CHẨN
CHẨN
Đ
Đ
OÁN VÀ
OÁN VÀ
Đ
Đ
IỀU TRỊ
IỀU TRỊ
SỎI TIẾT NIỆU
SỎI TIẾT NIỆU
Ths. Hoàng Long
BỘ MÔN NGOẠI ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI
DỊCH TỄ HỌC
DỊCH TỄ HỌC
•
Sỏi tiết niệu chiếm 45% - 50% các bệnh lý tiết
Sỏi tiết niệu chiếm 45% - 50% các bệnh lý tiếtniệu ở Việt nam, trong 0,05 - 0,2% dân số
niệu ở Việt nam, trong 0,05 - 0,2% dân số
•
Lứa tuổi th
Lứa tuổi th
ư
ư
ờng gặp 30 - 60 tuổi (75% - 80%).
ờng gặp 30 - 60 tuổi (75% - 80%).


Rối loạn chuyển hoá

Thay đổi pH nước tiểu (5,6 - 6,3)

Dị dạng đường tiết niệu

đa số sỏi calci là không rõ nguyên nhân …
NGUYÊN NHÂN SINH BỆNH
NGUYÊN NHÂN SINH BỆNH
Cơ chế

Thuyết quá bão hoà các chất vô cơ trong nước
tiểu

Thiếu yếu tố ức chế kết tinh

Tổn thương đường tiết niệu tạo nên các cấu trúc
hữu cơ

Yếu tố nhiễm khuẩn tạo nên sỏi

Cơ thể hấp thu nhiều chất tạo sỏi axit uric, oxalat
SỎI THẬN
SỎI THẬN
ĐẶC ĐIỂM SỎI ĐÀI - BỂ THẬN

CHIẾM 70% - 75% SỎI TIẾT NIỆU, ĐA SỐ LÀ
CALCI

SỎI BỂ THẬN CÓ HINH TAM GIÁC HAY ĐA

Chụp CT Scanner

Chụp Scintigraphie
Chẩn đoán xác định

Sỏi thận 1 bên, 2 bên, sỏi san hô

Sỏi gây nhiễm khuẩn, tắc nghẽn, suy thận
SỎI THẬN
SỎI THẬN
•
Chẩn
Chẩn
đ
đ
oán siêu âm
oán siêu âm
SỎI THẬN
SỎI THẬN
•
Chẩn
Chẩn
đ
đ
oán chụp UIV
oán chụp UIV
SỎI THẬN
SỎI THẬN
•
Chẩn

oán chụp CT Scanner
oán chụp CT Scanner
SỎI THẬN
SỎI THẬN
Chẩn đoán phân biệt

Nhiễm calci thận, lắng đọng calci ở cầu - ống thận

Vôi hoá thận do thương tổn cũ (lao, chấn thương)

Bệnh Cacchi Ricci - sỏi nhỏ trước đài thận
Biến chứng

Viêm đài bể thận, viêm thận kẽ, viêm hẹp cổ đài

ứ nước, ứ mủ thận, áp xe thận

Viêm quanh thận xơ hoá
SỎI THẬN
SỎI THẬN
Đ
Đ
IỀU TRỊ NỘI KHOA DỰ PHÒNG
IỀU TRỊ NỘI KHOA DỰ PHÒNG

SỎI THẬN NHỎ D
SỎI THẬN NHỎ D
Ư
Ư
ỚI 0,5CM, SỎI

Đ
Ộ ĂN HẠN CHẾ THỨC ĂN NHIỀU CALCI VÀ
Ộ ĂN HẠN CHẾ THỨC ĂN NHIỀU CALCI VÀ
OXALAT
OXALAT

HẠN CHẾ ĂN PROTEIN
HẠN CHẾ ĂN PROTEIN
Đ
Đ
ỘNG VẬT,
ỘNG VẬT,
Đ
Đ
IỀU TRỊ BỆNH
IỀU TRỊ BỆNH
GOUTTE
GOUTTE
Đ
Đ
ỐI VỚI SỎI AXIT URIC
ỐI VỚI SỎI AXIT URIC

Đ
Đ
IỀU TRỊ NHIỄM KHUẨN TIẾT NIỆU,
IỀU TRỊ NHIỄM KHUẨN TIẾT NIỆU,
Đ
Đ
IỀU CHỈNH PH

Đ
ẶT SONDE JJ + ESWL
ẶT SONDE JJ + ESWL

SỎI
SỎI
Đ
Đ
ÀI BỂ THẬN > 30 MM : TÁN SỎI QUA DA (PCNL)
ÀI BỂ THẬN > 30 MM : TÁN SỎI QUA DA (PCNL)
Đ
Đ
IỀU TRỊ PHẪU THUẬT
IỀU TRỊ PHẪU THUẬT

SỎI
SỎI
Đ
Đ
ÀI BỂ THẬN CÓ BIẾN CHỨNG
ÀI BỂ THẬN CÓ BIẾN CHỨNG
Đ
Đ
ÁI MÁU, NHIỄM
ÁI MÁU, NHIỄM
KHUẨN…
KHUẨN…

SỎI SAN HÔ CÓ BIẾN CHỨNG
SỎI SAN HÔ CÓ BIẾN CHỨNG

PHẦN LẤY SỎI
PHẦN LẤY SỎI
SỎI NIỆU QU
SỎI NIỆU QU
Ả
Ả
N
N
ĐẶC ĐIỂM SỎI NIỆU QUẢN
•
80% DO SỎI ĐÀI BỂ THẬN DI CHUYỂN XUỐNG
•
CẤU TRÚC GIỐNG SỎI ĐÀI BỂ THẬN, CÓ HINH BẦU
DỤC, THƯỜNG
GẶP Ở ĐOẠN 1/3 DƯỚI (60 - 65%)
•
20% HINH THÀNH TẠI CHỖ DO VIÊM HẸP, DỊ DẠNG
NIỆU QUẢN
•
GẶP CƠN ĐAU QUẶN THẬN KHI SỎI DI CHUYỂN.
•
SỎI HAY DỪNG TRÊN CÁC CHỖ HẸP TỰ NHIÊN, GÂY
VIÊM XƠ
CHIT HẸP TẠI CHỖ VÀ GÂY BIẾN CHỨNG TẮC
NGHẼN TRÊN SỎI
SỎI NIỆU QU
SỎI NIỆU QU
Ả
Ả
N

Chụp NQ - BT ngược dòng phát hiện sỏi không cản quang,
tắc hẹp niệu quản
•
Xét nghiệm sinh hoá đánh giá mức độ suy thận
•
Xét nghiệm nước tiểu có hồng cầu, bạch cầu…
SỎI NIỆU QU
SỎI NIỆU QU
Ả
Ả
N
N
•
Chẩn
Chẩn
đ
đ
oán siêu âm
oán siêu âm
SỎI NIỆU QU
SỎI NIỆU QU
Ả
Ả
N
N
•
Chẩn
Chẩn
đ
đ

ới
ới
SỎI NIỆU QU
SỎI NIỆU QU
Ả
Ả
N
N
•
Chẩn
Chẩn
đ
đ
oán X quang UPR
oán X quang UPR