Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên với việc thực hiện
chính sách Dân tộc từ năm 2000 – 2010 Đỗ Thị Nhường Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị
Luận văn ThS. ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam; Mã số: 60 22 56
Người hướng dẫn: PGS.TS. Trần Ngọc Long
Năm bảo vệ: 2012 Abstract. Trình bày khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế, văn hóa - xã hội và tình
hình dân tộc, dân cư trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Phân tích quá trình Đảng bộ tỉnh
Thái Nguyên lãnh đạo và chỉ đạo tổ chức thực hiện chính sách dân tộc của Đảng từ
năm 2000 đến năm 2010. Đánh giá những kết quả và hạn chế, thiếu sót; từ đó, rút ra
những kinh nghiệm thực tiễn có ý nghĩa chỉ đạo quá trình thực hiện chính sách dân
tộc trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong thời gian tới.
Keywords. Lịch sử Đảng; Chính sách dân tộc; Giai đoạn 2000 – 2010; Đảng bộ tỉnh
Thái Nguyên; Đảng Cộng sản Việt Nam
Content
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Việt Nam là quốc gia thống nhất, đa dân tộc. Phần lớn các dân tộc thiểu số đều sống ở
miền núi, vùng sâu, vùng xa - nơi có vị trí chiến lược về chính trị, an ninh quốc phòng nhưng
đời sống vật chất và tinh thần của người dân còn nhiều khó khăn; trình độ dân trí còn thấp,
nhiều phong tục tập quán lạc hậu còn tồn tại Chính vì vậy mà các phần tử phản động trong
nước và quốc tế thường triệt để lợi dụng để xâm nhập phá hoại, gây chia rẽ giữa các dân tộc,
uỷ đảng, chính quyền, mặt trận tổ quốc và các đoàn thể; của một số cán bộ, đảng viên về
công tác dân tộc chưa đúng mức cho nên hiệu quả thực hiện chính sách dân tộc của Đảng ở
Thái Nguyên còn hạn chế. Bởi vậy, viê
̣
c tiếp tu
̣
c nghiên c ứu và thấm nhuần hơn nư
̃
a quan
điểm của Đảng về chính sách dân tộc nhằm tạo ra một sự chuyển biến tích cực trong nhận
thức và hành động là một yêu cầu về ly
́
luâ
̣
n cu
̃
ng như về thư
̣
c tiê
̃
n b ức thiết hiện nay. Vì lẽ
đó ma
̀
tôi quyết định chọn vấn đề “Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên với việc thực hiện chính sách
dân tộc từ năm 2000 - 2010” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn cao học của mình.
2. Tình hình nghiên cứu
Vấn đề dân tộc, quá trình hoạch định và thực hiện chính sách dân tộc của Đảng là một
đề tài mang tính bức thiết, luôn thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu. Bởi vậy, liên quan
đến đề tài này đã có khá nhiều công trình khoa học được công bố; trong đó có thể kể đến như:
- Chính sách và pháp luật của Đảng, Nhà nước về dân tộc, Nxb Văn hóa dân tộc, Hà
từ năm 2000 đến năm 2010.
- Phạm vi :
+ Về không gian : Địa bàn chủ yếu là tỉnh Thái Nguyên. Ngoài ra có thể mở rộng ra
một số địa phương xung quanh để có sự so sánh khi cần thiết.
+ Về thời gian: Từ năm 2000 đến năm 2010
5. Cơ sở lý luận, nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận
- Dựa vào lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân
tộc và chính sách dân tộc.
- Quan điểm đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về chính sách dân tộc và đại đoàn
kết dân tộc.
5.2. Nguồn tư liệu
- Các Văn kiện của Đảng, đặc biệt là các Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc, những Nghị
quyết, Chỉ thị, Thông tư của Trung ương Đảng và Chính phủ; các Nghị quyết của Tỉnh uỷ,
Quyết định, Chỉ thị của Uỷ ban nhân dân tỉnh cũng như các tài liệu của Sở, Ban, Ngành Thái
Nguyên về phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số.
- Những bài nói, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh và của các đồng chí lãnh đạo Đảng,
Nhà nước ta về dân tộc thiểu số và đoàn kết dân tộc.
- Kế thừa có chọn lọc các bài viết, luận văn của các tác giả khác xung quanh chính sách
dân tộc của Đảng và Nhà nước ta.
- Những kết quả thu được của quá trình nghiên cứu thực tế địa phương các huyện, thị có
dân tộc thiểu số sinh sống ở tỉnh Thái Nguyên.
- Khảo sát thực tiễn qua 25 đổi mới kinh tế - xã hội ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số
tỉnh Thái Nguyên.
5.3. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp lịch sử và phương pháp lôgíc là chủ yếu. Ngoài ra còn sử dụng một số
phương pháp khác như: trao đổi, phỏng vấn, thu thập và xử lý số liệu thống kê…
6. Đóng góp về mặt khoa học của luận văn
- Hệ thống hoá tư liệu về quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo thực hiện chính
sách dân tộc ở vùng dân tộc thiểu số trong thời kỳ 2000 - 2010.
- Tuy vậy, tình hình kinh tế tỉnh Thái Nguyên trong thời gian qua phát triển chưa tương
xứng với tiềm năng và vẫn còn bộc lộ một số tồn tại…
1.1.1.3. Đặc điểm dân cư và dân tộc ở Thái Nguyên
Thái Nguyên là tỉnh có mật độ dân số trung bình với hơn 1,138 triệu người, gồm 8 dân
tộc chủ yếu là: Kinh, Tày, Nùng, Sán dìu, Sán Chay, Dao, Mông, Hoa…
Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội nêu trên là một trong những điều kiện hết sức thuận
lợi trong việc thực hiện chính sách dân tộc của Đảng nhằm phát huy sức mạnh đại đoàn kết
của cả cộng đồng các dân tộc tỉnh Thái Nguyên cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội ở địa
phương.
1.1.2. Quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề dân tộc và chính sách dân
tộc
1.1.2.1. Những nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin trong việc giải quyết vấn
đề dân tộc
Chủ nghĩa Mác - Lênin cho rằng, khi xem xét và giải quyết vấn đề dân tộc phải đứng
trên lập trường giai cấp công nhân. Điều này cũng có nghĩa là việc xem xét và giải quyết vấn
đề dân tộc phải trên cơ sở và vì lợi ích cơ bản, lâu dài của dân tộc. “Cương lĩnh dân tộc”của
đã trở thành cơ sở lý luận cho việc hình thành chủ trương, đường lối và chính sách dân tộc
của các đảng cộng sản và nhà nước xã hội chủ nghĩa.
1.1.2.2. Những quan điểm, tư tưởng cơ bản của chủ tịch Hồ Chí Minh và của Đảng ta
về sự phát triển của các dân tộc thiểu số và miền núi
Tư tưởng của Hồ Chí Minh trong giải quyết vấn đề phát triển các dân tộc thiểu số và
miền núi của nước ta được thể hiện ở mấy nội dung cơ bản sau:
- Đoàn kết tất cả các dân tộc.
- Hồ Chí Minh đánh giá cao vị trí, vai trò của đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi
trong sự nghiệp cách mạng
- Theo Người, muốn thực hiện tốt chính sách dân tộc, công tác dân tộc thì phải am hiểu
về miền núi, về con người miền núi và đồng bào dân tộc thiểu số, vì mỗi dân tộc thiểu số có
nếp sống, tâm lý, bản sắc riêng đa dạng và phong phú.
- Hồ Chí Minh xác định vai trò to lớn của Nhà nước, của các cơ quan đoàn thể và cán
bộ đối với sự phát triển của vùng dân tộc và miền núi.
ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN
TỘC TỪ NĂM 2000 ĐẾN NĂM 2010
2.1. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên
Nghị quyết của Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ XVI đã khẳng định:
“Thực hiện tốt các chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước; phát huy và giữ gìn bản sắc
văn hóa và truyền thống tốt đẹp của từng dân tộc. Chú trọng nâng cao dân trí, xây dựng kết
cấu hạ tầng, phát triển sản xuất hàng hóa, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân
ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng. Tăng cường đào tạo cán bộ người
dân tộc thiểu số; có chính sách ưu đãi cho những người cán bộ từ vùng khác đến vùng cao,
vùng sâu, vùng xa công tác…”
Trong giai đoạn 2005 - 2010, Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên xác định công tác dân tộc là
một trong những công tác cơ bản của mình.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được công tác dân tộc và thực hiện chính
sách dân tộc ở tỉnh Thái Nguyên vẫn còn một số tồn.
2.2. Kết quả lãnh đạo thực hiện chính sách dân tộc của Đảng bộ tỉnh Thái nguyên
từ năm 2000 đến năm 2010
2.2.1. Tuyên truyền giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, nâng cao trình độ
văn hoá, kỹ thuật cho đồng bào dân tộc thiểu số; xây dựng đời sống văn hoá mới, giữ gìn
và phát huy bản sắc văn hoá các dân tộc
Với chức năng là những đơn vị nòng cốt trong công tác dân tộc, Ban Dân vận Tỉnh uỷ
và Ban Dân tộc của Uỷ ban nhân dân tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng tổ
chức các đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng nhằm quán triệt những nội dung trong Văn kiện Đại
hội đại biểu toàn quốc, các nghị quyết liên quan đến chính sách dân tộc của Đảng và của
Đảng bộ các cấp; phổ biến các bộ luật… đến với đồng bào…
2.2.2 Chương trình xây dựng Trung tâm cụm xã miền núi vùng cao
Về kết quả xây dựng trung tâm cụm xã: trong 10 năm (2000 - 2010) toàn tỉnh Thái
Nguyên đã đầu tư xây dựng 11 trung tâm cụm xã, tập trung vào một số lĩnh vực cụ thể như
xây dựng hệ thống giao thông Trung tâm cụm xã; điện phục vụ sản xuất, sinh hoạt; công trình
cấp thoát nước; trụ sở Ủy ban nhân dân xã; phòng khám đa khoa; nhà bưu điện; Trạm truyền
thanh truyền hình
Nội dung: cho vay vốn phát triển sản xuất, tối đa 5 triệu/hộ, thời gian tối đa 5 năm (lãi
suất 0%). Thủ tục vay đơn giản, thời gian và số lượng được vay cơ bản phù hợp với các hộ
dưới mức sống nghèo để có điều kiện vươn lên thoát nghèo. Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh
đã có văn bản hướng dân tổ chức thực hiện và giao cho Ban Dân tộc, Ủy ban nhân dân các
huyện hướng dẫn Ủy ban các xã bình xét công khai dân chủ từ cơ sở lựa chọn hộ được vay
vốn đúng đối tượng, đúng địa bàn, đúng chính sách.
- Một số các chương trình, dự án, chính sách khác
+ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo
+ Chương trình mục tiêu quốc gia nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường nông thôn
+ Chính sách hỗ trợ trực tiếp cho người dân thuộc hộ nghèo vùng khó khăn theo Quyết
định số 102/QĐ-TTg.
Chương 3:
MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
3.1. Nhận xét
3.1.1. Ưu điểm
Chính sách dân tộc được thực hiện trong những năm qua không những thể hiện sự quan
tâm của Đảng và Nhà nước đối với đối tượng là đồng bào dân tộc thiểu số mà còn thể hiện
bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa vì một xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ,
công bằng, văn minh. Việc thực hiện chính sách dân tộc của cả nước nói chung và của tỉnh
Thái Nguyên nói riêng đã có nhiều chuyển biến tích cực. Trải qua 25 năm đổi mới, bộ mặt
của đời sống kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã có những thay đổi rõ rệt: Đời
sống đồng bào dân tộc thiểu số từng bước được cải thiện, tỷ lệ đói nghèo giảm nhanh; trình
độ dân trí được nâng lên, tập quán và kỹ thuật sản xuất của đồng bào dân tộc có sự chuyển
biến theo hướng sản xuất hàng hóa; tỷ lệ thôn, bản có điện, đường, lớp học, nhà văn hóa,
công trình thủy lợi tăng lên; đội ngũ cán bộ cơ sở được đào tạo, bồi dưỡng để đáp ứng năng
lực quản lý, điều hành phát triển ở địa phương, nhất là cấp ủy, chính quyền cơ sở; khối đại
đoàn kết được tăng cường, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững.
Trong quá trình thực hiện chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước, Đảng bộ tỉnh Thái
Nguyên đã thực hiện có hiệu quả nguyên tắc công khai, minh bạch, dân chủ và kết hợp với
định chính trị.
- Nguyên nhân chủ quan:
Năng lực lãnh đạo và quản lý của đội ngũ cán bộ ở một số địa phương còn hạn chế
Nhận thức của các cấp, các ngành về chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước chưa
sâu sắc và toàn diện.
Sự phối hợp chỉ đạo của các ngành, các cấp chưa kịp thời, chưa có sự phối hợp đồng bộ,
thiếu chặt chẽ
3.2. Một số kinh nghiệm
3.2.1. Thấu triệt đúng đắn quan điểm, chủ trương, chính sách dân tộc của Đảng;
thường xuyên quan tâm kiểm tra giám sát là nhân tố quyết định thắng lợi việc thực hiện
chính sách dân tộc
3.2.2. Nắm vững và vận dụng sáng tạo chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước
phù hợp với điều kiện và đặc điểm của địa phương, của từng địa bàn, từng vùng
3.2.3. Tập trung đầu tư có trọng điểm để phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc
thiểu số, quan tâm đến lợi ích thiết thực của vùng đồng bào các dân tộc
3.2.4. Chú trọng xây dựng, củng cố hệ thống chính trị ở cơ sở. Quan tâm đào tạo
cán bộ người dân tộc thiểu số
3.2.5. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của hệ thống chính trị, các cấp, các ngành
và toàn thể xã hội về vai trò, vị trí, nhiệm vụ của công tác dân tộc và chính sách dân tộc
trong tình hình mới
3.2.6. Chủ động phát huy tối đa yếu tố nội lực kết hợp với sự đầu tư của trên trong
quá trình thực hiện chính sách dân tộc.
KẾT LUẬN
Thái Nguyên là tỉnh có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống. Trải qua hai cuộc kháng chiến
và 25 năm đổi mới đất nước các dân tộc ở Thái Nguyên luôn đoàn kết, tương trợ và giúp đỡ
lẫn nhau. Đồng bào các dân tộc tỉnh Thái Nguyên luôn tự hào bởi truyền thống của địa
phương và truyền thống đó đang được phát huy một các mạnh mẽ trong công cuộc đổi mới
đất nước hiện nay.
So với một số tỉnh phía Bắc thì Thái Nguyên là tỉnh có điều kiện để phát triển kinh tế -
References
1. Ban Dân vận Tỉnh uỷ Thái Nguyên (2005), Báo cáo tổng kết công tác dân vận năm 2005,
phương hướng nhiệm vụ năm 2006, Thái Nguyên.
2. Ban Dân vận Tỉnh uỷ Thái Nguyên (2007), Báo cáo biểu dương bí thư chi bộ tiêu biểu
người dân tộc thiểu số năm 2007, Thái Nguyên.
3. Ban Dân vận Tỉnh uỷ Thái Nguyên (2009), Báo cáo biểu dương Già làng, Trưởng bản tiêu
biểu người dân tộc thiểu số năm 2009, Thái Nguyên.
4. Ban Dân vận Tỉnh uỷ Thái Nguyên (2008), Báo cáo biểu dương hộ dân tộc thiểu số làm
kinh tế giỏi năm 2008, Thái Nguyên.
5. Ban Dân vận Tỉnh uỷ Thái Nguyên (2006), Báo cáo tổng kết công tác dân vận năm 2006,
phương hướng nhiệm vụ năm 2007, Thái Nguyên.
6. Ban Dân vận Tỉnh uỷ Thái Nguyên (2007), Báo cáo tổng kết công tác dân vận năm 2007,
phương hướng nhiệm vụ năm 2008, Thái Nguyên.
7. Ban Dân vận Tỉnh uỷ Thái Nguyên (2008), Báo cáo tổng kết công tác dân vận năm 2008,
phương hướng nhiệm vụ năm 2009, Thái Nguyên.
8. Ban Dân vận Tỉnh uỷ Thái Nguyên (2009), Báo cáo tổng kết công tác dân vận năm 2009,
phương hướng nhiệm vụ năm 2010, Thái Nguyên.
9. Cục thống kê tỉnh Thái Nguyên (2010), Niên giám thống kê tỉnh Thái Nguyên năm 2009.
10. Trịnh Quang Cảnh (2001) , Ý nghĩa của việc đào tạo, bồi đưỡng đội ngũ trí thức dân tộc
thiểu số ở nước ta hiện nay, Giáo dục lý luận, (7).
11. Nông Quốc Chấn (cùng nhiều tác giả) (1997), “Văn hóa và sự phát triển các dân tộc ở
Việt Nam”, Nxb Văn hóa dân tộc, Hà Nội.
12. Phan Hữu Dật (Chủ biên) (2001), Mấy vấn đề lý luận và thực tiễn cấp bách liên quan đến
mối quan hệ dân tộc hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
13. Phan Hữu Dật (1998), Sắc thái văn hóa địa phương và tộc người trong chiến lược phát
triển đất nước, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
14. Khổng Diễn (1995), Dân số và dân tộc thiểu số tộc người ở Việt Nam, Nxb Khoa học xã
hội, Hà Nội.
15. Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên (2003), Chương trình hành động số 09 CTR/TU về việc thực
hiện Nghị quyết số 24 của Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ VII khóa IX.
Sự thật, Hà Nội.
32. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
33. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
34. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
35. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
36. Bế Văn Đằng (1996), Các dân tộc thiểu số trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội ở
miền núi, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
37. Bế Viết Đẳng (Chủ biên), (1995), 50 năm các dân tộc thiểu số Việt Nam (1954-1995),
Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
38. Cha ma lesa Điêu (2001), Phát huy bản sắc văn hóa và truyền thống tốt đẹp của các dân
tộc thiểu số trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam, Tham luận tại Hội thảo khoa học do
Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức.
39. V.I.Lênin (1980), Toàn tập, tập 24, Nxb Tiến bộ, Matxcơva.
40. V.I.Lênin (1980), Toàn tập, tập 25, Nxb Tiến bộ, Matxcơva.
41. Lịch sử Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên (2003), tập I, Xí nghiệp in Bắc Thái, Thái Nguyên.
42. Lịch sử Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên (2005), tập II, Xí nghiệp in Bắc Thái, Thái Nguyên.
43. Đặng Văn Long (1997), Phong tục tập quán của các dân tộc Việt Nam, Nxb Văn hóa dân
tộc, Hà Nội.
44. C.Mác và Ph. Ăngghen (1995), Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
45. Nông Đức Mạnh (1992), Mấy vấn đề bức thiết đối với vùng dân tộc thiểu số hiện nay,
Tạp chí Cộng sản, (8), tr.13.
46. Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
47. Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
48. Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 7, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
49. Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 9, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
50. Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 10, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Hà Nội.
66. Đặng Nghiêm Vạn (1990), Cần đề ra một chính sách dân tộc thích hợp, một tổ chức
nghiên cứu và lãnh đạo có hiệu lực, Chính sách dân tộc – những vấn đề lý luận và thực
tiễn, Nxb Sự thật, Hà Nội.
67. Uỷ ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên (2006), Quyết định số 1487/2006/QĐ-UBND ngày 20
tháng 07 năm 2006 “về việc quy định về cơ chế quản lý các mặt hàng chính sách miền
núi”.
68. Uỷ ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên (2008), Quyết định số 30/2008/QĐ-UBND ngày 27
tháng 5 năm 2008 về “quy định thực hiện chính sách hỗ trợ di dân, thực hiện định canh
định cư cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số theo Quyết định số 33/2007/QĐ-TTg”.
69. Uỷ ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên (2007), Báo cáo chương trình xây dựng Trung tâm
cụm xã miền núi vùng cao từ năm 1997 đến hết năm 2006 trên địa bàn tỉnh Thái
Nguyên.
70. Uỷ ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên (2009), Báo cáo tình hình và kết quả thực hiện các
chính sách dân tộc từ năm 2006 đến năm 2008
71. Uỷ ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên (2006), Báo cáo tổng kết 7 năm thực hiện chương
trình 135 tỉnh Thái Nguyên, giai đoạn 1999 – 2005
72. Uỷ ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên (2011), Báo cáo tổng kết Chương trình 135 giai đoạn
II (2006 – 2010)
73. Sở Y tế Thái Nguyên (2009), Báo cáo tổng kết công tác y tế năm 2009, phương hướng
năm 2010, Thái Nguyên.