Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Phần một
khái niệm x hội học và các vấn đề liên quanã
************************************************************
khái niệm về x hội họcã
Xã hội học có nguồn gốc từ lâu đời nhng nó chỉ thành môn khoa học độc lập
vào những năm 30 của thế kỷ 19.Vào thời điiểm đó cùng với sự phát triển
nhanh chóng của khoa học tự nhiên cũng nh sự phát triển mạnh mẽ của kỹ
thuật công nghiệp và sự biến đổi về mọi mặt của đời sống xã hội do chủ nghĩa
t bản tạo ra ,các tri thức của khoa học xã hội cũng bắt đầu phát triển ,đặc biệt là
sử học và luật học.Song nghiên cứu về xã hội với t cách là chỉnh thể cho đến
lúc đó vẫn thuộc về dịa bàn riêng của triết học mà môn triết học-xã hội trong
thời kỳ đó bị tách khỏi đời sống thực tế ,chứa đầy những tập tục trừu tợng,
không đáp ứng đợc nhu cầu thực tế, chính vì vậy xã hội hội ra đời tách khỏi
triết học, trở thành môn khoa học nghiên cứu về xã hội nói chung, khắc phục
tính chất trừu tợng xa rời thực tế của xã hội lúc đó nhằm đáp ứng nhu cầu của
đời sống xã hội thực tế. Nh vậy xã hội học trớc hết là môn khoa học nghiên
cứu về xã hội.
Khái niệm xã hội học
Xã hội có nhiều cấp độ khác nhau tuỳ thuộc vào phạm vi xem xét mà khái
niệm xã hội học có thể đợc hiểu là một vùng, một địa phơng một quốc gia và
cả loài ngời.
Có thể định nghĩa xã hội học nh là một cộng đồng ngời có quan hệ gắn bó
mật thiết nhau trong sản xuất, trong đòi sống và cùng sống trong một phạm vi
điều kiện nhất định.

1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Xã hội là một cộng đồng ngời, do những con ngời có ý chí cấu thành .Xã hội
và quy luật xã hội chỉ có thể xuất hiện, phát triển trực tiếp của hoạt động có ý
chí theo đuổi những mục đích nhất định .chính vì vậy nghiên cứu xã hội không

Những tiền đề cho sự ra đời của xã hội học trong thời kỳ này gán liền với
những điều kiện kinh tế -xã hội và sự phát triển của các môn khoa học tự nhiên
và khoa học xã hội.
a-Tiền đề về kinh tế xã hội:
Xã hội học với t cách là một môn khoa học độc lập xuất hiện vào thế kỷ 19
do quá trình hình thành phát triển khách quan của chủ nghĩa t bản ,do sự phát
triển mạnh mẽ của nền sản xuất cơ khí, do sự thay sự thay đổi tính chất và nội
dung của lao động và do sự xuất hiện những hiện tợng mới trong đời sống kinh
tế xã hội. Những biến đổi đó là cơ sở xuất hiện và phát triển của tri thức mới
đặc biệt là tri thức về khoa học xã hội đồng thời những biến đổi đó là cơ sở cho
sự phát triển phơng pháp nghiên cứu xã hội đặc thù khác với phơng pháp
nghiên cứu của triết học-xã hôị. Chính vì vậy mà xã hội học ra đời và tách khỏi
triết học. Xã hội học xuất hiện còn là do sự biến đổi của tình hình giai cấp
trong xã hội ở thời kỳ này xuất hiên sự cần thiết phải nghiên cứu xã hội cụ thể
hơn về gia đình. Hoàn cảnh của công nhân và nông dân đời sống xã hội của
giai cấp. đời sống thành thị v.v...Việc nghiên cứu các vấn đề xã hội cụ thể, thực
tế đó cũng là cơ sở để xã hội học ra đời, tách khỏi triết học về xã hội học.
b.Những biến đổi về chính trị xã hội và t tởng:
Biến đổi chính trị, xã hội, quan trọng nhất góp phần làm thay đổi căn bản
thể chế chính trị, trật tự xã hội và các thiết chế xã hội ở châu Âu thế kỷ XVIII

3
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
là cuộc đậi cách mạng Pháp năm 1789. Cuộc cách mạng này đã không chỉ mở
đầu cho sự tan rã chế độ phong kiến, nhà nớc quân chủ mà còn thay thế trật tự
cũ đó bằng một trật tự xã hội mới là nhà nớc t sản.
Mâu thuẫn sâu sắc về lợi ích giũa các tầng lớp xã hội và nhất là giữa các giai
cấp công nhân vô sản và giai cấp t sản đã lên đến đỉnh điển làm bùng nổ cuộc
cách mạng vô sản đầu tiên trên thế giới vào cuối thế kỷ XIX- Công xã Pais
năm 1917.Cuộc cách mạng này đã thổi bùng lên ngọn lửa nhiệt tình cách

ợng, quá trình xã hội và hành động của con ngời đã trở thành đối tọng nghiên
cứu khoa học.Các khoa học tự nhiên nh vật lý, hoá học,sinh học... đã phá hiện
ra các quy luật tự nhiên để giải thích thế giới. Các nhà t tởng xã hội, các nhà xã
hội học tìm thấy ở khoa học tự nhiên một hình tọng quan niệm và cách xây
dựng lý thuyết cách nghiên cứu các quá trình, hiện tợng xã hội một cách khoa
học.
2- Cơ cấu và chức năng của xã hội học.
A- Cơ cấu xã hội học
Có thể hình dung xã hội hoc nh một toà kiến trúc nhiều tầng, trong đó tầng
trên cùng là xã hội học đại cơng, tiếp đó là tầng lý luận xã hội học chuyên biệt
và tầng dới cùng là công trình nghiên cứu xã hội học cụ thể.
a-xã hội học đại cơng và xã hội học chuyên biệt.
việc phân chia xã hội học đại cơng và xã hội học chuyên biệt là căn cứ vào
phạm vi của vấn đề nghiên cứu hay mức độ chung của vấn đề đợc nghiên cứu.
Xã hội học đại cơng
Xã hội học đại cơng là cấp độ cơ bản của hệ thống lý thuyết xã hội học. Xã
hội học đại cơng là khoa học về những quy luật chung nhất của xã hội,về sự
hoạt động và phát triển của xã hội, về sự tơng tác tự nhiên vốn có của các yếu
tố hợp thành xã hội.Trên ý nghĩa ấy, xã hội học đại cơng liên quan mật thiết
đến chủ nghĩa duy vật lịch sử. Chỗ khác nhau giữa chủ nghĩa duy vật lịch sử và
xã hội học là sự khác nhau về đối tợng phơng diện và phơng pháp nghiên cứu
của hai môn khoa học xã hội đó.
Xã hội học chuyên biệt.

5
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Xã hội học chuyên biệt phản ánh mối liên hệ khách quan giữa các mặt khác
nhau của đời sống xã hội.Các lý luận Xã hội học chuyên biệt đóng vai trò là
khâu trung gian gắn lý luận xã hội học đại cơng với việc nghiên cứu các hiện t-
ợng của đời sống xã hội.

Danh giới giữa các cấp độ lý thuyết và cấp độ thực nghiệm chỉ có tính chất
tong đối. Xã hội học, với tất cả các bộ phận của nó, đều là khoa học vừa có tính
chất lý thuyết, vừa có tính chất thực nghiệm.
B- chức năng của xã hội học
a- Chức năng nhận thức.
Lý luận xã hội học vũ trang cho các nhà nghiên cứu và lãnh đạo những tri
thức khoa học và phát triển của xã hội và những quy luật của sự phát triển đó.
Nó còn chỉ ra nguồn gốcvà cơ chế của quá trình phát triển xã hội, chức năng
nhận thức của xã hội học biểu hiện ở chỗ:
+ Một là, Xã hội học tạo ra những tiền đề để nhận thức những triển vọng
phát triển cao hơn của xã hội nói chung, kể cả của các mặt các lĩnh vực riêng
của nó.
+ Hai là, xã hội học xác định những nhu cầu phát triển của xã hội, của các
giai cấp, các nhóm xã hội, xác định những hình thức cụ thể cho phép đạt đợc
trùng hợp đến mức tối đa các lợi ích của cá nhân, của nhóm đối với lợi ích, xã
hội.
+ Ba là, xã hội học giúp phân tích những lý luận hoạt động nhận thức về xã
hội xây dựng lý luận và phơng pháp nhận thức xã hội.
b-Chức năng t tởng.
Xã hội học giúp giáo dục t tởng cho quần chúng. Nó vũ trang cho mọi ngời
trí thức về các quy luật khach quan của sự phát triển xã hội,vạch ra con đờng
xây dựng xã hội mới. Cho nên, xã hội học làm cho con ngời ý thức đợc về sức
mạnh và vị trí của mình một cách đầy đủ hơn, góp phần nâng cao tích cực xã
hội của mỗi cá nhân.Chức năng t tởng của Xã hội học thể hiện ở chỗ:
+ Một là,Củng cố và tăng cờng niềm tin vào tính khoa học xã hội của triết
học về xã hội bằng các công trình nghiên cứu cụ thể của xã hội học chuyên

7
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
biệt và xã hội học thực nghiệm.Tin vào khoa học xã hội cũng có nghĩa là tin

Website: Email : Tel (: 0918.775.368
+ Một là,Từ những tri thức về quy luật chung và đặc thù về xã hội của xã hội
học mà các chủ thể xã hội rút ra phơng pháp nhận thức và cải tạo các đối tợng
xã hội.
+ Hai là,Từ những quan điểm, phơng pháp đánh giá các đặc tính khác nhau
của đối tợng xã hội mà các chủ thể xã hội rút ra các phơng pháp khác nhau để
tiép cận cùng một vấn đề
+ Ba là,từ các phơng pháp, bớc đi cụ thể của xã hội học thực nghiệm mà các
chủ thể tìm thâý phơng pháp cụ thể để nhận thức và hành động trong thực tế.
Với những chức năng trên Xã hội học có vai trò và ý nghĩa vô cùng quan
trọng trong đời sống xã hội học. Chính vì vậy, mặc dầu xã hội học mới bắt đầu
đợc tìm hiểu, đặc biệt là ở nớc ta, nó đã đợc quan tâm nghiên cứu cả về chiều
rộng lẫn chiều sâu.Cùng với sự bùng nổ thông tin, cùng với vai trò ngày càng
tăng của khoa học xã hội, nhất là các tri thức thực chứng về xã hội, cùng với xu
hớng quốc tế hoá hoạt động của xã hội, cùng với chủ trơng mở cửa và hội nhập
với thế giới của nớc ta, xã hội học sẽ đợc nghiên cứu ngày một sâu thêm để
trên cơ sở đó ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn đối với sự tiến bộ của toàn
thể xã hội loài ngời.
Phần hai
Nội dung d luận x hộiã
Chơng I-Khái niệm d luận x hộiã
1- Khái niệm d luận xã hội
Có thể còn nhiều ý kiến khác nhau về một định nghĩa, đầy đủ chính xác hoạt
động về d luận xã hội. Nhng đông đảo các nhà khoa học đều đồng ý rằng d
luận xã hội là một hiện tợng xã hội đặc biệt biểu thị thái độ phán xét đánh giá

9
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
của quần chúng đối với vấn đề mà họ quan tâm. D luận xã hội đã xuất hiện và
tồn tại lâu đời trong lịch sử, nó phát triển trởng thành cùng với bản thân xã hội