Luận văn tốt nghiệp
Lời nói đầu
Thơng mại quốc tế (TMQT) đóng một vai trò rất quan trọng vào sự thành
công của công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc. Ngày nay không
có một quốc gia nào có thể thực hiện một chính sách đóng cửa mà vẫn phồn
vinh đợc. Trong bối cảnh đó TMQ`T đóng vai trò mũi nhọn thúc đẩy nền kinh
tế trong nớc hội nhập với nền kinh tế thế giới đặc biệt là hoạt động xuất khẩu.
Chỉ thông qua hoạt động chúng ta mới có thể phát huy hết lợi thế so sánh của
mình, tăng nguồn thu ngoại tệ cho đất nớc, đồng thời mở rộng giao lu văn hoá,
xã hội, có cơ hội tiếp xúc và học hỏi kinh nghiệm khoa học kỹ thuật của các
nớc trên thế giới.
Trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam thì mặt hàng
nông sản đã và đang tạo ra nhiều công ăn việc làm, tận dụng lợi thế so sánh
một cách có hiệu quả. Hiện nay sau lúa gạo, cà phê là mặt hàng xuất khẩu chủ
lực đứng thứ hai của Việt Nam, mỗi năm đem lại cho đất nớc 19 - 20% tổng
giá trị kim ngạch xuất khẩu.
Công ty xuất nhập khẩu (XNK) INTIMEX là một công ty XNK tổng
hợp. Những năm trớc đây công ty chủ yếu là nhập khẩu. Nhng hiện nay công
ty đang chuyển dần từ nhập siêu sang xuất siêu. Trong các mặt hàng xuất
khẩu chủ yếu của công ty thì cà phê là mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Tuy mới
tham gia xuất khẩu cà phê từ năm 1997, song cà phê đã dần dần khẳng định đ-
ợc vị trí của mình trong các mặt hàng xuất khẩu của công ty. Năm 1999 giá trị
kim ngạch xuất khẩu (KNXK) cà phê mới là 3.546.698USD chiếm 6,5% tổng
KNXK thì đến năm 2001 giá trị KNXK cà phê đã là 27.203.293USD chiếm
52,1% tổng KNXK của công ty và đến năm 2002 giá trị kim ngạch xuất khẩu
là 37.654.028 USD chiếm 56,21%tổng kim ngạch xuất khẩu. Đây là một
thành quả mà công ty đã đạt đợc. Tuy nhiên trong tình hình khó khăn hiện
nay, cà phê biến động thất thờng giá cả không ổn định, hoạt động xuất khẩu
cà phê đã đạt đợc những thành quả cao song vẫn còn tồn tại những yếu kém :
nghiên cứu thị trờng còn kém, hoạt động thu mua cha tốt, thiếu vốn lợng
thông tin không đầy đủ kịp thời. Vì vậy mà sau một thời gian thực tập tại công

Hoạt động xuất khẩu đợc thực hiện trên cơ sở các mối quan hệ xã hội và
phản ánh sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế giữa những ngời sản xuất hàng hoá
riêng biệt của các quốc gia khác nhau trên thế giới.
Kinh doanh xuất khẩu dựa trên cơ sở phân công lao động và chuyên môn
hoá quốc tế, dựa trên sự so sánh của từng quốc gia. Lý thuyết lợi thế so sánh
của David Ricardo, học thuyết Hecksher Ohlin, lý thuyết lợi thế tuyệt đối
của Adam Smith đã chứng minh rõ về lợi ích của các quốc gia khi tham gia
TMQT nói chung và tham gia hoạt động xuất khẩu nói riêng.
Xuất khẩu có vị trí quan trọng trong sự phát triển và tăng trởng kinh tế
cuả mỗi quốc gia. Xuất khẩu đóng vai trò quan trọng đối với những nớc đang
phát triển nh Việt Nam.
2.Một số lý thuyết về thơng mại quốc tế
2.1. Lý thuyết lợi thế tuyệt đối
Theo Adam Smith một nớc chỉ sản xuất các loại hàng hoá sử dụng tốt
nhất các loại tài nguyên của nó. T tởng lợi thế tuyệt đối đợc Adam Smith viết
trong tác phẩm Của cải của các dân tộc . Ông cho rằng lợi ích TMQT mang
lại cho các quốc gia bắt nguồn từ nguyên tắc phân công. Ông cho rằng chuyên
môn hoá, tiến bộ kỹ thuật và đầu t là những động lực của phát triển kinh tế.
Ông đã chứng minh rằng trao đổi hàng hoá đã giúp cho các nớc tăng giá trị tài
sản của mình, trên nguyên tắc phân công quốc tế. Ông cho rằng mỗi quốc gia
cần tiến hành chuyên môn hoá sản xuất những ngành hàng có lợi thế tuyệt
đối tiêu chuẩn của ngành cần chuyên môn hoá đó là những điều kiện tự
nhiên về địa lý và khí hậu chỉ có ở các nớc đó.
Từ lý thuyết trên của Adam Smith suy ra rằng mọi ngời đều có lợi ích,
khi tập trung sản xuất để trao đổi các sản phẩm chuyên môn hoá có lợi thế hơn
ngời khác và dùng số tiền bán sản phẩm có lợi thế hơn đó để mua các thứ khác
cần thiết cho mình. Tự do kinh doanh đem lại lợi ích cho toàn xã hội. Tuy vậy
Phạm Thị Huyền Thơng mại Quốc tế - 41A
3
Luận văn tốt nghiệp

- Thu từ hoạt động du lịch, dịch vụ.
- Thu từ xuất khẩu
Phạm Thị Huyền Thơng mại Quốc tế - 41A
4
Luận văn tốt nghiệp
Trong các nguồn viện trợ trên nguồn quan trọng nhất đó là xuất khẩu.
Xuất khẩu quyết định quy mô và tốc độ tăng trởng của nhập khẩu. ở nớc ta
thời kỳ 1986- 1990 nguồn thu về xuất khẩu chiếm 3/4tổng nguồn thu ngoại
tệ , năm 1994 thu về xuất khẩu đã đảm bảo 80% về nhập khẩu so với 24,6%
năm 1986 và xu hớng năm sau kim ngạch xuất khẩu đều tăng hơn năm trớc.
Một trong những nguyên nhân chủ yếu của tình trạng kém phát triển là do
thiếu tiềm năng về vốn, do đó nguồn từ bên ngoài đợc coi là nguồn vốn chủ
yếu. Nhng mọi cơ hội về đầu t hay vay nợ nớc ngoài, chỉ tăng khi các chủ đầu
t và ngời cho vay thấy đợc khả năng xuất khẩu của nớc đó. Vì vậy xuất khẩu
là nguồn vốn chủ yếu để việc trả nợ thành hiện thực.
3.1.2.Xuất khẩu thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang nền kinh tế
hớng ngoại.
Thay đôỉ cơ cấu sản xuất và tiêu dùng một cách có lợi nhất, đó là thành
quả của cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại, sự chuyển dịch cơ cấu
kinh tế trong quá trình công nghiệp hoá ở nớc ta, là phù hợp với xu hớng nền
kinh tế thế giới. Sự tác động của xuất khẩu đối với sản xuất và chuyển dịch cơ
cấu kinh tế có thể đợc nhìn nhận theo các hớng sau:
- Xuất khẩu những sản phẩm của nớc ta cho nớc ngoài.
- Xuất phát từ nhu cầu của thị trờng thế giới, để tổ chức sản xuất và xuất
khẩu những sản phẩm mà các nớc khác cần. Điều đó có tác động tích
cực tới chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển.
- Xuất khẩu tạo điều kiện cho các ngành liên quan có cơ hội phát triển
thuận lợi, kéo theo sự phát triển của ngành công nghiệp chế tạo.
- Xuất khẩu tạo ra khả năng mở rộng thị trờng tiêu thụ, cung cấp đầu vào
cho sản xuất khai thác tối đa sản xuất trong nớc.

khẩu những sản phẩm và dịch vụ của công ty ra nớc ngoài. Xuất khẩu còn tồn
tại ngay cả khi công ty đã thực hiện các hình thức cao hơn trong kinh doanh.
Có nhiều nguyên nhân khuyến khích các doanh nghiệp thực hiện hoạt động
xuất khẩu các nguyên nhân đó có thể là :
- Sử dụng khả năng vợt trội ( hoặc những lợi thế ) của công ty
- Giảm đợc chi phí cho một đơn vị sản phẩm do nâng cao khối lợng sản xuất
( tính kinh tế nhờ quy mô )
- Nâng cao đợc lợi nhuận của công ty.
- Giảm đợc rủi ro , tối thiểu hoá đợc nhu cầu.
- Thông qua các hoạt động xuất khẩu, các doanh nghiệp trong nớc có cơ hội
tham gia vào cuộc cạnh tranh trên thị trờng thế giới. Qua đó có động lực,
Phạm Thị Huyền Thơng mại Quốc tế - 41A
6
Luận văn tốt nghiệp
điều kiện để phát triển kỹ thuật công nghệ, phát triển hệ thống kênh phân
phối .
- Xuất khẩu đảm bảo cho các doanh nghiệp luôn tăng cờng kỹ năng quản lý,
đặc biệt là kỹ năng quản lý hoạt động xuất khẩu, bán hàng trên thị trờng
thế giới, quản lý dự án và những xu hớng biến động của tỷ giá hối đoái.
- Xuất khẩu tạo nguồn thu ngoại tệ cho doanh nghiệp nhập khẩu máy móc,
thiết bị tái đầu t vào quá trình sản xuất kinh doanh, đầu t cho nghiên cứu
phát triển, marketing ...
- Sản xuất hàng xuất khẩu còn giúp doanh nghiệp thu hút đợc nhiều lao động
vào làm việc, tạo thu nhập ổn định cho cán bộ công nhân viên, tăng khả
năng quay vòng vốn nhanh, tăng lợi nhuận của doanh nghiệp.
II.Nội dung của hoạt động xuất khẩu
1.Nghiên cứu thị trờng xuất khẩu
Hoạt động xuất khẩu hàng hoá ra nớc ngoài phức tạp hơn hoạt động bán
hàng trong nớc rất nhiều nh : bạn hàng ở cách xa nhau, hoạt động xuất khẩu
chịu điều tiết của nhiều hệ thống luật khác nhau, hệ thống tiền tệ khác

o Có bao nhiêu ngời cung ứng loại hàng hoá nh doanh nghiệp
o Chu kỳ sản xuất và đa sản phẩm ra thị trờng
o Từ đó doanh nghiệp xác định đợc khối lợng hàng hóa cung ứng ra
thị trờng và có kế hoạch sản xuất phù hợp.
+ Nghiên cứu cầu thị trờng.
o Thống kê số lợng khách hàng có khả năng mua
o Số lợng mua bình quân/một khách hàng
o Nhịp độ mua
Qua nghiên cứu những nội dung trên doanh nghiệp biết đợc dung lợng
của thị trờng.
- Nghiên cứu phân tích những điều kiện của thị trờng
o Điều kiện về quy chế pháp lý: quy chế về giá, quy chế về những hoạt
động thơng mại, hạn ngạch, chuyển tiền về nớc...
o Điều kiện về tài chính: thuế quan, chi phí vận chuyển, bảo hiểm vận
chuyển, giá thành xuất khẩu, thay đổi tỷ giá hối đoái ...
o Điều kiện về kỹ thuật: vận chuyển, lu kho, tiêu chuẩn sản phẩm, khả
năng sản xuất của doanh nghiệp.
o Điều kiện về con ngời, tâm lý, những điều cấm kỵ về xã hội và văn hoá,
khả năng trình độ của nhân viên, trình độ ngoại ngữ...
Phạm Thị Huyền Thơng mại Quốc tế - 41A
8
Luận văn tốt nghiệp
- Nghiên cứu về giá cả hàng hoá trên thị trờng thế giới.
+ Giá quốc tế có tính chất quyết định đối với một loại hàng hoá nhất
định trên thị trờng thế giới. Giá đó đợc dùng trong giao dịch ngoại thơng
thông thờng không kèm theo một điều kiện đặc biệt nào và đợc thành toán
bằng đồng tiền tự do chuyển đổi .
+ Xu hớng biến động giá : Xu hớng biến động giá cả của các loại
hàng hoá trên thị trờng thế giới rất phức tạp. Có lúc tăng, lúc giảm, cá biệt
có trờng hợp ổn định nhng nói chung xu hớng đó có tính chất tạm thời. Để

ơng, một vùng, hoặc toàn bộ đất nớc có khả năng và đảm bảo xuất khẩu đợc,
nghĩa là nguồn hàng cho xuất khẩu phải đảm bảo các tiêu chuẩn về chất lợng
quốc tế .
Tạo nguồn hàng cho xuất khẩu là toàn bộ các hoạt động từ đầu t đến sản
xuất, kinh doanh cho đến các nghiệp vụ nghiên cứu thị trờng, ký kết hợp đồng,
vận chuyển bảo quản, sơ chế, phân loại, nhằm tạo ra hàng hoá có đầy đủ tiêu
chuẩn cần thiết cho xuất khẩu. Nh vậy công tác tạo nguồn hàng cho xuất khẩu
có thể đợc chia thành các hoạt động chính.
- Loại những hoạt động sản xuất và tiếp tục sản xuất hàng hoá cho xuất
khẩu. Đối với những doanh nghiệp sản xuất hàng hoá xuất khẩu thì hoạt
động này là cơ bản và quan trọng nhất.
- Là những hoạt động nghiệp vụ công tác tạo ra nguồn hàng cho xuất
khẩu thờng do các tổ chức ngoạ thơng làm chức năng trung gian cho xuất
khẩu hàng hóa.
4.Giao dịch đàm phán và ký kết hợp đồng xuất khẩu
4.1.Giao dịch đàm phán trong hoạt động xuất khẩu
Giao dịch đàm phán trong hoạt động xuất khẩu, là một quá trình trong đó
diễn ra sự trao đổi, bàn bạc giữa các doanh nghiệp ngoại thơng và khách hàng
nớc ngoài, về các điều kiện mua bán, một loại hàng hoá để đi đến thoả thuận
nhất trí giữa hai bên .
Các bớc trong quá trình giao dịch đàm phán .
- Bớc 1: Chào hàng
Chào hàng là việc doanh nghiệp ngoại thơng thể hiện rõ ý trí bán hàng
của mình, hay lời đề nghị ký kết hợp đồng xúât khẩu hàng hoá, với các khách
hàng nớc ngoài. Trong lời chào hàng của doanh nghiệp cần nêu rõ loại hàng
gì, quy cách, chất lợng, mẫu mã, bao bì, giá cả, thời gian giao hàng, điều kiện
thanh toán ...Để thực hiện ý trí chào hàng của mình doanh nghiệp có thể dùng
hai hình thức chào hàng sau:
Chào hàng cố định: Đây là hình thức chào hàng bán lô hàng nhất định,
cho một khách hàng cụ thể, trong đơn chào hàng theo hình thức này cần nêu

giao dịch, giữa những ngời xuất nhập khẩu. Những cuộc tiếp xúc ban đầu, th-
ờng qua th từ, sau này khi hai bên có điều kiện gặp gỡ trực tiếp thì việc duy trì
quan hệ cũng phải qua th tín thơng mại .
- Hội chợ thơng mại
Phạm Thị Huyền Thơng mại Quốc tế - 41A
11
Luận văn tốt nghiệp
Thông qua hội chợ thơng mại, công ty đã tạo lập đợc những cuộc gặp gỡ
trực tiếp với khách hàng, đây là một phơng thức hữu hiệu, để công ty tạo lập
mối quan hệ với khách hàng. Qua hội chợ công ty thu thập những thông tin
phản hồi trực tiếp từ phía các nhà nhập khẩu, các nhà nhập khẩu trong tơng lai
4.2.Ký kết hợp đồng
Hợp đồng xuất khẩu là loại hàng xuất khẩu mua bán đặc biệt, trong đó
ngời bán có nghĩa vụ chuyển quyền sở hữu một loại hàng hoá nhất định, với
một khối lợng cụ thể cho ngời mua, còn ngời mua có nghĩa vụ trả cho ngời
bán một khoản tơng đơng với gía trị lô hàng bằng một phơng thức thanh toán
nào đó.
Về thực chất hợp đồng xuất khẩu là một thoả thuận, về các điều kiện
mua bán hàng hóa nh: tên hàng , khối lợng hàng, chất lợng, giá cả, điều kiện
giao hàng, điều kiện thanh toán ... giữa các doanh nghiệp và các khách hàng
cụ thể. Những thoả thuận này, đợc thể hiện bằng các hình thức văn bản nhất
định.
Về mặt pháp lý hợp đồng xuất khẩu là căn cứ pháp lý, ràng buộc các bên
thực hiện các nghĩa vụ của mình, cũng nh đợc hởng các quyền lợi nhất định.
Chính vì vậy mà, trớc khi ký kết hợp đồng doanh nghiệp phải xem lại các đIều
khoản trứơc khi ký kết hợp đồng.
Các bớc tiến hành khi ký kết hợp đồng
- Hai bên ký vào một văn bản hợp đồng mua bán
- Doanh nghiệp xác nhận là ngời mua đã đồng ý các điều kiện của th
chào hàng.

giấy phép xuất khẩu hàng hoá. Giấy phép xuất khẩu là một loại công cụ quản
lý của các nớc về các hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp. Trớc khi
muốn xuất khẩu doanh nghiệp phải xin giấy phép xuất khẩu. Nhng khi chính
phủ ban hành quyết định số 55/1998/QĐ/TTg kể từ 18/03/1998 tất cả các
doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế đều đợc XNK hàng hoá phù hợp
với nội dung đăng ký kinh doanh trong nớc của doanh nghiệp. Không phải xin
giấy phép XNK tại Bộ Thơng mại nữa. Quy định này không áp dung với các
mặt hàng quản lý riêng: sách, gạo, chất nổ, ngọc trai, kim loại, tác phẩm nghệ
thuật, đồ su tầm và đồ cổ.
5.2.Chuẩn bị hàng hoá xuất khẩu
Thu gom tập trung thành lô hàng xuất khẩu : Doanh nghiệp tiến hành
thu gom hàng hóa từ nhiều chân hàng. Cơ sở để tiến hành thu gom hàng
hoá là hợp đồng kinh tế đợc ký kết giữa doanh nghiệp và chân hàng.
Đóng gói bao bì xuất khẩu: Việc đóng gói bao bì căn cứ theo yêu cầu
trong hợp đồng đã ký kết, nó có ý nghĩa rất quan trọng, với quá trình
kinh doanh bao bì vừa phải đảm bảo chất lợng của hàng hoá, vừa thuận
tiện cho quá trình vận chuyển bốc xếp hàng hoá, tạo ấn tợng và làm cho
ngời mua có cảm tình với hàng hoá của doanh nghiệp.
Kẻ ký mã hiệu hàng hoá xuất khẩu : Ký hiệu bằng chữ hay số, hình vẽ
đợc ghi ở mặt ngoài bao bì để thông báo thông tin cần thiết cho việc giao
nhận, bốc dỡ, bảo quản.
5.3.Thuê tàu lu cớc:
* Các căn cứ để thuê tàu bao gồm
Phạm Thị Huyền Thơng mại Quốc tế - 41A
13
Luận văn tốt nghiệp
- Những điều khoản của hợp đồng xuất khẩu hàng hoá
- Đặc điểm của hàng xuất khẩu
- Điều kiện vận tải
5.4.Kiểm tra hàng hoá

Luận văn tốt nghiệp
một cách nghiêm túc các quy định của hải quan đối với lô hàng cho phép xuất
khẩu hoặc không cho phép xuất khẩu.
5.7.Giao hàng lên tàu.
Thực hiện các điều kiện giao nhận hàng trong hợp đồng xuất khẩu đến
thời gian giao hàng doanh nghiệp phải làm thủ tục giao nhận hàng. Nếu việc
vận chuyển bằng đờng biển thì thực hiện các công đoạn sau:
- Lập bảng đăng ký hàng chuyên chở căn cứ vào các chi tiết hàng xuất
khẩu
- Xuất trình bảng đăng ký chuyên chở cho ngời vận tải để nhận sơ đồ
xếp hàng.
- Trao đổi với cơ quan điều độ cảng để nắm vững ngày giờ giao hàng.
5.8.Làm thủ tục thanh toán.
- Tiền tệ thanh toán
- Tỷ giá hối đoái
- Thời hạn thanh toán
- Phơng thức thanh toán
- Điều kiện đảm bảo hối đoái
* Các phơng thức thanh toán đợc sử dụng rộng rãi là :
- Thanh toán tín dụng chứng từ
+ Tín dụng chứng từ là một loại giấy tờ mà ngân hàng xác định đảm bảo
hoạc cam kết sẽ trả tiền cho bên xuất.
+ Khi thanh toán theo th tín dụng, doanh nghiệp phải thờng xuyên đôn
đốc khách hàng mở th tín dụng đúng hạn và đúng nội dung trong hợp đồng
xuất khẩu đã đợc ký kết.
+ Khi có th tín dụng doanh nghiệp phải tiến hành thực hiện hợp đồng
xuất khẩu. Giao hàng xong doanh nghiệp có bộ chứng từ giao hàng hoàn hảo,
phù hợp với nội dung th tín dụng và sau đó nhận tiền thanh toán từ khách
hàng.
-Thanh toán bằng phơng thức nhờ thu: Ngay sau khi giao nhận hàng

quá trình kinh doanh của doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp kinh doanh
XNK, môi trờng kinh doanh đặc biệt quan trọng bởi kinh doanh TMQT phức
tạp hơn kinh doanh thơng mại trong nớc.
1.1.Chính sách kinh tế vĩ mô.
Các nớc khác nhau có chính sách thơng mại khác nhau thể hiện ý trí và
mục tiêu của nhà nớc trong việc can thiệp và điều chỉnh các hoạt động TMQT
Phạm Thị Huyền Thơng mại Quốc tế - 41A
16
Luận văn tốt nghiệp
có liên quan tới nền kinh tế đất nớc. Các chính kinh tế vĩ mô có ảnh hởng lớn
tới hoạt động kinh doanh xuất khẩu của doanh nghiệp.
1.1.1.Thuế quan
Thuế là số tiền nào đó đánh vào mỗi đơn vị hàng hoá xuất khẩu hoặc
nhập khẩu, tính theo tỷ lệ phần trăm đối với tổng khối lợng hàng hoá XNK
hay kết hợp cả hai cách trên.
Việc tính thuế nhập khẩu đợc chính phủ ban hành nhằm quản lý xuất
khẩu theo chiều hớng có lợi nhất cho nền kinh tế trong nớc và mở rộng quan
hệ kinh tế đối ngoại. Thuế khiến cho một phần kinh doanh của doanh nghiệp
kinh doanh xuất khẩu đợc chuyển vào tay nhà nớc, nhng trong xu hớng tự do
hoá hiện nay việc đánh thuế xuất khẩu sẽ giảm dần.
1.1.2.Tỷ giá hối đoái
Chính sách tỷ giá xuất khẩu cũng ảnh hởng trực tiếp tới việc xuất khẩu,
nó ảnh hởng tới việc hạn chế hay đẩy mạnh xuất khẩu. Một chính sách tỷ giá
hối đoái có lợi cho xuất khẩu, là chính sách duy trì tỷ gía tơng đối ổn định.
Kinh nghiệm các nớc đang thực hiện chính sách hớng về xuất khẩu là điều
chỉnh tỷ giá thờng kỳ để đạt mức tỷ giá cân bằng trên thị trờng và duy trì mức
tỷ giá tơng quan với chi phí và giá cả trong nớc.
1.1.3.Chính sách tín dụng và trợ cấp xuất khẩu.
Đối với hoạt động xuất khẩu nói chung và với hoạt động xuất khẩu nông
sản nói riêng việc áp dụng chính sách tín dụng và trợ cấp xuất khẩu có ý nghĩa

có phong tục tập quán những quy tắc, những điều cấm kị riêng của mình. Để
hoạt động xuất khẩu không bị thất bại, nhà xuất khẩu phải nghiên cứu kỹ xem
những ngời mua ở nớc ngoài chấp nhận mặt hàng này hay mặt hàng kia nh thế
nào và họ sử dụng chúng ra sao. Để thích nghi đợc với môi trờng nớc ngoài,
nhà xuất khẩu phải tạo ra đợc những cơ sở cho việc hành động để đạt đợc mục
đích. Sự thích nghi này phải đợc xây dựng trên cơ sở : có những hiểu biết ban
đầu về nớc đó, có khả năng tự hoà nhập bản thân với môi trờng, linh hoạt
trong môi trờng văn hoá khác biệt, có sự quan tâm đến thị trờng đó, có khả
năng tự điều chỉnh...
1.3.2.Các yếu tố cung trên thị trờng thế giới
Sự biến động cung cầu trên thị trờng thế giới, có ảnh hởng trực tiếp tới
hoạt động xuất khẩu hàng hoá ở trong nớc, nhất là đối với những nớc có quy
mô nhỏ nh Việt Nam. Xuất khẩu hàng hoá là việc bán hàng hoá của nớc mình
ra thị trờng nớc ngoài, việc xuất khẩu hàng hóa không thể diễn ra ở một thị tr-
ờng nhất định mà nó diễn ra ở nhiều nớc trên thế giới. Tình hình biến động
cung cầu trên thị trờng thế giới sẽ ảnh hởng tới biến động trên thị trờng thế
Phạm Thị Huyền Thơng mại Quốc tế - 41A
18
Luận văn tốt nghiệp
giới dẫn đến ảnh hởng trực tiếp tới hoạt động xuất khẩu trong nớc. Nếu cung
lớn hơn cầu sẽ khuyến khích xuất khẩu đồng thời giá xuất khẩu sẽ cao. Ngợc
lại xuất khẩu trong nớc sẽ gặp nhiều khó khăn khi tham gia vào TMQT hàng
trong nớc sẽ khó xuất khẩu và giá rẻ.
1.3.3.Chính sách thơng mại của nớc nhập khẩu
Chính sách thơng mại của nớc nhập khẩu, sẽ đóng một vai trò quan trọng
ảnh hởng đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp. Chính sách thơng mại
của nớc nhập khẩu là yếu tố quyết định hoạt động xuất khẩu. Một quốc gia
tăng cờng hoạt động xuất khẩu hoặc hạn chế việc nhập khẩu của doanh nghiệp
sẽ ảnh hởng rất nhiều tới hoạt động của doanh nghiệp. Chính vì vậy mà nghiên
cứu chính sách thơng mại của nớc nhập khẩu là việc làm hết sức cần thiết đối

doanh nghiệp việc trau dồi kiến thức về nghiệp vụ và khả năng sử dụng ngoại
ngữ trong kinh doanh có ý nghĩa rất lớn đối với hoạt động xuất khẩu của
doanh nghiệp.
1.4.4.Chủng loại, chất lợng hàng hoá xuất khẩu của doanh nghiệp
Việc lựa chọn chủng loại hàng hoá xuất khẩu của doanh nghiệp có ảnh h-
ởng đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp, phải lựa chọn loại hàng hoá
nào đang đợc ngời tiêu dùng a chuộng và vấn đề đợc nhiều nhà xuất khẩu
quan tâm nó cũng chiếm một vị trí quan trọng trong việc thúc đẩy xuất khẩu
của doanh nghiệp.
1.4.5.Mối quan hệ bạn hàng và uy tín của doanh nghiệp.
Mối quan hệ bạn hàng và uy tín của doanh nghiệp ảnh hởng không nhỏ
đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp .chính nhờ mối quan hệ tốt với bạn
hàng và uy tín đã đợc thiết lập từ trứơc đó doanh nghiệp có thể tăng cờng mối
quan hệ với bạn hàng truyền thống cũng nh qua bạn hàng này mà khách hàng
có thể tăng thêm những khách hàng mới nhờ uy tín của chính mình.
2.Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động xuất khẩu.
2.1.chỉ tiêu định lợng
*Chỉ tiêu lợi nhuận
Lợi nhuận là chỉ tiêu hiệu quả kinh tế có tính tổng hợp, phản ánh kết quả
cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh, nó giúp cho doanh nghiệp duy
trì tái sản xuất mở rộng, cải thiện và nâng cao đời sống của ngời lao động
Lợi nhuận = Tổng doanh thu Tổng chi phí
Sau khi đã thanh toán lợi nhuận, doanh nghiệp cần xác định đợc tỷ suất
lợi nhuận để phân tích hiệu quả kinh doanh thể hiện trong các chỉ tiêu sau:
-Chỉ tiêu lợi nhuận trên vốn :
Phạm Thị Huyền Thơng mại Quốc tế - 41A
20
Luận văn tốt nghiệp
Tỷ suất lợi nhuận trên vốn =
100x

- Tỷ suất khẩu nhỏ hơn tỷ giá hối đoái tức là chi ít hơn thu nên hoạt động
kinh doanh xuất khẩu có hiệu quả.
2.2.Chỉ tiêu định tính
Bên cạnh những chỉ tiêu mang tính định lợng nh trên hiệu quả kinh
doanh của doanh nghiệp còn đợc xác định bằng những chỉ tiêu định tính. Đó
chính là mối quan hệ bạn hàng và uy tín trong kinh doanh của doanh nghiệp.
Đây là chỉ tiêu không thể đánh giá đợc một cách cụ thể, nó thể hiện việc
doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả hay không cũng phụ thuộc nhiều vào
mối quan hệ bạn hàng cũng nh uy tín của doanh nghiệp.
Phạm Thị Huyền Thơng mại Quốc tế - 41A
21
Luận văn tốt nghiệp
IV.Khái quát hoạt động xuất khẩu cà phê của
Việt nam
1.Vài nét về ngành cà phê Việt Nam
1.1.lịch sử hình thành và phát triển cây cà phê Việt Nam
Cách đây khoảng 1000 năm, cây cà phê đã đợc ngời du mục Ethiopi
ngẫu nhiên tìm thấy ở làng Cafpa, gần thủ đô Ethiopi.Đến thế kỷ thứ VI, cây
cà phê lan dần sang các nớc và châu lục khác. Cây cà phê đã đợc đa vào trồng
ở Việt Nam cách đây hơn một thế kỷ. Cây cà phê lần đầu tiên đợc các giáo sĩ
truyền giáo phơng tây đa vào trồng ở khu vực nhà thờ, tu viện thiên chúa giáo
thuộc hai tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị.Đến cuối thế kỷ XIX, các đồn điền cà
phê đã lần đầu tiên đợc trồng ở các tỉnh phía bắc : Hà Nam, Sơn Tây,Hoà
Bình, Phú Thọ, Phủ Quỳ , Nghệ An...Vào cuối thế kỷ XX những khu vực
trồng cà phê đợc mở rộng xuống các tỉnh miền trung và Đông Nam Bộ. Cho
đến nay cây cà phê đã trở thành một cây công nghiệp quan trọng, đợc gieo
trồng ở hầu hết các tỉnh trung du, miền núi và cao nguyên trên khắp lãnh thổ
nớc ta.
Nớc ta nằm trong vành đai khí hậu nhiệt đới gió mùa, có diện tích đồi núi
và cao nguyên rộng lớn, điều kiện tự nhiên hết sức thuận lợi. Đất đỏ Bazan rất

1995 - 1996 186.000 235.000 1,26
1996 - 1997 254.000 262.000 1,43
1997 - 1998 296.000 400.000 1,35
1998 - 1999 350.000 420.000 1,20
1999 - 2000 420.000 600.000 1,43
2000 - 2001 520.000 800.400 1,54
2001 - 2002 500.000 900.000 1,8
(Nguồn : Báo cáo hiệp hội cà phê ca cao Việt Nam)
Qua bảng số liệu trên ta thấy diện tích trồng cà phê của Việt Nam tăng
rất mạnh và còn tiếp tục tăng. Niên vụ 1990 - 1991 Việt Nam mới có diện tích
trồng cà phê là 135.500 ha, nhng đến niên vụ 2001 - 2002 Việt Nam đã có
tổng diện tích trồng cà phê là 500.000 ha. Nh vậy chỉ sau 11 năm diện tích
trồng cà phê của Việt Nam đã tăng 3,7 lần. Đây chính là kết quả của chính
sách phát triển cây cà phê của chính phủ trong kinh tế hộ gia đình, t nhân kết
hợp với đầu t từ nhà nớc qua các chơng trình định canh, định c, phủ xanh đồi
trọc, đất trống. Bên cạnh mặt đáng mừng do diện tích cà phê tăng mạnh cũng
cần phản ánh một tình trạng đáng lo ngại đó là tình trạng vợt quá tầm kiểm
soát của những cây cà phê mới trồng . Nhiều nông dân khi thấy giá cà phê lên
cao thì ra sức phá rừng để tăng diện tích trồng cà phê nên dẫn tới hiện tợng
rừng bị tàn phá nghiêm trọng ảnh hởng tới môi trờng.Đây là một trở ngại lớn
cho ngành cà phê Việt Nam.
Về năng suất và sản lợng cây cà phê, Việt Nam là một trong những nớc
xuất khẩu cà phê đứng hàng đầu thế giới. Sản lợng cà phê của Việt Nam đứng
Phạm Thị Huyền Thơng mại Quốc tế - 41A
23
Luận văn tốt nghiệp
hàng đầu trên thế giới chỉ sau Brazil, còn về năng suất chúng ta có thể tự hào
là nớc có năng suất trồng cà phê cao nhất thế giới bình quân năng suất trồng
cà phê Vịêt Nam là 1,5 - 1,7 tấn/ha, cao hơn nhiều so với các nớc trên thế
giới. Đây là một thế mạnh của cà phê Việt Nam.

Phạm Thị Huyền Thơng mại Quốc tế - 41A
24
Luận văn tốt nghiệp
2.1.Kim ngạch, sản lợng xuất khẩu
Bảng 3 : Kết quả xuất khẩu cà phê của Việt Nam ( 1991- 2002 )
Niên vụ Sản lợng
XK( tấn )
Tốc độ tăng
sản lợng (%)
Giá trị
XK(triệu
USD)
Tốc độ tăng
giá trị xuất
khẩu(%)
1991- 1992 118.200 / 84 /
1992 -1993 122.700 3,80 110 30,95
1993 -1994 170.000 38,50 300 172,72
1994 -1995 248.000 45,88 595,5 31,83
1995 -1996 283.000 14,11 420 -29,47
1996 -1997 390.000 37,8 490 16,67
1997 -1998 382.000 -2,05 594 21,22
1998 -1999 488.00 27,75 592 -0,37
1999 -2000 734,000 50,34 501 -15,37
2000 -2001 931.000 26,83 495 -1,20
2001 - 2002 710.000 -23,73 257 -48,08
(Nguồn : Báo cáo hàng năm của hiệp hội cà phê - ca cao Việt Nam )
Trong thời gian trớc đây khi mà đất nớc ta đang trong thời kỳ bao cấp,
sản lợng xuất khẩu của nớc ta không đáng kể, chủ yếu xuất sang Liên Xô và
các nớc Đông Âu (cũ). Theo nghị định th, một lợng nhỏ còn lại đợc bán cho