Lời nói đầu
Hiện nay Đảng và Nhà nớc ta vẫn đang tiếp tục tiến hành công cuộc đổi
mới để từng bớc tiến tới một chế độ tơi đẹp và xã hội chủ nghĩa. Trong thời kỳ
quá độ nên xã hội chủ nghĩa, rất nhiều khó khăn trớc mắt cần giải quyết. Nhng
với sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Nhà nớc chúng ta đã gặt hái đợc những
thành công bớc đầu.
Những kết quả đó là dấu hiệu tốt đẹp đối với con đờng tiếp bớc tới chủ
nghĩa xã hội. Có đợc điều đó nhờ Đảng và Nhà nớc đã vận dụng linh hoạt sáng
tạo phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác - Lênin vào thực tiễn của nớc
ta.
Việc nghiên cứu sự vận dụng phép biện chứng vào cuộc cách mạng xã
hội chủ nghĩa của nớc ta là điều bổ ích cho mọi sinh viên, đó là những con ng-
ời là chủ đất nớc trong tơng lai.
Đây là một đề tài rộng, vì vậy trong bài viết của mình em chỉ trình bày sự
phân tích sơ lợc theo những hiểu biết ít ỏi của mình về công cuộc đổi mới của
đất nớc. Từ việc nghiên cứu tìm hiểu của mình và em sẽ vững tin hơn vào công
cuộc đổi mới, vào con đờng tiến tới xã hội chủ nghĩa.
Có gì sai sót trong qúa trình trình bày và nhận thức vấn đề, em xin các thầy
thông cảm và sửa chữa giúp.
Em xin chân thành cảm ơn.
1
Phần A: Giới thiệu đề tài
Với thắng lợi to lớn của chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử ngày 30-4 - 1975,
miền Nam đợc hoàn toàn giải phóng. Đất nớc ta đợc thống nhất, cả ba miền
cùng tiến lên chủ nghĩa xã hội. Nhà nớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
đã và đang từng bớc tiến hành đổi mới, xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Sau chiến tranh tình hình Chính trị kinh tế văn hoá xã hội... Của nớc ta
không đợc ổn định. Nhà nớc mới, non trẻ đang đứng trớc thực cảnh đất nớc bị
chiến tranh tàn phá. Nền kinh tế nghèo nàn lạc hậu với nền nông nghiệp lạc hậu
thô sơ, nền công nghiệp kém phát triển, cơ sở hạ tầng (Nhà xởng, máy móc thiết
bị...) bị tàn phá nặng nề. Xã hội bất ổn định, thù trong giặc ngoài quấy phá.

nớc ta là phép biện chứng duy vật của triết học Mác - Lênin.
Phép biện chứng duy vật Mác - Lênin là sự thống nhất hữu cơ giữa thế giới
quan duy vật và phơng pháp luận biện chứng; Trong phép biện chứng duy vật có
hai nguyên lý rất cơ bản là nguyên lý về mối liên hệ phổ biến và sự phát triển.
Theo nguyên lý về mối liên hệ phổ biến của các sự vật hiện tợng thì các sự
vật, hiện tợng muôn hình muôn vẻ trong thế giới không cái nào tồn tại một cách
cô lập, biệt lập mà chúng là một thể thống nhất tác động qua lại, ảnh hởng lẫn
nhau; tạo điều kiện tiền đề cho nhau; giả định và chế ớc lẫn nhau.
Vì vậy khi nhận thức nhằm tác động vào các sự vật hiện tợng trong thế giới
thì chúng ta phải có cái nhìn trên quan điểm toàn diện, phải đặt sự vật, hiện tợng
đó vào các mối liên hệ đồng thời phân loại, đánh giá vị trí và vai trò của từng
mối liên hệ để rồi từ đó tìm biện pháp tác động vào từng mối liên hệ cho phù
hợp. Tránh cái nhìn phiến diện một chiều, hay sau bằng vai trò các mối liên hệ
hoặc kết hợp gợng ép các mối liên hệ, các bộ phận của một quá trình nào đó.
Các sự vật hiện tợng khi tác động qua lại lẫn nhau, nó tạo cho mình một sự
vận động đi lên theo hớng từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém
hoàn thiện đến hoàn thiện hơn. Đó chính là sự phát triển của sự vật hiện tợng.
Nó là khuynh hớng chung của mọi sự vật hiện tợng.
4
Do đó nhờ việc nghiên cứu nguyên lý về sự phát triển giúp cho chúng ta
nhận thức đợc rằng: Muốn nắm bắt đợc khuynh hớng vận động phát triển của sự
vật hiện tợng phải đặt nó trong sự vận động, phải phát hiện đợc các xu hớng
biến đổi, chuyển hoá của chúng. Khắc phục t tởng bảo thủ, trì trệ trong cái nhìn
quan điểm về sự vận động của sự vật hiện tợng. Sự phân tích một cách đúng đắn
khoa học những điều kiện thực tế của sự vật hiện tợng sẽ tìm ra hớng phát triển
của sự vật hiện tợng đó đồng thời có những tác động hợp lý sẽ thúc đẩy sự phát
triển đi theo hớng đã định.
Trong quá trình nghiên cứu sự vận động phát triển của một sự vật hiện t-
ợng, không thể tách rời chúng với các sự vật, hiện tợng khác bởi vì giữa chúng
có mối liên hệ chặt chẽ. Có thể nói mối liên hệ phổ biến và sự vận động phát

hội, đó là điều không thể tránh khỏi, nhng các dân tộc tiến tới chủ nghĩa xã hội
không phải bằng một cách hoàn toàn giống nhau, mỗi dân tộc sẽ đa đặc điểm
của mình vào hình thức này, hay hình thức khác của chế độ dân chủ vào loại
này, hay hình thức khác của chuyên chính vô sản vào nhịp độ này hay nhịp độ
khác của việc cải tạo chủ nghĩa xã hội đối với các mặt khác nhau của đời sống
xã hội"
(1)
.
Thực tiễn cách mạng của nớc ta khác các nớc khác do đó sự vận dụng lý
luận cách mạng Mác Lênin đòi hỏi phải có sự sáng tạo, linh động. Cơ sở thực
tiễn của quá trình vận dụng lý luận cách mạng sẽ là động cơ thúc đẩy đất nớc,
xã hội phát triển.
Sau ngày 30/4/1975 nớc ta đợc hoàn toàn giải phóng, đặt nớc cộng hoà xã
hội chủ nghĩa Việt Nam vừa mới thống nhất đã đứng trớc bộn bề công việc và
khó khăn chồng chất.. Từ một nớc phong kiến nửa đế quốc lạc hậu, một thời
(1)
V. Lênin : Toàn tập, tập 30, tv trang 60
6
gian dài bị chiến tranh chia cắt, tàn phá nặng nề. Hậu quả để lại cho nhà nớc
non trẻ của chúng ta là một nền kinh tế nghèo nàn lạc hậu bậc nhất trên thế giới.
Công, nông nghiệp đình đốn, lạc hậu, thô sơ. Bên cạnh đó, bạn đế quốc vẫn còn
nhăm nhe, rình rập nớc ta, bao vây kinh tế, xúi giục phản động quấy phá, nổi
loạn hòng lật đổ chính quyền mới. Hơn thế nữa các khoản việc trợ giúp đỡ
không hoàn lại của các nớc XHCN anh em (nh Liên Xô, Trung Quốc, Đông
Âu...) không còn nữa.
Vì vậy, việc tiến hành khôi phục đất nớc sau chiến tranh, tiến hành cuộc
cách mạng đi làm xã hội chủ nghĩa là điều tất yếu phải xảy ra.
Tại Đại hội Đảng IV và V trong Nghị quyết Đại hội đã đa ra hàng loạt
chính sách khôi phục kinh tế nhng lại rập khuôn y hệt Liên Xô ngày trớc thành
ra kết quả đem lại không nh ý muốn, thậm chí có một số mặt lại tồi tệ hơn trớc

giữa kinh tế và chính trị là quan trọng nhất. Hạ tầng cơ sở kinh tế quyết định
chính trị, đồng thời chính trị cũng tác động trở lại kinh tế. Đó là mối liên hệ
giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thợng tầng.
Nhng trên hết, công cuộc đổi mới của nớc ta phải đặt đổi mới kinh tế lên
hàng đầu. Kinh tế là cơ sở, là nền tảng của cả xã hội, quyết định tính chất của
cả toàn xã hội.
Vì vậy đổi mới đất nớc, đổi mới xã hội đa đất nớc đi lên XHCN trớc tiên là
đổi mới nền kinh tế, tạo lực lợng cơ sở để phát triển xã hội.
Trong những khó khăn chồng chất của đất nớc sau chiến tranh Đảng ta đã
tiến hành công cuộc xây dựng, khôi phục, phát triển nền kinh tế. Tại đại hội
Đảng IV (tháng 12 - 1976), Đảng đã nêu nên đờng lối chung và đờng lối xây
dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa. Đờng lối xây dựng nền kinh tế xã hội chủ
nghĩa do Đại hội đề ra nhằm u tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp
lý đồng thời kết hợp công - nông nghiệp thành một cơ cấu hoàn thiện.
Tại Đại hội Đảng IV, những sai lầm trong sự vận dụng lý luận vào thực
tiễn nớc ta đã bộc lộ rõ. Trong sự nhận thức lý luận, Đảng đã ngộ nhận con đ-
(1)
Cơng lĩnh xây dựng đất nớc trong thời kỳ quá độ lên CNXH
8
ờng tiến lên xã hội chủ nghĩa, chủ trơng đa nớc ta tiến thẳng từ một nớc phong
kiến lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua chủ nghĩa t bản đồng thời
cũng bỏ qua luôn thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa t bản. Trong lý luận Mác -
Lênin cũng đã nêu rõ. Muốn đi lên chủ nghĩa xã hội từ t bản chủ nghĩa phải trải
qua một thời kỳ quá độ. Vì vậy chúng ta cũng không thể bỏ qua thời kỳ đó đợc.
Trong kinh tế cũng vậy, từ một hạ tầng cơ sở nghèo nàn lạc hậu của cả công
nghiệp và nông nghiệp mà chủ trơng của Đảng và Nhà nớc lại u tiên phát triển
công nghiệp nặng, phát triển nông nghiệp để tạo bớc nhảy vọt, thúc đẩy các
ngành nghề khác xuất hiện: Việc cha tích luỹ đủ về lợng đã thực hiện bớc nhảy
vọt để thực hiện sự thay đổi về chất tất yếu sẽ dẫn đến thất bại. trong quy luật l-
ợng - chất của phép biện chứng duy vật đã chỉ rõ bớc nhảy (sự thay đổi về chất)