nghiên cứu - trao đổi
Tạp chí luật học số 1/2004 51
t ngy 1/7/1996 Phỏp lnh v th tc
gii quyt cỏc v ỏn hnh chớnh cú hiu
lc v cng t ú to hnh chớnh thuc h
thng to ỏn nhõn dõn bt u i vo hot
ng. Nu cỏc tranh chp hnh chớnh trc
õy ch yu c gii quyt theo th tc khiu
ni thỡ bõy gi tranh chp hnh chớnh cũn c
gii quyt theo th tc t tng (khi kin ti to
ỏn), iu ny ó gúp phn tớch cc vo vic bo
v quyn v li ớch hp phỏp ca cụng dõn.
Theo khon 1 iu 2 Lut khiu ni, t cỏo thỡ
cỏ nhõn, t chc cú cn c cho rng quyt nh
hnh chớnh, hnh vi hnh chớnh, quyt nh k
lut buc thụi vic trỏi phỏp lut ó xõm
phm n quyn, li ớch hp phỏp ca mỡnh
thỡ c quyn khiu ni ti c quan, t chc,
cỏ nhõn cú thm quyn ngh xem xột li
quyt nh hoc hnh vi trỏi phỏp lut ú.
Trong trng hp cỏ nhõn t chc khụng
ng ý vi quyt nh gii quyt khiu ni ln
u thỡ cỏ nhõn t chc ú cú quyn la chn
ỏp ng cỏc iu kin khi kin sau õy:
- Quyn, li ớch hp phỏp ca ngi khi
kin phi b xõm hi trc tip bi quyt nh
hnh chớnh, hnh vi hnh chớnh hay quyt nh
k lut buc thụi vic;
- ó khiu ni ti ngi cú thm quyn gii
quyt khiu ni ln u (trong thi hiu khiu
ni theo iu 31 Lut khiu ni, t cỏo). õy
chớnh l iu kin v th tc tin t tng;
- Khi kin ỳng thi hiu khi kin theo
iu 30 Phỏp lnh th tc gii quyt cỏc v ỏn
hnh chớnh cng nh khi kin ỳng loi vic
K
* Ging viờn Khoa hnh chớnh - nh nc
Trng i hc lut H Ni
T
h
S. Nguyễn Thị thuỷ
* nghiªn cøu - trao ®æi
52 T¹p chÝ luËt häc sè 1/2004
thuộc thẩm quyền giải quyết của toà án.
Ở đây, vấn đề quan trọng cần bàn là trong
trường hợp viện kiểm sát thực hiện quyền khởi
tố vụ án hành chính có yêu cầu đủ các điều
kiện khởi kiện như người khởi kiện hay không
mà đặc biệt là điều kiện về thủ tục tiền tố tụng.
chính, viện kiểm sát cũng phải tuân thủ, đảm
bảo các điều kiện về thủ tục tiền tố tụng, điều
kiện về thời hiệu khởi kiện và thủ tục tố tụng
hành chính như các điều kiện, yêu cầu khởi
kiện. Bởi lẽ, viện kiểm sát thực hiện quyền
khởi tố khi người khởi kiện không có đầy đủ
năng lực chủ thể để thực hiện quyền khởi kiện
của họ. Do vậy, viện kiểm sát sẽ thực hiện
quyền này nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp cho
đối tượng đặc biệt này. Như vậy, không có
nghĩa là viện kiểm sát không phải thực hiện
thủ tục tiền tố tụng khi thực hiện quyền khởi
tố mà thủ tục tiền tố tụng là giai đoạn bắt buộc
trong thủ tục tố tụng hành chính, cũng là thủ
tục đặc biệt khi giải quyết các tranh chấp hành
chính tại toà án. Điều này được khẳng định tại
Điều 31 Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án
hành chính (đối với trường hợp khởi kiện); toà
án sẽ trả lại đơn kiện trong trường hợp chưa
hết thời hạn giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc
chưa có quyết định giải quyết khiếu nại lần
đầu và trường hợp đã hết thời hiệu khiếu nại
theo quy định của luật khiếu nại, tố cáo mà
không khiếu nại. Chính vì vậy khi khởi tố vụ
án hành chính viện kiểm sát bắt buộc phải
thực hiện thủ tục tiền tố tụng; đó là khiếu nại
quyết định hành chính, hành vi hành chính, tới
người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần
đầu. Khi hết thời hạn giải quyết khiếu nại lần
đầu mà không nhận được quyết định giải
trong giải quyết các tranh chấp hành chính tại
toà án. Trước hết tiền tố tụng được xác định là
một trong các nguyên tắc quan trọng của luật
tố tụng hành chính, vì vậy, đây cũng là thủ tục
bắt buộc phải thực hiện khi giải quyết vụ án
hành chính. Nói cách khác thủ tục tiền tố tụng
là một trong những trình tự của thủ tục tố tụng
hành chính. Ý nghĩa của thủ tục tiền tố tụng là
nhằm đảm bảo tính tự “phán quyết” bằng con
đường hành chính của các cơ quan nhà nước
trước khi toà án phán quyết bằng trình tự tố
tụng. Thủ tục tiền tố tụng một lần nữa tạo điều
kiện để các cơ quan nhà nước có thể xem xét
xét lại các quyết định hành chính, hành vi
hành chính của mình để có thể xác định lại
tính đúng đắn, tính hợp pháp của các quyết
định hành chính, hành vi hành chính, từ đó có
thể sửa chữa hoặc giữ nguyên quyết định hành
chính, hành vi hành chính đó. Mặt khác, thủ
tục này cũng là để việc giải quyết các tranh
chấp hành chính đơn giản hơn đỡ mất thời
gian, công sức cũng như các khoản vật chất
khác. Đặc biệt là từ thủ tục này nếu tranh chấp
hành chính được giải quyết ổn thoả thì sẽ tạo
ra niềm tin lớn từ phía công dân đối với các cơ
quan công quyền. Với những ý nghĩa của thủ
tục tiền tố tụng thì quy trình giải quyết vụ án
hành chính bắt buộc phải thực hiện thủ tục
khiếu nại tới người có thẩm quyền giải quyết
khiếu nại lần đầu theo quy định tại các điều từ