MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong thời gian qua, vấn đề đạo đức xã hội ở nước ta đang diễn
ra rất phức tạp, đạo đức xã hội có phần bị xuống cấp, điều đáng lo ngại
hơn cả là "có một bộ phận học sinh, sinh viên có tình trạng suy thoái
đạo đức, mờ nhạt về lý tưởng, theo lối sống thực dụng, thiếu hoài bão
lập thân, lập nghiệp vì tương lai của bản thân và đất nước" [9, 21].
Hiện tượng thiếu trung thực trong học tập, gian lận trong thi cử, dùng
tiền để "mua điểm", "mua bằng cấp", hiện tượng đánh thầy chửi bạn
có nguy cơ trở thành một tệ nạn. Không những thế, những tệ nạn xã hội
như rượu chè, cờ bạc, ma túy cũng đang có xu hướng du nhập vào
nhà trường gây ảnh hưởng lớn đối với học sinh.
Tại sao trong một bộ phận học sinh hiện nay lại có sự sa sút về
mặt phẩm chất đạo đức? Hiện tượng đó bắt nguồn từ nhiều nguyên
nhân, nhưng phải thấy rằng nguyên nhân chủ yếu nhất là do trong thời
gian qua chúng ta ít quan tâm đến công tác giáo dục đạo đức cho những
đối tượng này, gia đình và xã hội gần như "gửi gắm", thậm chí "khoán
trắng" công việc giáo dục đạo đức con em mình cho nhà trường. Mặt
khác, giáo dục trong nhà trường lại có xu hướng coi nhẹ, thậm chí
buông lỏng giáo dục đạo đức, chạy theo giáo dục văn hóa đơn thuần vì
mục đích thi cử.
Để khắc phục tình trạng xuống cấp, suy thoái về đạo đức trong
một bộ phận thanh niên học sinh, để đáp ứng những nhiệm vụ và mục
tiêu giáo dục thế hệ trẻ, xây dựng con người cho thế kỷ XXI mà Hội
nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII) đã vạch
1
ra, phải tăng cường hơn nữa công tác giáo dục đạo đức cho thanh niên,
mà đặc biệt là thanh niên học sinh trong các trường phổ thông trung học.
Tăng cường công tác giáo dục đạo đức cho đối tượng học sinh
phổ thông trung học, đó là vấn đề bức xúc hiện nay, đề tài luận văn này
mong muốn góp một phần nhỏ giải quyết vấn đề bức xúc đó.

- Góp phần nâng cao vai trò nhân tố chủ quan trong công tác
giáo dục đạo đức cho học sinh phổ thông trung học tỉnh Kiên Giang.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo,
luận văn gồm 2 chương 5 tiết.
3
Chương 1
TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC NÂNG CAO
NHÂN TỐ CHỦ QUAN TRONG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC
CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG TRUNG HỌC HIỆN NAY
1.1. ĐIỀU KIỆN KHÁCH QUAN VÀ NHÂN TỐ CHỦ QUAN TRONG
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG TRUNG HỌC
1.1.1. Đạo đức và vai trò giáo dục đạo đức cho học sinh phổ
thông trung học
Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội sớm xuất hiện trong lịch
sử nhân loại. Con người là một sinh vật có tính xã hội, ngay từ thuở
hoang sơ nhất của mình, con người đã biết thiết lập các mối quan hệ
với nhau, mặc dù những quan hệ đó lúc đầu còn mang tính "quần cư
đơn thuần". Trong quá trình phát triển, con người từng bước ý thức
được sự cần thiết phải hợp tác, tương trợ nhau trong cuộc sống, từ đó,
dần dần làm nảy sinh khát vọng tự nguyện, khát vọng về sự công bằng,
nguyên tắc về sự bình đẳng, giữa các thành viên trong xã hội.
Cùng với sự tiến bộ của sản xuất, ngay trong xã hội nguyên
thủy, mối quan hệ giữa người và người cũng trở nên phức tạp, đa dạng,
phong phú hơn. Chính trong quá trình tồn tại và phát triển đời sống
cộng đồng đó đã làm nảy sinh, xuất hiện những "chuẩn mực" đạo đức
biểu hiện ở những hành vi giao tiếp, ứng xử giữa các thành viên trong
xã hội. Những chuẩn mực đó dần dần được nội tâm hóa, trở thành nhu
cầu bên trong, thành khát vọng, thói quen, thành tình cảm đạo đức.
Như vậy, đạo đức không phải được nảy sinh từ bên ngoài xã

mang tính giai cấp. Trong xã hội nguyên thủy, khi lực lượng sản xuất
còn kém phát triển, con người phải nương tựa vào nhau và sống nhờ
vào những ân huệ của giới tự nhiên, thì sự thông cảm và tinh thần
tương trợ cũng như công bằng và sự bình đẳng được coi là công cụ tự
bảo vệ, là điều kiện để tồn tại và là chuẩn mực đạo đức của xã hội đó.
Sự xuất hiện xã hội có giai cấp, dẫn tới sự phá vỡ ý thức đạo
đức thống nhất vốn có của xã hội nguyên thủy và hình thành một nền
đạo đức khác, mở đầu cho lịch sử đạo đức mang tính giai cấp trong xã
hội có giai cấp. Đạo đức luôn luôn là đạo đức của giai cấp, từ xã hội cổ
đại cho đến xã hội hiện đại, từ giai cấp chủ nô đến giai cấp phong kiến,
từ giai cấp tư sản đến giai cấp vô sản, mỗi giai cấp đều có nền đạo đức
của nó: đạo đức của giai cấp chủ nô, đạo đức giai cấp phong kiến, đạo
đức của giai cấp tư sản, đạo đức của giai cấp vô sản.
Trong các nền đạo đức đã xuất hiện trong lịch sử, đạo đức mới,
tức đạo đức của giai cấp vô sản, đạo đức cộng sản chủ nghĩa là nền đạo
đức có giá trị phổ biến và nhân đạo nhất.
Thừa nhận tính lịch sử, tính giai cấp của đạo đức, triết học Mác
- Lênin không hề phủ nhận những giá trị phổ biến toàn nhân loại của
đạo đức. Những giá trị đạo đức như lòng nhân ái, bao dung, độ lượng,
tính trung thực, sự công bằng, tôn trọng lẽ phải thì xã hội nào, thời kỳ
nào cũng cần, cũng có. Tất nhiên, do những điều kiện lịch sử cụ thể
khác nhau, do lý tưởng đạo đức khác nhau mà đôi khi người ta có cách
hiểu không hoàn toàn giống nhau, về các giá trị đạo đức có ý nghĩa phổ
biến đó.
6
Thừa nhận có thứ đạo đức của con người đích thực, tức là thứ
đạo đức thoát khỏi sự tha hóa của con người, đạt tới sự tự do và giải
phóng con người, thoát khỏi mọi sự ràng buộc giai cấp, nhưng triết học
mác xít cũng đã khẳng định rằng, để có được một nền đạo đức thật sự
có tính người, mang tính nhân loại phổ biến, điều trước hết là phải xóa

bao gồm hai mặt, một mặt đó là sự tác động từ bên ngoài vào đối tượng
giáo dục, mặt khác thông qua sự tác động này làm cho đối tượng tự
biến đổi bản thân mình, tự hoàn thiện, tự nâng mình lên qua giáo dục.
Đạo đức, nhất là đạo đức của lứa tuổi học sinh phổ thông trung
học được hình thành chủ yếu bằng con đường giáo dục. Giáo dục đạo
đức góp phần chuyển các quan niệm đạo đức từ tự phát sang tự giác, từ
bị động sang chủ động, không ngừng nâng cao trình độ nhận thức các
giá trị đạo đức cho mỗi người, từ trình độ nhận thức thông thường lên
trình độ nhận thức khoa học. Nhận thức thông thường hình thành do
ảnh hưởng trực tiếp của những điều kiện sinh hoạt hàng ngày mang lại,
nó phản ánh những giá trị đạo đức gần gũi với cuộc sống đời thường,
còn nhận thức khoa học phản ánh các giá trị đạo đức một cách gián
tiếp, khái quát, cả những giá trị đạo đức hiện đại, cả những phẩm giá
của con người được kết tinh trong truyền thống lâu dài của dân tộc.
Giáo dục đạo đức góp phần to lớn, tích cực trong việc truyền lại
cho thế hệ đang trưởng thành những giá trị đạo đức, mà thế hệ trước đã
tạo ra, những giá trị đạo đức được kết tinh trong hàng nghìn năm lịch
sử của dân tộc. Trên cơ sở đó giúp họ nhận ra chân giá trị của các giá
trị đạo đức, nhận thấy giá trị và ý thức cuộc sống mang tính nhân bản,
8
nhân ái, nhân văn sâu sắc, góp phần to lớn trong việc nhân đạo hóa con
người và đời sống xã hội của con người, trong việc hình thành, củng cố
những giá trị nhân cách tốt đẹp.
Chẳng hạn, qua giáo dục chủ nghĩa yêu nước và tinh thần quốc
tế vô sản, những giá trị đạo đức tốt đẹp như: lòng tự hào dân tộc, ý thức
và hành vi sẵn sàng bảo vệ độc lập và chủ quyền quốc gia, yêu hòa
bình, tôn trọng các dân tộc khác được củng cố, được nâng lên làm
cho thế hệ trẻ thấy được những giá trị lớn lao, ý nghĩa đích thực của
cuộc sống hòa bình, tự do, độc lập. Những giá trị ấy trở thành tình cảm,
động lực thôi thúc họ vượt qua mọi khó khăn, gian khổ để bảo vệ độc

của con người. Đó là khái niệm "chủ thể" và "khách thể".
Trong hoạt động thực tiễn, con người đối lập với thế giới vật
chất khách quan như là đối tượng bên ngoài mà họ cần tác động và cải
tạo, nhằm thỏa mãn những nhu cầu và lợi ích của mình. Ở đó, con
người là chủ thể hoạt động. Những đối tượng chịu sự tác động của con
người chính là khách thể bị cải tạo. Con người với tư cách là một chủ
thể được hiểu có thể hoặc là toàn thể nhân dân, hoặc là một giai cấp,
hoặc một nhóm người, hoặc là một cá nhân nào đó. Còn khách thể là
toàn bộ hiện thực khách quan tồn tại không lệ thuộc vào ý thức của chủ
thể, được chủ thể sử dụng với tư cách là đối tượng hoạt động thực tiễn
của mình.
10
Các khái niệm: chủ quan và chủ thể, khách quan và khách thể
quan hệ gắn bó chặt chẽ, nhưng không đồng nhất với nhau. Nhân tố chủ
quan, về thực chất, là những phẩm chất, những thuộc tính về ý thức, ý
chí của chính chủ thể hành động. Về mặt cơ cấu, nhân tố chủ quan bao
gồm: tri thức, ý chí, tình cảm và năng lực tổ chức hành động của chủ
thể, chúng chỉ phối hợp và biểu hiện ra trong hoạt động của chủ thể.
Những phẩm chất này bao giờ cũng có tính hai mặt: tích cực và tiêu
cực. Nếu như nhân tố chủ quan phụ thuộc vào ý thức, ý chí của chủ thể,
thì điều kiện khách quan lại lệ thuộc vào khách thể, vào những mối liên
hệ của khách thể. Đó là tất cả những gì tạo nên một hoàn cảnh hiện
thực, quy định và tác động vào mọi hoạt động của chủ thể, tồn tại
không phụ thuộc vào ý chí của chủ thể hoạt động. Điều kiện khách
quan là một tổng thể các yếu tố, các bộ phận có quan hệ chặt chẽ với
nhau, trong đó hệ thống các thuộc tính, các mối liên hệ bản chất, quy
luật chi phối sự tồn tại và phát triển của khách thể là bộ phận quan
trọng nhất, quyết định nhất.
Luận văn này quan tâm đến điều kiện khách quan và nhân tố
chủ quan trong giáo dục đạo đức cho học sinh phổ thông trung học.

đất nước, của thời cuộc. Điều đó giúp họ xác định phương hướng tiến
thân lập nghiệp.
Khả năng cảm thụ xúc cảm, đồng cảm của họ phát triển cao, do
vậy họ cởi mở để hòa nhập, thích những hình thức hoạt động văn hóa
nghệ thuật, dễ cảm thông với người khác. Ở họ, kinh tế chưa độc lập,
12
còn phụ thuộc gia đình. Vì vậy, họ coi trọng các quan hệ xã hội, coi
trọng gia đình, tích cực học tập, tích cực học thêm. Những kiến thức họ
được học ở phổ thông có tính chất cơ bản, phổ cập không bị gián đoạn,
chưa va chạm trong thực tế, nên khi học ở phổ thông trung học đảm bảo
tính liên thông, tính kế thừa và phát triển. Khi học ở phổ thông, họ đã ý
thức được vị trí của mình qua các chủ trương chính sách, quy định, quy
chế hiện hành. Vì vậy họ phải có sự tự điều chỉnh, tự rèn luyện, sự
vươn lên trong môi trường phổ thông trung học. Những sự tác động trên
đã đưa họ vào những hoạt động cụ thể một cách tích cực như: nghe nói
chuyên đề về chế độ chính sách pháp luật, tham gia lao động công ích,
tham gia hoạt động văn hóa văn nghệ, quyên góp từ thiện, ủng hộ Bà
mẹ Việt Nam anh hùng, tìm hiểu về Đảng, Bác Hồ
Vì có hoài bão, ước mơ, có lý tưởng chính trị và ý chí vươn lên,
nên học sinh đa số đã tích cực phấn đấu vào Đoàn, tuy nhiên đặc điểm
của lứa tuổi cũng có những mặt hạn chế tác động đến tuổi trẻ học sinh.
Thứ nhất, tâm lý không thích nghe, không thích bàn luận đến
các vấn đề chính trị mà thiên về những vấn đề tình bạn, tình yêu, văn
hóa, nghệ thuật. Do đó chính trị ít được quan tâm. Thứ hai, vì chưa trải
qua các hoạt động thực tiễn trong sản xuất, chiến đấu, thiếu kinh
nghiệm sống, vốn sống chưa đủ nên dễ mơ hồ về chính trị, ngại tham
gia công tác đoàn thể. Sự chưa từng trải này nguy hiểm ở chỗ là dễ bị
các thế lực chính trị xấu lôi cuốn thông qua các hình thức hoạt động
khác Chính vì vậy, như Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy: Giáo dục thanh
niên không thể tách rời mà phải liên hệ chặt chẽ với những cuộc đấu

15 năm đổi mới, đất nước ta không những đã ra khỏi cuộc khủng hoảng
kinh tế xã hội nghiêm trọng mà còn tăng trưởng kinh tế nhanh.
Nhiều công trình kết cấu hạ tầng và cơ sở công nghiệp trọng
yếu được xây dựng, tạo thêm nhiều công ăn việc làm, đời sống vật chất
của đại bộ phận nông dân được cải thiện. Nhờ vậy nhiều gia đình học
sinh đã có mức sống cao hơn, học sinh khi tốt nghiệp ra trường có thêm
điều kiện xin việc làm, ăn uống tuy chất lượng chưa cao nhưng số
lượng có thể đảm bảo, nhiều học sinh có khả năng đã theo học nhiều
lớp nghề, bổ túc kiến thức về chuyên môn, một số học sinh vẫn có thể
làm tiếp việc nhà, hình thức ăn mặc phong phú, màu sắc đa dạng hơn
trước, đa số có phương tiện đi lại riêng.
Sự tác động của những mặt trên đã làm cho nhân dân và học
sinh phấn khởi, lòng tin và sự gắn bó với Đảng, với chế độ được củng
cố. Con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, mục tiêu dân giàu
nước mạnh, xã hội công bằng và văn minh đã bước đầu khơi dậy ở học
sinh những lý tưởng và hoài bão cao đẹp. Nhờ thành tựu kinh tế, họ
thấy được sự đúng đắn của đường lối đổi mới và ý thức sâu sắc hơn về
mối quan hệ gắn bó giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, thấy
được tầm quan trọng của nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước trong thời kỳ quá độ và trách nhiệm học tập của mình.
Mặt khác, cơ chế thị trường trong mấy năm gần đây cũng ảnh
hưởng không nhỏ đến việc hình thành đạo đức của học sinh. Cơ chế thị
trường đã gây ra sự phân hóa giàu nghèo, xuất hiện sự bất công trong
xã hội "kẻ ăn không hết, người lần không ra", lối sống chạy theo sự
sùng bái của đồng tiền, Nhiều thanh niên học sinh tiêm nhiễm tâm lý
15
tiêu xài, đua đòi chơi sang, tiêu dùng hàng ngoại đắt tiền, nhưng vì gia
đình không đủ cung cấp nên đã trở thành lưu manh, trộm cắp.
"Kinh tế thị trường - như Đảng ta đã xác định - có những mặt
tiêu cực, mâu thuẫn với bản chất của chủ nghĩa xã hội. Đó là xu thế

phổ thông trung học là nói tới những người, những tổ chức với tất cả ý
chí, tình cảm và năng lực của họ tham gia vào công tác này.
Nói đến nhân tố chủ quan trong công tác giáo dục cho học sinh
phổ thông trung học, trước hết phải nói đến đội ngũ giáo viên.
Đội ngũ giáo viên là đội ngũ những người thầy giáo, cô giáo
làm việc trong ngành giáo dục. Hiểu theo nghĩa hẹp hơn, họ là những
người trực tiếp làm nhiệm vụ giảng dạy hoặc tham gia vào quá trình
giáo dục trong các trường học.
Giáo viên là nhân tố quan trọng nhất quyết định chất lượng của
giáo dục. Khẳng định điều đó, Điều 14 Luật Giáo dục đã chỉ rõ: Nhà
giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục,
giáo viên đóng vai trò chủ đạo trong quá trình sư phạm, trong các hoạt
động đa dạng của học sinh. Nhà giáo phải không ngừng học tập, rèn
luyện nêu gương tốt cho nguời học.
Để xứng đáng vị trí và vai trò của mình trong công tác giáo dục
ở nhà trường, người giáo viên phải có đủ năng lực và phẩm chất đáp
ứng những yêu cầu sau:
- Giáo dục, giảng dạy theo mục tiêu, nguyên lý, chương trình
giáo dục.
17
- Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của
pháp luật và điều lệ của nhà trường.
- Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo, tôn trọng
nhân cách của người học, đối xử công bằng với người học, bảo vệ các
quyền và lợi ích chính đáng của người học.
- Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo
đức, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, nêu gương tốt cho người học.
Người giáo viên trong các trường học không chỉ có nhiệm vụ
truyền đạt cho học sinh những kiến thức, kỹ năng lao động thực hành
mà còn phải là một tấm gương, một mẫu mực về đạo đức, về giáo dục

đầy đủ sai lệch, giáo dục theo kiểu chủ quan, duy ý chí, phiến diện,
giáo điều chỉ bắt thanh niên học sinh công nhận một chiều, thiếu tư duy
biện chứng để phù hợp với sự phát triển của thời đại, xã hội có sự biến
động; tri thức không kịp thời đổi mới, thanh niên học sinh không được
phân tích định hướng kịp thời. Nhận thức không đầy đủ đúng đắn lại bị
thực tiễn diễn ra đầy mâu thuẫn, đảo lộn chân lý trong cuộc sống xã hội
và ngay trong cuộc sống nhà trường. Hiện tượng dùng tiền để thay cho
việc học, dùng tiền để mua bằng cấp, lấy sự quen biết móc ngoặc để
kiếm chác. Kể cả cho kẻ lười biếng, dốt nát lại đỗ đạt qua các kỳ thi mà
còn được học bổng, khiến cho người chăm chỉ, học lực giỏi nản lòng,
khiến cho một số thanh niên học sinh suy nghĩ nông cạn, ưa hưởng thụ
mà ngại học hành, làm việc, lấy cái đó mà làm cái cớ bào chữa cho sự
lười học, để đến các kỳ thi dùng thủ thuật để quay cóp
19
Trong những năm qua, mặc dù có nhiều khó khăn về kinh tế,
các thầy cô giáo đã cố gắng làm thêm bằng nhiều hình thức để tăng
thêm thu nhập nâng cao đời sống, nhưng vẫn giữ nếp sống mẫu mực
của người thầy giáo, không ít thầy cô giáo tận tâm với nghề nghiệp, say
mê nghiên cứu, đọc thêm sách biên soạn giáo trình, giáo án có chất
lượng. Nhưng trong các trường phổ thông trung học hiện nay vẫn có
những giáo viên chăm việc dạy ngoài, dạy thêm hơn là việc giảng dạy
trong chương trình nội khóa, còn số giáo viên lâu năm trong nghề mà ít
đọc thêm sách chuyên môn, hiện tượng tổ chức quản lý học sinh trong
những năm gần đây bị buông lỏng Uy tín, nhân cách, tác phong, thái
độ của người giáo viên cũng để lại dấu ấn mạnh mẽ trong ký ức học
sinh và góp phần thuyết phục học sinh trong sự tiếp nhận nội dung bài
giảng, đó là sự tín nhiệm của đồng nghiệp, của dư luận, sự đàng hoàng,
chững chạc trong cuộc sống. Trong ăn mặc, nói năng, cư xử, sự tin
tưởng vào bản thân mình và những vấn đề do chính mình truyền đạt, sự
am hiểu để có thể giải đáp hoặc cùng học sinh trao đổi, bàn luận những

một lời nào về đạo đức cách mạng, nhưng lại bao hàm một nội dung
đạo đức sâu sắc, chẳng hạn như môn toán học, vật lý học. Ngoài việc
làm phong phú tri thức cá nhân như những tiền đề cho việc xây dựng
quan niệm đạo đức thì bản thân chúng với tư cách là khoa học, nó làm
cho con người hướng tới cái chân, hướng tới cái thiện. Sự hình thành
một hệ thống kiến thức ấy với tư cách là một hệ thống lôi cuốn chặt chẽ
sẽ góp phần rèn luyện tính trung thực, thái độ thẳng thắn, tính nguyên
21
tắc cho người học. Mặt khác, thông qua các môn học sẽ cung cấp cho
học sinh những kiến thức khoa học khách quan, có hệ thống để xây
dựng niềm tin, tình cảm đạo đức cho học sinh. Trên cơ sở tri thức ấy,
họ có cách nhìn về thế giới và rèn luyện cho mình nề nếp xem xét con
người, cuộc sống xung quanh theo phương pháp khoa học. Như vậy,
hoạt động giảng dạy và hoạt động trong nhà trường không những phát
triển năng lực trí tuệ, mà thông qua việc bồi dưỡng trí tuệ phải nhằm
giáo dục thế giới quan, hình thành niềm tin tư tưởng, quan điểm sống
tích cực tạo ra một chất lượng về lối sống, nghĩa là tạo ra một hệ thống
giá trị nhân cách. Đặc biệt là bộ môn giáo dục công dân góp phần tích
cực, trực tiếp vào việc xây dựng thế giới quan, đạo đức cộng sản cho
thanh niên học sinh.
Ngoài ra, các môn học khác giúp cho học sinh nắm được quy
luật của mối quan hệ giữa các nhóm xã hội, các giai cấp, các tầng lớp
khác nhau trong xã hội, sử học cung cấp kiến thức về quy luật vận động
của các chế độ xã hội trong quá khứ, trong đó có các trào lưu tư tưởng
chính trị trong lịch sử v.v và bản thân giáo viên môn học bộc lộ thái
độ chính trị qua bài giảng, qua liên hệ, qua tiếp xúc với học sinh.
Nói đến nhân tố chủ quan trong giáo dục còn phải nói tới hình
thức giáo dục, phương pháp giáo dục. Hình thức giáo dục là loại hình
tổ chức để thực hiện quá trình giáo dục một cách có hiệu quả tùy thuộc
vào mục đích, yêu cầu và nội dung giáo dục. Thông qua hình thức giáo

đảng chính trị, cũng không phải là tổ chức quyền lực nhà nước, nhưng
23
ở nước ta tính chất chính trị của đoàn và hội thanh niên được biểu
hiện ở ý nghĩa chính trị trong hoạt động của tổ chức ấy. Mọi sinh hoạt,
hoạt động của đoàn thanh niên, hội thanh niên đều nhằm giáo dục, nâng
cao nhận thức chính trị cho các thành viên (tổ chức các hoạt động cho
các thành viên), tổ chức các hoạt động cho họ hoàn thành tốt nhiệm vụ
chính trị của mình. Tích cực tham gia xây dựng nhà nước, thực hiện
thắng lợi các đường lối chủ trương của Đảng. Thông qua việc tuyên
truyền vận động và thuyết phục, thông qua tổ chức các hoạt động chính
trị xã hội, các tổ chức này tác động mạnh mẽ tới việc hình thành tình
cảm, niềm tin, lý tưởng, nghĩa vụ, trách nhiệm, bản lĩnh và năng lực
hoạt động chính trị của học sinh Đoàn thanh niên và hội thanh niên là
tổ chức phù hợp với lứa tuổi học sinh phổ thông trung học. Các tổ chức
này cần có nhiều hoạt động phong phú, sôi nổi hấp dẫn, vừa mang tính
giáo dục, vừa đáp ứng được yêu cầu giải trí có ích, vừa tạo cho họ môi
trường hoạt động tập thể lành mạnh. Đoàn thanh niên trong trường học
còn là nơi giáo dục cho đoàn viên thể hiện được tính tiên phong gương
mẫu, tích cực trong hoạt động chính trị, rèn luyện để trở thành những
người đảng viên. Đoàn cần phối hợp hoạt động với nhà trường đảm bảo
quyền làm chủ của học sinh, động viên được học sinh quan tâm đến các
công việc xã hội hóa. Đoàn thanh niên, một mặt có chức năng tham
mưu cho lãnh đạo trên cơ sở nắm bắt được tình hình tư tưởng chính trị
của học sinh để đề xuất những chủ trương, biện pháp có tính định
hướng giáo dục cao, tác động đến học sinh qua các hoạt động ngoài
thời gian lên lớp hoặc kết hợp với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ
môn tác động đến học sinh thông qua các môn học để xác lập phương
hướng chính trị đúng, đảm bảo sự ổn định về tư tưởng, tạo được nề
24
nếp, kỷ cương trong học tập, sinh hoạt nhằm thực hiện mục tiêu đào