Bệnh virus đốm trắng
White spot syndrome virus
Nguyên nhân
Trước năm 2002, có 3 chủng Baculovirus gây bệnh đốm trắng
hoặc còn gọi là virus Trung Quốc. Tùy từng nước nghiên cứu
chúng có tên gọi và kích thước như sau:
Tên virus Kích thước virus Kích thước nhân
 Virus Trung Quốc (HHNBV) 120 x 360 nm
 Virus tôm Nhật 1(RVPJ-1) 84 x 226 nm
 Virus tôm Nhật 2 (RV-PJ-2) 83 x 275 nm 54 x 216 nm
 Virus bệnh đốm trắng Thái lan (SEMBV) 121 x 276 nm
89 x 201 nm
 Virus bệnh đốm trắng (WSBV) 70-150x350-380nm 58-
67x330-350nm
Hội nghị virus học quốc tế lần thứ 12 (Paris, 2002) các tác giả:
Just M. Vlak, Jean-Robert Bonami, Tim W. Flegel, Guang-
Hsiung Kou, Donald V. Lightner, Chu-Fang Lo, Philip C. Loh
and Peter J. Walker đã phân loại virus gây hội chứng đốm
trắng là một giống mới Whispovirus thuộc họ mới
Nimaviridae
- Virus dạng hình trứng, kích thước 120x275nm, có một đuôi
phụ ở một đầu, kích thước 70x300nm.
- Virus có ít nhất 5 lớp protein, trong lượng phân tử từ 15- 28
kilodalton. Vỏ bao có hai lớp protein VP28 và VP19;
Nucleocapsid có 3 lớp VP26, VP24, VP15
- Nhân cấu trúc dsADN: Không có thể ẩn (Occlusion body).
- Khi tôm xuất hiện các đốm trắng, quan sát thấy rất nhiều các
thể vuì (inclusion body). ở trong nhân của tế bào mang, biểu bì
ruột, dạ dày và tế bào biểu bì dưới vỏ, cơ quan lympho,các
nhân hoại tử và sưng to.
-Khi môi trường nuôi tôm xấu bệnh dễ xuất hiện.

loài tôm he, tôm nước ngọt, cua, tôm hùm, chân chèo vμ ấu
trùng côn trùng (xem bảng 14) do đó bệnh lây lan rất nhanh
chóng trong các đầm nuôi tôm.
Bệnh đốm trắng lây truyền qua đường nằm ngang là chính.
Virus lây từ các giáp xác khác (tôm cua, chân chèo) nhiễm
bệnh đốm trắng từ môi trường bên ngoài ao hoặc ngay trong
ao nuôi tôm. Khi các loài tôm bị bệnh đốm trắng trong ao sức
khoẻ chúng yếu hoặc chết các con tôm khoẻ đã ăn chúng dẫn
đến bệnh lây lan càng nhanh hơn. Có thể một số loài chim
nước đã ăn tôm bị bệnh đốm trắng từ ao khác và bay đến ao
nuôi đã mang theo các mẩu thừa rơi vào ao nuôi. Bệnh đốm
trắng không có khả năng lây truyền qua đường thẳng đứng vì
các noãn bào (trứng) phát hiện chúng nhiễm virus đốm trắng
thì chúng không chín (thành thục) được. Nhưng trong quá
trình đẻ trứng của tôm mẹ có thể thải ra các virus đốm trắng từ
trong buồng trứng của chúng, do đó ấu trùng tôm dễ dàng
nhiễm virus ngay từ giai đoạn sớm.
Trong những năm gần đây bệnh đốm trắng thường xuyên xuất
hiện trong các khu vực nuôi tôm ven biển ở Việt Nam, hầu hết
các tỉnh khi bị nhiễm bệnh đốm trắng đã làm tôm chết hàng
loạt và gây tổn thất lớn cho nghề nuôi tôm. Mùa xuất hiện
bệnh là mùa xuân và đầu hè khi thời tiết biến đổi nhiều như
biên độ nhiệt độ trong ngày biến thiên quá lớn (> 50C) gây sốc
cho tôm. Bệnh đốm trắng thường gây chết tôm rảo, tôm
nương, cua, ghẹ, sau đó tôm sú nuôi khoảng 1-2 tháng bệnh
đốm trắng xuất hiện và gây chết tôm. Năm 2001, Bùi Quang
Tề và cộng sự đã điều tra 483 hộ nuôi tôm sú thuộc 23 huyện
của 8 tỉnh ven biển phía Bắc (Quảng Ninh, Hải Phòng, Thái
Bình, Nam Định, Ninh Bình, Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh)
có 166 hộ (34,37%) đã mang mầm bệnh đốm trắng ở tôm nuôi