Luận văn tốt nghiệp
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
ĐỘC LẬP - TỰ DO - HẠNH PHÚC
-------
LỜI CAM ĐOAN
Kính gửi : - Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân
- Khoa Thương Mại và Kinh tế Quốc tế
Tên em là : Lê Phương Hà
Lớp : Thương Mại 47C
Khoá : 47
Hệ : Chính Quy
Mã Sinh viên : CQ 470715
Trong thời gian thực tập theo quy định của nhà trường, em thực tập tại
Phòng XNK 8- Công ty cổ phần XNK tạp phẩm Hà Nội ( TOCONTAP). Em
đã chọn đề tài:” Hoàn thiện nhập khẩu máy móc thiết bị ở công ty cổ phần
xuất nhập khẩu tạp phẩm Hà Nội” cho luận văn tốt nghiệp của mình.
Em xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do em tìm hiểu, nghiên cứu
và viết trong quá trình thực tập tại Công ty, không sao chép chuyên đề, luận
văn các khoá trước.
Nếu vi phạm, em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm.
Sinh viên
Lê Phương Hà
Lê Phương Hà Thương mại 47C
Luận văn tốt nghiệp
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU.............................................................................................................1
CHƯƠNG 1.................................................................................................................4
NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ NHẬP KHẨU MÁY MÓC THIẾT BỊ CỦA
DOANH NGHIỆP......................................................................................................4
I. Khái niệm nhập khẩu..................................................................................4
II. Các hình thức nhập khẩu..........................................................................7
Luận văn tốt nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
Hiện nay toàn cầu hóa, hiện đại hóa đang là xu hướng phát triển chung
của toàn thế giới. Việt Nam với những bước đi vững chắc cũng đang từng
bước hội nhập: Gia nhập ASEAN (1995), APEC (1997), kí kết hiệp định
thương mại Việt Nam – Hoa Kì, hoàn thành các nghĩa vụ tham gia AFFTA
(2006), gia nhập WTO (2007)…Trong bối cảnh đó thương mại quốc tế đóng
vai trò mũi nhọn trong việc thúc đẩy kinh tế phát triển nhờ phát huy lợi thế so
sánh của đất nước, tận dụng những kỹ thuật, công nghệ tiến bộ từ các nước
phát triển và tiếp thu những tinh hoa văn hóa của nhân loại.
Bên cạnh những khuyến khích xuất khẩu thì nhập khẩu cũng hết sức
được quan tâm, nó đóng vai trò trọng tâm cho sự phát triển thương mại nội
địa, tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng cuộc sống đóng góp vào sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.Trong đó nhập khẩu máy móc
thiết bị có vai trò đặc biệt cung cấp tư liệu sản xuất, xây dựng, tạo sơ sở hạ
tầng…để tăng cường sản xuất, tạo ra nhiều sản phẩm cho xã hội, đồng thời
chính nó kết hợp với xuất khẩu cải thiện đời sống xã hội, thúc đẩy tăng trưởng
kinh tế. Do đó việc hoàn thiện nhập khẩu máy móc thiết bị ở các doanh nghiệp
có ý nghĩa hết sức quan trọng.
Năm 2008 là năm kinh tế thế giới có nhiều biến động : sự phá sản của hai
ngân hàng lớn nhất nước Mĩ ảnh hưởng tới nên kinh tế toàn cầu. Sự sụt giá tiền
tệ, mất giá chứng khoán, giá dầu tăng kỷ lục rồi lại tụt dốc thảm hại. Bên cạnh đó
thiên tại dồn dập khiến giá hàng hóa thực phẩm leo thang khiến cho nên kinh tế
nước ta tăng trưởng chậm lại ở mức 6.23%, trong khi xuất khẩu là điểm sáng
trong bức tranh nền kinh tế thì nhập siêu lại đáng lo ngại với kim ngạch khoảng
Lê Phương Hà Thương mại 47C
1
Luận văn tốt nghiệp
- Chương 2: Thực trạng nhập khẩu máy móc thiết bị của công ty xuất
nhập khẩu tạp phẩm Hà Nội(TOCONTAP )
- Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện nhập khẩu máy
móc và thiết bị của công ty xuất nhập khẩu tạp phẩm Hà Nội
(TOCONTAP ).
Lê Phương Hà Thương mại 47C
3
Luận văn tốt nghiệp
CHƯƠNG 1
NHỮNG LÝ LUẬN CHUNG VỀ NHẬP KHẨU MÁY
MÓC THIẾT BỊ CỦA DOANH NGHIỆP
I. Khái niệm nhập khẩu
1. Khái niệm
Nhập khẩu là một hoạt động quan trọng của thưng mại quốc tế. Nhập
khẩu tác động một cách trực tiếp và quyết định đến sản xuất và đời sống trong
nước. Có thể định nghĩa nhập khẩu hàng hóa là quá trình mua hàng hóa dịch
vụ của một tổ chức kinh tế hay doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu ở
quốc gia này với quốc gia khác theo nguyên tắc thị trường quốc tể để phục vụ
cho sản xuất trong nươc hay tái xuất khẩu tìm kiểm lợi nhuận.
Nhập khẩu để bổ sung hàng hóa mà trong nước không sản xuất được,
hoặc sản xuất không đáp ứng nhu cầu. Nhập khẩu còn để thay thế, nghĩa là
nhập khẩu những hàng hóa mà sản xuất trong nước sẽ không có lợi bằng nhập
khẩu. Hai mặt hàng nhập khẩu bổ sung hoặc nhập khẩu thay thể nếu thực hiện
tốt sẽ tác động tích cực đến sự phát triển cân đối của nền kinh tế quốc dân,
trong đó cân đối trực tiếp ba yếu tố của sản xuất: Công cụ lao động, đối tượng
lao động và tư liệu lao động. Với cách tác động đó, ngoại thương được coi như
một phương pháp sản xuất gián tiếp.
Với mỗi quốc gia nhập khẩu luôn là một bộ phận quan trọng trong quá
trình buôn bán quốc tế, nó thể hiện mối quan hệ giữa nền kinh tế quốc gia với
kinh tế thế giới.Việt Nam trong nhiều năm gần đây tỷ trọng nhập khẩu luôn
dài ổn định trên thế giới, góp phần tạo ra những liên minh kinh tế,
những liên kết xuyên quốc gia có lợi cho doanh nghiệp
• Nhập khẩu những mặt hàng phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu góp
Lê Phương Hà Thương mại 47C
5
Luận văn tốt nghiệp
phần thúc đẩy xuất khẩu, nâng cao vị thế của doanh nghiệp trên thị
trường.
3. Sự cần thiết hoàn thiện nhập khẩu máy móc thiết bị đối với
doanh nghiệp
Nền kinh tế VN phát triển theo hướng phụ thuộc nguồn nguyên liệu
nhập khẩu mang đậm nền kinh tế gia công lắp ráp. Hàng năm tỷ trọng nhập
khẩu máy móc thiết bị phục vụ sản xuất và đầu tư trong nước lên tới 80%. Sở
dĩ như vậy là do các nguyên nhân sau:
Quá trình quốc tế hóa đời sống kinh tế trên phạm vi toàn cầu là xu thế
chung của tất cả các quốc gia, lực lượng sản xuất phát triển vượt qua qua ngoài
phạm vi biên giới một quốc gia, sự phân công lao động quốc tê cả về bề rộng
lẫn bề sâu. Việt Nam cũng đang trên đà hội nhập bằng nhiều cách, trong đó có
cuộc cách mạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Chính vì vậy, việc
xây dựng các yếu tố cơ sở hạ tầng như: đường xá, cầu cống, nhà máy, các khu
công nghiệp, các khu đô thị, khu dân cư là nền tảng vô cùng quan trọng.
Theo lý thuyết lợi thế tương đối của D. Ricardo thì mỗi nước nên chuyên
môn hóa vào các sản phẩm mà nước đó có lợi thế tương đối thì thương mại sẽ có lợi
cho các bên. Nói các khác, một quốc gia sẽ có lợi khi sản xuất và xuất khảu những
mặt hàng mà quốc gia đó có thế sản xuất với hiệu quả cao hơn một cách tương đối
hay giá cả thấp hơn một cách tương đối so với quốc gia kia. Việt Nam nước nông
nghiệp có thế mạnh về gạo, tài nguyên và những mỏ than, mỏ quặng do thiên
nhiên hào phóng ban tặng. Hàng năm nước ta thu về những đồng ngoại tệ quí
giá từ hoạt động xuất khẩu những mặt hàng này. Song bên cạnh đó những mặt
hàng có hàm lượng chất xám cao, tiên tiến hiện đại như: máy móc thiết bị, đồ
doanh nghiệp phải có nhiều kinh nghiệm, các cán bộ nghiệp vụ kinh
doanh xuất nhập khẩu phải có kiến thức chuyên môn giỏi để có thể đàm
phán và và tiến hành nghiệp vụ thông thạo hiểu quả cao. Đồng thời
doanh nghiệp cũng phải chịu mọi chi phí rủi ro, tổn thất từ những thất
Lê Phương Hà Thương mại 47C
7
Luận văn tốt nghiệp
bại, khó khăn của thương vụ.
2. Nhập khẩu liên doanh
- Nhập khẩu liên doanh là hoạt động nhập khẩu hàng hóa trên cơ sở
liên kết kỹ thuật một cách tự nguyện giữa các doanh nghiệp( trong đó
ít nhất một doanh nghiệp tự xuất khẩu trực tiếp) nhằm phối hợp kỹ
năng để cùng giao dịch đề ra chủ trương biện pháp có liên quan đến
hoạt động nhập khẩu, thúc đẩy hoạt động này phát triển theo hướng
có lợi nhất cho cả hai bên cùng chia lãi và nếu lỗ thì phải chịu.
Quyền hạn và trách nhiệm mỗi bên được chia theo tỷ lệ vốn góp.
- Các doanh nghiệp nhập khẩu dưới hình thức chỉ phải chịu rủi ro theo
tỷ lệ vốn góp. Doanh nghiệp nào đứng ra nhận hàng sẽ được tính kim
ngạch nhập khẩu. Khi đưa hàng về tiêu thụ thị chỉ được tính doanh
số trên số hàng tính theo tỷ lệ vốn góp và chịu thuế doanh thu trên
doanh số đó.
- Doanh nghiệp nhập khẩu liên doanh phải ký hai hợp đồng: một hợp
đồng mua hàng với nước ngoài và một hợp đồng với doanh nghiệp
khác.
3. Nhập khẩu ủy thác
- Là hình thức nhập khẩu gián tiếp thông qua trung gian thương mại.
Bên nhờ ủy thác sẽ phải trả một khoản tiền cho bên nhận ủy thác
dưới hình thức phí ủy thác, còn bên nhận ủy thác có trách nhiệm thực
hiện đúng nội dung của hợp đồng ủy thác đã được kí kết giữa các
bên.
nước ngoài hàng trước đây đã nhập khẩu chưa qua chế biến ở nước tái xuất.
Trong hoạt động nhập khẩu luon có sự tham gia của ba nước: nước xuất khẩu,
nước nhập khẩu, và nước tái xuất.
- Người bán đồng thời là người mua, sau mỗi chuyến hàng đều có việc
Lê Phương Hà Thương mại 47C
9
Luận văn tốt nghiệp
thanh toán bằng tiền.
- Có nhiều loại: Hàng từ nước xuất khẩu được chở thẳng sang nước
nhập khẩu. Hoặc hàng từ nước xuất khẩu được chở đến nước tái xuất nhưng
không làm thủ tục vào nước tái xuất mà được chở sang nước nhập khẩu. Hoặc
hàng từ nước xuất khẩu được chở đến nước tái xuất, làm thủ tục nhập vào kho
ngoại quan ở nước tái xuất, sau đó được xuất khẩu sang nước nhập khẩu.
- Về mặt thanh toán, nhiều hợp đồng tái xuất quy định phương thức tín
dụng giáp lưng. Người tái xuất thường cố dàn xếp để trả chậm tiền hàng nhập
và nhanh chóng thu tiền hàng xuất. Nhờ biện pháp đó mà người tái xuất thu
được cả lợi tực về tiền hàng trong khoảng thời gian chênh lệch.
- Kinh doanh tái xuất đòi hỏi nhạy bén tinh hình thị trường và giá cả,
chính xác và chặt chẽ trong các hợp đồng mua bán.
III. Qui trình nhập khẩu của doanh nghiệp
1. Nghiên cứu thị trường
Nghiên cứu thị trường là quá trình đầu tiên của hoạt động nhập khẩu
hàng hóa. Không chỉ tiến hành nghiệp vụ ngoại thương mà làm bất cứ một
công việc kinh doanh nào cũng cần tiến hành nghiên cứu thị trường, đây là
bước nghiên cứu tiền khả thi để có thể đưa ra những phương án kinh doanh
thích hợp. Nghiên cứu thị trường không chỉ là ở trong nước mà còn cả nước
ngoài nữa.
Nghiên cứu thị trường trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu nhằm
tìm thị trường đầu ra, đối tác kinh doanh ở nước ngoài, và đối thủ cạnh tranh
trong nuớc.
Đòi hỏi doanh nghiệp phải nghiên cứu thị trường thế giới, tìm hiểu xem
thị trường nào có triển vọng nhất để có thể tiến hành nhập khẩu với những điều
kiện tốt nhất, giảm chi phí nhập khẩu. Bên cạnh đó cũng cần nghiên cứu tình
hình kinh tế, chính trị, văn hóa, phong tục tập quán nhập khẩu của quốc gia đó
Lê Phương Hà Thương mại 47C
11
Luận văn tốt nghiệp
để phục vụ cho việc giao thương đạt kết quả cao.
- Phương pháp để nghiên cứu thị trường là nghiên cứu tại bàn và nghiên
cứu hiện trường
• Phương pháp nghiên cứu tại bàn hay còn gọi là nghiên cứu văn
phòng là các nghiên cứu thu thập thông tin qua các tài liệu như sách
báo, tạp chí, tạp chí quảng cáo, các bản tin kinh tế, thông tin thị
trường, tạp chí thương mại, niên giám thống kê, và cá loại tài liệu có
liên quan đến mặt hàng nhập khảu của doanh nghiệp. Nghiên cứu tại
bàn có thể tìm tài liệu ở bên ngoài doanh nghiệp cũng có thể tìm tài
liệu bên trong doanh nghiệp. Nghiên cứu tại bàn cho cái nhìn khái
quát về thị trường mặt hàng cần nghiên cứu. Đây là phương pháp
tương đối dễ làm, tiến hành nhanh tốn ít chi phí, nhưng đòi hỏi người
nghiên cứu phải có chuyên môn, phải biết cách thu thập tài liệu, đánh
giá và sử dụng tài liệu thu thập một cách đầy đủ và tin cậy. Tuy
nhiên phương pháp này có hành chế là có độ trễ so với thực tế.
• Nghiên cứu hiện trường là phương pháp trực tiếp cử cán bộ đến tận
nơi để nghiên cứu. Cán bộ nghiên cứu thông qua việc trực tiếp quan
sát thu thập thông tin và số liệu ở đơn vị tiêu dùng, ở khách hàng
hoặc đơn vị nguồn hàng bằng cách điều tra trọng điểm, điều tra chọn
mẫu, .. cũng có thể thông qua việc tiếp xúc trực tiếp với khách hàng
ở kho hàng, quầy hàng, của hàng của bản thân doanh nghiệp. Nghiên
cứu tại hiện trường có thể thu thập số liệu sống động thực tế, hiện
đại. Tuy nhiên phương pháp này tốn kém và chi phí và cán bộ
so với các hình thức đàm phán khác. Nó thúc đẩy nhanh tốc độ đàm
phán, cho phép giải quyết những bất đồng phức tạp giữa các bên gặp
gỡ, tạo được sự thông hiểu lẫn nhau và duy trì được mối quan hệ tốt
Lê Phương Hà Thương mại 47C
13
Luận văn tốt nghiệp
đẹp lâu dài. Bên cạnh đó kết quả đàm phán có sự xác nhận pháp lý
ngay của các bên khiến cho hợp đồng mau chóng đi vào thực
hiện.Tuy nhiên đàm phán bằng hình thức này chi phí rất tốn kém.
Quy trình tiến hành đàm phán trực tiếp trải qua các giai đoạn:
Chuẩn bị đàm phán tiến hành đàm phán thử Thực hiện đàm phán
Ký kết hợp đồng ngoại thương Những công việc sau đàm phán
• Đàm phán giao dịch qua thư tín: đây là hình thức mà qua thư từ gởi
bằng bưu điện, telex, fax, email người mua và người bán thỏa thuận
với nhau những điều khoản cần thiết của một hợp đồng. Đàm phán
dưới hình thức này có ưu điểm là: ít tốn kém, hai bên có điều kiện và
thời gian để cân nhắc, tham khảo ý kiến của nhiều người khác trước
khi gửi đi, cùng một thời gian người bán có thể giao dịch với nhiều
bạn hàng khác nhau. Tuy nhiên thời gian đàm phán thườn kéo dài, có
thể phải trải qua nhiều lần viết thư mới đạt được kết quả cuối cùng.
Giao dịch trong thư thương mại thường gồm các bước:
Hỏi giá phát giá đặt hàng hoàn giá chấp nhận xác nhận
Khi bên nhập khẩu chấp nhận mọi điều kiện mà bên chào hàng đưa ra
tức hộp đồng được giao kết.
• Đàm phán qua điện thoại: Đây là hình thức qua đường dây điện quốc
tế, người mua và người bán thực hiện giao dịch đàm phán với nhau
để đi đến ký kết hợp đồng ngoại thương. Ưu điểm là có kết quả đàm
phán nhanh chóng. Song rất tốn kém, trình bày không hết ý, và quan
trọng là không có gì làm bằng chứng cho sự thỏa thuận của hai bên.
Ký kết hợp đồng ngoại thương: Việc ký kết hợp đồng là mục đích và
16
Xin giấy
phép nhập
khẩu
Làm thủ tục
ban đầu thanh
toán quốc tế
Đôn đốc
người bán
hàng giao
hàng
Nhận hàng
Làm thủ tục
hải quan
nhập khẩu
Mua bảo
hiểm ( nếu
được)
Thuê tàu
( nếu được)
Thanh toán,
nhận bộ
chứng từ
Xử lý tranh
chấp (nếu có)
Kiểm tra
hàng hóa
Luận văn tốt nghiệp
- Phương thức thanh toán chuyển tiền.
- Phương thức tín dụng chứng từ
miễn tổn thất riêng(C). Cũng có điều kiện bảo hiểm phụ như: vỡ, rò, gỉ, mất
trộm, mất cắp, và không giao hàng, gỉ và ô xi hóa, hư hại do móc cẩu, dây bẩn
do dầu hoặc mỡ… Ngoài ra còn một số điều kiện bảo hiểm đặc biệt như: bảo
hiểm chiến tranh, bảo hiểm đình công, bạo động, và dân biến.
Việc lựa chọn điều kiện bảo hiểm cần dựa vào căn cứ sau: điều khoản
hợp đồng, tính chất hàng hóa, tính chất bao bì và phương thức xếp, loại tàu
chuyên chở.
Bước 6: Làm thủ tục hải quan nhập khẩu
Đây là nghiệp vụ cần thiết cho những hàng hóa xuất nhập khẩu đi qua
biến giới của các nước. Hàng hóa qua biên giới quốc gia để nhập khẩu phải
làm thủ tục hải quan trong thời hạn 30 ngày kể từ khi hàng hóa đến cửa khẩu.
Các doanh nghiệp phải nộp cho cơ quan hải quan những giấy tờ: tờ khai
hải quan, hợp đồng mua bán hoặc giấy tờ có giá trị tương đương, hóa đơn
thương mại, vận đơn.. Trong đó mỗi doanh nghiệp cần tự tính thuế và các
khoản thu khác theo qui định rồi điền vào tờ khai hải quan.
Lê Phương Hà Thương mại 47C
18
CQ hải quan
tiếp nhận hồ
sơ, kiểm tra sơ
bộ, đăng ký tờ
khai, quyết
định hình thức,
mức độ kiểm
tra
Kiểm tra chi tiết
giá thuế.
Ký thong quan
Kiểm tra
thực tế
Tùy theo phương thức thanh toán mà hai doanh nghiệp thỏa thuận từ
trước, doanh nghiệp nhập khẩu tiến hành thanh toán cho bên xuất khẩu.
Bước 9: Xử lý tranh chấp nếu có
Khiếu nại hàng hóa khi có tổn thất. Có thể khiếu nại đối với người bán
hoặc người vận tải, hoặc công ty bảo hiểm tùy vào tổn thất, hử hỏng của hàng
hóa.
5. Tổ chức tiêu thụ hàng nhập khẩu
Hoạt động nhập khẩu chỉ kết thúc khi hoàn thành tiêu thụ hàng nhập
khẩu.
Sau khi đánh giá hiệu quả nhập khẩu, doanh nghiệp cần tổ chức cho
bán cho các đơn vị đặt hàng hoặc tổ chức tiêu thụ tốt thị trường nội địa. Để
tiêu thụ hàng hóa có kết quả cao doanh nghiệp cần:
- Nghiên cứu thị trường trong nước và tâm lý khách hàng trong việc
mua bán hàng hóa, nhất là đối với hàng hóa doanh nghiệp cần kinh
doanh.
- Xác định kênh phân phối hàng hóa và các hình thức bán.
- Tiến hành quảng cáo và xúc tiến bán hàng.
- Xác định mức giá cụ thể trên cơ sở cung cầu thị trường và chi phí
của doanh nghiệp.
- Tổ chức nghiệp vụ bán hàng cụ thể tại các cửa hàng.
6. Đánh giá và điều chỉnh hoạt động nhập khẩu
Kết thúc mỗi hợp đồng doanh nghiệp nhập khẩu sẽ tiến hành đánh giá
hiệu quả của việc thực hiện hợp đồng đó. Việc đánh giá sẽ dựa vào các chỉ tiêu:
- Doanh thu bán hàng nhập khẩu
- Doanh thu thuần.
- Dự kiến chi phí cho thương vụ nhập khẩu.
Lê Phương Hà Thương mại 47C
20
Luận văn tốt nghiệp
- Hiệu quả thương vụ