Xõy dng th tc rỳt gn trong Lut t tng
hỡnh s Vit Nam
Nguyn Duy Ging
Khoa Lut
Lun vn Thc s ngnh: Lut Hỡnh s; Mó s: 5 05 14
Ngi hng dn: TS. Trn Vn
Nm bo v: 2002
Abstract: Nghiờn cu v c s lý lun, c s thc tin cng nh mụ hỡnh lý lun ca
th tc rỳt gn trong lut t tng hỡnh s nc ta. Lun vn a ra mt s ý tng v
tip tc hon thin th tc rỳt gn trong phỏp lut t tng hỡnh s Vit Nam
Keywords: Lut hỡnh s; Lut t tng hỡnh s; Vit Nam
Content
Mở đầu
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu.
Bộ luật tố tụng hình sự năm 1988 là một b-ớc pháp điểm hoá quan trọng pháp luật về
tố tụng hình sự Việt Nam. Bộ luật là một công cụ sắc bén của nhà n-ớc và nhân dân trong
đấu tranh phòng chống tội phạm , bảo vệ chế độ Nhà n-ớc XHCN, bảo vệ quyền tự do dân
chủ, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân.
Tuy nhiên, qua gần 15 năm thực hiện, tr-ớc yêu cầu đổi mới toàn diện, sâu rộng các
lĩnh vực của đời sống xã hội, đổi mới tổ chức và hoạt động của các cơ quan t- pháp và yêu
cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm hiện nay, Bộ luật tố tụng hình sự Việt Nam ban hành
năm 1988 đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập. Một hạn chế lớn là Bộ luật ch-a có quy định
về thủ tục rút gọn, một loại thủ tục đặc biệt cho phép các cơ quan tiến hành tố tụng giải
quyết nhanh chóng, kịp thời những vụ án đơn giản, rõ ràng, thuộc tr-ờng hợp ít nghiêm
trọng mà vẫn đảm bảo xử lý đúng ng-ời, đúng tội, đúng pháp luật, không trái với các
nguyên tắc chung của tố tụng hình sự. Khiếm khuyết trên của Bộ luật tố tụng hình sự hiện
TTHS; Nguyễn Quốc Việt : Xây dựng thủ tục rút gọn trong điều kiện thi hành BLHS năm
1999- Chuyên đề hội thảo Luật TTHS Việt Nam; Nguyễn Văn Hoàn : Bàn thêm về thủ tục
rút gọn, trong sách: Một số khuyến nghị về xây dựng BLTTHS sửa đổi của VKSTC; Trần
Huy Liệu : Bàn về thủ tục rút gọn trong hoạt động TTHS của các cơ quan t- pháp nhằm góp
phần sửa đổi , bổ sung Hiến pháp 1992- Tạp chí luật học số 5/2001; Khuất Văn Nga : Xây
dựng thủ tục rút gọn trong Bộ luật tố tụng hình sự (sửa đổi)- tạp chí Kiểm sát, 8/ 1999 ).
Những vấn đề quan trọng nhất của thủ tục rút gọn còn đang trong quá trình tranh luận ch-a
thống nhất, có một số vấn đề ch-a đ-ợc đề cập . Các nội dung liên quan đến cơ sở lý luận và
cơ sở thực tiễn của việc xây dựng thủ tục rút gọn ch-a đ-ợc nghiên cứu, hệ thống đầy đủ
trên nhiều ph-ơng diện. Trong dự thảo Bộ luật tố tụng hình sự (sửa đổi) gần đây nhất đã đ-a
vào các quy định về thủ tục rút gọn nh-ng nhiều vấn đề ch-a đ-ợc giải quyết thoả đáng
nh-: phạm vi, điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn, nội dung thủ tục rút gọn và các vấn đề liên (
1
)
Bary M. Hager - The Rule of law page 33 (Bản tiếng Anh)
(2)
Văn kiện hội nghị lần thứ ba Ban chấp hành TW Đảng khoá VIII; NXB chính trị quốc gia , Hà nội -1997, Tr. 57 3
quan khác. Vừa qua Uỷ ban pháp luật của Quốc hội, trong báo cáo thẩm tra dự án Bộ luật tố
tụng hình sự (sửa đổi) cũng đề nghị Nghiên cứu kỹ thêm những quy định về thủ tục rút gọn
để vừa đảm bảo điều tra, truy tố, xét xử đ-ợc nhanh chóng, kịp thời, vừa đảm bảo quyền, lợi
ích hợp pháp của bị can, bị cáo và đúng ng-ời, đúng tội, đúng pháp luật
( 1 )
.
)
Báo cáo thẩm tra dự án BLTTHS (sửa đổi) của UBPL Quốc hội số 211/UBPL , ngày 25/5/1999; tr 12
4
Luận văn đã góp phần nhất định vào việc bổ sung và phát triển lý luận về thủ tục rút
gọn trong TTHS ở Việt Nam. Những kết quả nghiên cứu của luận văn có thể đ-ợc tham
khảo để xây dựng thủ tục rút gọn trong quá trình hoàn thiện Bộ luật tố tụng hình sự( sữa
đổi) sắp tới cũng nh- trong giảng dạy, học tập môn Luật tố tụng hình sự.
6. kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của
luận văn gồm có 3 ch-ơng 12 mục
References
1. Ban chấp hànhTW Đảng cộng sản Việt Nam- Văn kiện hội nghị lần thứ 8, khoá VII .
NXB chính trị quốc gia, Hà Nội - 1994.
2. Ban chấp hành TW Đảng cộng sản Việt Nam - Văn kiện hội nghị lần thứ 3 khoá 8 . NXB
chính trị quốc gia, Hà Nội - 1997.
3. Bộ chính trị- BCHTW Đảng -Nghị quyết số 08/NQ-TW, ngày 02/01/2002 về một số
nhiệm vụ trọng tâm công tác t- pháp sắp tới.
4. Bộ T- pháp - Bản thuyết minh về dự án Bộ luật hình sự (sửa đổi), 1999.
5. Bary M. Hager- The Rule of Law (bản tiếng Anh) XB bởi: The Mansfield Center for
Pacific Affairs.
6. Chủ tịch Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà- Sắc lệnh số 51 ngày 17/4/1946 (cơ sở
dữ liệu luật Việt Nam Lawdata - Văn phòng Quốc hội).
7. Chính phủ n-ớc CHXHCN Việt Nam - Công văn số 475/CP ngày 11/5/1999 góp ý
kiến dự thảo VII, Bộ luật tố tụng hình sự (sửa đổi) .
8 .TS khoa học Lê Cảm - Các nghiên cứu chuyển khảo về phần chung luật hình sự (tập III)
NXB: Công an nhân dân , Hà Nội - 2000.
9 .TS khoa học Lê Cảm- Những vấn đề lý luận cơ bản về tội phạm( tài liệu giảng dạy sau
năm 2002, Luật tổ chức chứcViện kiểm sát nhân dân năm 2002 - NXB chính trị quốc gia, Hà
Nội - 2002.
24. Quốc hội n-ớc CHXHCN Việt Nam - Bộ luật tố tụng hình sự. NXB chính trị quốc
gia, Hà Nội - 2000.
25. Quốc n-ớc CHXHCN Việt Nam Bộ luật hình sự năm 1999. NXB chính trị quốc gia,
Hà Nội - 2000.
26. PGS.TS: Đỗ Ngọc Quang- Cơ quan điều tra, Thủ tr-ởng CQĐT và điều tra viên
trong Công an nhân dân. NXB CAND , Hà Nội - 2000.
6
27. Nguyễn Minh Quang- Những vấn đề lý luận và thực tiễn về thủ tục rút gọn trong tố
tụng hình sự ( luận văn thạc sỹ luật), Hà Nội -2001.
28. Richard. Shroeder- Khái quát về chính quyền Mỹ(An outline of American Government)
. NXB chính trị quốc gia, Hà Nội -1999.
29 . Chính quyền Sài Gòn - Bộ luật tố tụng quân luật của. NXB Đại học, 1973.
30. Trung Quốc - Bộ luật tố tụng hình sự 1998 (bản dịch tiếngViệt củaViện khoa học-
Viện kiểm sát nhân dân tối cao - 2000).
31. Thái Lan - Bộ luật tố tụng hình sự ( bản dịch tiếng Việt của Viện khoa học- Viện kiểm
sát nhân dân tối cao - 1995).
32. Bang Tây úc - Bộ luật tố tụng hình sự ( bản dịch tiếng Việt của Viện khoa học- Viện
kiểm sát nhân dân tối cao - 1998).
33. Tr-ờng đại học luật Hà nội- Những nguyên tắc cơ bản của Luật tố tụng hình sự Việt
Nam. NXB Công an nhân dân, Hà N ội - 2000.
34 . Toà án nhân dân tối cao - Tổng thuật công trình ngiên cứu khoa học cấp bộ, đề tài "
Vấn đề tổ chức phiên toà và việc thực hiện các qui định của pháp luật tố tụng tại phiên toà của
Toà án nhân dân". SĐK 97-98-043/ĐT . Hà Nội - 1999.
35. Toà án nhân dân tối cao - Hệ thống hoá Luật lệ về tố tụng hình sự, năm 1976 (tập 1),
(tập 2 ,năm 1978).
36 . Thu Tâm- Xét xử rút ngắn: tại sao không? Báo Pháp luật TPHCM , số ra ngày
51 . Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Những vấn đề lý luận và thực tiễn cấp bách của
TTHS Việt Nam, Hà Nội - 1995.
52. Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Dự thảo Bộ luật tố tụng hình sự (sửa đổi ) lần thứ
VII, Hà Nội - 4/1999.
53. Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Số liệu thống kê hình sự từ 1996 - 2000.
54. Viện khoa học - Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Bản dịch tiếng Việt , sách: Hệ
thống t- pháp hình sự một số ng-ời Châu á, Hà Nội -1998.
55. Viện khoa học - Viện kiểm sát nhân dân tối cao : Bản dịch tiếng Việt từ nguyên bản
tiếng Anh sách: Truyền thống Luật dân sự Châu âu, Mỹ La tinh và Đông á., Hà Nội - 4/1998.
56. Viện khoa học - Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Thông tin khoa học pháp lý số 3/
2001.
57. Viện nghiên cứu Nhà n-ớc và Pháp luật : Tội phạm học, Luật hình sự, Luật tố tụng hình
sự (TSKH Đào Trí úc chủ biên) - NXB Chính trị quốc gia , Hà Nội - 1995.
58. Viện nghiên cứu KH pháp luật Bộ T- pháp - Đổi mới các cơ quan t- pháp, những vấn
8
®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn , Hµ Néi - 1994.