Nghiên cứu hiện trạng và đề xuất các giải pháp
quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thị
xã Sông Công, tỉnh Thái Nguyên

Trần, Thị Hƣơng

Trƣờng Đại học Khoa học Tự nhiên
Luận văn ThS ngành: Khoa học môi trƣờng; Mã số: 60 85 02
Ngƣời hƣớng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Thị Hà
Năm bảo vệ: 2012 Abstract: Đánh giá hiện trạng công tác quản lý Chất thải rắn sinh hoạt
(CTRSH) thị xã Sông Công, tỉnh Thái Nguyên. Dự báo tình hình phát sinh
CTRSH trên cơ sở định hƣớng phát triển của thị xã đến năm 2020. Đề xuất
các giải pháp quản lý CTRSH của thị xã nhƣ: Xây dựng hệ thống cơ chế
chính sách, các quy định, hƣớng dẫn đồng bộ, hợp lý để đảm bảo tính thống
nhất trong triển khai công tác quản lý Chất thải rắn (CTR) tại các cấp; xây
dựng cơ chế hỗ trợ tài chính cho công tác quản lý CTRSH nhằm khuyến
khích sự tham gia của các thành phần kinh tế vào công tác quản lý CTR;
Thành lập các tổ vệ sinh môi trƣờng tại các xã, phƣờng nhằm huy động
nguồn lực mở rộng phạm vi, tăng tỷ lệ và khối lƣợng thu gom CTRSH trên
địa bàn thị xã; triển khai sớm các mô hình thí điểm thực hiện phân loại
CTRSH tại nguồn để nhân rộng tiến tới năm 2015 thực hiện phân loại
CTRSH trên địa bàn toàn thị xã; Xây dựng các điểm trung chuyển CTRSH
tại địa bàn các xã, bổ sung trang thiết bị thu gom, vận chuyển và cải tiến
dây chuyền xử lý CTRSH nâng công suất xử lý và tạo thêm sản phẩm là
phân compost; Xây dựng các hƣớng dẫn kỹ thuật cụ thể, định kỳ tổ chức
tập huấn cho đơn vị, cá nhân có liên quan trong hệ thống quản lý CTRSH
để thực hiện hiệu quả công tác quản lý CTRSH; đẩy mạnh công tác tuyên
truyền và giáo dục ý thức bảo vệ môi trƣờng cho ngƣời dân để góp phần

Ý nghĩa khoa học: đề tài này đƣợc xây dựng từ kết hợp giữa kết quả khảo sát, thu
thập số liệu thực tế với tổng hợp và phân tích số liệu khoa học. Trên cơ sở đánh giá hiện
trạng CTRSH trên địa bàn thị xã và dự báo phát sinh CTRSH đến năm 2020, nghiên cứu
đã đề xuất các biện pháp quản lý hiệu quả và bền vững CTRSH trên địa bàn thị xã Sông
Công.
Ý nghĩa thực tế: Là tài liệu tham khảo phục vụ UBND thị xã Sông Công định
hƣớng trong công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt của thị xã đến năm 2020. Ngoài ra,
mô hình đề xuất quản lý CTRSH của thị xã Sông Công có thể áp dụng triển khai tại một
số huyện khác có điều kiện tƣơng tự trong tỉnh nhƣ Đồng Hỷ, Phổ Yên.
5. Đóng góp mới của đề tài
Trên cơ sở đánh giá hiện trạng và dự báo phát sinh chất thải rắn sinh hoạt đến năm
2020, Luận văn đã đề xuất các giải pháp quản lý chất thải rắn sinh hoạt cho thị xã Sông
Công gồm:
+ Đề xuất phân loại CTRSH tại nguồn tại thị xã;
+ Đề xuất các cơ chế, chính sách, giải pháp đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động bảo vệ
môi trƣờng giai đoạn 2010 – 2020 tại thị xã;
+ Đề xuất áp dụng các mô hình tái chế, tái sử dụng CTRSH phù hợp với điều kiện
thực tế của thị xã;
+ Bổ sung nhân lực, trang thiết bị thu gom và vận chuyển CTRSH tới khu xử lý
CTRSH Tân Mỹ, xã Tân Quang;
+ Đề xuất một số văn bản pháp quy và chính sách hỗ trợ cần thiết.
.6. Kết cấu của văn
Luận văn gồm 77 trang đƣợc chia thành 3 chƣơng và các phần mở đầu, kết luận
kiến nghị.
Trong luận văn có 12 bảng số liệu, 11 hình, 29 tài liệu tham khảo tiếng Anh và
tiếng Việt, 02 phụ lục.
CHƢƠNG 1:
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
Từ 29 tài liệu tham khảo, tác giả đã tổng quan các vấn đề nghiên cứu liên quan tới
luận văn theo các nội dung sau:

ƣớc khoảng 15 tấn tƣơng đƣơng với khoảng 31m
3
, chiếm khoảng 70% lƣợng CTRSH
phát sinh khu vực nội thị, khu vực ngoại thị chƣa tổ chức thu gom. CTRSH hiện nay chƣa
đƣợc phân loại chính thức tại nguồn, đƣợc thu gom bởi xe gom, vận chuyển bằng xe
chuyên dụng về khu xử lý CTR để sản xuất viên đốt và gạch bloc theo công nghệ MBT-
CD 08, một phần còn lại không tái sử dụng đƣợc thì chôn lấp tại bãi hợp vệ sinh tại khu
xử lý.
3.1.2. Thành phần CTRSH
Thành phần hữu cơ trong CTRSH phát sinh từ các hộ gia đình đô thị của thị xã thấp
hơn so với các đô thị khác ở Việt Nam, tuy nhiên ở các các xã nông thôn tỷ lệ này tƣơng
đối cao. Tỷ trọng CTRSH trung bình là 0,5 tấn/m
3
đối với CTRSH đô thị và 0,41 tấn/m
3

đối với CTRSH sinh hoạt vùng nông thôn.
3.1.3. Tình hình thu gom, xử lý CTRSH của thị xã Sông Công
UBND thị xã Sông Công chỉ đạo công tác quản lý CTRSH, thị xã đã thành lập đơn
vị thu gom cấp huyện, chƣa thành lập hệ thống quản lý CTRSH ở cấp xã, công tác xã hội
hóa quản lý CTRSH chƣa đƣợc triển khai thực hiện. Kinh phí duy trì công tác hoạt động
đƣợc hỗ trợ chủ yếu từ nguồn ngân sách nhà nƣớc và một phần thu phí dịch vụ từ các hộ
gia đình theo quy định.
3.1.4. Đánh giá tình hình công tác quản lý CTRSH của thị xã
Thuận lợi: Hệ thống tổ chức triển khai công tác CTRSH đã đƣợc thiết lập, cơ sở
hạ tầng kỹ thuật phục vụ công tác thu gom, xử lý chất thải sinh hoạt tƣơng đối đầy đủ,
kinh phí đƣợc bố trí nguồn ngân sách nhà nƣớc của thị xã hàng năm để duy trì hoạt động
thu gom, xử lý CTRSH.
Tồn tại, khó khăn: chƣa xây dựng Quy chế chung về công tác quản lý CTR trên địa bàn thị
xã, thiếu tài chính và các hƣớng dẫn cho công tác quản lý CTRSH, nguồn lực về trang thiết

3.3.2. Đề xuất cơ chế tài chính hỗ trợ công tác quản lý CTRSH
- Cơ chế hỗ trợ tài chính từ nguồn ngân sách nhà nƣớc
- Xây dựng hệ thống chính sách hỗ trợ khuyến khích các thành phần kinh tế tƣ
nhân tích cực tham gia quản lý CTRSH:
3.3.3. Đề xuất mô hình tổ chức quản lý CTRSH
Mô hình quản lý CTR của thị xã cần bổ sung sự tham gia và trách nhiệm của
UBND các phƣờng, xã và các tổ vệ sinh môi trƣờng của các xã, phƣờng nhằm mở rộng
phạm vi thu gom tại các khu vực nội thị chƣa đƣợc cung cấp dịch vụ Kinh phí hoạt động
của tổ vệ sinh môi trƣờng sẽ đƣợc hỗ trợ một phần từ ngân sách nhà nƣớc và một phần từ
phí thu gom rác của các hộ gia đình.
3.3.4. Đề xuất các hoạt động hỗ trợ kỹ thuật, công nghệ
a) Đề xuất tổ chức phân loại CTRSH tại nguồn
* CTRSH phát sinh từ các hộ gia đình, cơ quan, trƣờng học đƣợc phân loại tại
nguồn thành hai loại:
- Chất thải hữu cơ có khả năng phân hủy: Các loại rau, củ quả, trái cây, thức ăn
thừa,…đựng bằng xô màu xanh, thể tích trên 10 lít (chứa 3,5-5 kg).
- Các thành phần còn lại: sử dụng xô màu đỏ thể tích trên 10 lít.
* CTRSH phát sinh tại các khu vực công cộng: bố trí các thùng rác công cộng loại
120 lít hoặc 240 lít để thu gom CTRSH lắp thành từng cụm, mỗi cụm 2 thùng với 2 màu,
màu xanh cho chất hữu cơ có khả năng phân hủy và màu vàng cho CTR còn lại. Sau đó
hàng ngày sẽ có xe đi thu gom vào sáng và chiều.
* CTRSH phát sinh từ các chợ: đặt xe đẩy tay để thu gom CTR gồm 2 loại xe để
chứa chất hữu cơ và CTR khác có gắn biển hoặc phân biệt bằng màu sắc.
b) Đề xuất hỗ trợ công tác thu gom, vận chuyển CTRSH
- Đề xuất phương thức thu gom, vận chuyển CTRSH: Đối với khu vực trung tâm
thị xã sử dụng hệ thống thu gom thông qua các điểm tập kết, còn đối với khu vực các xã
nông thôn áp dụng hệ thống thu gom trung chuyển. Cần bổ sung 04 điểm tập kết mới và
03 điểm trung chuyển ở 03 xã.
- Đề xuất bổ sung trang thiết bị chính, nhân lực thu gom và vận chuyển CTRSH:
dự báo số xe thu gom, vận chuyển CTRSH cần cho năm 2015 là 130 xe gom và 4 xe vận

khoảng 31 tấn/ngày, trong đó tại khu vực nội thị khoảng 21 tấn/ngày, khu vực nông thôn
là 10 tấn/ngày. Công tác thu gom, vận chuyển và xử lý CTRSH chủ yếu đƣợc hỗ trợ từ
ngân sách nhà nƣớc. Tỷ lệ thu gom CTRSH của thị xã đạt thấp, khoảng 50%, trong đó tại
khu vực đô thị đạt 70%, khu vực nông thôn hầu nhƣ chƣa đƣợc thu gom. Hầu hết CTRSH
đã đƣợc tái chế, tái sử dụng tại khu xử lý CTR của thị xã để tạo ra các sản phẩm là viên
đốt và gạch không nung, tuy nhiên khả năng tiêu thụ sản phẩm trên thị trƣờng còn hạn
chế.
2. Công tác quản lý CTRSH trên địa bàn thị xã Sông Công còn tồn tại nhiều hạn
chế nhƣ: cơ chế chính sách, các quy định về quản lý CTR còn thiếu; nguồn lực tài chính
đầu tƣ cho công tác quản lý CTRSH chủ yếu từ ngân sách nhà nƣớc, công tác xã hội hóa
quản lý CTRSH chƣa đƣợc chú trọng và đẩy mạnh, chƣa thu hút đƣợc sự tham gia của
các thành phần kinh tế khác; việc xử lý CTRSH còn gặp nhiều khó khăn do chƣa có hệ
thống phân loại CTRSH tại nguồn, công nghệ chƣa ổn định và hạn chế về kinh phí vận
hành.
3. Kết quả dự báo diễn biến CTRSH trên địa bàn thị xã đến năm 2020 đã cho thấy
khối lƣợng CTRSH tại thị xã Sông phát sinh ngày càng cao (năm 2020 tăng 2,6 lần so với
năm 2010). Để đảm bảo nguồn lực bền vững cho công tác quản lý CTRSH, vấn đề xã hội
hóa quản lý CTRSH cần đƣợc đẩy mạnh để huy động sự tham gia của các thành phần
kinh tế và cộng đồng.
4. Để hỗ trợ triển khai công tác quản lý CTRSH trên địa bàn thị xã Sông Công đạt
hiệu quả, đề tài nghiên cứu đã đề xuất một số giải pháp sau:
- Xây dựng hệ thống cơ chế chính sách, các quy định, hƣớng dẫn đồng bộ, hợp lý
để đảm bảo tính thống nhất trong triển khai công tác quản lý CTR tại các cấp; xây dựng
cơ chế hỗ trợ tài chính cho công tác quản lý CTRSH nhằm khuyến khích sự tham gia của
các thành phần kinh tế vào công tác quản lý CTR.
- Thành lập các tổ vệ sinh môi trƣờng tại các xã, phƣờng nhằm huy động nguồn
lực mở rộng phạm vi, tăng tỷ lệ và khối lƣợng thu gom CTRSH trên địa bàn thị xã; triển
khai sớm các mô hình thí điểm thực hiện phân loại CTRSH tại nguồn để nhân rộng tiến
tới năm 2015 thực hiện phân loại CTRSH trên địa bàn toàn thị xã.
- Xây dựng các điểm trung chuyển CTRSH tại địa bàn các xã, bổ sung trang thiết

sinh hoạt tại thành phố Nha Trang, Luận văn Thạc sĩ Quản lý môi trƣờng, Trƣờng
Đại học Khoa học Tự nhiên, Thành phố Hồ Chí Minh.
6. Trần Hiếu Nhuệ (2001), Quản lý CTR, NXB Xây dựng, Hà Nội.
7. Nguyễn Xuân Nguyên (2004), Công nghệ xử lý CTR và CTR, Nhà Xuất bản Khoa học
và Kỹ thuật, Hà Nội.
8. Nguyễn Văn Phƣớc (2008) Giáo trình quản lý và xử lý CTR, NXB Xây dựng, Hà Nội.
9. Sở Tài Nguyên và Môi trƣờng, Trung tâm Quan trắc và Công nghệ môi trƣờng
(12/2011), Báo cáo tổng hợp kết quả quan trắc hiện trạng môi trường tỉnh Thái
Nguyên năm 2011, Thái Nguyên.
10. Thủ tƣớng Chính phủ (1999), Quyết định số 152/1999/QĐ-TTg ngày 10/7/1999 phê
duyệt Chiến lược quản lý CTR tại các đô thị và KCN Việt Nam đến năm 2020, Hà
Nội.
11. Thủ tƣớng Chính phủ (12/2009), Quyết định số 2149/QĐ-TTg ngày 17/12/2009 phê
duyệt Chiến lược Quốc gia về quản lý CTR đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050,
Hà Nội.
12. UBND thị xã Sông Công (2005), Báo cáo đánh giá tác động môi trường Dự án khu
chôn lấp CTR thị xã Sông Công tỉnh Thái Nguyên, thị xã Sông Công.
13. UBND thị xã Sông Công (2011), Báo cáo tổng hợp Quy hoạch Quản lý CTR thị xã
Sông Công đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050, thị xã Sông Công.
14. UBND thị xã Sông Công (02/2012), Niên giám thống kê thị xã Sông Công năm 2011,
Thị xã Sông Công.
15. UBND thị xã Sông Công (3/2012), Báo cáo tổng hợp Quy hoạch tổng thể phát triển
kinh tế - xã hội thị xã Sông Công giai đoạn 2011 - 2020, tầm nhìn đến năm 2030, Thị
xã Sông Công.
16. UBND tỉnh Bình Định, Ban Quản lý dự án Cấp nƣớc và Vệ sinh (3/2011), Quy hoạch
Quản lý CTR huyện Tây Sơn, Tây Sơn.
17. UBND tỉnh Thái Nguyên, Sở Tài nguyên và Môi trƣờng (12/2010), Báo cáo hiện
trạng môi trường tỉnh Thái Nguyên 05 năm (2006 – 2010), Thái Nguyên.
18. UBND tỉnh Thái Nguyên, Sở Tài nguyên và Môi trƣờng (10/2011), Báo cáo tổng hợp
dự án Xây dựng mô hình thí điểm quản lý CTR sinh hoạt tại một số xã, phường trên

Truy cập tại trang Web:
http://vea.gov.vn/vn/truyenthong/tapchimt/PHONGSU/Pages/T%C3%8CNHH%C3%
8CNHPH%C3%81TSINHCH%E1%BA%A4TTH%E1%BA%A2IR%E1%BA%AEN
SINHHO%E1%BA%A0T%C4%90%C3%94TH%E1%BB%8A%E1%BB%9EVI%E
1%BB%86TNAM.aspx