyện Đầm Hà.
* Công cụ thu thập số liêu:
- Theo quy trình và kỹ thuật thực hiện trên bệnh nhân TBMMN.
- Các tài liệu tham khảo trong công tác PHCN của chương trình ytế.
IV./. KẾT QUẢ THỰC HIỆN NGHIÊN CỨU CÁC KỸ THUẬT PHCN
1. Những khó khăn ở bệnh nhân TBMMN:
* Biểu hiện ở Bệnh nhân TBMMN:
- Vận động: Liệt một tay và chân cùng bên, có thể kèm theo liệt mặt
- Cảm giác: Tê bì mất cảm giác hoặc rối lạo cảm giác nửa người.
- Về ngôn ngữ khó nói, nói ngọng hoặc không hiểu ngôn ngữ.
- Về tri giác: Hôn mê lẫn lộn, rối loạn tri giác.
- Những vấn đề khác: Khó nhìn, đại tiểu tiện không tự chủ, rối loạn về
nuốt khi ăn…
* Khó khăn về Vận dộng di chuyển:
- Tình trạng bất thường về trương lực cơ.

2. Giáo dục người tàn tật và gia đình:
Cán bộ phụ trách chương trình Phục hồi chức năng tại cộng đồng phải
thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn gia đình người thân của người tần tật biết cách
hỗ trợ đơn giản cơ bản nhất để giúp đỡ người tàn tật:
Trung tâm ytế Huyện Đầm Hà. Trạm ytế xã Quảng An
+ Cách theo dõi Huyết áp và chế độ ăn uống đủ dinh dưỡng và phù hợp
với nhu cầu của cơ thể người bệnh. Từ đó có sự phối hợp đồng nhất để đưa ra các
biện pháp chăm sóc về thuốc cũng như chế dộ ăn uống của người bệnh.
+ Cách phòng và loại bỏ các yếu tố nguy cơ: Phòng bệnh hơn chữa
bệnh, đặc biệt là hướng dẫn gia đình và người tàn tật phòng cho người tàn tật
tránh gần bếp lửa, giếng, ao sâu, nguồn điện… tránh tai nạn rủi ro thứ cấp đáng
tiếc xảy ra cho họ.
+ Cách hỗ trợ người bệnh luyện tập: có rất nhiều hình thức hỗ trợ tập
luyện bằng dụng cụ và bằng người thân trợ giúp họ khi luyện tập trong công tác
phục hồi chức năng.
+ Cách hỗ trợ người bệnh tự chăm sóc bản thân một cách độc lập: Bằng
chính khả năng còn lại của họ như tay và chân bên lành giúp bên liệt hoạt động.
+ Những thay đổi môi trường gia đình để người tàn tật tái hòa nhập
cộng đồng: Đặc biệt hỗ trợ chia sẻ về tình cảm và tâm lý của gia đình và xã hội
để người tàn tật hiểu được sự cảm thông của toàn cộng đồng, khuyến khích và
khích lệ họ phấn đấu tăng cường các khả năng đã bị mất.
+ Khích lệ lòng tự trọng và cũng được người khác tôn trọng ( trong gia
đình và xã hội) đồng thời coi người tàn tật như chính mình để có tinh thần giúp
đỡ lẫn nhau trong cuộc sống hàng ngày.
+ Gia đình và xã hội cần quan tâm xem xét giải quyết vấn đề việc làm
phù hợp với khả năng mà người tàn tật ở tuổi lao động đáp ứng được để họ hiểu
rằng và có ý chí vươn lên trong cuộc sống “ Tàn nhưng không phế”.
3. Các kỹ thuật PHCN hỗ trợ cho Bệnh nhân sau TBMMN:
Con người nói chung và người tàn tật nói riêng có 5 nhu cầu cơ bản. Từ
nhu cầu đơn giản nhất là sự sống, tồn tại. Cần có đủ vật chất trong thiên nhiên để

* HƯỚNG DẪN HỖ TRỢ ĐI BẰNG THANH SONG SONG.
Trung tâm ytế Huyện Đầm Hà. Trạm ytế xã Quảng An

* TẬP VẬN ĐỘNG KHỚP HÔNG:
* TẬP KHỚP VAI TRÁNH DÍNH KHỚP VỚI DÒNG DỌC:
Trung tâm ytế Huyện Đầm Hà. Trạm ytế xã Quảng An

* HỖ TRỢ HỌC TẬP THÍCH NGHI VỚI CUỘC SỐNG GIA ĐÌNH

Trung tâm ytế Huyện Đầm Hà. Trạm ytế xã Quảng An
* Để người bệnh có thể tự chăm sóc bản thân một cách độc lập cần chú ý xem
nên sửa sang lại lối đi, mở rộng cửa, chiều cao của nhà vệ sinh, bếp và nhà
tắm…
Trung tâm ytế Huyện Đầm Hà. Trạm ytế xã Quảng An

V./. BÀN LUẬN:
Qua kết quả thu được về qua trình nghiên cứu công tác Phục hồi chức
năng cho người tàn tật nói chung và phục hồi chức năng cho người tàn tật sau Tai
biến mạch máu não nói riêng…. Bao gồm các biện pháp về Y học, kinh tế học, xã
hội học, giáo dục đặc biệt và kỹ thuật phục hồi làm giảm tối đa tác động của giảm
chức năng và tàn tật.
Đảm bảo cho người tàn tật có cơ hội hội nhập (Đối với trẻ em) và tái
hội nhập trong xã hội( đối với người lớn). Có cơ hội bình đẳng tham gia các hoạt
động trong gia đình và xã hội, có cuộc sống bình thường tối đa so với hoàn cảnh
tàn tật hiện tại của họ.
Phục hồi chức năng không phải là phương pháp chữa khỏi bệnh cho họ
mà là ngành khoa học áp dụng các biện pháp y học hiện đại, các dụng cụ hỗ trợ
khuyến khích họ làm cho người tàn tật thích ứng với hoàn cảnh tối đa.
Trung tâm ytế Huyện Đầm Hà. Trạm ytế xã Quảng An
Đồng thời qua việc Phục hồi chức năng cho người tàn tật tại cộng đồng

theo kỹ thuật thích nghi bởi người tàn tật, nhân viên Y tế cơ sở dưới sự hướng
daanxcuar Cán bộ Phục hồi chức năng. Đây là cách thiết thực hóa công tác phục
hồi chức năng tại cộng đồng:
+ Tỷ lệ người tàn tật được phục hồi cao nhất.
+ Chất lượng phục hồi cao: vì Người tàn tật được đáp ứng đủ cả 5 nhu
cầu cơ bản của con người và giải quyết tốt thái độ của xã hội đối với người tàn tật
không xa lánh kỳ thị với khiếm khuyết của họ tại cộng đồng.
- Chi phí tiền bạc kinh tế cho công tác phục hồi chức năng ở mức thấp
nhất vì tận dụng được nguồn nhân lực và các dụng cụ tự tạo tại địa phương.
- Đồng thời có thể lồng ghép chương trình phục hồi chức năng với công
tác chăm sóc sức khỏe ban đầu tại cộng đồng một cách triệt để giải quyết được
vấn đề về nhân lực phục vụ, ngân quỹ chi phí và quản lý.
Nhìn chung quy trình kỹ thuật, kỹ năng thực hành các thao tác cơ bản
về vận động trị liệu phục hồi chức năng và các kỹ thuật khó hầu hết các đồng chí
cán bộ phụ trách chuyên trách công tác PHCN ở các Trạm ytế xã thực hiện rất
tốt, thao tác kỹ thuật cơ bản tương đối đầy đủ. Nhưng một số ít nhân viên ytế khi
được phỏng vấn còn trả lời ấp úng, thao tác kỹ thuật còn lẫn lộn, kỹ năng chưa
thực sự thuần thục nhuần nhuyễn, công việc theo dõi giám sát tham gia quản lý
điều hành chương trình tại địa phương chưa được hoàn hảo. Công tác điều tra
phân loại người tàn tật, tìm người có nhu cầu phục hồi, cùng với việc chọn lọc tài
liệu và áp dụng các dụng cụ huấn luyện chưa thích hợp, chưa nắm chắc kỹ năng
chuyên môn…nên chất lượng của công tác PHCNDVCĐ chưa thật sự đạt được
kết quả cao như mong muốn.
VII./. ĐỀ NGHỊ:
Để thực hiện tốt đạt kết quả cao cả về số lượng và chất lượng của công
tác PHCN DVCĐ trên địa bàn Huyện Đầm Hà nói chung và trên từng xã phường
thị trấn nói riêng đặc biệt là tạo được niền tin tuyệt đối cho nhân dân và cộng
Trung tâm ytế Huyện Đầm Hà. Trạm ytế xã Quảng An
đồng dân cư trên địa bàn Huyện về công tác chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho nhân
dân của Trạm ytế cơ sở đóng trên địa bàn, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm

dưỡng và PHCN tỉnh Quảng ninh năm 2006.
2. Dự án Tái hội nhập xã hội cho người tàn tật tại cộng đồng nhà
XB Hà nội năm 2006.
3. Giáo trình giảng dạy bộ môn PHCN Trường Đại học KTYTTW1 .
4. Tài liệu số 1 PHCN Bệnh nhân tai biến mạch máu não của Bộ Y
tế ban hành năm 2008.
Quảng Lợi, ngày 18 tháng 11 năm 2012.
CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI
KTV ChÝnh: §Æng V¨n Minh