Luận văn tốt nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU .
Đẩy mạnh xuất khẩu là một chủ trương kinh tế lớn của Đảng và Nhà
nước ta .Với lợi thế về xuất khẩu hàng dệt may, vấn đề thâm nhập và phát triển các
thị trường mới, có dung lượng thị trường lớn đang đặt ra cho các doanh nghiệp dệt
may Việt Nam những khó khăn và thách thức. Hàng dệt may Việt Nam đã có mặt
và dần củng cố vị trí của mình tại các thị trường lớn như EU, Nhật Bản… Tuy
nhiên hàng dệt may Việt Nam đang gặp những khó khăn không nhỏ trong việc đẩy
mạnh lượng hàng xuất khẩu và để tìm được lối ra cho bài toán thị trường tiêu thụ
thì hướng cần thiết nhất là khai thác để thâm nhập và mở rộng thị phần ở những thị
trường mới trong đó có Mỹ là một thị trường đầy hứa hẹn và có tiềm năng nhất.
Tiềm năng hợp tác kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và Mỹ là rất to lớn:
cùng với việc ký kết hiệp định song phương, quan hệ thương mại Việt - Mỹ đã
bước sang trang mới và đặc biệt sắp tới khi Việt Nam gia nhập WTO thì cơ hội
xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang Mỹ rộng mở hơn bao giờ hết. Vì vậy việc
xem xét khả năng thâm nhập và đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam
sang thị trường Mỹ một thị trường có dung lượng tiêu thụ lớn nhất thế giới là có
cơ sở và đã trở nên rất cần thiết. Tuy nhiên bên cạnh những thuận lợi còn có không
ít những khó khăn và thách thức đòi hỏi không chỉ sự nỗ lực rất lớn của các doanh
nghiệp dệt may Việt Nam mà cần có sự hỗ trợ tích cực từ phía Nhà nước để có thể
tiếp cận và đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam vào thị trường Mỹ.
Công ty sản xuất, xuất nhập khẩu Dệt may là một thành viên của Tổng
Công ty Dệt May Việt Nam, trong bước chuyển mình của toàn ngành dệt may Việt
Nam, Công ty cũng đang từng bước mở rộng thị trường xuất khẩu sản phẩm dệt
may của mình sang thị trường Mỹ và trong những bước tiến này Công ty sẽ gặp
không ít những khó khăn và thách thức. Trong quá trình thực tập tại Công ty, tôi
thấy cần thiết phải có những biện pháp cụ thể nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu
sản phẩm dệt may của Công ty sang thị trường Mỹ nhất là trong bối cảnh hiện nay.
Xuất phát từ ý tưởng đó cùng với những kiến thức được trang bị ở trường và
những thông tin thực tế thu thập được trong thời gian thực tập, tôi đã quyết định
lựa chọn đề tài: “Xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam sang Hoa Kỳ .thực trạng và
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ XUẤT KHẨU SANG THỊ
TRƯỜNG HOA KỲ.
I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ XUẤT KHẨU .
1. Khái niệm và các hình thức xuất khẩu .
1.1. Khái niệm xuất khẩu.
Xuất khẩu hàng hoá là việc bán, cung cấp hàng hoá và dịch vụ cho bên
nước ngoài trên cơ sở dùng tiền tệ làm phương tiện thanh toán. Tiền tệ ở đây có
thể là ngoại tệ đối với một bên hay hai hoặc nhiều bên đối tác. Cơ sở của hoạt
động xuất khẩu là hoạt động mua bán và trao đổi hàng hoá (Bao gồm cả hàng hoá
hữu hình và hàng hoá vô hình) trong nước. Khi sản xuất phát triển và trao đổi hàng
hoá giữa các quốc gia có lợi, hoạt động này mở rộng phạm vi ra ngoài biên giới
của các quốc gia hoặc thị trường nội địa và khu chế xuất ở trong nước. Xuất khẩu
nhằm khai thác được lợi thế so sánh của từng quốc gia trong phân công lao động
quốc tế.
Xuất khẩu là một hoạt động cơ bản của hoạt động ngoại thương, xuất hiện từ
lâu đời, ngày càng phát triển mạnh mẽ cả về chiều rộng và chiều sâu. Hình thức cơ
bản ban đầu của nó là hoạt động trao đổi hàng hoá giữa các quốc gia, cho đến nay
nó đã rất phát triển và được thể hiện thông qua nhiều hình thức. Hoạt động xuất
Người thực hiện : Nguyễn Xuân Bộ – MSV: 2002D2232
3
Luận văn tốt nghiệp
khẩu ngày nay diễn ra trên phạm vi toàn cầu, trong tất cả các ngành, các lĩnh vực
của nền kinh tế, không chỉ là hàng hoá hữu hình mà cả hàng hoá vô hình với tỷ
trọng ngày càng lớn.
1.2. Các hình thức xuất khẩu chủ yếu .
Hiện nay, trên thế gới có rất nhiều hình thức xuất khẩu khác nhau với
nhiều biến tướng của nó. Nhưng nhìn chung là có sáu hình thức xuất khẩu chủ yếu
sau:
- Xuất khẩu trực tiếp .
- Xuất khẩu gián tiếp .
hàng hoá nào đó được thể hiện ở chi phí sản xuất thấp trong từng quốc gia .Khi
mỗi quốc gia biết phân tích và đánh giá đúng lợi thế tuyệt đối của mình ,thực hiện
chuyên môn hoá sản xuất và tham gia vào phân công quốc tế, họ sẽ thu được lợi
ích và khẳng định lợi thế của mình trong quá trình hội nhập .
2.2. Học thuyết về lợi thế tương đối của David Ricardo .
Khi xây dựng học thuyết của mình ,David Ricacdo dựa trên các giả thuyết
chủ yêú như: thương mại tự do ,chỉ có hai quốc gia và hai loại sản phẩm ,giá trị
được tính bằng lao động lao động có khả năng chuyển dịch trong mỗi quốc gia
song lại không có khả năng chuyển dịch giữa các quốc gia ,chi phí sản xuất là cố
định và không có chi phí vận chuyển …
Theo học thuyết về lợi thế tương đối thì thậm chí một quốc gia sản xuất cả
hai loại hàng hoá đều kém hiệu quả hơn quốc gia kia họ vẫn có thể thu được lợi
ích từ thương mại .Đó là điểm khác căn bản so với học thuyết về lợi thế tuyệt đối
của Adam Smith và mở ra cách giải thích hoàn chỉnh hơn về trao đổi và thương
mại quốc tế .
Theo học thuyết về lợi ích tương đối quá trình sản xuất và trao đổi thương mại
trong trường hợp này sẽ diễn ra như sau : quốc gia thứ nhất sẽ chuyên môn hoá sản
xuất và xuất khẩu sản phẩm có lợi thế tuyệt đối lớn hơn giữa hai sản phẩm trong
nước và nhập khẩu sản phẩm có lợi thế tuyệt đối nhỏ hơn giữa hai sản phẩm đó
,Lợi thế tuyệt đối giữa hai sản phẩm trong nước chính là lợi thế so sánh ,hay còn
gọi là lợi thế tương đối của chúng .
Người thực hiện : Nguyễn Xuân Bộ – MSV: 2002D2232
5
Luận văn tốt nghiệp
Học thuyết về lợi thế tương đối của David Ricacdo là một trong những học
thuyết quan trọng nhất của thương mại quốc tế ,nó mở rộng hơn và tiến bộ hơn
hẳn học thuyết về lợi thế tuyệt đối của Adam Smith .Học thuyết này còn dùng để
lý giải các vấn đề về trao đổi khác trong tương quan về lợi thế so sánh .
Với học thuyết về lợi thế tương đối chúng ta thấy rõ ràng hơn những lợi ích do
thương mại quốc tế đem lại .Bất cứ nước nào dù họ có những khó khăn trong phát
và thương mại đạt trạng thái cân bằng .Kết quả là khi có thương mại cả hai quốc
gia sẽ đạt mức tiêu dùng cao hơn lợi ích mà mỗi quốc gia thu được là do tác động
của hai nhân tố đó là do chuyên môn hoá sản xuất và do trao đổi thương mại .
2.4. Nguồn lực sản xuất và học thuyết Heckscher – Ohlin (H-O).
Trong học thuyết của David Ricardo và Haberler, cũng như lý thuyết chuẩn về
thương mại quốc tế chúng ta thấy cơ sở của thương mại quốc tế là do lợi thế so
sánh hay lợi thế tương đối của các quốc gia .Các nhà kinh tế học đều cho rằng cơ
sở của lợi thế so sánh là do sự khác nhau của năng suất lao động giữa các quốc gia
tạo nên .Cách giải thích này chưa đầy đủ và chưa thực sự thuyết phục .Vì vậy cần
phải sử dụng đến học thuyết của các nhà kinh tế học Thụy Điển Heckscher và
Ohlin (gọi là H-O).
Học thuyết của Heckscher – Ohlin chỉ ra cơ sở của thương mại quốc tế là do
có sự khác biệt về nguồn lực sản xuất trong mỗi quốc gia .Một quốc gia sẽ xuất
khẩu sản phẩm thâm dụng yếu tố mà họ dư thừa tương đối và nhập khẩu sản phẩm
thâm dụng yếu tố mà quốc gia đó khan hiếm tương đối .
- Yếu tố thâm dụng :
Với hai sản phẩm X và Y và hai yếu tố sản xuất là lao động và tư bản ,sản
phẩm Y được coi là sản phẩm thâm dụng vốn nếu tỷ lệ vốn / lao động (K/L) sử
dụng trong sản xuất sản phẩmY lớn hơn tỷ lệ K/L trong sản xuất sản phẩm X.
Khi xét một sản phẩm thâm dụng tư bản hay thâm dụng lao động ,điều quan
trọng không phải là số lượng tuyệt đối của tư bản hay lao động dùng để sản xuất
sản phẩm đó mà là ở tỷ lệ vốn/lao động hoặc của lao động / vốn cấu thành trong
sản phẩm .
- Yếu tố dư thừa :
Yếu tố dư thừa phản ánh tiềm năng dồi dào của một quốc gia về một yếu tố sản
xuất nào đó – lao động hoặc tư bản .
Như vậy yếu tố dư thừa của các quốc gia sẽ là nhân tố có ảnh hưởng trực tiếp
làm cho giá cả của tư bản và tiền công lao động trong mỗi quốc gia có lợi thế so
Người thực hiện : Nguyễn Xuân Bộ – MSV: 2002D2232
7
Dệt may là ngành công nghiệp đứng thứ 10 trong ngành công nghiệp tại
Mỹ, thu hút tới 1,4 triệu người lao động trong những năm 1970. Tuy nhiên, gần ba
thập kỷ qua do những thành tựu về khoa học công nghệ (KHCN) đã góp phần giải
phóng sức lao động của con người nên số lượng lao động trong ngành giảm nhanh
chóng. Hoạt động trong ngành công nghiệp dệt Mỹ cũng giảm mạnh do đầu tư vào
hoạt động trong ngành này không thu được lợi nhuận cao bằng những ngành khác
và do sự cạnh tranh ồ ạt bằng giá cửa hàng nhập khẩu từ Châu Á. Mặc dù vậy
ngành công nghiệp dệt may Mỹ vẫn giữ một vị trí quan trọng trong nền kinh tế và
là ngành công nghiệp kỹ thuật tiên tiến do thực hiện thay đổi cơ cấu và đầu tư
công nghệ và máy móc (hàng năm chi tới khoảng 3 tỷ USD để đầu tư và duy trì
các thiết bị sản xuất hiện đại).
Ở Mỹ có 26000 cơ sở sản xuất, trong đó có gần 2/5 là cơ sở có số lao động
từ 4 lao động trở xuống, trên 1/2 xí nghiệp có số lao động lớn hơn 4 và nhỏ hơn
100. Hiện nay là thời kì khó khăn của các công ty sợi và dệt may Mỹ bởi vì họ
phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt với sản phẩm dệt may nhập khẩu.
Người thực hiện : Nguyễn Xuân Bộ – MSV: 2002D2232
9
Luận văn tốt nghiệp
Để mài sắc cạnh tranh, nhiều công ty theo đuổi khuynh hướng xây dựng
liên kết: Thiết kế - Nguyên liệu - Sản xuất - Bán lẻ, thông qua việc thay đổi cơ cấu
hoạt động bằng cách sát nhập, mua lại, hoặc loại bỏ.
1.2.Nhập khẩu hàng dệt may của Mỹ.
Mỹ là thị trường nhập khẩu hàng dệt may lớn nhất thế giới: Năm 2005, nhập
khẩu hàng may mặc dệt kim vào thị trường Hoa Kỳ đạt 33,291 tỉ USD, tăng 5,41%
so với năm 2004. Trung Quốc là nước đứng đầu về xuất khẩu hàng may mặc dệt
kim sang thị trường Mỹ, tiếp theo là Mehico, honduras,…Việt Nam là nước đứng
thứ 7 .
Sau khi hạn ngạch hàng dệt may được bãi bỏ, nhập khẩu từ các nước xuất
khẩu hàng dệt may có chi phí thấp như Trung Quốc và Ấn Độ tăng mạnh. Bên
cạnh hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, hàng may mặc dệt kim nhập khẩu từ Ấn Độ
áo hợp thời trang và “đồ hiệu”, đồng thời, họ cũng nhanh chóng thích ứng với hoạt
động xúc tiến thương mại trên internet, tạo ra những cơ hội cho các công ty bán
hàng qua internet.
Lứa tuổi từ 45 trở lên chiếm 38% tổng dân số vào năm 2005 và 41% vào
năm 2010. Những người thuộc lứa tuổi này có xu hướng dành tỷ lệ chi tiêu lớn
hơn cho mua nhà, chi phí học đại học của con cái và các khoản tiết kiệm. Sự cắt
giản chi tiêu cho quần áo buộc họ phải tìm kiếm những sản phẩm vùa đáp ứng
được giá trị mà họ mong muốn vùa phù hợp với khoản tiền dự định chi tiêu. Mặc
dù vậy, họ vẫn là nhóm người chiếm một tỷ lệ rất lớn trong tổng mức tiêu thụ quần
áo.
Sự gia tăng số lượng người ở lứa tuổi 65 trở lên cũng là một dấu hiệu tốt cho
những nhà sản xuất hàng may mặc. Nhóm người này ít quan tâm đến thời trang mà
chú ý nhiều hơn đến sự thoải mái và tiện dụng, phù hợp với lối sống và hoạt động
của họ.
2.1.3.Sự thay đổi thói quen làm việc có ảnh hưởng tới tiêu dùng sản phẩm
may mặc.
Một xu hướng đang làm thay đổi nhu cầu về hàng dệt may là người tiêu
dùng ít đến cửa hàng hơn trước vì công việc bận rộn và họ thích dành thời gian
nghỉ ngơi ở nhà với gia đình hoặc bạn bè. Xu hướng này sẽ tạo cơ hội cho các nhà
sản xuất mặt hàng dệt may trang trí nội thất như khăn, rèm, thảm…song đó lại là
điều bất lợi cho các nhà sản xuất quần áo, nó cũng khiến cho việc mua quần áo
mới không còn quan trọng đối với một số người và làm tăng thị phần của các loại
quần áo và hàng trang trí nội thất bán qua đường bưu điện và internet.
Người thực hiện : Nguyễn Xuân Bộ – MSV: 2002D2232
11
Luận văn tốt nghiệp
Một yếu tố nữa phải kể đến là sự thay đổi các quy định trong công sở và thói quen
làm việc. Ngày càng có nhiều công ty chấp nhận cho nhân viên mặc quần áo tự do
thay vì đồng phục (ví dụ như phong trào mặc thường phục vào các thứ sáu “cusual
Fridays”) cùng với sự gia tăng số lượng người làm việc tại nhà, cũng tạo ra sự thay
vậy nếu không tìm thấy loại sản phẩm mà mình ưa chuộng, họ có thể mua một một
chủng loại khác để thay thế. Tuy nhiên khả năng thích ứng với các loại sản phẩm
khác nhau cũng tuỳ thuộc vào lứa tuổi. Giới trẻ có khả năng thích ứng lớn nhất với
sự đa dạng của các loại hàng khác nhau. Nếu ở lứa tuối 15-19, 34% người tiêu
dùng quyết định mua chủng loại sản phẩm khác khi không tìm thấy kiểu sản phẩm
mà mình định mua ban đầu thì với độ tuổi 20-24, tỷ lệ này giảm xuống 26% và có
xu hướng giảm khi tuổi càng cao. Đây là một điểm cần chú ý trong tương lai, Mỹ
sẽ trở thành nước có dân số già, tỷ lệ nhóm tuổi 45-65 đang có xu hướng tăng lên.
Việc tìm hiểu phong cách mua hàng của người tiêu dùng Mỹ có ý nghĩa rất quan
trọng đối với các nhà sản xuất và xuất khẩu trong việc đưa ra thị trường loại sản
phẩm thích hợp .
Điểm đặc trưng trong xu hướng tiêu dùng Mỹ là sở thích mua những sản
phẩm. mang phong cách cổ điển hơn những sản phẩm mốt thời thượng
Một thói quen đáng ghi nhớ của người tiêu dùng Mỹ là họ quyết định mua
hàng theo thời vụ. Bắt đầu mỗi mùa tiêu thụ, họ sẽ đi mua hàng ngay chứ không
chờ đến cuối mùa để mua với mức giá rẻ hơn. tỷ lệ khách hàng mua đồ vào đầu
mùa tiêu thụ ở Mỹ chiếm khoảng 64%, đứng thứ ba trên thế giới sau Nhật Bản
(73%) và Hồng Kông (67%). Vì vậy nếu yếu tố giao hàng đúng thời hạn, bắt kịp
thời vụ cũng rất quan trọng trong việc sản xuất và xuất khẩu hàng dệt may sang thị
trường Mỹ.
Thị hiếu người dân Mỹ rất đa dạng do nhiều nền văn hoá khác nhau cùng
tồn tại với nhiều sắc tộc, nhiều tôn giáo, tín ngưỡng. Đối với hàng hoá là những đồ
dùng cá nhân như dày dép, quần áo người Mỹ thích sự giản tiện, thoải mái. Thị
trường mỹ khá dễ tính về sản phẩm may song lại rất khó tính về sản phẩm dệt và
chất lịệu sản phẩm dệt. Người Mỹ thích vải sợi bông cotton không nhàu, khổ rộng.
Ngưòi Mỹ đang có xu hướng thay đổi tiêu dùng từ các loại sản phẩm dệt thoi sang
các sản phẩm dệt kim vì những ưu điểm mới của sản phẩm này
3. Chính sách nhập khẩu sản phẩm dệt may của Mỹ.
3.1.Quy định về thuế quan.
Muốn xuất khẩu hàng dệt may vào Mỹ, trước hết cần nghiên cứu kỹ hệ
đây không phải giá trên hoá đơn mà phải cộng thêm nhiều chi phí khác như tiền
đóng gói, tiền hoa hồng cho trung gian nếu người mua phả trả, tiền máy móc thiết
bị cùa nhà nhập khẩu mua cấp cho nhà sản xuất để giúp nhà sản xuất làm ra được
món hàng cần đặt, tiền lệ phí bản quyền, tiền thưởng thêm cho người bán nếu có.
Người thực hiện : Nguyễn Xuân Bộ – MSV: 2002D2232
14
Luận văn tốt nghiệp
Ngoài ra, giá giao dịch để tính thuế không tính thuế vận cguyển và phí bảo hiểm lô
hàng.
3.2.Những quy định về hạn ngạch và visa
3.2.1.Những quy định về hạn ngạch nhập khẩu.
Nói chung Mỹ không có giới hạn về hạn ngạch trừ khi trong hiệp định hàng
dệt may có quy định về hạn ngạch. Tuy nhiên Luật thương mại Mỹ cho phép
Chính phủ đơn phương áp đặt các hạn ngạch mang tính hành chính đối với các loại
hàng dệt may. Có hai loại hạn ngạch: hạn ngạch tuyệt đối và hạn ngạch theo thuế
suất.
3.2.2.Quy định về visa.
Hàng đệt cần có “visa” mới được vào Mỹ. Một visa hàng dệt là dấu xác
nhận trên một hoá đơn hoặc một “giấy phép kiểm soát nhập khẩu” do Chính phủ
nước ngoài cấp. Visa này được dùng để kiểm soát việc xuất khẩu hàng dệt may
hoặc dùng để ngăn cấm việc nhập lậu hàng này vào Mỹ. Một visa hàng dệt có thể
bao gồm hàng có hạn ngạch hoặc không hạn ngạch. Hàng dệt có hạn ngạch có thể
cần hoặc không cần một visa tuỳ thuộc vào nước xuất xứ. Một visa hàng dệt không
có bảo đảm cho cho việc nhập khẩu hàng vào Mỹ. Nếu thời hạn chấm dứt mà visa
cho hàng đệt được cấp sau đó bởi Chính phủ nước ngoài và hàng đã nhập khẩu
vào Mỹ, lô hàng này sẽ không được giải phóng cho nhà nhập khẩu cho đến khi hạn
ngạch mới được cấp phép.
3.3.Quy định về xuất xứ hàng dệt may.
Hàng dệt may nhập khẩu vào Mỹ phải tuân thủ theo những quy định
nghiêm ngặt về tờ khai xuất xứ hàng hoá. Tờ khai xuất xứ hàng hoá phải được
ký cũng không cần thiết nếu đã bằng lòng trả tiền dịch vụ.
Về tên thương mại (Trade name) thì nó là tên của cơ sở kinh doanh. Cho
đến nay chỉ có thể đăng ký bảo hộ cho tên thương mại tại tiểu bang.
Tên miền (Domain name) là địa chỉ của một cơ sở nằm trên internet, được
viết bằng một cách thức theo quy định quốc tế để mọi người sử dụng internet có
thể truy nhập được. Tên miền được đăng ký với một tổ chức tại địa phương (là
ISP0 hay qua tổ chức này với một tổ chức thế giới (ICANN) giống như khai báo
địa chỉ.
3.5.Quy định về chống bán phá giá, trợ giá ,tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội
của Mỹ.
Bán phá giá là việc hàng hoá nhập khẩu được bán với giá thấp hơn với giá
công bằng (fair value), gây ảnh hưởng hoặc đe doạ gây ảnh hưởng đến ngành công
Người thực hiện : Nguyễn Xuân Bộ – MSV: 2002D2232
16
Luận văn tốt nghiệp
nghiệp trong nước của nước nhập khẩu sản xuất mặt hàng tương tự. Mỹ có quyền
áp đặt thuế chống phá giá lên hàng nhập khẩu để bù lại mức phá giá.
Việc xác định bán phá giá được tính trên cơ sở so sánh mức giá bán tại Mỹ
với mức giá bán sản phẩm giống hệt hoặc tương tự tại thị trường nội địa bên bị
báo cáo (hoặc tại một nước thứ ba). Trường hợp việc so sánh giá bán không thể
thực hiện được, giá bán của hàng hoá được tính bằng cách so sánh chi phí sản xuất
hàng hoá đó (gồm chi phí nguyên liệu, lao động, đầu vào…) cộng thêm chi phí
quản lí, bán hàng và lợi nhuận. Nếu mức giá bán tại Mỹ thấp hơn mức giá này,
hàng hoá đó được coi là bán phá giá.
Trợ giá là trường hợp các nhà sản xuất được Chính phủ trợ cấp trực tiếp
hoặc gián tiếp và việc nhập khẩu hàng hoá được trợ cấp đó gây ảnh hưởng hoặc đe
doạ gây ảnh hưởng tới nền công nghiệp sản xuất sản phẩm tương tự của Mỹ.
Quy định về tiêu chuẩn về trách nhiệm xã hội bao gồm .tiêu chuẩn về trách
nhiệm xã hội SA 8000 và chương trình chứng nhận WRAP.
Người thực hiện : Nguyễn Xuân Bộ – MSV: 2002D2232
Copyright: Tài liệu đại học ©