1

MỤC LỤC

MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MARKETING DU LỊCH CHO MỘT ĐỊA
PHƯƠNG
1.1 Khái niệm về du lòch, sản phẩm du lòch và thò trường du lòch
1
1.1.1 Khái niệm về du lòch 1
1.1.2 Khái niệm về thò trường du lòch 1
1.2 Marketing trong du lòch 2
1.2.1 Khái niệm về marketing du lòch 2
1.2.2 Vai trò của marketing du lòch 3
1.3 Marketing du lòch cho một đòa phương 4
1.3.1 Khái niệm và vai trò của marketing du lòch cho một đòa phương 4
1.3.2 Thò trường mục tiêu của ngành du lòch đòa phương 5
1.3.3 Phương thức marketing du lòch cho một đòa phương 5
1.4 Quy trình marketing du lòch cho một đòa phương 6
1.4.1 Đánh giá hiện trạng du lòch của đòa phương 6
1.4.2 Xây dựng tầm nhìn và mục tiêu phát triển du lòch của đòa phương 7
1.4.3 Thiết kế chiến lược marketing du lòch 7
1.4.4 Hoạch đònh chương trình thực hiện 8
1.4.5 Triển khai, theo dõi và kiểm tra 8

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG MARKETING DU
LỊCH CỦA TP. DALAT – LÂM ĐỒNG
2.1 Tình hình du lòch Việt Nam 9
2.2 Môi trường marketing du lòch Tp. Đà Lạt – tỉnh Lâm Đồng 10
2.2.1 Môi trường marketing du lòch của Tp. Đà Lạt – tỉnh Lâm Đồng 10

LỜI KẾT
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

3

MỞ ĐẦU

I. Lý do chọn đề tài
Du lòch là một ngành kinh tế tổng hợp có tính liên ngành, liên vùng và xã
hội hóa cao. Du lòch không những là một ngành có khả năng tạo ra nguồn thu nhập
rất lớn cho xã hội mà còn góp phần thực hiện chính sách mở cửa, giao lưu văn
hóa, thúc đẩy sự đổi mới và phát triển của nhiều ngành kinh tế khác, giải quyết
nhiều vấn đề xã hội, tạo thêm nhiều việc làm cho mọi người.
Với tiềm năng phong phú, đất nước ta đã đònh hướng phát triển mạnh về du
lòch nhằm phát triển nền kinh tế và chuyển dòch cơ cấu kinh tế theo đònh hướng
của Đảng và Nhà nước, “phát triển du lòch thật sự trở thành một ngành kinh tế mũi
nhọn” trên cơ sở khai thác những tiềm năng sẵn có.
Tp. Đà Lạt - Lâm Đồng từ lâu đã được xác đònh là một trong những trung
tâm du lòch của cả nước. Với những đặc trưng đặc sắc của mình, tiềm năng Tp. Đà
Lạt được đánh giá rất cao, là trung tâm du lòch của khu vực Tây Nguyên và miền
Đông Nam Bộ.
Tuy nhiên, kinh tế du lòch của đòa phương trong thời gian qua phát triển
chậm, chất lượng và hiệu quả thấp, chưa phát huy được những tiềm năng và lợi thế
của mình để tạo bước phát triển rõ nét. Thực lực kinh tế và cơ sở vật chất còn hạn
chế; sản phẩm du lòch đơn điệu, trùng lắp, nghèo nàn; chất lượng các dòch vụ còn
yếu kém; các điểm, tuyến du lòch hầu hết chỉ mới được đầu tư ở mức quản lý và
khai thác các đòa danh du lòch sẵn có. Quy mô và chất lượng các loại hình du lòch
chưa ngang tầm với tiềm năng, lợi thế đặc thù của đòa phương, phát triển du lòch
chưa gắn liền với phát huy bản sắc văn hóa dân gian và lễ hội truyền thống của

sở khoa học và phương pháp luận sau:
- Hệ thống lý thuyết về marketing dòch vụ, marketing đòa phương, và các tính
chất khác biệt của dòch vụ du lòch so với các sản phẩm hữu hình.
- Trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lòch sử, vận dụng
một cách tổng hợp các phương pháp nghiên cứu, kết hợp lý luận với thực tiễn,
thu thập và xử lý thông tin, số liệu, chỉ tiêu của ngành du lòch Đà Lạt – Lâm
Đồng, thu thập thông tin qua các tài liệu tham khảo: sách, báo, mạng Internet…
- Phương pháp phân tích, tổng hợp, đánh giá hoạt động của một ngành.
- Chủ trương, đường lối phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước đối với ngành
du lòch, đặc biệt đối với ngành du lòch Đà Lạt – Lâm Đồng.
IV. Kết quả đạt được của luận văn
Trên cơ sở vận dụng những lý luận về marketing du lòch và marketing đòa
phương, cùng với những đánh giá tổng quát về tình hình du lòch Việt Nam, luận
văn đã phân tích các nguồn tài nguyên du lòch và tình hình sử dụng chúng trong
các hoạt động du lòch của đòa phương, phân tích cách thức sử dụng các công cụ
trong marketing mix của đòa phương (áp dụng mô hình 8P), phân tích một số chỉ
tiêu thể hiện hiệu quả của các hoạt động marketing của đòa phương trong 5 năm
gần đây. Trên cơ sở những phân tích nêu trên, kết hợp với những mục tiêu phát
triển du lòch của đòa phương, luận văn đã nhận đònh được hiện trạng tiếp thò của
đòa phương, đồng thời nêu ra một số giải pháp quan trọng nhất để phát triển ngành
du lòch trong 10 năm tới.
5

DANH MỤC CÁC BẢNG

1. Bảng 2.1 Một số chỉ tiêu du lòch của Lâm Đồng qua các năm
2. Bảng 2.2 Doanh thu từ du lòch qua các năm
3. Bảng 2.3 Tỷ lệ du khách quốc tế đến Lâm Đồng so với cả nước
4. Bảng 2.4 Những cơ hội dành cho marketing du lòch Tp. Đà Lạt – Lâm Đồng
5. Bảng 2.5 Những mối đe dọa đối với ngành du lòch Tp. Đà Lạt – Lâm Đồng

ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm
hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong khoảng thời gian nhất đònh.”
Trong phạm vi luận văn này, chúng tôi thống nhất sử dụng khái niệm về du
lòch được đưa ra trong luật du lòch mới ban hành vì nó có tính cô đọng, chính xác
và phản ánh được những nội dung cốt lõi nhất của hoạt động kinh tế này.
1.1.2.Khái niệm về thò trường du lòch
1.1.2.1. Thò trường du lòch theo hướng cầu:
Thò trường du lòch theo hướng cầu là một thò trường hoàn chỉnh, phản ánh
nhu cầu của khách hàng về một loạt những sản phẩm có liên quan đến du lòch. Có
ba loại du khách mà hầu hết các nước đều quan tâm, mỗi loại là một thành phần
của thò trường du lòch. Đó là du khách quốc tế đế du lòch trong một nước (inbound
tourism), cư dân trong nước đi du lòch ra nước ngoài (outbound tourism) và du
khách nội đòa (domestic tourism).
Trong đó, du khách quốc tế được xem là thò trường quan trọng nhất của
ngành du lòch. So với du khách trong nước, họ tiêu dùng nhiều hơn, lưu trú lâu hơn,
sử dụng nhiều phương tiện vận chuyển và ở nơi cư trú đắt tiền hơn, mang lại ngoại
tệ, đóng góp vào cán cân thanh toán quốc tế của nước có điểm đến.
1.1.2.2. Thò trường du lòch theo hướng cung:
Thò trường du lòch theo hướng cung chính là ngành du lòch với nhiều thò
trường con, nhiều sản phẩm do nhiều loại tổ chức thiết kế và cung cấp.
Ngành du lòch bao gồm nhiều bộ phận, nhiều tổ chức có liên quan. Nếu
nhận thức về marketing cho ngành du lòch đòa phương bò bó hẹp thì việc hoạch
đònh và tổ chức các hoạt động mar keting du lòch không được nhiều tổ chức có liên
7
quan quan tâm, liên kết với nhau và hỗ trợ cho nhau một cách đồng bộ… Ngành du
lòch sẽ khó có khả năng tạo ra sản phẩm du lòch tổng quát thỏa mãn cao nhất
những mong đợi của khách hàng, làm giảm hiệu quả marketing.
Thò trường này được phân loại theo hình vẽ sau:
Hãng tàu biển
Đường sắt
Hãng xe buýt / xe khách
Công ty cho thuê xe hơi
CÁC TỔ CHỨC LỮ HÀNH
Nhà điều hành tour
Nhà bán sỉ / môi giới tour
Đại lý du lòch trực tiếp
Nhà tổ chức hội nghò
Nhà tổ chức tour thưởng
CÁC TỔ CHỨC XÚC TIẾN
Cơ quan du lòch quốc gia
Cơ quan du lòch vùng
Cơ quan du lòch tỉnh / thành phố
Các hiệp hội xúc tiến du lòch
1.2. Marketing trong du lòch
1.2.1.
Khái niệm về marketing du lòch
Marketing trong du lòch là một tiến trình tuần tự liên tục, thông qua đó cấp
quản trò trong ngành lưu trú và lữ hành nghiên cứu, hoạch đònh, triển khai, kiểm
soát và đánh giá các hoạt động được thiết kế để thỏa mãn nhu cầu và ước muốn
của khách hàng và mục tiêu của những tổ chức du lòch. Để đạt hiệu quả cao nhất,
marketing đòi hỏi nỗ lực của tất cả mọi người trong tổ chức; và hiệu quả có thể
tăng hay giảm do hoạt động của các tổ chức bên ngoài.

Nghiên cứu –
hoạch đònh

công cụ marketing (marketing mix).
Có nhiều quan niệm khác nhau về marketing mix: 4P, 7P, 8P. Trong ngành
du lòch, các nhà quản trò marketing du lòch thường sử dụng mô hình marketing mix
8P để tác động hiệu quả hơn vào thò trường du lòch. Mô hình này gồm bốn thành
phần chính của marketing truyền thống là Product (Sản phẩm), Price (Giá),
Promotion (Chiêu thò – xúc tiến du lòch), Place (Phân phối).
Phương tiện
đến điểm tham
q
uan
Các tổ chức lữ hành
Nhà điều hành tour, đại lý du lòch…
Du khách Quốc tế
Du khách Nội đòa
Công cụ
marketing
(marketing mix)
Nhu cầu thò trường
(
ở khu vư
ï
c
g
ốc
)

Vận chuyển
Hàng không
Đường bộ
Đường biển

trườn
g
du l
ò
ch

9
Ngoài ra, do du lòch là một loại hình dòch vụ, có những đặc điểm khác với
những sản phẩm hữu hình khác nên những yếu tố sau là hết sức quan trong, cần
được xem xét: People (Nhân sự du lòch), Packaging (Phối hợp tour trọn gói),
Programming (Chương trình, lễ hội du lòch) và Partnership (Đối tác – liên kết).

1.3. Marketing du lòch cho một đòa phương
1.3.1.
Khái niệm và vai trò của marketing du lòch cho một đòa phương
Các quan điểm về marketing thường tập trung vào cấp độ “vi mô” dành cho
doanh nghiệp hơn là cấp độ “vó mô” dành cho một quốc gia, một đòa phương. Tuy
nhiên, ở cả hai cấp độ, thương hiệu là một đơn vò cơ bản để tiếp thò. Trên thực tế,
một sản phẩm, một thành phố hay một quốc gia đều có thể có thương hiệu, như
vậy, về mặt marketing, chúng ta có thể xem một đòa phương hay một quốc gia là
một thương hiệu, gọi là “thương hiệu đòa phương” – để phân biệt với thương hiệu
sản phẩm hay dòch vụ của các đơn vò kinh doanh. Như vậy, về mặt nguyên lý thì
việc marketing một thương hiệu đòa phương và một thương hiệu sản phẩm không
khác nhau là mấy.

Du
khách
Nhà
đầu
tư du
lòch
Các chuyên gia
ngành du lòch
Hình tượng
du lòch
Nhóm hoạch đònh
Hình 1.3 Các cấp độ marketing đòa phươn
g

10

Marketing du lòch có liên quan đến ba nhóm hữu quan chính:
• Nhóm 1: khách hàng trong thò trường du lòch, bao gồm: du khách, các nhà
đầu tư, các chuyên gia về du lòch…
• Nhóm 2: các yếu tố để marketing cho khách hàng, bao gồm: các khu du lòch
- giải trí, các nguồn tài nguyên du lòch, cơ sở hạ tầng, lực lượng lao động
tham gia vào hoạt động du lòch…
• Nhóm 3: các nhà hoạch đònh marketing du lòch, bao gồm: sở du lòch, các
công ty du lòch, các đại lý du lòch, trung tâm lữ hành, cư dân…
1.3.2.
Thò trường mục tiêu của ngành du lòch đòa phương
Thò trường mục tiêu của ngành du lòch một đòa phương bao gồm các du
khách, các nhà đầu tư, các chuyên gia về du lòch…
• Du khách:
Là những người đi đến đòa phương du lòch nhằm mục đích nghỉ ngơi, thư

phương của mình.
• Marketing các đặc trưng hấp dẫn
Tập trung phát triển hình tượng của đòa phương không đủ sức nâng cao tính
hấp dẫn của đòa phương. Họ còn cần phải xây dựng cho được những đặc trưng hấp
dẫn cho đòa phương mình thông qua hoạt động đầu tư.
Một số đòa phương may mắn được thiên nhiên ưu đãi như Bali với những bãi
biển tuyệt đẹp, Đà Lạt với thời tiết mát mẻ quanh năm và hệ sinh thái đa dạng…
Một số đòa phương khác lại dựa vào những di tích lòch sử – văn hóa như Agra ở n
Độ với ngôi đền nổi tiếng Taj Mahal, Campuchia với đền Angkor Wat, Bắc Kinh
với khu Tử Cấm Thành, Hà Nội với các di tích lòch sử – văn hóa… Ngoài ra, các
đòa phương còn đầu tư xây dựng các điểm thu hút du khách như Kuala Lumpur xây
dựng tòa tháp đôi Petronas Twin Towers thành một đặc trưng du lòch nổi tiếng thế
giới của mình, Pusan xây dựng khu phức hợp Hội nghò Triển lãm PUEXCO mang
đẳng cấp thế giới… Pusan đã vận dụng chiến lược rất phổ biến là xây dựng trung
tâm hội nghò triển lãm có uy mô lớn và hiện đại.
• Marketing hạ tầng cơ sở của đòa phương
Hệ thống giao thông tiện lợi và hiện đại như đường bộ, tàu hỏa, máy bay,
xe điện… và mạng lưới thông tin liên lạc, các công viên khoa học là những cơ sở
hạ tầng luôn được các đòa phương đầu tư, phát triển để thu hút các khách hàng
trong thò trường mục tiêu
• Marketing con người, lực lượng lao động tham gia vào hoạt động du lòch
Những người thường được các nhà marketing đòa phương chú ý đưa vào
chương trình của mình là những nhân vật nổi tiếng, các nhà lãnh đạo tâm huyết,
những doanh nhân thành đạt, đội ngũ lao động có năng lực…
Nhà marketing du lòch đòa phương cũng thường tiếp thò về trình độ chuyên
môn, mức độ chuyên nghiệp của lực lượng lao động trong ngành.

1.4. Quy trình marketing du lòch cho một đòa phương
1.4.1.
Đánh giá hiện trạng du lòch của đòa phương

phương hướng phát triển du lòch của đòa phương.
Việc xây dựng tầm nhìn cần phải xem xét một cách tổng thể nhiều yếu tố
khác nhau, bao gồm sự phối hợp các đặc trưng hấp dẫn, thò trường mục tiêu của
ngành du lòch đòa phương, các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn mà đòa phương theo
đuổi, và các tiền đề cần thiết cho tầm nhìn cần xây dựng.
1.4.3.
Thiết kế chiến lược marketing du lòch
Sau khi đã có tầm nhìn và mục tiêu, đòa phương cần thiết kế chiến lược
marketing cho ngành du lòch. Cần phải lưu ý rằng:
- Đòa phương phải xem xét những lợi thế mà mình có được.
- Đòa phương phải có đủ nguồn lực để thực hiện thành công chiến lược đã
chọn.
Một chiến lược thành công phải có khả năng mang lại sự hài lòng cho cư
dân đòa phương và các đơn vò kinh doanh, cũng như đáp ứng được sự kỳ vọng của
du khách và những nhà đầu tư.
Vấn đề mang tính chiến lược trong việc thiết kế chiến lược marketing đòa
phương là phải xây dựng và quảng bá hình tượng du lòch đòa phương. Việc xây
13

dựng hình tượng du lòch đòa phương phải đi đôi với việc điều chỉnh các hình tượng
tiêu cực mà khách hàng mục tiêu cảm nhận từ trước. Những nhóm khách hàng
khác nhau sẽ có những cảm nhận khác nhau về đòa phương, do đó cần phải thực
hiện việc phân khúc thò trường để chọn thò trường mục tiêu cho đòa phương.
Với hình tượng đòa phương này, đòa phương có thể sử dụng các công cụ khác
nhau để thể hiện hình tượng đó, như lập luận marketing, các kiến trúc độc đáo, các
sự kiện nổi bật… Với những công cụ này, cần phải thiết kế chiến lược quảng bá
thích hợp.
1.4.4.
Hoạch đònh chương trình thực hiện
Chương trình thực hiện chiến lược marketing cần phải cụ thể và rõ ràng.

tích cực trong thời gian vừa qua. Việc tổ chức một loạt các sự kiện quốc tế như
Seagames 22, Paragames 2, ASEM 5… tại Việt Nam một cách thành công cùng với
sự hợp tác toàn diện hơn với khối ASEAN và các nước khác trên thế giới đã tạo
nên một khí thế mới và tạo điều kiện rất thuận lợi cho du lòch Việt Nam phát triển.
Về môi trường pháp lý, chính phủ đã rất quan tâm và chỉ đạo sát sao việc
phát triển ngành du lòch vì đây là một ngành có khả năng đóng góp vô cùng to lớn
vào công cuộc xây dựng đất nước. Hiệp hội Du lòch được thành lập; Luật Du lòch
cũng đã được ban hành, tạo cơ sở pháp lý ổn đònh cho các hoạt động trong ngành.
Sau hiểm họa dòch SARS, ngành du lòch Việt Nam đã thực sự phục hồi,
đang lấy lại đà tăng trưởng nhanh và vươn lên mạnh mẽ. Tình hình an ninh thế
giới và khu vực những năm gần đây bất ổn. Trong khi đó, tình hình chính trò Việt
Nam ổn đònh, an ninh được đánh giá thuộc loại tốt nhất thế giới. Điều kiện này có
tác động làm giảm nhu cầu du lòch của du khách các nước, tuy nhiên lại nâng cao
sức thu hút của du lòch Việt Nam. Sự an toàn của điểm đến được nhấn mạnh hơn
trong các nội dung quảng bá đã tạo ra một lợi thế cạnh tranh ở khía cạnh này.
Nguồn tài nguyên du lòch tự nhiên và nhân văn của Việt Nam khá phong
phú và đa dạng, rất thuận lợi cho việc phát triển nhiều loại hình du lòch. Nguồn tài
nguyên này phân bố tương đối đồng đều, thuận tiện cho việc khai thác, hình thành
các tuyến, điểm du lòch bổ sung cho nhau giữa các vùng, có sức hấp dẫn khách du
lòch trong và ngoài nước.
Kinh tế Việt Nam tiếp tục phát triển và duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Việc
đầu tư xây dựng cao ốc, khách sạn được triển khai sôi động hơn. Cơ sở hạ tầng gắn
liền với du lòch không ngừng được đầu tư xây dựng mới và nâng cấp… Ngoài ra,
nhiều dự án khai thác tiềm năng du lòch to lớn của đất nước ở cấp quốc gia cũng
15

được hình thành và chuẩn bò triển khai, tập trung ở một số khu vực trọng điểm như
vònh Hạ Long, Huế, Đà Lạt…

2.2. Môi trường marketing du lòch Tp. Đà Lạt – tỉnh Lâm Đồng

Vò trí đòa lý này tạo ra lợi thế rất lớn cho ngành du lòch Đà Lạt – Lâm Đồng
vì việc kết nối với các đòa phương lân cận rất thuận tiện, giúp cho đòa phương có
thể phát triển được nhiều loại sản phẩm du lòch đa dạng dựa trên sự liên kết với
các đòa phương lân cận có ngành du lòch phát triển khá mạnh như Nha Trang
(Khánh Hòa), Mũi Né (Phan Thiết), Vũng Tàu, Tp. Hồ Chí Minh…
Đặc điểm chung của Lâm Đồng là đòa hình cao nguyên tương tự như đòa
hình các tỉnh khác ở Tây Nguyên. Đặc điểm nổi bật của đòa hình tỉnh Lâm Đồng là
sự phân biệt độ cao khá rõ ràng từ bắc xuống nam. Đòa phương có 4 dạng đòa hình:
núi, cao nguyên, đồi và thung lũng. Nhờ đòa hình này, Tp. Đà Lạt – Lâm Đồng có
một khí hậu khác biệt so với các đòa phương khác trong khu vực. Cũng nhờ sự
phân bố đan xen giữa nhiều loại đòa hình khác nhau nên hệ sinh thái tự nhiên của
đòa phương đa dạng, thuận lợi cho việc phát triển nhiều loại hình du lòch là xu
hướng phổ biến như du lòch sinh thái, du lòch khám phá…
16

b. Khí hậu
Theo phân loại khí hậu, tỉnh Lâm Đồng thuộc vùng 4 của khí hậu Tây
Nguyên với khí hậu nhiệt đới gió mùa. Tuy nhiên, thời tiết ở Lâm Đồng ôn hòa,
dòu mát quanh năm. Nhiệt độ không khí thay đổi rõ rệt giữa các khu vực, càng lên
cao nhiệt độ càng giảm. Nhiệt độ trung bình năm dao động 16
o
đến 23
o
C.
Lượng mưa trong năm phân bố không đều theo không gian và thời gian. Số
ngày mưa trung bình trong năm 162 - 195 ngày. Vào mùa khô chỉ có 15-20 ngày
mưa ở vùng ít mưa và 40 ngày mưa ở nơi mưa nhiều. Mùa mưa bắt đầu vào trung
tuần tháng 4 đến đầu tháng 5. Kết thúc mùa mưa phổ biến vào cuối tháng 10 đầu
tháng 11. Đà Lạt ở xa biển nên ít chòu ảnh hưởng trực tiếp của bão, nhưng thời tiết
Đà Lạt thường chòu ảnh hưởng gián tiếp của các cơn bão dù ở rất xa. Nhiệt độ

17

d. Rừng
Rừng tự nhiên gồm rừng nguyên sinh và rừng thứ sinh (kể cả rừng thứ sinh
được làm giàu bằng tái sinh nhân tạo) có diện tích khoảng 590.000 ha. Rừng trồng
do con người trồng trên đất chưa có rừng hoặc thay thế rừng tự nhiên cũ có diện
tích khoảng 30.000 ha. Rừng Lâm Đồng có thể chia thành các dạng chính sau:
rừng kín lá rộng thường xanh ẩm nhiệt đới, rừng cây thưa lá kim hơi khô á nhiệt
đới núi thấp, rừng kín hỗn hợp cây lá rộng và lá kim ẩm á nhiệt đới núi thấp. Hệ
thống rừng đa dạng này đã tạo ra một hệ sinh thái động thực vật rất đa dạng. Có
nhiều loài động vật, thực vật quý hiếm hiện đang tồn tại trong hệ thống rừng của
đòa phương.
Hệ thống rừng và hệ sinh thái động thực vật gắn liền chính là một tiềm
năng du lòch rất lớn cho đòa phương. Hệ thống này không chỉ giúp duy trì khí hậu
trong lành mà còn cung cấp những điều kiện tốt khác để ngành du lòch đòa phương
phát triển những sản phẩm du lòch đặc thù. Nhưng trong việc phát triển du lòch, cần
lưu ý đến việc bảo vệ và tôn tạo nguồn tài nguyên quý giá này nhằm đảm bảo sự
phát triển bền vững và ổn đònh.
2.2.1.2. Đặc điểm nhân văn và kinh tế
a. Con người – dân số
Theo thống kê, dân số tỉnh Lâm Đồng năm 2004 khoảng 1,145,500 người,
trong đó Tp. Đà Lạt khoảng 188,500 người. Mật độ trung bình của tỉnh khoảng 115
người/km2, nhưng Tp. Đà Lạt có mật độ cao hơn: khoảng 469 người/km
2
. Nói
chung, dân số phân bố không đồng đều, tập trung đông ở khu vực đô thò, ven
đường quốc lộ, tỉnh lộ.
Có nhiều dân tộc hiện đang sinh sống trên đòa bàn tỉnh như Cơ Ho, Tày,
Mạ, Thổ, M’Nông, Thái, Chu Ru, Mường, Rắc Lậy, Xtiêng, Nùng, Hoa và Kinh.
Người Kinh là dân tộc chiếm đa số. Các dân tộc thiểu số sống tập trung với nhau

Rừng khá phong phú với nhiều loại cây có giá trò kinh tế cao, cung cấp
gỗ và đặc sản rừng để sản xuất các loại lâm sản hàng hoá, phục vụ tham quan
du lòch, nghiên cứu khoa học và bảo tồn các loại thực vật và động vật quý
hiếm. Nhờ có điều kiện khí hậu thuận lợi, Đà Lạt có khả năng cung cấp nhiều
loại rau đặc sản với chất lượng cao, quanh năm cho các vùng khác trong cả
nước và cho xuất khẩu. Đặc biệt, đây là nơi trồng nhiều loại hoa chất lượng cao
cung cấp cho cả nước và xuất khẩu. Lâm Đồng còn phù hợp với phát triển cây
làm thuốc phục vụ cho ngành công nghiệp dược liệu xuất khẩu.
¾
Phát triển du lòch nghỉ dưỡng, hội nghò - hội thảo và các loại hình du lòch:
Đà Lạt là vùng có khí hậu mát quanh năm, có nhiều danh lam thắng
cảnh nổi tiếng, là nơi nghỉ mát lý tưởng nhất của nước ta và vùng Đông Nam
Á. Đà Lạt đã có sẵn hệ thống đường ôtô, đã được nâng cấp và mở rộng đến
các khu du lòch với các tuyến xe ô tô chất lượng cao phục vụ khách đi lại nghỉ
mát, tham quan, du lòch Phần lớn khách sạn, biệt thự đẹp, hấp dẫn du khách,
lượng khách du lòch trong nước và quốc tế đến nghỉ hàng năm ngày càng nhiều.
Ngoài du lòch nghỉ mát và nghỉ dưỡng, Lâm Đồng còn có tiềm năng du lòch
tham quan cảnh quan thiên nhiên, lễ hội, nghiên cứu về văn hoá của dân tộc.
Lợi thế của Đà Lạt không chỉ là khu nghỉ mát, hướng phát triển lâu dài và chủ
yếu là du lòch, nghỉ dưỡng, thể thao
¾
Phát triển công nghiệp chế biến nông lâm sản:
Chế biến các sản phẩm từ cây công nghiệp dài ngày như: cà phê, chè,
dâu tằm, chế biến rau hoa quả.
¾
Phát triển công nghiệp khai khoáng, luyện kim và vật liệu xây dựng:
¾
Lợi thế phát triển thuỷ điện:
19


Hai tỉnh Lâm Đồng và Khánh Hòa đã hợp tác xây dựng mới và nâng cấp tuyến
đường trực tiếp nối liền Tp. Đà Lạt và Nha Trang với chiều dài chỉ còn khoảng
hơn một nửa so với tuyến đường cũ.
c. Đường sắt:
Việc xây dựng tuyến đường sắt từ Tháp Chàm lên Đà Lạt đã được bắt
đầu từ thời Pháp. Tuy nhiên, sau giải phóng tuyến đường này dần bò phá bỏ.
Hiện nay, ngành đường sắt đã khôi phục đoạn từ ga Đà Lạt đến Trại Mát dài
8km phục vụ du lòch. Nhà ga cũng được trang bò và nâng cấp nhằm mục đích
khai thác dòch vụ du lòch. Trong tương lai, để có thể khôi phục lại tuyến đường
20

sắt Đà Lạt - Tháp Chàm, đòa phương cần có sự đầu tư rất lớn của ngành đường
sắt và kể cả của quốc tế.
d. Đường hàng không:
Sân bay Liên Khương có tổng diện tích 160ha với nhiều đường băng có
khả năng tiếp nhận nhiều loại máy bay hiện đại lên xuống an toàn. Trực thuộc
cụm cảng hàng không miền Nam nên việc điều hành bay rất thuận lợi, đảm
bảo giao lưu nhanh chóng giữa Đà Lạt với các đòa phương khác trong cả nước
như Tp. HCM, Hà Nội…
Hiện nay, sân bay Liên Khương và các cơ sở hạ tầng kết nối sân bay với
Tp. Đà Lạt đang tiếp tục được cải tạo và nâng cấp để trở thành sân bay quốc
tế, có khả năng đón khách trực tiếp từ nước ngoài. Ngoài ra, ở Tp. Đà Lạt còn
có sân bay Cam Ly đang được sửa chữa, mở rộng để đón các loại máy bay có
trọng tải nhỏ đến Đà Lạt trực tiếp. Như vậy, trên đòa bàn Lâm Đồng, những cơ
sở ban đầu tuy còn nhỏ bé và chưa hiện đại, song đó chính là tiền đề quan
trọng trong đònh hướng khôi phục và phát triển giao thông hàng không ở Lâm
Đồng trong những năm sắp tới.
e. Bưu chính viễn thông
Hiện nay, trên đòa bàn toàn tỉnh có 30 bưu cục khu vực, 10 bưu cục quận
huyện, 1 bưu cục trung tâm và các điểm bưu điện văn hoá xã. Tuy là một tỉnh

Hương đã trở thành một vòng đua chính thức trong lòch trình của cuộc đua xe đạp
toàn quốc tranh cúp Truyền hình TP.HCM hàng năm, được truyền hình trực tiếp.
Tại đây có các dòch vụ đạp vòt, đi canô, chèo xuồng cao su, đi thuyền buồm…
¾
Hồ Đan Kia - Suối Vàng
Nằm cách trung tâm thành phố Đà Lạt khoảng 12km về phía tây bắc, giữa
một vùng rừng núi bao la hùng vó dưới chân ngọn Lang Bian, hồ Đan Kia - Suối
Vàng gồm 2 hồ: hồ lớn tên là Đan Kia, nằm trên cao với diện tích khoảng 250ha
và một hồ nhỏ thấp hơn nằm về phía nam rộng khoảng 50ha có tên là Suối Vàng.
Cảnh quan vùng hồ và không gian bao quanh rất đẹp, với nhiều rừng thông, đồi cỏ
thênh thang. Dưới hồ Đankia có một thác nước đẹp là Thác Bảy Tầng.
Nếu dự án khu du lòch tổng hợp lớn nhất nước với số vốn hơn 730 triệu USD
(đã được Chính phủ phê duyệt vào tháng 2/1998) được phía Singapore khởi công
thì khu vực Suối Vàng thật sự đã trở thành “mỏ vàng” cho đòa phương. Theo quy
hoạch, nơi đây sẽ hình thành nên một Đà Lạt thứ hai với những khu nhà, biệt thự
nghỉ dưỡng cao cấp, những khu vui chơi giải trí vùng núi đặc thù như chơi gofl, đua
ngựa và một sòng bài quốc tế. Tp. Đà Lạt đã hoàn thành việc nâng cấp - trải nhựa
các con đường dẫn vào hồ Suối Vàng để phục vụ nhu cầu tham quan của du khách.
Hiện nay, dự án Đan Kia – Suối Vàng đã được triển khai trở lại với các đối
tác Nhật Bản trò giá 1,2 tỷ đôla Mỹ và trở thành một trong những dự án du lòch
trọng điểm của quốc gia. Tuy nhiên, tiến độ triển khai còn chậm, chưa giao đất
được cho đối tác.
¾
Hồ Tuyền Lâm
Hồ Tuyền Lâm nằm cách trung tâm thành phố Đà Lạt khoảng 7km giữa
đèo Prenn, là hồ nhân tạo cung cấp nước tưới và điều tiết hệ thống thuỷ lợi. Hồ có
diện tích khoảng 320ha, quanh hồ là những đồi thông trùng điệp. Xưa kia nơi đây
là khu săn bắn của vua Bảo Đại và du khách. Nước hồ trong xanh, trải dài đến
những chân đồi xanh ngút ngàn của những rừng thông. Từ Hồ Tuyền Lâm nhìn lên
sẽ thấy chùa Thiền Viện Trúc Lâm, một công trình kiến trúc uy nghi của Phật giáo

thông đẹp, thoai thoải (đồi Đòa Đàng), một đòa điểm lý tưởng cho việc đi chơi
picnic
Ngoài ra, Đà Lạt còn có một số hồ khác cũng rất có tiềm năng phát triển
thành những điểm du lòch đặc trưng như Hồ Mê Linh (cách hồ Than Thở chừng
1km), Hồ Vạn Kiếp (nằm về hướng tây bắc, cách thành phố Đà Lạt chừng 3km),
Hồ Đơn Dương (nằm trên sông Đa Nhim, thuộc huyện Đơn Dương)…
b. Thác
¾
Thác Cam Ly
Thác nằm trên dòng suối Cam Ly, cách trung tâm thành phố 2km về hướng
nam. Trong quá khứ, đây là một thắng cảnh tuyệt đẹp với nhiều rừng cây bao
quanh thác nước. Gần đây, dân số của Đà Lạt tăng, môi trường không được đảm
bảo, nhất là các khu vực hai bên suối Cam Ly, suối Phan Đình Phùng đã làm ô
nhiễm nguồn nước của thác. Hiện nay, dự án xử lý nguồn nước thải đã được triển
khai, thác Cam Ly sẽ sớm trở lại thời kỳ vàng son để phục vụ du khách.
¾
Thác Pongour
Cách Đà Lạt khoảng 50km về phía nam và cách quốc lộ 20 chừng 7km,
thác Pongour huyền bí nằm giữa rừng sâu. Thác thuộc loại đẹp, hung vó nhất Tây
23

Nguyên, bề mặt thác dài hàng trăm mét và một thềm thác rộng hàng chục ha có
thể tổ chức vui chơi cho hàng ngàn người một lúc. Tiếng thác đổ như sấm động từ
một vách đá tuyệt mỹ cao 30m. Thác Pongour là một kỳ quan của thiên nhiên,
phong cảnh xung quanh rất hoang dã. Vào tháng 11, 12 trong năm, thác nước như
bò ngập chìm trong màu sắc rực rỡ của hoa cỏ núi rừng. Các nhà du lòch đã không
ngần ngại đặt cho Pongour biệt hiệu “Nam Phương đệ nhất thác”. Ponguor có
ngày hội thác vào ngày rằm tháng giêng hàng năm và ngày nay đã trở thành một
ngày du xuân của thanh niên Đà Lạt - Lâm Đồng với nhiều trò chơi dân gian, các
nghi lễ truyền thống của các dân tộc bản đòa.

còn được tham gia những trò chơi của người bản xứ: bắn nỏ, bắn tên, uống rượu
cần… Prenn có một món đặc sản nổi tiếng là món cháo cá lóc, tạo cho du khách
một cảm giác khó quên.
24

¾ Thác Liên Khương
Thác nằm cách Đà Lạt 30km về phía nam. Thác rộng khoảng 100m, cao
trên 30m, nước chảy chậm trên nền đá nham huyền vũ, lởm chởm. Mùa nắng thác
ít nước, nhưng mùa mưa rất hùng vó.
¾ Thác Gougah
Thác nằm cách quốc lộ 20 khoảng 200m và cách Đà Lạt 37km về phía nam,
là một thác đẹp và nổi tiếng của Lâm Đồng. Thác Gougah đẹp hùng vó với khối
lượng nước khổng lồ từ trên cao trút xuống trông nhiều màu sặc sỡ. Ở đây dòng
nước phân làm đôi theo chiều dọc: phần nước bên phải âm thầm trong màu vàng
đục, phần bên trái bắn tung tóe trong màu trắng như tuyết.
¾
Thác Đambri
Thác nằm cách thò xã Bảo Lộc khoảng 17km. Đây là thác lớn ở Lâm Đồng
với độ cao khoảng 60m, nằm giữa khung cảnh rừng nguyên sinh hoang sơ, hùng vó.
Thác Đambri là một điểm thắng cảnh được Tổng Công ty Dâu tằm tơ đầu tư thành
điểm du lòch tham quan và sinh thái lớn của Lâm Đồng. Ngày càng có nhiều du
khách khi đến thăm Đà Lạt đều ghé vào đây tham quan cảnh thác, thăm đảo khỉ,
làng dân tộc, dạo chơi trong rừng nguyên sinh.
Ngoài ra, còn có một số thác khác cũng có tiềm năng phát triển du lòch như
thác Bobla, thác Li Liang, thác Voi…
c. Đồi núi:
¾
Đồi Cù
Đồi Cù nằm ở trung tâm thành phố Đà Lạt, cạnh hồ Xuân Hương, rộng 150
ha, với nhiều quả đồi tròn tròa, mấp mô, tiếp nối nhau như một thảo nguyên bát

Đà Lạt là một nơi có nguồn tài nguyên du lòch nhân văn khá phong phú nhờ
sự đònh cư của nhiều dân tộc khác nhau.
a. Nghệ thuật dân gian:
Hầu hết các dân tộc thiểu số ở Lâm Đồng bắt đầu nghệ thuật âm nhạc của
mình bằng lối hát kể hát nói, cuốn hút người nghe suốt đêm đến sáng, vừa nghe
vừa uống rượu cần. Một trong những nhóm cư dân góp phần làm nên bản sắc văn
hoá Nam Tây Nguyên bằng loại hình âm nhạc dân gian nữa là các dân tộc thiểu
số phía Bắc di cư vào Lâm Đồng như người Tày và người Nùng với hình thức sinh
hoạt âm nhạc dân gian tiêu biểu là hát sli và lượn.
Cộng đồng các dân tộc ở Lâm Đồng còn có nhiều loại nhạc cụ khác nhau
và được sử dụng rộng rãi trong các hoạt động nghi lễ, hội hè Người Việt di cư
đến Lâm Đồng cũng mang theo gần đầy đủ các nhạc cụ truyền thống của mình.
Nhìn chung, các nhạc cụ dân gian của các dân tộc Lâm Đồng là một bảo tàng sống
về đời sống âm nhạc.
Tuy nhiên, múa là một sinh hoạt kém phát triển ở đồng bào dân tộc thiểu số
ở đòa phương. Đa số các điệu múa đều gắn với lễ hội, mang nặng tính tự nhiên.
Nhìn chung, các động tác, vũ khúc trong các vũ điệu ở người thiểu số bản đòa Lâm
Đồng còn khá đơn giản và nặng tính ngẫu hứng, trong đó chủ yếu những động tác
tay và vai.
b. Lễ hội
Sinh hoạt văn hoá sôi động nhất trong các cộng đồng người thiểu số và cả
người Việt ở Lâm Đồng là những dòp lễ hội, lễ được gắn bó chặt chẽ với hội - với
các hoạt động nghệ thuật dân gian, trong đó có những trò diễn lễ nghi nhằm tái
tạo lại những sinh hoạt xã hội như săn bắt, cầu thần Lễ hội được tổ chức trònh
trọng, có tế rước và vui chơi giải trí, mang tính cộng đồng cao.
• Lễ hội Hoa Đà Lạt:
Năm 2004, một loại hình lễ hội mới được chính quyền đòa phương tiến hành
nhằm thúc đẩy ngành du lòch phát triển: đó là lễ hội Festival hoa Đà Lạt. Lễ hội